Ứng dụng một số bài tập nâng cao thành tích sút bóng bằng mu chính diện bàn chân cho nam sinh viên hệ không chuyên giáo dục thể chất trường đại học an giang trong giờ học môn bóng đá tự chọn

TÓM TẮT Kết quả nghiên cứu của đề tài “Ứng dụng một số bài tập nâng cao kỹ thuật sút bóng bằng mu chính diện bàn chân cho nam sinh viên hệ không chuyên giáo dục thể chất trường Đại học A

An Giang, năm 2019

Tác giả: ThS Văng Công Danh

An Giang, năm 2019

HỘI ĐỒNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Đề tài: “Ứng dụng một số bài tập nâng cao thành tích sút bóng bằng mu chính diện bàn chân cho nam sinh viên học môn Bóng đá tự chọn trường đại học An Giang”, do ThS Văng Công Danh, công tác tại Bộ môn Giáo dục thể

chất thực hiện Tác giả đã báo cáo kết quả nghiên cứu và được Hội đồng Khoa học và Đào tạo Bộ môn thông qua ngày 14/05/2019, và được Hội đồng Khoa học

và Đào tạo Trường Đại học An Giang thông qua

LỜI CẢM TẠ

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy (Cô) đang công tác tại Bộ môn giáo dục thể chất, Ban giám hiệu, Hội đồng Khoa học trường, đóng góp ý kiến để chúng tôi hoàn thành công trình nghiên cứu này

An Giang, ngày 14 tháng 05 năm 2019

Người thực hiện

ThS Văng Công Danh

TÓM TẮT

Kết quả nghiên cứu của đề tài “Ứng dụng một số bài tập nâng cao kỹ thuật sút bóng bằng mu chính diện bàn chân cho nam sinh viên hệ không chuyên giáo dục thể chất trường Đại học An Giang trong giờ học Bóng đá tự chọn” Bằng các phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu; phương pháp phỏng vấn; phương pháp kiểm tra sư phạm; phương pháp thực nghiệm sư phạm; toán học thống kê Tác giả đã lựa chọn được 12 bài tập ứng dụng thực nghiệm có hiệu quả đến sự phát triển thành tích sút bóng bằng mu chính diện bàn chân, và 2 test đánh giá thành tích sút bóng cho nam sinh viên không chuyên Giáo dục thể chất trường Đại học An Giang trong giờ học bóng đá tự chọn

Kết quả nghiên cứu của đề tài cho thấy hiệu quả của việc ứng dụng các bài tập đã nghiên cứu đến sự phát triển thành tích sút bóng bằng mu chính diện bàn chân cho nam sinh viên trường Đại học An Giang trong giờ học Bóng đá tự chọn, qua ba tháng thực nghiệm kết quả nhóm thực nghiệm có sự tăng trưởng đáng kể ở

2 test kiểm tra 24.08% và 29.02%, Với kết quả này chúng tôi kiến nghị bộ môn Giáo dục thể chất trường đại học An Giang cho phép chúng tôi bước đầu ứng dụng một số bài tập của đề tài nghiên cứu cho sinh viên không chuyên ngành Giáo dục thể chất trong môn học tự chọn bóng đá Đây sẽ là cơ sở cho việc nghiên cứu tiếp theo cho những khóa sau để góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học của môn bóng đá cho sinh viên

Từ khóa: Bài tập; Sút bóng chính diện bàn chân; Kỹ thuật; Sinh viên

không chuyên

Abstract:

Research results of the topic "Using some advanced exercises for kick the ball between foot techniques for male students who do not specialize in physical education at An Giang University in hour optional football lessons" By method

of analyzing and synthesizing documents; interview method; pedagogical examination methods; Pedagogical experiment methods; statistical mathematics The author chose 12 effective practical application exercises to develop the right foot kick goal and two assessments of soccer performance for male non-physical education students An Giang University during optional soccer lessons

The research results of the show that the effectiveness of the application of research exercises has led to the successful development of kicking the ball with the between foot for male students at An Giang University in hour optional football lessons, In three months of experimental results, the experimental group had a significant growth in two tests 24.08% and 29.02% As a result of the study,

we propose that the subject of Physical Education of An Giang University allows

us to initially apply some research topics for non-major students in Physical Education in the subject chooses football This will be the basis for further study

of the following courses to contribute to improving the effectiveness of teaching and learning football for students

Keywords: Exercises; Kick the ball between foot; Technique; professional students

Non-DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Tổ chức thực hiện Trang 25 Bảng 3.1: Kết quả phỏng vấn lựa chọn test Trang 27 Bảng 3.2: Xác định tính thông báo của test lựa chọn Trang 28 Bảng 3.3: Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập Trang 30 Bảng 3.4: Tiến trình thực nghiệm Trang 37 Bảng 3.5: Thành tích hai nhóm đầu năm học Trang 38 Bảng 3.6: So sánh thành tích nhóm TN trước và sau TN Trang 38 Biểu đồ1:Thành tích trung bình các chỉ tiêu của nhóm TN trước và sau TN Trang 39 Bảng 3.7: So sánh thành tích nhóm ĐC trước và sau học tập Trang 39 Biểu đồ2: Thành tích trung bình các chỉ tiêu của nhóm ĐC trước và sau TL Trang 40 Bảng 3.8: So sánh sự tăng trưởng nhóm ĐC và TN trước và sau TN Trang 40 Biểu đồ 3: Sự tăng trưởng các chỉ tiêu của nhóm TN và ĐC sau TN Trang 41

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 8

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 12

1.1 KỸ THUẬT BÓNG ĐÁ HIỆN ĐẠI 12

1.1.1: Vai trò của kỹ thuật bóng đá 12

1.1.2 Những nét đặc trưng của kỹ thuật bóng đá 13

1.2 LỢI ÍCH CỦA BÓNG ĐÁ 15

1.2.1 Bóng đá bồi dưỡng cho con người về mặt ý chí, phẩm chất 15

1.2.2 Tập luyện bóng đá nâng cao được sức khỏe 16

1.2.3 Tập luyện và thi đấu bóng đá giúp tăng cường tình hữu nghị và sự hiểu biết giữa các tập thể, các quốc gia 16

1.3 QUY LUẬT HÌNH THÀNH KỸ NĂNG, KỸ XẢO VÀ CÁC NGUYÊN TẮC HUẤN LUYỆN 16

1.3.1 Quy luật hình thành kỹ năng kỹ xảo trong bóng đá 16

1.3.2 Các nguyên tắc giảng dạy huấn luyện 18

1.4 ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÝ LỨA TUỔI THANH NIÊN: 22

1.4.1 Đặc điểm về tâm lý 22

1.4.2 Đặc điểm sinh lý của lứa tuổi 18 -22 24

+ Nhận xét: 25

1.5 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN: 26

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 28

2.1 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: 28

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu 28

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn: 28

2.1.3 Phương pháp kiểm tra sư phạm: 28

2.1.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm: 29

2.1.5 Phương pháp toán thống kê: 29

2.2 TỔ CHỨC THỰC HIỆN: 31

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu: 31

2.2.2 Địa điểm nghiên cứu: 31

2.2.3 Kế hoạch nghiên cứu: 31

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 32

3.1 GIẢI QUYẾT MỤC TIÊU 1: NGHIÊN CỨU LỰA CHỌN MỘT SỐ BÀI TẬP NÂNG CAO KỸ THUẬT SÚT BÓNG BẰNG MU CHÍNH DIỆN BÀN CHÂN MÔN BÓNG ĐÁ 5 NGƯỜI 32

3.1.1 Lựa chọn test đánh giá kỹ thuật sút bóng bằng mu chính diện bàn chân: 32

3.1.2 Xác định tính thông báo của các test 34

3.1.3 Nghiên cứu lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả sút bóng cầu môn bằng mu chính diện cho sinh viên học môn bóng đá tự chọn hệ không chuyên trường đại học An Giang 35

