GV:Nhaân daân ta tieáp tuïc choáng Phaùp vaø trieàu ñình,ñeå xoa dieäu dö luaän Phaùp ñaõ söûa ñoåi ñieàu öôùc HacMaêng thaønh ñieàu öôùc Patônoát 1884.Keát thuùc söï toàn taïi cuûa n[r]
Trang 1Bài 25.
Tiết 39
TUẦN 23
I-MỤC TIÊU:
1-Kiến thức:
HS bi ết : +Tại sao năm 1882,Thực dân Pháp lại tiến đánh Bắc Kì lần thứ hai.
+ Nội dung của điều ước Hác Măng 1883 và Hiệp ước Patơnốt 1884
HS hi ểu: Trong quá trình thực dân Pháp xâm lược Việt Nam,nhân dân kiến quyết chống
Pháp,còn triều đình mang nặng tư tưởng chủ hoà không vận động tổ chức nhân dân chống Pháp nên nước ta đã rơi vào tay thực dân Pháp
2-Kĩ năng:
-Sử dụng lược đồ để tường thuật trận đánh
3-Thái độ:
-Giáo dục HS lòng yêu nước,trân trọng những chiến tích chống giặc của ông cha ta,tôn kính những anh hùng dân tộc đã hi sinh vì nghĩa lớn như:Nguyễn Tri Phương,Hoàng Diệu… -Căm ghét bọn xâm lược và triều đình phong kiến nhà Nguyễn
II-CHUẨN BỊ:
GV:Bản đồ hành chính Việt Nam.
Lược đồ thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần hai
Lược đồ trận Cầu Giấy
IV-T Ỏ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
1-Ổn định tổ chức và kiểm diện:Kiểm diện HS.(1’)
2-Kiểm tra miệng:( 4’)
? Sau năm 1867 tình hình Việt Nam có gì nổi bật?
HS: Ở Nam Kì,thực dân Pháp tiến hành xây dựng bộ máy cai trị và ra sức bóc lột về kinh
tế
Thái độ triều đình Huế:Đối với Pháp tiếp tục thương lượng để chia quyền thống trị,đối với nhân dân thì ra sức bóc lột và đàn áp các cuộc khởi nghĩa
? Vì sao triều đình Huế kí điều ước Giáp Tuất.Nội dung?
HS:Chiến thắng Cầu Giấy là thời cơ tốt để cho quân ta tiến lên phản công tiêu diệt quân Pháp và giành lại các tỉnh đã mất.Nhưng triều đình Huế đã vì lợi ích của dòng họ và giai cấp mình nên đã kí với Pháp điều ườc Giáp Tuất
-Nội dung:Pháp sẽ rút quân khỏi Bắc Kì, triều đình Huế chính thức thừa nhận 6 tỉnh Nam
Kì hoàn toàn thuộc pháp
.GV nhận xét và chấm điểm cho HS
KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC
1873-1884 (TT)
Trang 23-Tiến trình bài học: (33’)
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH NỘI DUNG BÀI HỌC Hoạt động 1: Vào bài (1’)
Với chiến thắng Cầu Giấy là thời cơ tốt nhất để cho ta
tiến lên phản công tiêu diệt kẽ thù,giành lại các tỉnh
đã mất.Nhưng triều đình Huế đã vì lợi ích của dòng
họ,giai cấp đã gây ra làn sóng phản đối dữ dội trong
nước.Đứng trước tình hình đó,thái độ của triều đình ra
sao? Hậu quả như thế nào? Đó là những nội dung
chính của bài học
Ho
ạt động 2 : (12’)
? Vì sao thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ
nhất (1873) mà mãi gần 10 năm sau chúng mới đánh
Bắc Kì lần thứ hai 1882?
HS:Phong trào kháng chiến của nhân dân nổ ra mạnh
mẽ.Nước Pháp đang gặp nhiều khó khăn,đến đầu
những năm 1880 nước Pháp tương đối ổn định,chính
phủ Pháp nhất trí đẩy mạnh xâm lược Bắc Kì
? Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ hai trong hoàn
cảnh nước ta như thế nào? Thái độ triều đình Huế ntn?
HS:Sau điều ước 1874,quần chúng nhân dân phản đối
mạnh mẽ.Nhiều cuộc khởi nghĩa bùng nổ điển hình là
cuộc khởi nghĩa của Trần Tấn,Đặng Như Mai
-Kinh tế đang suy sụp
-Triều đình thì nhu nhược,cầu cứu quân Thanh
? Em biết gì về tình hình thực dân Pháp đầu thập kỉ 80
HS:Tư bản Pháp phát triển mạnh,rất cần tài nguyên
khoáng sản.Chúng quyết tâm xâm lược Bắc Kì cho
bằng được
GV:Pháp đang chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế
quốc,nhu cầu xâm lược thuộc địa là tất yếu.Chúng cần
vơ vét tài nguyên khoáng sản ở Bắc Kì cho nên chúng
quyết tâm đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai
? Pháp lấy cớ gì để đưa quân ra Bắc lần thứ hai?
