Bài 28. Trào lưu cải cách duy tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX

Phong trào cải cách duy tân ở Việt Nam diễn ra vào nửa cuối thế kỉ XIX giưa lúc tính hình đất nước gặp nhiều khó khăn bộ máy nhà nước mục dũa,kinh tế khủng hoảng ,nông nghiệp ,cô[r]

Ngày soạn: 8/2/2017

Ngày dạy :

Tiết … Bài 28 : TRÀO LƯU CẢI CÁCH DUY TÂN Ở VIỆT NAM NỬA

CUỐI THẾ KỶ XIX I-MỤC TIÊU

1.Kiến thức :

Giúp học sinh nhận thấy những nét chính về phong trào đòi cải cách kinh tế ,xã hội Việt Nam nửa cuối thế kỷ XIX

Hiểu rõ một số nhân vật tiêu biểu của trào lưu cải cách duy tân và những nguyên nhân chủ yếu khiến cho các đề nghị cải các trào cuối TK XIX không thực hiện được

2.Tư tưởng

-Nhận thức đây là một hiện tượng mới trong lịch sử ,thể hiện một khía cạnh của truyền thống yêu nước

-Khâm phục lòng dũng cảm ,cương trực ,thẳng thắn của các nhà duy tân ở Việt nam

- Có thái độ đúng đắn ,trân trọng ,tìm ra những giá trị đích thực của tư tưởng ,trí tuệ con người trong quá khứ ,hiện tại và tương lai

3.Kỹ năng :

- Rèn luyện cho học sinh kỹ năng phân tích ,đánh giá ,nhận định ,liên hệ

lý luận và thực tiễn

II- CHUẨN BỊ :

GIÁO VIÊN

- Tài liệu về các nhân vật Phan Thanh Giản, Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn

Lộ Trạch

-Nguyên văn đề nghị cải cách của Nguyễn Tường Tộ ,Nguyễn Huy Kế HỌC SINH

- Đọc trước SGK ở nhà

III- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định lớp ( 1 phút ) kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ (không )

Lời dẫn : Trong thời gian từ cuối thế kỹ XIX ,tình hình nước ta đầy biến

động :thực dân Pháp tiến hành xâm lược nước ta ,tình hình kinh tế sa sút

nghiêm trọng ,thái độ chống Pháp của triều đình Huế ,các cuộc đấu tranh chông xâm lược và chống PK của nhân dân trong bối cảnh đó xuất hiện nhiều đề nghị cải cách nhằm cứu vãn tình hình ,đây là một nội dung quan trọng của lịch

sử dân tộc ,trong tiết học hôm nay chúng ta tìm hiểu nguyên nhân của những đề nghị cải cách ,nắm được một số nhà cải cách tiêu biểu và nguyên nhân tại sao những đề nghị cải cách đó không được chấp nhận

3 Dạy bài mới

HOẠT ĐỘNG 1 : ( 10 phút )

BẢNG

* Tình hình kinh tế ,xã

hội việt nam giữa TK

XIX có gì nổi bật ?

- Kinh tế ;nông nghiệp

,thủ công nghiệp đình

trệ,tài chính cạn kiệt

-Xã hội :nhân dân đói

khổ ,mâu thuẫn giai cấp

và mâu thuẫn dân tộc

ngày càng thêm gay

gắt ,ở miền trung ,miền

Bắc nhân dân khắp nơi

nổi dậy khởi nghĩa

* Nguyên nhân vì sao

kinh tế ,xã hội Việt Nam

nửa cuối TK XIX lâm

Đọc nội dung phần I Trả lời câu hỏi

I.TÌNH HÌNH VIỆT NAM NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX

Kinh tế : đình trệ , tài chính cạn kiệt

Xã hội :nhân dân đói khổ ,mâu thuẫn giai cấp và mâu thuẫn dân tộc ngày càng thêm gay gắt

-Pháp đang mở rộng xâm lược nam kỳ chuẩn

vào khủng hoảng ?