3.1.3.1 Các cơ sở lựa chọn bài tập 35

3.1.3.2 Nghiên cứu lựa chon bài tập 36

3.2 GIẢI QUYẾT MỤC TIÊU 2: ỨNG DỤNG THỰC NGHIỆM 38

3.2.1 Phân tích cụ thể các bài tập lựa chọn 38

3.2.2 Tổ chức thực nghiệm: 41

3.2.3 Tiến trình ứng dụng thực nghiệm: 41

3.3 GIẢI QUYẾT MỤC TIÊU 3: ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ BÀI TÂP 44

3.3.1 Kết quả thành tích của hai nhóm đối chứng và thực nghiệm đầu năm học: 44

3.3.2 Thành tích nhóm thực nghiệm trước và sau thực nghiệm: 44

3.3.3 Thành tích nhóm đối chứng trước và sau học tập: 45

3.3.4 Sự tăng trưởng của hai nhóm trước và sau thực nghiệm: 46

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 48

1 KẾT LUẬN: 48

2 KIẾN NGHỊ: 48

TÀI LIỆU THAM KHẢO 49

LỜI MỞ ĐẦU

Hoạt động Thể dục thể thao là 1 bộ phận không thể thiếu được trong đời sống của mỗi người sự hoàn thiện về thể chất và tinh thần, giúp con người phát triển một nhân cách toàn diện hơn về mọi mặt Đặc biệt là những kết quả thành tích đạt được trong thi đấu thể thao, là niềm vui, niềm tự hào của mỗi con người, tập thể, cao hơn nữa là mỗi quốc gia nói riêng và toàn nhân loại nói chung Khi xã hội loài người càng phát triển thì càng thấy sự cần thiết của TDTT và vai trò quan trong của nó đối với đời sống con người Như chúng ta đã biết sức khỏe là vốn quý của mỗi con người, con người muốn công tác, lao động và học tập thì cần phải có sức khỏe, mà tập luyện TDTT đem lại sức khỏe cho con người Ngày nay cùng với sự lớn mạnh của nhiều ngành trong cả nước, ngành TDTT ngày càng phát triển, công tác giáo dục nói chung và công tác giáo dục sức khỏe thể chất trong các trường từ mần non đến Đại học đã thu được nhiều kết quả, góp phần vào việc đào tạo con người mới phát triển toàn diện [Vũ Đức Thu và cộng sự , 1995]

Cũng như ở các môn thể thao khác, bóng đá là môn thể thao được phát triển rộng rãi và khá phổ biến trên toàn thế giới, nó chiếm chọn một vị trí khá quan trọng trong hệ thống giáo dục thể chất và giáo dục đạo đức cho con người Bóng đá là môn thể thao mang tính đối kháng cao, nó được mọi người trên thế giới yêu thích, nó có một sức lôi cuốn mạnh mẽ Bóng đá không chỉ đem lại niềm say mê, cuồng nhiệt mà tập luyện và thi đấu bóng đá còn đem lại cho con người

có được một sức khỏe tốt, ý chí phẩm chất đạo đức tốt, tính quyết đoán, dũng cảm, tính tập thể cao Mặt khác, bóng đá còn là phương tiện để giao lưu văn hóa, tình cảm giữa con người với con người, giữa những khu vực và quốc gia, không phân biệt tôn giáo, màu da.[Mã Tuyết Điền, 2001]

Trong những năm gần đây với sự quan tâm, đầu tư của Đảng và Nhà nước, bóng đá Việt Nam đã gặt hái được những kết quả đáng khích lệ cùng với sự khởi sắc chung của nền thể thao nước nhà Bóng đá Việt Nam đã dần chiếm được vị thế trong Châu Lục qua các sự kiện đã được trong các giải bóng đá khu vực như : huy chương bạc ở các kì SEA GAME 21, 22, 23 Vô Địch giải AFF Suzuki 2008

và đặc biệt là chiến tích liên tục của đội U23 đã làm nức lòng người dân Việt Nam vốn có sự đam mê môn thể thao “Vua” này khi đạt giải Á quân Châu Á đầu năm 2018, rồi thành công tiếp bước thành công vang dội, đội tuyển Olympic Việt Nam thi đấu thành công và xuất sắc ngoài mong đợi của người hâm mộ khi vào đến bán kết giải ASIAS và nằm trong 4 đội mạnh nhất Châu Á, cùng với thành

công của bóng đá ASIAS trước đó, sau 10 năm chờ đợi đội tuyển Việt Nam đã vô địch AFF cup năm 2018, một kỳ tích nữa trong năm 2019 đội tuyển bóng đá U23 Việt Nam đã thắng vang dội kỳ phùng địch thủ U23 Thái Lan để lần thứ hai vào vòng chung kết U23 Châu Á năm 2020 tại Thái Lan Bên cạnh đó, bóng đá futsal Việt Nam cũng phát triển và không ngừng đạt thành tích Trên trang trang web chính thức của Fifa ( fifa.com liên đoàn bóng đá thế giới ) cho rằng, đội tuyển futsal Việt Nam lọt vào vòng 1/8 vòng chung kết FIFA Futsal World Cup đang diễn ra ở Colombia là một hành trình rất đáng kinh ngạc Đây là lần đầu tiên trong lịch sử bóng đá Việt Nam có một đội tuyển lọt vào VCK World Cup

Cũng theo FIFA.com, futsal Việt Nam có những điều rất đáng chờ đợi không chỉ ở hiện tại mà trong tương lai gần Thành phần dự World Cup của futsal VN có những cầu thủ trẻ chỉ mới 20-21 tuổi đầy triển vọng như Minh Trí, Ngô Ngọc Sơn,

Lê Quốc Nam, Trần Thái Huy và được dẫn dắt bởi những ngôi sao kỳ cựu như Nguyễn Bảo Quân, Trần Văn Vũ… cho thấy một sự hòa hợp nhuần nhuyễn giữa các thế hệ FIFA.com nhận định “rồi đây futsal Việt Nam với những bước tiến vững chắc như hiện nay, sẽ còn trở thành hiện tượng rất thú vị trong làng futsal thế giới”.[Kiến thức bóng đá aobongda123.com/futsal]

Với những thành công nêu trên, bóng đá Việt Nam đã tạo thêm niềm tin mạnh mẽ về tương lai tươi sáng của bóng đá nước nhà, tạo dấu ấn và sức hút mãnh liệt cho lực lượng thanh thiếu niên đam mê và tập luyện môn bóng đá

Thành tích thi đấu của mỗi đội bóng phụ thuộc vào rất nhiều các yếu tố, đặc biệt là trình độ kĩ thuật, chiến thuật, sự chuẩn bị về mặt thể lực, về mặt tâm lý… Kỹ thuật bóng đá bao gồm nhiều loại: Sút bóng bằng má ngoài, má trong,

mu chính diện bàn chân, đánh đầu, khống chế …và trong rất nhiều kĩ thuật thì kĩ thuật đá bóng bằng mu chính diện là một trong những kỹ thuật cơ bản nhất Nó được sử dụng trong thi đấu bởi vì kỹ thuật này có ưu điểm tạo đường bóng căng, mạnh và gây ra nhiều khó khăn cho thủ môn đối phương, nâng cao hiệu quả ghi bàn cho cầu thủ [Mã Tuyết Điền, 2001]

Trong chương trình giảng dạy môn bóng đá tự chọn hệ không chuyên GDTC trường đại học An Giang có nội dung sút bóng bằng mu chính diện bàn chân, nội dung này là một trong những đề thi kết thúc học phần mà sinh viên hay chọn Qua quan sát thực tế các em sinh viên lớp bóng đá tự chọn hệ không chuyên, trường Đại học An Giang, chúng tôi nhận thấy khả năng dứt điểm và thực hiện kỹ thuật sút bóng bằng mu chính diện còn rất nhiều hạn chế, tỷ lệ phần trăm đạt điểm giỏi rất thấp, đa số đạt trung bình và dưới trung bình Thực trạng

đó là do một số nguyên nhân chủ yếu sau:

Thứ nhất, do việc sử dụng các bài tập chưa phù hợp, các bài tập sử dụng trong quá trình tập luyện không được liên tục và hợp lý, chưa phù hợp với phương pháp huấn luyện và giảng dạy bóng đá hiện nay

Thứ hai, do nội dung chương trình tính hệ thống và tính khoa học chưa sắp xếp hợp lý, hiện nay các giáo viên trong bộ môn bóng đá đang điều chỉnh…

Trong chương trình giảng dạy môn bóng đá của trường, do điều kiện sân bãi còn khó khăn, loại hình tập luyện, chủ yếu gần như là bóng đá năm người Do vậy, nội dung nghiên cứu của đề tài các cự ly khoảng cách là loại hình của bóng

đá năm người Mặt khác, liên quan đến vấn đề nghiên cứu của đề tài, thời gian qua có một số tác giả đã quan tâm nghiên cứu lựa chọn những bài tập với từng đối tượng và loại hình bóng đá khác nhau Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu về ứng dụng các bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật sút bóng bằng mu chính diện cho loại hình bóng đá đang giảng dạy

Với mục đích và lý do nêu trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:

“Ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao kỹ thuật sút bóng bằng mu chính diện cho nam sinh viên học môn Bóng đá tự chọn trường Đại học An Giang”

MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Thông qua quá trình nghiên cứu của đề tài sẽ lựa chọn một số bài tập ứng dụng thực nghiệm nhằm nâng cao thành tích sút bóng bằng mu chính diện bàn chân cho nam sinh viên hệ không chuyên GDTC trong giờ học môn bóng đá tự chọn trường đại học An Giang Qua đó, sẽ bổ sung nội dung bài tập ứng dụng trong chương trình giảng dạy để nâng cao chất lượng và thành tích học tập môn bóng đá cho sinh viên hệ không chuyên ngành GDTC trường đại học An Giang

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU:

Để thực hiện mục đích của đề tài, chúng tôi đề ra các mục tiêu nghiên cứu sau:

Mục tiêu 1: Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nâng cao thành tích sút bóng bằng mu chính diện bàn chân cho nam sinh viên hệ không chuyên GDTC trong giờ học môn bóng đá tự chọn trường đại học An Giang

Mục tiêu 2: Ứng dụng thực nghiệm các bài tập đã được lựa chọn

Mục tiêu 3: Đánh giá hiệu quả của bài tập đã lựa chọn

ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU:

- Đối tượng nghiên cứu: Một số bài tập nâng cao thành tích sút bóng bằng

mu chính diện bàn chân cho nam sinh viên học môn bóng đá tự chọn trường đại học An Giang

- Khách thể nghiên cứu: Số lượng là 75 Nam sinh viên khóa 19 hệ không chuyên trong chương trình giảng dạy môn bóng đá năm học 2018-2019 (37 nam nhóm thực nghiệm và 38 nam nhóm đối chứng)

PHẠM VI NGHIÊN CỨU:

- Tập trung ở nam sinh viên khóa 19 hệ không chuyên trường ĐHAG

- Tham khảo 30 HLV, giảng viên, chuyên gia trong lĩnh vực nghiên cứu

- Thời gian nghiên cứu: tháng 9 năm 2018 đến tháng 5 năm 2019

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 KỸ THUẬT BÓNG ĐÁ HIỆN ĐẠI

1.1.1: Vai trò của kỹ thuật bóng đá

Trong công tác giảng dạy huấn luyện bóng đá, huấn luyện kỹ thuật là cơ bản nhất, đồng thời cũng là loại khó khăn, phức tạp nhất Huấn luyện kỹ thuật là các bài tập kỹ thuật, các hoạt động kỹ thuật được sắp xếp trong phần cơ bản của buổi huấn luyện…

Kỹ thuật bóng đá là một loại hoạt động không có tính chu kỳ ( hoạt động có tính chu kỳ như các kỹ thuật chạy, bơi, đi xe đạp…) trong thi đấu kỹ thuật sẽ được sử dụng một cách có hiệu quả cao nếu VĐV có thể lực dồi dào, có thần kinh vững vàng với sự hoạt động nhanh nhậy và chính xác của phản xạ

Thực tế cho thấy rằng ở một số môn thể thao khác (như xe đạp, bơi, chạy…) nếu VĐV nghỉ một thời gian, đôi khi là hàng năm, sau đó trở lại tập thì hầu hết các động tác kỹ thuật của họ thực hiện vẫn ít sai sót Nhưng đối với bóng đá thì khác chỉ cần bỏ tập một thời gian ngắn thì sẽ gặp khó khăn ngay, ít nhất cũng là mất cảm giác bóng và độ chính xác của động tác Do đó việc tập luyện bóng đá cần liên tục, đều đặn và luôn luôn với bóng Tuy còn nhiều ý kiến chưa thống nhất song thực tế nhiều nước đã áp dụng tốt hình thức này như:Braxin, Áo, Hungari… được coi là những nước có nền bóng đá điêu luyện, các buổi tập của

họ hầu như lúc nào cũng là với bóng, ngay cả trong thời gian chuẩn bị thể lực cơ bản

Theo một số chuyên gia bóng đá thì tập kỹ thuật với bóng là công việc không phải theo mùa mà là phải thường xuyên Tất nhiên ở mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn có mức độ, phương pháp tập khác nhau Thí dụ trong thời kỳ cơ bản bên cạnh trọng tâm là phát triển thể lực chung vẫn cần thiết phải có phần ôn tập các

kỹ thuật từ dạng đơn giản nhất

Trong thời kỳ chuẩn bị vào giải, tập kỹ thuật trở thành một trong những nội dung quan trọng nhất và ngày càng phù hợp với phong cách đòi hỏi của chiến thuật toàn đội Tuy nhiên nếu cần thiết thì vẫn phải tiến hành tập luyện kỹ thuật

cơ bản ở giai đoạn này

Ở thời kỳ thi đấu nội dung tập kỹ thuật là nâng cao và hoàn thiện kỹ thuật cá nhân, tập kỹ thuật trong chiến thuật áp dụng Huấn luyện viên cần chú ý đặc biệt tới việc bồi dưỡng về tri thức kỹ thuật mới cho VĐV

Kỹ thuật là để phục vụ cho chiến thuật thủ môn cũng cần nắm được kỹ thuật cơ bản của bóng đá Khi tập kỹ thuật cơ bản( hoặc đối với người mới tập)

thì tốt nhất là tập theo nhóm Trong phương pháp huấn luyện kỹ thuật loại tập kỹ thuật với bóng “chết”, tập kỹ thuật “tại chỗ” chỉ là sự “mô phỏng” bước đầu và mang tính chất là sửa lỗi kỹ thuật Phần lớn kỹ thuật phải tập trong di động, tập trong các “ miếng” chiến thuật kết hợp, phương châm là tập kỹ thuật tốc độ Đối với các VĐV thuộc các đội có trình độ khá thì có thể tập kỹ thuật cá nhân theo yêu cầu, vị trí chơi của mình Khuyến khích việc tập kỹ thuật theo “ tạo phong cách riêng” nhưng không làm ảnh hưởng xấu việc tập chiến thuật chung

toàn đội.[HLV Guillaume Graechen, 2009]

Theo phương pháp huấn luyện hiện đại thì việc lựa chọn các bài tập cho buổi tập luyện kỹ thuật phải đảm bảo ba tính chất là tính chất tăng cường, tính biến đổi và tính lặp lại có hệ thống Đồng thời theo một quá trình giáo dục tri thức chung là hình thành, hoàn thiện và củng cố Theo quan điểm giáo dục học và tâm

lý học thì ở đây có hai đặc tính được coi là quan trọng hơn cả đối với công tác huấn luyện kỹ thuật đó là tính lặp lại có hệ thống Ta lấy một thí dụ đơn giản như tập kỹ thuật sút cầu môn nếu chỉ tiến hành đơn điệu đặt bóng “chết” ở nhiều cự ly

và sút cầu môn thì chỉ sau mấy lần sút VĐV cảm thấy hết kích thích, bắt đầu chán, do đó kỹ thuật thiếu chính xác Nhưng nếu cùng với nội dung đó được biến đổi theo một phương pháp khác nhau như: sút hạn chế, lập các tổ thi sút… thì nhất định người tập sẽ thấy hào hứng hấp dẫn hơn Do đó, hiệu quả sẽ nâng cao rõ rệt, trong trường hợp lặp lại kỹ thuật (thường dễ chán) thì phương pháp này cũng cho hiệu suất cao, kết quả tốt.[Phạm Ngọc Viễn, Phạm Quang, Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Minh Ngọc, 2004]

Khi lựa chọn giáo án huấn luyện kỹ thuật cần ghi chính xác và điều kiện hoàn thành động tác Có như vậy mới bắt buộc người tập làm chủ quả bóng Đồng thời ngay từ đầu phải chú ý tới tính toàn diện trong hoạt động kỹ thuật VĐV phải biết điều khiển quả bóng bằng các bộ phận của cơ thể mà đầu tiên là thuận hai chân, ở đây thì yêu cầu các em thực hiện chân thuận do là thành phần không chuyên

Học kỹ thuật là quá trình lâu dài, đó là công việc không thể nôn nóng, đòi hỏi kết quả nhanh chóng Việc tiếp thu và làm “tinh xảo” kỹ thuật đòi hỏi kết hợp nhiều nội dung và phương pháp

1.1.2 Những nét đặc trƣng của kỹ thuật bóng đá

Các hoạt động của bóng đá (có bóng và không có bóng) xét về những đặc trưng trong ứng dụng thi đấu nói chung có thể chia ra làm sáu loại sau:

- Khuynh hướng hoạt động của người chơi bóng đá ( hay là kỹ thuật bóng

đá ) là luôn luôn được hình thành dựa trên những đặc điểm riêng về sức mạnh, sức nhanh, sức bền…các tố chất này phải qua những thời gian tập luyện mới tạo được và thực hiện động tác kỹ thuật cũng sẽ có tác dụng trở lại đối với đặc điểm riêng của tố chất vận động