HS:Lấy cớ triều đình vi phạm hiệp ước 1874 và còn
giao thiệp với nhà Thanh
GV dùng bản đồ thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì
lần thứ hai để minh hoạ và hỏi:Em hãy cho biết tình
hình chiến sự ở Hà Nội khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì
lần thứ hai?
II-Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai.Nhân dân Bắc
Kì tiếp tục kháng chiến trong những năm 1882-1884.
1-Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai 1882.
a-Hoàn cảnh trong nước:
-Nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra mạnh mẽ
-Nền kinh tế kiệt quệ,nhân dân đói khổ
-Giặc cướp nổi lên khắp nơi
-Triều đình cầu cứu nhà Thanh
b-Thực dân Pháp:
-Quyết tâm xâm lược Bắc Kì
c-Diễn biến:
-Lấy cớ nhà Nguyễn vi phạm hiệp ước 1874
-3-4-1882,Ri-Vi-E đưa quân ra Bắc
Trang 3HS giỏi trình bày.
GV: treo ảnh của Hoàng Diệu,giáo dục tư tưởng cho
HS
? Sau khi thành Hà Nội thất thủ,thái độ của triều đình
Huế ra sao?
HS:Triều đình Huế rất lúng túng vội cầu cứu nhà
Thanh,đồng thời cử người ra Hà Nội để thương thuyết
với Pháp và ra lệnh cho quân ta phải rút lên mạn
ngược
? Hậu quả của thái độ nhu nhược của triều đình Huế?
HS:Quân Thanh ồ ạt kéo vào nước ta.
Pháp chiếm Hòn Gai,Nam Định và một số tỉnh ở Bắc
Kì
Ho
ạt động 3 : (10’)
? Trước sự xâm chiếm của thực dân Pháp nhân dân
Bắc Kì có thái độ như thế nào?
HS:Nhân dân tích cực phối hợp với quân triều đình
chống Pháp
GV cho HS đọc “Nhân dân Hà Nội…….đối phó”
HS thảo luận câu:Cuộc chiến đấu bảo vệ Hà Nội
năm 1882 có gì khác so với 1873?
HS:Tăng cường phòng thủ.
Phối hợp chặt chẽ trong –ngoài
Một số người chủ trương đánh địch lâu dài
? Phong trào kháng chiến của nhân dân Bắc Kì diễn
ra như thế nào?
HS:Nhân dân ở các địa phương đắp đập,cắm kè trên
sông,làm hầm chông,cạm bẫy
.Quân dân Sơn Tây kéo về Hà Nội,Ri-Vi-E vội vàng
kéo quân từ Nam Định ra Hà Nội để đối phó
GV:Sau khi Ri-Vi-E kéo quân từ Nam Định về Hà
Nội bị quân ta tập kích tại Cầu Giấy
? Em hãy trình bày trận Cầu Giấy lần II?
HS trình bày trên lược đồ
? Sau chiến thắng Cầu Giấy lần II,tình hình giữa ta và
địch như thế nào?
HS:Quân Pháp hoang mang,bỏ chạy .Triều đình lại
tiếp tục thương lượng với Pháp,hi vọng Pháp sẽ rút
quân như năm 1873
25-4-1882,Ri-Vi-E gởi tối hậu thư cho Hoàng Diệu
.Trưa 25-4-1882,thành Hà Nội thất thủ,Hoàng Diệu tự vẫn
2-Nhân dân Hà Nội tiếp tục kháng Pháp.
-Nhân dân Hà Nội tích cực chống Pháp
-Họ tự đốt nhà để chống giặc -Không bán lương thực,đào hào đắp luỹ
-Tại các địa phương nhân dân đắp đập,cắm kè,đặt cạm bẫy,làm hầm chông để đánh Pháp
-Quân ta lập nên chiến thắng Cầu Giấy lần II,Ri-Vi-E bị giết 19-5-1883
Trang 4.Cuối tháng 7-1883,Vua Tự Đức qua đời,triều đình
Huế lục đục,Pháp đem quân tấn công Thuận An,triều
đình Huế đầu hàng
? Tại sao thực dân Pháp không nhượng bộ triều đình
Huế,sau khi Ri-Vi-E bị tử trận tại Cầu Giấy?
HS:Vì tham vọng xâm lược của thực dân pháp và sự
yếu hèn ,nhu nhược của triều đình Huế đã thúc đẩy
thực dân Pháp đánh mạnh hơn
GV chuyển sang phần 3
Ho
ạt động 4: (10’)
GV dùng bản đồ hành chính Việt Nam để xác định vị
trí Thuận An –Huế
? Em hãy trình bày cuộc tấn công của thực dân Pháp
vào Thuận An?