-Pháp đang mở rộng

xâm lược Nam Kỳ

chuẩn bị đánh Bắc Kỳ

Nhà nguyễn mục

ruỗng

-Tình hình chính trị

khủng hoảng đã dẫn đến

KT –XH khủng hoảng

,lạc hậu ,nhân dân đói

khổ mâu thuẫn XH sâu

sắc ,dẫn đến phong trào

nhân dân khởi nghĩa nổ

ra ở nhiều nơi

* yêu cầu học sinh lập

bảng các cuộc khởi

nghĩa

7

Giải tên Cai Tổng Vàng:

Cai Vàng tên là Nguyễn

Thịnh, tục danh là Vàng,

vì có làm cai tổng nên

gọi là Cai Tổng Vàng

1 học sinh lên bảng hoàn thiện bảng

Hs lập bảng vào vở

bị đánh bắc kỳ Nhà nguyễn mục ruỗng

- Tình hình chính trị khủng hoảng

- KT –XH khủng hoảng ,lạc hậu ,nhân dân đói khổ

1 học sinh lên bảng hoàn thiện bảng:

-1862 Nguyễn Thịnh ( Cai Tổng Vàng ) nổi dậy ở Bắc Ninh

- 9/1862 đồng bào Thổ dưới sự chỉ huy của Nông Hùng Thạc nổi dậy ở Tuyên Quang

- 1866 khởi nghĩa của binh lính và dân phụ tại kinh thành Huế

HOẠT ĐỘNG 2 ( 15 phút )

II-NHỮNG ĐỀ NGHỊ CẢI CÁCH Ở VIỆT NAM VÀO NỬA CUỐI THẾ KỈ XIX

*Theo các em muốn

thoát khỏi tình trạng

khủng hoảng nói trên

chúng ta phải làm gì?

- Yêu cầu của lịch sử

Việt Nam lúc đó là phải

thay đổi chế độ xã hội

hoặc tiến hành cải cách

xã hội cho phù hợp ,khả

năng thứ hai có tính khả

thi hơn ,trong bối cảnh

đó ,trào lưu cải cách duy

tân ra đời đưa đất nước

tiến con đường duy tân

tiến bộ, tạo ra thực lực

cho nước nhà đánh Pháp

* vậy ai là tầng lớp nào

trong xã hội đứa ra đề

nghị cải cách ?

- Bản thân 1 số sĩ phu

,quan lại có điều kiện đi

nhiều ,biết nhiều ,đã

từng được chứng kiến

sự phồn thịnh của tư bản

và thành tựu của văn

hoá phương Tây ,trong

tình hình nước ta như

vậy ,họ thấy rằng cải

cách là một tất yếu

khách quan của lịch

sử ,vì thế cải cách ở cuối

thế kỷ XIX đã trở thành

Thảo luận trả lời câu hỏi

Thảo luận trả lời câu hỏi

- cải cách đất nước

Quan lại và sĩ phu yêu nước

một trào lưu diễn ra trên

nhiều lĩnh vực

Các em đọc phần chữ

nhỏ và cho thầy biết nội

dung cụ thể của cải cách

đó là gì ?

Đổi mới về:

- nội trị

- ngoại giao

- kinh tế

- văn hoá của nhà

nước phong kiến

* Em hãy kể tên các sĩ

phu tiêu biểu trong

phong trào cải cách cuối

TK XIX và những nội

dung chính trong các đề

nghị cải cách của họ ?

- Trần đình Túc và

Nguyễn huy Tế xin mở

cửa biển Trà Lý bảo

vệ đất nước

- Đinh Văn Điển xin đẩy

manh khải khẩn ruộng

đất, khai mỏ,phát triển

buôn bán, chấn chỉnh

quốc phòng

-1872 : Viện Thương

Bạc xin mở 3 cửa biển

miền Bắc , Trung để

buôn bán với nước

ngoài

Đọc phần chữ nhỏ

Đổi mới về:

- nội trị

- ngoại giao

- kinh tế

- văn hoá

- Trần Đình Túc

- Nguyễn Huy Tế

- Đinh văn Điền

- Viện Thương Bạc

- Nguyễn Lộ Trạch

- Nguyễn Trường Tộ

- 1877- 1882: Nguyễn

Lộ Trạch : chấn hưng

dân khí , khai thông dân

trí, bảo vệ đất nước

- 1863-1871 Nguyễn

Trường Tộ là nhà cải

cách lớn của đất nước :

30 bản điều trần :chấn

chỉnh bộ máy quan lại ,

phát triển công thương

nghiệp và tài chính ,

chỉnh đốn võ bị ,mở

rộng ngoại giao , cải tổ

giáo dục

HOẠT ĐỘNG 3 ( 10 phút )

- Để đưa ra các cải cách

các văn thân sĩ phu quan

lại đã vượt qua những

luật lệ hà khắc sự nghi

kị ,gen ghét ,thậm chí

nguy hiểm cả đến tính

mạng mình để đưa ra

những đề nghị cải cách

nhằm canh tân đất nước

- Chúng ta có thể thấy

các đề nghị cải cách đều

mong muốn đưa đất

nước tiến bộ và có thể

thoát khỏi tình thế hiển

nghèo lúc bấy giờ

* Theo em cải cải cách

có được thực hiện

không ?

Học sinh thảo luân và

trả lời

III- KẾT CỤC CỦA CÁC ĐỀ NGHỊ CẢI CÁCH

- Các cải cách không được thực hiên

* Vì sao các đề nghị cải

cách đó không thực hiện

được ?

- Do mang tính lẻ tẻ ,rời

rạc

- Triều đình nhà nguyễn

bảo thủ ,bất lực trong

việc thích nghi với hoàn

cảnh

- chưa đề cập đến giải

quyết được mâu thuẫn

chủ yêu của xã hội đó là

mẫu thuẫn giữa nhân

dân Việt Nam với thực

dân Pháp , mâu thuẫn

giữa nông dân và địa

chủ

Một số số đề nghị cải

cách vượt quá khả năng

có thể thực hiện lúc bấy

giờ ,đặc biệt là do có

khó khăn về vấn đề tài

chính ,ngoài ra trong khi

thực dân Pháp đang âm

mưu dần dần từng bước

chia cắt nước ta ,triều

đình đang bị uy hiếp thì

việc nghiên cứu một

cách nghiêm túc các đề

nghị cải cách rồi tìm

cách áp dụng là điều

khó khăn đây cũng

chính là nguyên nhân

mà các đề nghị cải cách

không thực hiện được

- Do mang tính lẻ tẻ ,rời rạc

- Triều đình nhà nguyễn bảo thủ ,bất lực trong việc thích nghi với hoàn cảnh

- Chưa đề cập đến giải quyết mâu thuẫn xã hội

- Một số số đề nghị cải cách vượt quá khả năng lúc bấy giờ ,đặc biệt là

do có khó khăn về vấn

đề tài chính

- Thực dân pháp đang

âm mưu dần dần từng bước chia cắt nước ta

* Ý nghĩa của cuộc cải

cách ?

- Gây tiếng vang lớn

-Tấn công vào tư tưởng

bảo thủ

- Phản ảnh trình độ

nhận thức của người

Việt Nam

- Góp phần chuẩn bị cho

sự ra đời của phong trào

duy tân

* Một bạn có thể nếu

hậu quả của việc không

cải cách đất nước.?

- Xã hội Việt Nam vẫn

trong vòng bế tắc của

chế độ phong kiến lạc

hậu

- Cản trở sự phát triển

của kinh tế tư bản chủ

nghĩa

- Đất nước lạc hậu ,

không phát triển

học sinh nêu ý kiến cá nhân

- Gây tiếng vang lớn -Tấn công vào tư tưởng bảo thủ

- Phản ảnh trình độ nhận thức của người Việt Nam

- Góp phần chuẩn bị cho

sự ra đời của phong trào duy tân

4 Củng cố kiến thức ( 5 phút )

Phong trào cải cách duy tân ở Việt Nam diễn ra vào nửa cuối thế kỉ XIX giưa lúc tính hình đất nước gặp nhiều khó khăn bộ máy nhà nước mục dũa,kinh tế khủng hoảng ,nông nghiệp ,công thương nghiệp đình trệ,mẫu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt nhiều cuộc khởi nghĩ nổ ra trên cả nước , trước tình hình đó một số quan lại sĩ phu quan lại đã vượt qua những luật lệ hà khắc sự nghi kị ,gen ghét ,thậm chí nguy hiểm cả đến tính mạng mình để đưa ra những đề nghị cải cách nhằm canh tân đất nước nhưng do các cải cách còn mang tính lẻ tẻ ,rời rạc, triều đình nhà Nguyễn bảo thủ ,bất lực trong việc thích nghi với hoàn cảnh

mà các cải cách không được thực hiện dẫn đến hậu quả xã hội Việt Nam vẫn trong vòng bế tắc của chế độ phong kiến lạc hậu,cản trở sự phát triển của kinh tế , đất dơi vào tình cảnh nước lạc hậu , không phát triển

5 dặn dò ( 4 phút )

Đọc trước bài 29 CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA CỦA THỰC DÂN PHÁP VÀ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ XÃ HỘI Ở VIỆT NAM và trả lời câu hỏi sau :

Câu 1 : Vào cuối thể kỉ XIX đầu thế kỉ XX thực dân Pháp đã thi hành những chính sách gì về chính trị , văn hóa , giáo dục ở Việt Nam ?

Câu 2 : Nếu tác động của chính sách khai thác thục địa đối với kinh tế và

xã hội Việt Nam ?

IV- RÚT KINH NGHIỆM