- Những khả năng hoạt động tức là những đặc điểm riêng của kỹ thuật qua thời gian mà được củng cố, được sắp đặt bằng mức ổn định lớn và sau thì được ứng dụng trong một thời gian dài Kỹ thuật bóng đá không phải là loại dễ tập Được ở ngày một, ngày hai nhưng khi ổn định thì có thể trở thành định hình sâu sắc

- Đặc điểm của hoạt động bóng đá là chủ yếu dùng chân (phần ít khéo léo nhất)

để thực hiện kỹ thuật phức tạp nhất, điều này giải thích vì sao sẽ gặp khó khăn trong công tác giảng dạy bước đầu (cơ bản) so với một số môn khác

- Các loại kỹ thuật bóng đá là những hoạt động của nghệ thuật không có tính

tự nhiên Do đó nếu không qua tập luyện thì không thể thực hiện được

- Trong khi thi đấu VĐV phải sử dụng kỹ thuật ở một “ môi trường đặc biệt” đó là: Luật bóng đá cho phép dùng “ thân chống thân” trong tranh chấp đôi, tức là đối phương được trực tiếp gây cản trở tới việc thực hiện động tác kỹ thuật, nếu trong huấn luyện không chú ý tới điều này thì không đạt được hiệu quả

- Hoạt động bóng đá mà chủ yếu là trong thi đấu là hoạt động mà khó có thể tính toán chính xác được

Muốn tham gia thi đấu bóng đá phải biết sử dụng kỹ thuật bóng đá ở một mức độ nhất định nào đó Cho nên dù là cầu thủ đã “trưởng thành” hay ở những người mới tập vấn đề kỹ thuật phải được nhấn mạnh hàng đầu Một cầu thủ được coi là có trình độ kỹ thuật hiện đại, đòi hỏi phải thực hiện được một số yêu cầu sau đây:

- Biết sử dụng bóng đá thuần thục cả hai chân, biết chuyền bóng chính xác, biết sút cầu môn mạnh, chính xác và từ mọi phía, từ mọi khoảng cách

- Biết kỹ thuật nhận bóng, giữ bóng với nhiều hình thức, biết thay đổi linh hoạt trong kỹ thuật tới mức làm cho đối phương không thể tính toán được là sau

đó sẽ làm gì

- Thực hiện hoàn hảo kỹ thuật đánh đầu dù là trong chuyền bóng, phá bóng hay tấn công cầu môn

- Kỹ thuật dẫn bóng và lừa bóng phải nhanh, bất ngờ và phải có những biến đổi mới lạ

- Phải biết tranh cướp, cản phá bóng trong sự khống chế của đối phương bằng nhiều hình thức và có phản ứng linh hoạt sáng tạo

Cả năm tiêu chuẩn kỹ thuật trên cần thiết đối với mọi VĐV bóng đá, kể cả thủ môn Không ít trường hợp cả thủ môn sẽ phải dùng các kỹ thuật đó để cứu nguy cho khung thành hoặc tham gia tấn công những khu hoạt động ở ngoài khu vực cấm địa.[Lý Văn Hùng, 2011]

1.2 LỢI ÍCH CỦA BÓNG ĐÁ

Bóng đá là một môn thể thao đặc biệt Với sự hoạt động đa dạng, phức tạp đòi hỏi ý chí cao, bóng đá đem lại cho người tham gia nhiều lợi ích cả về thể chất lẫn tinh thần

Đến với bóng đá dù với hình thức nào những người tham gia đều có những giây phút thư giãn, sảng khoái, giúp làm giảm sự mệt về tinh thần, tạo điều kiện tốt cho công việc hàng ngày

Bóng đá thông qua các cầu thủ, đặc biệt là những cầu thủ suất sắc cho mọi người được thưởng thức những kỹ thuật điêu luyện, những pha phối hợp ăn ý đó

là món ăn tinh thần rất bổ ích

1.2.1 Bóng đá bồi dưỡng cho con người về mặt ý chí, phẩm chất

Trong quá trình tập luyện và thi đấu con người thường bộc lộ những tình cảm và cá tính một cách xác thực nhất Những tình huống gay go, những giây phút căng thẳng mệt mỏi, những thời điểm nghiêm trọng làm các cầu thủ thể hiện

rõ bản chất của mình, đồng thời cũng là cơ hội để họ trở nên bản lĩnh hơn, kinh nghiệm hơn trong giải quyết các tình huống một cách đúng đắn

Trong quá trình tập luyện và thi đấu bóng đá con người được bồi dưỡng rất nhiều về mặt phẩm chất, ý chí Sự tập luyện thường xuyên cùng đồng đội, lối chơi đồng đội đã giáo dục cho cầu thủ có được ý thức tập thể cao Tính đồng đội đã giúp cho cầu thủ biết tương trợ nhau, biết hỗ trợ động viên trong thi đấu, từ đó tính tổ chức được đề cao Trong trận đấu mỗi cầu thủ được phân công nhiệm vụ ở một vị trí nhất định đã giúp cầu thủ luôn có tinh thần trách nhiệm trước tập thể Mặt khác để giành được thắng lợi các cầu thủ phải có tinh thần khắc phục khó khăn, ý chí chiến đấu ngoan cường, dũng cảm, tính chất đối kháng mãnh liệt của môn bóng đá, sự yêu cầu rất cao về thể lực trong thi đấu cũng như trong tập luyện đòi hỏi các cầu thủ phải nỗ lực ý chí cao, hơn nữa trong trường hợp khó

khăn cầu thủ không được nóng vội mà phải bình tĩnh, kiên trì và sáng suốt đưa ra những lựa chọn ưu việt để giành lại chiến thắng

1.2.2 Tập luyện bóng đá nâng cao được sức khỏe

Nếu đặc trưng của hoạt động trong bóng đá là tính đối kháng không có chu

kỳ, cường độ vận động luôn biến đổi (từ nhỏ đến cực đại) trong một thời gian dài, trong một không gian rộng và điều kiện môi trường khác nhau Do đó thường xuyên tập luyện bóng đá có thể nâng cao sức khỏe, phát triển các tố chất thể lực, nâng cao khả năng vận động của cơ quan vận động cũng như khả năng chức phận của các cơ quan trong cơ thể người tập

1.2.3 Tập luyện và thi đấu bóng đá giúp tăng cường tình hữu nghị và sự hiểu biết giữa các tập thể, các quốc gia

Thi đấu bóng đá cũng là một bộ phận của công tác tuyên truyền văn hóa, văn nghệ Sức hấp dẫn của bóng đá ngày càng lớn, quần chúng hâm mộ bóng đá càng đông đảo thì ảnh hưởng của nó ngày càng sâu rộng

Thi đấu bóng đá trong nước giữa các đơn vị, trường học, xí nghiệp, hợp tác xã, nông trường, các tỉnh, thành…có tác dụng tốt để trao đổi, học tập lẫn nhau

Thi đấu bóng đá quốc tế giúp tăng cường tình hữu nghị đoàn kết, hiểu biết lẫn nhau giữa các quốc gia.[Lý Văn Hùng, 2011]

1.3 QUY LUẬT HÌNH THÀNH KỸ NĂNG, KỸ XẢO VÀ CÁC NGUYÊN TẮC HUẤN LUYỆN

1.3.1 Quy luật hình thành kỹ năng kỹ xảo trong bóng đá

Để cho công tác giảng dạy huấn luyện đem lại hiệu quả cao nhất cho động tác sút bóng cầu môn bằng mu chính diện bàn chân phải phụ thuộc vào đặc điểm

cá nhân của VĐV, đặc điểm chơi bóng của cầu thủ đó và toàn đội trong quá trình tập luyện Các tố chất thể lực khi thực hiện bài tập Điểm cơ bản chính trong giảng dạy huấn luyện là phải nắm vững cơ sở tối ưu giữa các yếu tố hình thành kỹ năng kỹ xảo vận động, mặt khác trong yêu cầu kỹ thuật động tác cần tăng tính biến đổi không ngừng sao cho phù hợp với quy luật thích ứng phát triển lại thích ứng, lại phát triển không ngừng nâng cao hiệu quả thay đổi mục đích cho quá trình huấn luyện, thay đổi các tình huống khác nhau để nâng cao khả năng tiếp thu bài tập của các VĐV Thúc đẩy quá trình hình thành kỹ năng động tác và chuyển dần thành kỹ xảo vận động, cần linh hoạt trong di chuyển tập luyện và thi đấu, yêu cầu sút bóng cầu môn nhiều, chính xác và đem lại hiệu quả nhất

Trong quá trình tập luyện phải xác định rõ các giai đoạn của quá trình giảng dạy dựa trên quy luật nhận thức và việc hình thành kỹ năng kỹ xảo vận động Đó

là điều cần đạt được trong công tác giảng dạy động tác và nâng cao hiệu quả huấn luyện

Kỹ năng động tác ở đây là mức độ nắm được mấu chốt kỹ thuật động tác và thực hiện tốt kỹ thuật động tác Nếu kỹ năng động tác không được củng cố liên tục sẽ bị phá vỡ và nếu kỹ thuật lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ trở nên thuần thục, nhuần nhuyễn, khi đó kỹ năng sẽ trở thành kỹ xảo vận động, thể hiện ở mức độ thực hiện động tác một cách tự động, độ vững chắc cao

Hiệu quả quan trọng của công tác giảng dạy huấn luyện sút cầu môn bằng

mu chính diện nói riêng và nâng cao kỹ năng – kỹ xảo nói chung còn phụ thuộc vào rất nhiều đặc điểm như

- Trạng thái sẵn sàng tiếp thu động tác của học viên, trước khi tập một bài tập nào đó người thầy phải nắm được và xem xét người tập đã sẵn sàng tiếp thu động tác hay chưa Nếu chưa chuẩn bị về kinh nghiệm vận động bước đầu của người học, các bài tập chuẩn bị, đặc biệt là các bài tập dẫn dắt, sự chuẩn bị thường được biểu hiện bằng ba yếu tố:

+ Mức độ phát triển các tố chất thể lực

+ Khả năng vận động của VĐV

+ Yếu tố tâm lý và kinh nghiệm của VĐV

- Trong giảng dạy huấn luyện để hình thành kỹ năng – kỹ xảo động tác sút bóng cầu môn bằng mu chính diện đạt hiệu quả cao nhất, phải nắm vững các giai đoạn khác nhau về sư phạm và các phương pháp huấn luyện để hình thành kỹ năng và chuyển dần thành kỹ xảo

Nó gồm ba giai đoạn:

+ Giai đoạn 1: Dạy học ban đầu về phương pháp thực hiện động tác, thực hiện bài tập Nó tương ứng với việc thực hiện động tác bước đầu, có động tác thực hiện còn thô, vụng về và hiệu quả thấp

+ Giai đoạn 2: Thể hiện tiêu biểu trong các bài tập đi sâu, chi tiết hóa, trọng tâm và yêu cầu nâng cao kỹ thuật động tác cũng như hiệu quả động tác, kết quả là khả năng vận động chính xác, hiệu quả cao, kỹ năng chuyển dần sang kỹ xảo +Giai đoạn 3: Củng cố, hoàn thiện, nâng cao và áp dụng vào thi đấu với mục đích giúp cho kỹ xảo vận động được vững chắc, ở giai đoạn này cần khắc phục một số nhược điểm nhỏ mà người tập hay mắc phải Điều quan trọng là

giảng viên phải chỉ rõ cho họ điểm yếu và sửa chữa sai lầm một cách tối ưu nhất

Tuy nhiên phải yêu cầu các nguyên tắc giảng dạy huấn luyện sao cho người tập có thể hoàn thành bài tập một cách khác nhau nhất và hiệu quả nhất.[ Nguyễn Ngọc Mỹ, 1999]

1.3.2 Các nguyên tắc giảng dạy huấn luyện

Trong bất kỳ một quá trình giảng dạy huấn luyện nào cũng phải tuân theo các nguyên tắc chung là từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ chậm đến nhanh, từ lượng vận động ít đến lượng vận động nhiều Ngoài ra còn một số nguyên tắc sau:

 Nguyên tắc tự giác tích cực:

Đây là nguyên tắc mang tính chủ động có tác dụng quyết định nâng cao kết quả của người tập Không những thế tự giác tích cực còn phụ thuộc vào lòng ham muốn, ý chí, nghị lực của VĐV, bên cạnh đó còn những mặt khách quan tác động vào như:

+ Khả năng nhận thức về mục đích, nhiệm vụ của quá trình tập luyện + Khả năng tiếp thu tri thức khoa học và khả năng ứng dụng vào tập luyện (trong thi đấu là chủ yếu)

Tự giác tích cực còn phụ thuộc vào sự hứng thú, tâm lý thực hiện nó chi phối đến tính tích cực Người thầy phải biết khêu gợi và phát triển hứng thú tập luyện ở nhiều mức độ nhất định bằng cách lựa chọn nội dung các bài tập cho quá trình tập luyện phải hấp dẫn các VĐV Các bài tập tình huống khác nhau, không lặp đi lặp lại nhiều lần một cách đơn điệu, phải biết tạo ra cảm giác sảng khoái và thoải mãi khi thực hiện Biết tổ chức bài tập thì tác dụng sẽ rất cao và hiệu quả được tăng lên Tự giác tích cực đã trở thành nhóm nhân tố quan trọng để phát triển hứng thú

Nhờ vậy trong giảng dạy huấn luyện bên cạnh nhiệm vụ bồi dưỡng về tri thức, khả năng về chuyên môn thì chúng ta còn phải làm cho VĐV hiểu đây là một lao động nghiêm túc, đòi hỏi VĐV phải tư duy, suy luận, phải vận dụng những kiến thức khoa học… thì mới có thể đạt được kết quả khả quan và tốt được, chứ không phải là trò chơi giải trí đơn thuần

Để học viên vượt qua được khó khăn, gian khổ trong quá trình tập luyện thì người học ngoài tự giác tích cực cùng với lòng ham mê thì phải làm cho chính mình có một bản lĩnh chủ động, lý trí, biết ghép mình vào khuôn khổ, kỷ luật tự giác chặt chẽ

 Nguyên tắc trực quan:

Là một trong những nguyên tắc đạt hiệu quả rất cao trong quá trình huấn luyện đối với VĐV vì nó là một phương pháp đơn giản, dễ hiểu, nó không trừu tượng và phức tạp Trong quá trình giảng dạy huấn luyện chúng ta phải kết hợp tốt giữa trực quan với giảng giải thuyết trình thì kết quả sẽ tốt hơn

Thông thường thì trực quan luôn đi trước một bước, vì nó cũng là cần thiết hàng đầu trong công việc sửa chữa sai lầm kỹ thuật cho VĐV Trong nguyên tắc trực quan ở khâu giảng dạy thực hành chia làm hai giai đoạn

- Trực quan trực tiếp: Là hình thức mà người thầy hay học viên thực hiện

kỹ thuật chuẩn và phân tích để mọi người quan sát động tác

- Trực quan gián tiếp: Là thông qua băng đĩa, tranh ảnh, sách báo để người thầy truyền thụ kiến thức chuyên môn cho VĐV

Phương pháp trực quan càng phong phú bao nhiêu thì khả năng tiếp thu động tác đem lại hiệu quả cao, sự hình thành kỹ năng – kỹ xảo và sự hình thành biểu tượng nhanh hơn

 Nguyên tắc hệ thống liên tục:

Nguyên tắc này đòi hỏi sự duy trì và tiếp thu động tác bài tập một cách có

hệ thống theo các giai đoạn giảng dạy và phải được tập luyện liên tục, không có

sự gián đoạn, không có sự ngắt quãng Bởi vì tập luyện liên tục thì VĐV sẽ hình thành được hệ thống biểu tượng vận động thông qua tập luyện và vốn kiến thức phương pháp để hình thành kỹ năng – kỹ xảo vận động

Nếu không đảm bảo được tính liên tục thì những kết quả thu được trong quá trình tập luyện sẽ bị mất đi Chính vì thế các HLV phải sắp xếp các bài tập thế nào để VĐV có thể tiếp thu một cách có hệ thống và theo một chu kỳ nhất định

 Nguyên tắc luân phiên hợp lý:

Giữa lượng vận động và quãng nghỉ, giữa tập luyện và nghỉ ngơi có mối liên hệ chặt chẽ, tập luyện làm cho cơ thể mệt mỏi, biểu hiện là năng lượng và khả năng vận động bị giảm sút, nghỉ ngơi giữa các lần tập, giữa các buổi tập làm cho cơ thể hồi phục có khả năng thực hiện bài tập một cách có hiệu quả nhất

Người thầy cần nắm được quy luật hoạt động và cho các học viên tập luyện lượng vận động đã được hồi phục Ở đây tùy thuộc vào mục đích và nhiệm

vụ giảng dạy mà có sự luân phiên hợp lý để có hiệu quả giảng dạy cao nhất Cũng

cần tùy thuộc vào trạng thái cơ thể của người học, giai đoạn tập luyện, yêu cầu về thể lực mà lượng vận động và lượng vận động kéo dài hay ngắn

 Nguyên tắc củng cố nâng cao:

Ở đây muốn đề cập đến việc ngoài nâng cao kỹ thuật động tác để đem lại hiệu quả tức thời mà ta cần chú ý đến giảng dạy một cách khá toàn diện, nâng cao thể lực và giáo dục tình cảm, đạo đức, ý chí …đó là nền tảng cho sự phát triển của thể dục thể thao và nâng cao hiệu quả cho quá trình giảng dạy

Nguyên tắc này đòi hỏi người học phải phát hiện một cách đồng bộ nhất tất cả các phẩm chất thể thao để phục vụ cho tập luyện và thi đấu

 Nguyên tắc dễ tiếp thu:

Trong công tác giảng dạy, huấn luyện để thực hiện tốt nguyên tắc này đòi hỏi người HLV, giáo viên phải giành nhiều thời gian vào việc chuẩn bị giáo trình, giáo án thật kỹ càng chi tiết Soạn ra những bài tập phong phú cả về nội dung và cách thức phù hợp với đối tượng tập luyện Bài tập đặt ra càng có tính hấp dẫn lôi cuốn bao nhiêu thì càng dễ tập và có khả năng đạt được hiệu suất cao

Bên cạnh đó để đảm bảo tốt nguyên tắc này giáo viên phải chuẩn bị phương tiện dụng cụ tập luyện và lựa chọn cho phù hợp nhất, điều đó cũng góp phần làm cho người tập khả năng tiếp thu tốt hơn

Để thực hiện tốt nguyên tắc này cần phải phát huy tốt nguyên tắc hệ thống nghĩa là phải đảm bảo tiến hành từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp Nói chung nguyên tắc này chỉ là một khái niệm tương đối trong quá trình giảng dạy huấn luyện Với người này dễ nhưng với người khác lại là khó Nó phụ thuộc vào khả năng đặc điểm và lứa tuổi của từng đối tượng cụ thể

+ Thời gian của bài tập: Tỷ lệ nghịch với tốc độ vận động Tập luyện bóng

đá thông thường thời gian tập một nội dung tập 20s – 2’ phụ thuộc vào tốc độ của bài tập

+ Thời gian nghỉ giữa các bài tập: Là nghỉ hồi phục có tính chất tạo điều kiện trả lại oxy bị giảm quá nhanh cho các cơ quan cơ thể Do vậy ở đây là nghỉ tích cực Đặc điểm hồi phục của cơ thể lúc đầu nhanh, sau chậm

+ Số lần lặp lại: Càng nhiều, càng có khả năng tăng lượng vận động Tuy vậy sử dụng phương pháp này cần chú ý tới tính “ hấp dẫn” cần thiết của bài tập Nếu bài tập kém hấp dẫn sẽ ảnh hưởng xấu đến kết quả

Lượng vận động tối đa: Khi tăng khối lượng vận động thì lúc đầu kết quả nâng cao rõ rệt sau giảm dần, có trường hợp mất hẳn tác dụng, khi đó ta gọi là giới hạn lượng vận động Do vậy cần luôn kiểm tra và đánh giá giới hạn lượng vận động bằng nhận xét chuyên môn kiểm tra y học

 Nguyên tăc kết hợp huấn luyện chuyên môn và huấn luyện toàn diện

Trong công tác huấn luyện nguyên tắc kết hợp giữa toàn diện và nâng cao thông thường được sử dụng trong việc phát triển thể lực và cũng ở đây nó được thể hiện rõ nét nhất, thực tế thì việc phát triển thể lực chuyên môn sẽ không thể đạt kết quả cao nếu không lấy việc phát triển toàn diện thường xuyên làm cơ sở cho nó

Bóng đá là môn hoạt động không có chu kỳ nhưng rất đa dạng Do vậy phát triển thể lực cùng các yếu tố khác là một cách toàn diện kết hợp với nâng cao chuyên môn là điều không thể thiếu, nó trở thành bắt buộc nhưng cũng cần phải xác định đúng thế nào là toàn diện và thế nào là chuyên môn trong tất cả các lĩnh vực của công tác huấn luyện đào tạo

 Nguyên tắc đối xử cá biệt:

Nguyên tắc này đòi hỏi phải tính toán đến đặc điểm cá nhân VĐV, đặc điểm sinh lý lứa tuổi, giới tính và trình độ tập luyện thể lực và tâm lý…

Phải xác định được mức độ thích hợp cho các học viên khác nhau, trước hết phải dựa vào yêu cầu chương trình có tổ chức tiêu chuẩn cho từng loại đối tượng cụ thể Trên cơ sở kế hoạch tổng kết kinh nghiệm thực tế, trước hết là chương trình về giáo dục các tố chất cho các đối tượng cơ bản

Yêu cầu về đặc điểm tâm sinh lý mức độ thích hợp ở mỗi lứa tuổi, mỗi giới tính khác nhau đòi hỏi tính hợp lý khác nhau, phải xác định được mức độ hợp lý để chọn và đưa ra cấu trúc bài tập Thời gian buổi tập phải chú ý đến

phương pháp kế thừa tối ưu giữa các bài tập nâng cao và độ khó bài tập, phần nội dung của bài tập sau phải là nội dung kế thừa mà bài tập trước là nền tảng.[ Nguyễn Ngọc Mỹ, 1999]

1.4 ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÝ LỨA TUỔI THANH NIÊN:

Trong quá trình giảng dạy và huấn luyện, để đạt hiệu quả tốt thì người giáo viên và HLV phải nắm chắc các đặc điểm về tâm, sinh lý của lứa tuổi; từ đó mà

áp dụng các phương pháp và các phương tiện tập luyện sao cho phù hợp với trình

độ, lứa tuổi, giới tính và trạng thái sức khoẻ; đó cũng là một trong các nhân tố quan trọng để tác động bài tập thể chất lên cơ thể con người Nói đến bài tập thể chất là nói đến LVĐ, mà LVĐ bao gồm cường độ và khối lượng sẽ tác động trực tiếp lên cơ thể người tập Muốn có thành tích thì LVĐ là mấu chốt của việc nâng cao thành tích cho nên việc hiểu và nắm rõ đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi là điều không thể thiếu được Bởi vì cơ thể con người là một khối thống nhất hoàn chỉnh, bất cứ một sự tác động nào cũng gây nên sự biến đổi trong cơ thể, cho nên phải xác định mức độ vừa sức với người tập LVĐ vừa sức là LVĐ không dễ quá mà cũng không khó quá, nhưng đòi hỏi người tập phải có sự khắc phục của ý chí để hoàn thành bài tập Để biết được LVĐ phù hợp với các đặc điểm trên hay không cần phải tiến hành kiểm tra theo dõi sức khỏe của người tập, trên cơ sở đó để điều chỉnh các phương pháp tập luyện sao cho phù hợp mà không ảnh hưởng đến sức khoẻ của người tập.[Trịnh Hùng Thanh, Lê Nguyệt Nga, TS Trịnh Trung Hiếu, 1998]

1.4.1 Đặc điểm về tâm lý

Tuổi thanh niên được chia làm hai thời kỳ: Giai đoạn đầu tuổi thanh niên từ

15 đến 18 tuổi (còn gọi là tuổi thanh niên mới lớn), giai đoạn hai tuổi thanh niên

từ 18 đến 22 tuổi Đây là giai đoạn các em có sự phát triển cơ thể cân đối, hài hòa, khỏe và đẹp Đa số các em có thể đạt được những khả năng phát triển về cơ thể như người lớn Với giới hạn của đề tài nghiên cứu, nội dung phần này chủ yếu

đề cập đến những đặc điểm tâm lý của giai đoạn hai tuổi thanh niên

Ở giai đoạn này hoạt động của thanh niên ngày càng phong phú và phức tạp, vai trò xã hội và hứng thú xã hội của thanh niên không chỉ mở rộng về số lượng

và phạm vi mà còn biến đổi cả về chất lượng Đặc biệt khi thanh niên đã được vào học tại các trường Cao đẳng, Đại học thì vai trò xã hội đã có sự thay đổi lớn, đánh dấu một bước ngoặt mới trong cuộc sống của họ Hầu hết thanh niên - sinh viên đều sống xa gia đình do vậy hầu như đã tự quyết định mọi việc, thậm chí hoàn toàn quyết định cách sống của bản thân họ Với vị trí mới của người sinh

viên họ đã từng bước khẳng định được chính mình, được xã hội tín nhiệm và công nhận Đây chính là điều kiện xã hội quan trọng để sinh viên phát huy khả năng tự chủ sáng tạo của của chính mình

Sự phát triển trí tuệ của thanh niên - sinh viên đã được nâng cao rất nhiều,

họ có năng lực quan sát tốt, loại ghi nhớ được vận dụng chủ yếu là ghi nhớ có ý nghĩa, năng lực tưởng tượng dồi dào phong phú, khả năng tư duy lý luận được phát triển cao Đây chính là điều kiện quan trọng về mặt trí tuệ giúp họ có sự chuyển biến lớn trong hoạt động nhận thức Phần lớn sinh viên đã có thể phát huy tối đa khả năng sáng tạo trong việc học tập và nghiên cứu Việc học tập dưới sự hướng dẫn trực tiếp của giáo viên đã dần dần được thay thế bằng việc học tập và nghiên cứu một cách độc lập, sáng tạo

Chính sự chuyển biến một cách rõ rệt, tích cực về mặt nhận thức đã giúp sinh viên không chỉ phát huy tính độc lập với các nhiệm vụ học tập mà còn với tất

cả các hoạt động khác Chính vì vậy tính tự ý thức của thanh niên cũng đã được nâng cao rõ rệt Nội dung của tự ý thức cũng khá phức tạp Thanh niên - sinh viên không chỉ nhận thức về cái tôi của mình trong hiện tại, mà còn nhận thức về vị trí của mình trong xã hội, trong tương lai Thanh niên còn có thể hiểu rõ những phẩm chất phức tạp, biểu hiện những mối quan hệ nhiều mặt của nhân cách (tinh thần trách nhiệm, lòng tự trọng, tình cảm nghĩa vụ…) Thanh niên đã biết đánh giá nhân cách của mình nói chung trong toàn bộ những thuộc tính nhân cách Thanh niên không chỉ có nhu cầu đánh giá mà còn có khả năng đánh giá sâu sắc và tốt hơn thiếu niên về những phẩm chất mạnh yếu của bản thân và những người xung quanh mình

Sự hình thành thế giới quan đã bắt đầu ở tuổi đầu thanh niên và tiếp tục phát triển ở tuổi thanh niên - sinh viên Hầu hết thanh niên - sinh viên đã có hệ thống quan điểm riêng, vì vậy họ không chỉ hiểu về thế giới khách quan mà còn đánh giá được nó, xác định thái độ của mình đối với thế giới

Quan hệ giao tiếp, quan hệ xã hội đã được mở rộng Thanh niên - sinh viên không chỉ dừng lại ở mối quan hệ bạn bè mà còn có nhiều mối quan hệ xã hội mới với nhiều thành phần trong xã hội Trong quan hệ bạn bè cũng đã phức tạp hơn, hình thành nhiều nhóm lẻ theo sở thích, hứng thú riêng Vai trò của các tổ chức thanh niên, tổ chức Đoàn rất lớn, có khả năng thu hút thanh niên- sinh viên vào các hoạt động mang tính xã hội: Và họ thường tham gia vào các công tác xã hội với tinh thần xung phong đầy nhiệt huyết Tinh thần đó không phải là sự liều

lĩnh, mạo hiểm như tuổi thiếu niên, mà là do sự nhận thức đầy đủ và ý thức trách nhiệm cao

Nói chung tuổi thanh niên - sinh viên là thời kỳ đẹp đẽ đáng nhớ của mỗi người, đánh dấu một bước ngoặt mới, một sự chuyển biến lớn về mọi mặt, trong

đó thể hiện sự phát triển hoàn thiện cả về mặt thể chất và tinh thần, là khoảng thời gian quan trọng trong cuộc sống của họ [Phạm Ngọc Viễn, 1999] …

1.4.2 Đặc điểm sinh lý của lứa tuổi 18 -22

Hệ xương:

Vẫn tiếp tục được cốt hoá đến năm 24 – 25 tuổi mới hoàn thiện, các cơ tăng khối lượng và đạt đến 43- 45% trọng lượng toàn thân Sự cốt hoá bộ xương điều đó có ý nghĩa đã chấm dứt sự phát triển chiều cao Quá trình đó xảy ra do các màng xương được phát triển dày lên bao bọc quanh sụn

Hệ thần kinh:

Được phát triển một cách hoàn thiện, khả năng tư duy, phân tích tổng hợp

và trừu tượng hoá được phát triển thuận lợi tạo điều kiện tốt cho việc hình thành phản xạ có điều kiện Ngoài ra do hoạt động của tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến yên làm cho quá trình hưng phấn của hệ thấn kinh chiếm ưu thế Giữa hưng phấn

và ức chế không cân bằng đã ảnh hưởng đến hoạt động thể lực Cho nên phải sử dụng các bài tập sao cho phù hợp

Hệ cơ:

Riêng cơ bắp, cơ lớn phát triển nhanh (cơ đùi, cơ cánh tay) các cơ co phát triển sớm hơn cơ duỗi, vì vậy sử dụng các bài tập sức mạnh là hợp lý nhưng phải đảm bảo nguyên tắc tập luyện vừa sức cho tất cả các nhóm cơ

Hệ tuần hoàn:

Hệ tuần hoàn đã được hoàn thiện mạch đập của nam vào khoảng 70 -75 lần/ phút Sau vận động mạch đập và huyết áp tăng nhanh cho nên rất phù hợp với bài tập dai sức và những bài tập có cường độ tương đối cao

Hệ hô hấp:

Hệ hô hấp đã được cải thiện, vòng ngực trung bình của nam là 75 – 80 cm,

nữ là 80 -85 cm, diện tích tiếp xúc của phổi khoảng 120 – 150 cm2, dung lượng phổi khoảng 4 – 5 lít, tần số hô hấp 10 -20 lần/ phút Vì vậy, các bài tập sức bền

rất phù hợp cho lứa tuỏi này.[Trinh Trung Hiếu, 1998]

Tóm lại: Qua xem xét về đặc điểm sinh lý thì đây là giai đoạn thuận lợi

chất thể lực đã được phát triển Khả năng phối hợp vận động tốt lên rõ rệt vì vậy

ở lứa tuổi này là điều kiện thuận lợi để tập luyện TDTT

Vấn đề tập luyện TDTT ở lứa tuổi này đặc biệt thuận lợi vì khối lượng tim

và mạch máu đều đạt đến mức tiêu chuẩn Hoạt động của tim ổn định Hệ thần kinh phát triển đẩy đủ, hệ thống tín hiệu thứ 2 đã đạt đến mức độ hoàn chỉnh, ngôn ngữ bên trong và bên ngoài rất phong phú Trong khi hệ thần kinh phát triển đầy đủ thì cấu trúc nội tế bào của não lại trở lên phức tạp nhiều hơn so với thời kỳ trước Số các sợi thớ liên tiếp tăng lên quá trình ức chế và hưng phấn cũng như mối quan hệ giữa chúng được hoàn thiện

Tất cả những điều đó tạo điều kiện thuận lợi cho ta áp dụng các phương tiện và phương pháp tập luyện để giảng dạy động tác và giáo dục tố chất thể lực cho sinh viên

Sự phát triển các tố chất thể lực trong quá trình hình thành xảy ra không đều, các tố chất đều có giai đoạn phát triển với nhịp điệu nhanh và những giai đoạn phát triển tương đối chậm, ngoài ra sự phát triển các tố chất xảy ra không đồng bộ, mỗi tố chất phải phát triển theo một nhịp độ riêng và vào những thời kỳ khác nhau đạt đến mức phát triển cao ở các thời kỳ khác nhau [Lê Nguyệt Nga, 1998]…

+ Nhận xét:

Từ những đặc điểm về tâm, sinh lý nói trên đây là thời kỳ phát triển mạnh mẽ nhất về thể chất và tinh thần, là giai đoạn thuận lợi cho việc hình thành các kỹ năng kỹ xảo và các tố chất thể lực ở lứa tuổi này Các điều kiện thuận lợi về sinh

lý là sự phát triển toàn diện các hệ thống chức năng của cơ thể, về mặt tâm lý đặc điểm nổi bật là sự nhận thức được vai trò vị trí của mình trong xã hội, nhận thức được nghề nghiệp của mình đã chọn, từ đó đã có sự nỗ lực ý chí nhằm khắc phục được khó khăn để đạt được mục đích đề ra đây là một phẩm chất quan trọng nhất

để khắc phục khó khăn trong tập luyện TDTT

Cũng như qua phân tích, tổng hợp các công trình nghiên cứu về phương pháp huấn luyện khả năng khéo léo cho VĐV các môn thể thao của các chuyên gia Thế giới và Việt Nam, chúng tôi đã cơ bản hình thành những cơ sở lý luận mang tính định hướng giảng dạy và sử dụng các phương pháp, phương tiện tập luyện chung nhất nhằm hoàn thiện và nâng cao khả năng khéo léo cho đối tượng nghiên cứu, định hướng cho các bước nghiên cứu tiếp theo của đề tài

1.5 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN:

Ở Việt Nam, trong các trung tâm đào tạo bóng đá, các trường đại học trên cả nước luôn được sự quan tâm đầu tư nghiên cứu của nhiều nhà khoa hoc trong nhiều lĩnh vực khác nhau

Xu hướng nghiên cứu khoa học của thể thao nước ta nói chung và bóng đá nói riêng trong nhiều năm qua đã tiếp thu tốt việc tiếp cận nhiều công nghệ tiên tiến của các nước, áp dụng các phương pháp nghiên cứu của nước ngoài vào thực tiễn Việt Nam, phát hiện các thông số và đưa ra các chỉ số chuyên môn đáng tin cậy, giúp các Thầy các trường học, các chuyên gia về lĩnh vực bóng đá có các thông tin cần thiết để xây dựng nền móng khoa học áp dụng vào thực tiễn nghiên cứu ứng dụng vào công tác giảng dạy, huấn luyện Từ đó, chất lượng hoạt động bóng đá ngày càng phát triển

Gần đây có thể kể tên một trong số các đề tài chuyên ngành giáo dục thể chất về lựa chọn ứng dụng các bài tập nhằm đánh giá kiểm tra và nâng cao chất lượng chuyên môn cho sinh viên, VĐV tập luyện môn bóng đá Như:

Đề tài: “Lựa chọn ứng dụng bài tập phát triển khả năng khéo léo cho nam sinh viên chuyên sâu bóng đá năm thứ nhất trường Đại học TDTT Đà Nẵng” do tác giả Ths.Lê Phú Thịnh chủ biên

Mục đích nghiên cứu:

Mục đích nghiên cứu của đề tài là tìm hiểu thực trạng khả năng khéo léo của sinh viên chuyên sâu bóng đá trường Đại học TDTT Đà Nẵng Từ đó, chọn lựa và ứng dụng các bài tập nhằm phát triển khả năng khéo léo cho sinh viên góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập và là tài liệu chuyên môn cần thiết trong công tác giảng dạy của Nhà trường

Đề tài: “Nghiên cứu xây dựng các bài tập phát triển thể lực cho đội tuyển bóng đá nam Futsal trường đại học Đồng Tháp” Do tác giả Ths Trần Ngọc Minh Khoa chủ biên

Mục đích nghiên cứu

Đề tài lựa chọn được các bài tập phát triển thể lực cho nam sinh viên đội tuyển Bóng đá nam Futsal trường đại học Đồng Tháp Trên cơ sở đó, nhằm nâng cao thể lực nói chung cho các nam sinh viên, giúp công tác huấn luyện giảng dạy bóng đá cho đội tuyển sinh viên của trường ngày càng tốt hơn

Đề tài: “Nghiên cứu đánh giá trình độ tập luyện của nam VĐV đội tuyển Futsal Kim Toàn Đà Nẵng sau một năm tập luyện.” do tác giả Ths Nguyễn Hữu Hoàng Phúc chủ biên

Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu đánh giá thực trạng trình độ chuyên môn nói chung Từ

đó, so sánh các chỉ số của VĐV bóng đá cùng lứa tuổi ở các Câu lạc bộ bóng đá trong khu vực, tìm giải pháp nâng cao trình độ tập luyện của các cầu thủ trong đội tuyển Futsal Kim Toàn Đà Nẵng, trong đó, các chỉ số đánh giá về hình thái, thể lực, kỹ thuật, tâm lý của VĐV

Đề tài: “ Nghiên cứu ứng dụng một số bài tập nâng cao trình độ kỹ thuật cho VĐV bóng đá trẻ lứa tuổi U13 tỉnh Vĩnh Phúc”

Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu đánh giá thực trạng trình độ kỹ thuật của VĐV trẻ, đối với sân bóng đá 11 người; đánh giá thực trạng các bài tập, các phương pháp huấn luyện Từ đó lựa chọn các bài tập ứng dụng, các giải pháp nhằm nâng cao trình độ

kỹ thuật cho VĐV bóng đá trẻ và nâng cao hiệu quả huấn luyện

Kết luận:

Các đề tài nêu trên đã có liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu của đề tài Giúp chúng tôi tổng quan các nội dung nghiên cứu dúng hướng, các phương pháp nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận khoa học bằng các thông số, chỉ số, làm cơ sở giúp chúng tôi trong việc phân tích đánh giá của đề tài

Rất nhiều đề tài khác được nhiều tác giả nghiên cứu Tuy nhiên mức độ chưa đúng với loại hình đề tài đang nghiên cứu, chưa có công trình nào nghiên cứu về mực độ khéo léo của kỹ thuật dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn của bóng đá năm người

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

Để giải quyết các mục tiêu nghiên cứu của đề tài Chúng tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Phương pháp này chúng tôi sử dụng trong quá trình nghiên cứu của đề tài để tham khảo tổng hợp và thu thập những số liệu, tài liệu chuyên môn có liên quan

sẽ được tổng hợp từ các nguồn tư liệu khác nhau để tìm ra các luận cứ khoa học phù hợp với thực tiễn, giúp chúng tôi có cơ sở lý luận, xác định đúng đắn phương hướng nghiên cứu, xác định mục tiêu và kiểm chứng kết quả, giải quyết vấn đề hợp lý và khoa học

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn:

Đây là phương pháp nghiên cứu theo hình thức phỏng vấn gián tiếp và trực tiếp thông qua các chuyên gia, huấn luyện và các đồng nghiệp giảng dạy môn bóng đá ở các trường Cao Đẳng, đại học trong nước: Đà Nẵng, An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ, Đại học Sài Gòn, Đại học Bắc Ninh…Chúng tôi gửi phiếu phỏng vấn cho các đối tượng trên, để có thêm cơ sở thực tiễn và độ tin cậy nhằm lựa chọn các bài tập ứng dụng, các test kiểm tra cho phù hợp Các nội dung được chúng tôi lựa chọn phải từ 75% trở lên của kết quả phỏng vấn

Sau khi có kết quả phỏng vấn, chúng tôi sẽ chọn ra khoản 2 test kiểm tra và

6 đến 8 bài tập để ứng dụng thực nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả về thành tích sút bóng cho các sinh viên hệ không chuyên trong giờ học môn bóng đá tự chọn

Dự kiến đề tài lựa chọn các test phỏng vấn để kiểm tra đánh giá kỹ thuật sút bóng bằng mu chính diện bàn chân cho sinh viên nam học môn bóng đá tự chọn

hệ không chuyên, bao gồm 6 test, được thể hiện trong phiếu phỏng vấn

Dự kiến đề tài lựa chọn các bài tập phỏng vấn để ứng dụng thực nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả sút bóng bằng mu chính diện bàn chân cho sinh viên nam học môn bóng đá tự chọn hệ không chuyên, bao gồm 16 bài tập được thể hiện trong phiếu phỏng vấn

2.1.3 Phương pháp kiểm tra sư phạm:

Sử dụng phương pháp này nhằm để kiểm tra mức độ tăng trưởng về kỹ thuật của khách thể nghiên cứu thông qua các test và bài tập được lựa chọn khi thực hiện mục tiêu nghiên cứu Trong đề tài này chủ yếu tiến hành các test về kỹ thuật sút bóng

2.1.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

Đề tài dự kiến sử dụng phương pháp này nhằm ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập đã lựa chọn vào thực tiễn giảng dạy nâng cao hiệu quả sút bóng bằng mu chính diện cho nam sinh viên hệ không chuyên GDTC

Để phục vụ cho việc tổ chức thực nghiệm, chúng tôi chọn 75 sinh viên nam chia thành 2 nhóm:

- Nhóm A: Nhóm đối chứng gồm 38 em, tập theo giáo án chương trình giảng dạy hiện hành

- Nhóm B: Nhóm thực nghiệm gồm 37 em, tập theo các bài tập mà đề tài lựa chọn

Thời gian tiến hành thực nghiệm dự kiến là 12 tuần

2.1.5 Phương pháp toán thống kê: (Chúng tôi sử dụng phần mềm SPSS 20.0 và

Excel 2010)

Nhằm xữ lý các số liệu thu thập được để tính các giá trị của nó Bao gồm, Các tham số đặc trưng mà chúng tôi quan tâm là : x , σ, Cv, rxy, t, W% và được

tính theo các công thức sau:

a) Tính giá trị trung bình x : x =

n

x i



x i: Tổng giá trị các cá thể n: Số lượng sinh viên