HS:Chiều 18-8-1883,hạm đội của Pháp bắn dữ dội
vào cửa biển Thuận An
20-8-1883,chúng đổ bộ vào khu vực này,triều đình hốt
hoảng xin đình chiến
.Cao uỷ HácMăng lên ngay Huế đưa ra bản hiệp ước
đã thảo sẳn buộc triều đình Huế phải chấp nhận.Đó là
điều ước HacMăng
GV:Hiệp ước HacMăng đã thảo sẳn gồm 25 điều
buộc triều đình Huế phải chấp nhận và được kí
25-8-1883
? Em hãy cho biết nội dung của điều ước HácMăng?
HS:Triều đình Huế chính thức thừa nhận quyền bảo
hộ của Pháp ở Bắc Kì,Trung Kì,cắt tỉnh Bình Thuận
nhập vào Nam Kì và Thanh-Nghệ-Tỉnh nhập vào Bắc
Kì
.Triều đình Huế chỉ cai quản ở Trung Kì nhưng mọi
việc phải thông qua khâm sứ Pháp và rút quân về
Trung Kì
? Điều ước HacMăng đã dẫn đến hậu quả gì?
HS:Phong trào kháng chiến của nhân dân ta nổ ra
mạnh mẽ hơn,nhiều sĩ phu phản đối việc triều đình
đầu hàng:Nguyễn Thiện Thuật,Tạ Hiện……….Phe chủ
chiến đứng đầu là Tôn Thất Thuyết hành động mạnh
tay hơn
? Trước thái độ phản kháng mạnh mẽ của nhân dân
thì thực dân Pháp đối phó như thế nào?
HS:Thực dân pháp tấn công các căn cứ còn lại.Từ
3-Hiệp ước Patơnốt.Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ 1884.
-18-8-1883,Thực dân Pháp tấn công Thuận an
-25-8-1883,Hiệp ước HacMăng được kí
-Nội dung:SGK/123
-Hậu quả:Phong trào phản chiến
của nhân dân nổ ra mạnh mẽ hơn .Phe chủ chiến được hình thành
Trang 5cuối 1883-1885 chúng chiếm Bắc Ninh,Thái
Nguyên,Hưng
Hoá,Tuyên Quang
.Quân Thanh chống cự yếu ớ rồi rút lui
.Pháp –Thanh đã thoả thuận bằng điều ước Thiên Tân
11-5-1884,quân Thanh rút khỏi Bắc Kì
GV:Thực dân pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ
hai,nhà Nguyễn đã cầu cứu nhà Thanh,mùa thu 1883
quân Thanh đem quân vào Bắc Kì trên một tuyến dài
từ Tuyên Quang-Hưng Hoá đến Cao Bằng-Lạng Sơn
xuống tới Bắc Ninh
? Tại sao hiệp ước Patơnốt được kí?
HS:Sau khi điều ước HacMăng được kí thì quần chúng
nhân dân phản đối mạnh mẽ,Pháp muốn sửa đổi một
số câu, chữ trong văn bản và thay đổi đôi chút về địa
giới,Pháp muốn chấm dứt vai trò của nhà Thanh ở
Bắc kì
? Nội dung của điều ước Patơnốt?
HS:Cơ bản giống điều ước HacMăng.
GV:Nhân dân ta tiếp tục chống Pháp và triều đình,để
xoa diệu dư luận Pháp đã sửa đổi điều ước HacMăng
thành điều ước Patơnốt 1884.Kết thúc sự tồn tại của
nhà nước phong kiến Nguyễn với tư cách là một quốc
gia độc lập mà thay vào đó là chế độ thuộc địa nữa
phong kiến kéo dài đến cách mạng tháng 8-1945
-Điều ước Patơnốt:6-6-1884
-Lí do kí:Pháp muốn xoa diệu tình hình và chấm dứt vai trò của nhà Thanh ở Bắc Kì
-Nội dung:SGK
4-T ổng kết ( 4’)
GV cho HS nhắc lại:
1-Nội dung cơ bản của hiệp ước Nhâm Tuất:5-6-1862
2-Nội dung cơ bản của hiệp ước Giáp Tuất:15-3-1874
3-Nội dung của điều ước HacMăng:25-8-1883
4-Nội dung của điều ước Patơnốt:6-6-1884
=> Quá trình nhà Nguyễn đã từng bước đầu hàng thực dân Pháp
5-Hướng dẫn h ọc tập :
* Đối v ới bài học học ở ti ết t học này
Về nhà học thuộc bài chú ý phần 1-3
Bằng sự kiện lịch sử,em hãy chứng minh là nhà Nguyễn đã từng bước đầu hàng thực dân Pháp
Đối v ới bài học học ở tiết học tiếp theo.
Chuẩn bị bài mới:Phong trào kháng chiến chống Pháp trong những năm cuối thế kỉ XIX.
Trang 6? Nguyên nhân dẫn đến cuộc phản công của phe chủ chiến,sơ lược diễn biến.
? Sự bùng nổ và phát triển của phong trào Cần Vương
V PHỤ LỤC
VI-RÚT KINH NGHIỆM: