Tìm hiểu hứng thú học tập môn địa lý của học sinh khối 6 trường trung học cơ sở an châu

LỜI NÓI ĐẦU Nghiên cứu khoa học là một công việc không thể thiếu được đối với những người làm công tác giáo dục, cũng như trong sự nghiệp xây dựng nền giáo dục XHCN nói chung, cho sự ngh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG KHOA SƯ PHẠM

Người thực hiện: NGUYỄN THỊ THU HỒNG Lớp 26C4

Mục lục

Lời cảm ơn

Phần I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

I Lý do chọn đề tài 1

II Mục đich nghiên cứu 2

III Nhiệm vụ của đề tài 2

IV Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

V Giới hạn đề tài 3

VI Giả thuyết khoa học 3

VII Phương pháp nghiên cứu 3

1 Cơ sở phương pháp lý luận 3

2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể 3

2.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết 4

2.2 Phương pháp điều tra 4

2.3 Phương pháp quan sát 4

2.4 phương pháp đàm thoại 5

2.5 phương pháp thống kê 5

PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 5

I Cơ sở lý luận của đề tài 5

1 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của môn địa lý trong trường phổ thông 5

2 Hứng thú, các con đường hình thành hứng thú 11

3 Các loại hứng thú .15

II Nội dung nghiên cứu 16

1 Vài nét về khách thể nghiên cứu 16

2 Nội dung nghiên cứu 21

III Kết quả nghiên cứu 23

1 Nghiên cứu lý thuýêt 23

2 Phương pháp điều tra 23

3 Phương pháp quan sát 25

4 Phương pháp đàm thoại 26

5 Phương pháp thống kê 29

Phần III :KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 29

I Kết luận 29

II Đề xuất 31

III Bài học kinh nghiệm 34

Phụ lục 35

Tài liệu tham khảo 40

LỜI CẢM ƠN

Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn BGH trường trung học cơ sở An Châu, cùng quý thầy cô đã cung cấp hổ trợ cho tôi những tư liệu quý báo về tình hình địa phương, trường, lớp học đồng thời đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành tốt công tác nghiên cứu nầy

Xin chân thành cảm ơn cô Lê Thị Ngọc Linh (giảng viên môn địa lý trường ĐHAG) đã hướng dẫn em một cách nhiệt tình, chu đáo để hoàn thành bài nghiên cứu này

Cảm ơn thầy Lê Thanh Hùng (giảng viên dạy môn nghiên cứu khoa học), Cô Nguyễn Việt Aùi (trưởng đoàn thực tập) đã hướng dẫn em cách làm và cung cấp nhiều thông tin có ích cho đề tài

Xin cảm ơn cô Nguyễn Thị Thu Thảo (giáo viên hướng dẫn môn địa trường THCS

An Châu) cùng các em học sinh lớp 6A 6 , 6A 7 , 6A 8 của trường đã cung cấp cho em những thông tin quý giá giúp cho đề tài nghiên cứu thành công tốt đẹp

Sau cùng tôi xin gởi lời cảm ơn tới các đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong công việc tìm hiểu đối tượng học sinh nhằm thu thập nhiều thông tin quý báo cần thiết cho đề tài

Tuy nhiên trong quá trình nghiên cứu dẫn đến kết quả đôi phần cũng có thiếu xót mong quý thầy cô và các đồng nghiệp thông cảm và tiếp nhận đềø tài

Xin chân thành cảm ơn

Người cảm ơn

Nguyễn Thị Thu Hồng

LỜI NÓI ĐẦU

Nghiên cứu khoa học là một công việc không thể thiếu được đối với những người làm công tác giáo dục, cũng như trong sự nghiệp xây dựng nền giáo dục XHCN nói chung, cho sự nghiệp trồng người nói riêng “Vì lợi ích trăm năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người.”

Giáo dục học sinh là nhiệm vụ rất quan trọng, đưa các em trở thành một người chủ đất nước mai sau, làm đất nước phát triển đi lên Muốn làm được điều đó chúng ta phải bắt đầu giáo dục các em từ khi ở lứa tuổi THCS Đây là lứa tuổi có nhiều thay đổi, là giai đoạn dễ gây ấn tượng sâu đậm nhất cho cuộc sống sau này, mà muốn làm được điều đó đòi hỏi chung ta phải nắm được những thay đổi thường xuyên về tình cảm, ý thức của các em để có hướng tác động phù hợp đưa đến kết quả giáo dục cao

Do đó, là một giáo viên trong tương lai, để góp phần giáo dục các em nên người, tôi không ngừng tìm hiểu tiếp xúc các em để tìm biện pháp giúp đở kịp thời, uốn nắn những sai trái trong hàng động cũng như trong suy nghĩ của các em một cách đúng lúc để các em trở thành người hữu dụng cho đất nước

Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên làm công tác này, phần thì mới mẻ quá lạ lẫm, phần chưa có kinh nghiệm nên trong quá trình tiến hành còn vướng nhiều thiếu sót khuyết điểm, nếu có gì mong quí thầy cô thông cảm và đóng góp ý kiến để

em có được một số kiến thức cũng như kinh nghiệm để vững bước vào đời, vào con đường sự nghiệp giáo dục đang mở cửa đón chờ em

PHẦN I : NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

-κΟκΟκ -

I Lý do chọn đề tài :

Trước đà phát triển của đất nước, thực hiện chủ trương của Đảng "Tiến lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước", các ngành cùng tham gia vào quá trình xây dựng đất nước Trong đó, ngành giáo dục có một vị trí vô cùng quan trọng Đây là ngành cung cấp những thông tin khoa học, xã hội kỹ thuật hiện đại của nhân loại Vì vậy, đòi hỏi ngành giáo dục phải luôn đổi mới để phù hợp với hoàn cảnh thực tiển của đất nước, cung cấp cho các em học sinh những tri thức toàn diện hầu trở thành chủ nhân hữu ích cho đất nước

- Hiện nay, trên tất cả các hoạt động trong cuộc sống đều có sự chiếm lĩnh của khoa học, từ sự việc đó đòi hỏi con người phải có sự hiểu biết trên tất cả các lĩnh vực Muốn đạt được kết quả tốt trong công việc, đòi hỏi chúng ta phải có sự đam mê, hứng thú tìm tòi học hỏi, không ngừng hoàn thiện bản thân Đối với ngành giáo dục, đặc biệt là học sinh THCS, là cấp học quan trọng trong lĩnh hội những tri thức khoa học làm cơ sở cho các cấp học sau Do đó, giai đoạn này đòi hỏi các em phải có sự đam mê, thích thú trong từng môn học, khi đó chúng ta mới phát huy hết sức mạnh của gíao dục truyền đạt kiến thức cho học sinh

-Là một giáo viên dạy địa lý, tôi không thể nào an tâm trước tình hình học tâph hiện nay.Để khắc phục tình trạng trên, tôi đã không ngừng tìm hiểu nghiên cứu, tìm cách gây hứng thú giúp các em cảm thấy thoải mái hơn khi học bộ môn

địa lý cũng như tìm ra một số giải pháp nhằm kích thích mức độ hứng thú của học sinh

- Từ những vấn đề trên, tôi quyết định chọn đề tài "tìm hiểu mức độ hứng thú học tập môn địa lý của học sinh khối 6" ở trường THCS An Châu - Thị trấn An Châu, huyện Châu Thành, An Giang Nếu đề tài nghiên cứu thành công sẽ góp phần nâng cao chất lượng học tập bộ môn địa lý cho học sinh khối 6 trường THCS

An Châu

II Mục đích nghiên cứu :

Tìm hiểu, phân tích cơ sở hứng thú học tập, mức độ hứng thú, yêu thích môn địa lý của khối lớp 6 : 6A6, 6A7, 6A8 Trường THCS An Châu Để từ đó nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả học tập môn địa lý 6 nói riêng và sự nghiệp giáo dục của Trường nói chung

III Nhiệm vụ của đề tài :

- Đi sâu tìm hiểu hứng thú học tập môn địa lý của các em học sinh khối lớp 6 Trường THCS An Châu

- Tìm hiểu thực trạng của việc học tập địa lý 6 của Trường THCS An Châu

- Đánh giá kết quả đạt được, đề xuất những ý kiến nhằm nâng cao chất lượng dạy và học tập bộ môn địa lý Trường THCS An Châu nói riêng cũng như đối với bộ môn địa lý 6 nói chung Từ đó rút ra kết luận và đề ra hướng vận dụng vào thực tiễn

IV Khách thể và đối tượng nghiên cứu :

- Khách thể nghiên cứu : Học sinh các lớp 6A6, 6A7, 6A8 trường Trung học

cơ sở An Châu

- Đối tượng : Tìm hiểu hứng thú học tập môn địa lý của học sinh khối lớp 6 Trường THCS An Châu - thị trấn An Châu, huyện Châu Thành, An Giang

V Giới hạn của đề tài :

Do thời gian thực tập chỉ gói gọn trong vòng 6 tuần nên tôi chỉ tiến hành nghiên cứu, tìm hiểu hứng thú học tập môn địa lý của học sinh khối 6, các lớp 6A6, 6A7, 6A8

VI Giả thuyết khoa học :

Việc học sinh học tập chưa tốt bộ môn địa lý có nhiều nguyên nhân, trong đó học sinh thiếu hứng thú học tập là vấn đề quan trọng Nếu như có biện pháp tốt gây được hứng thú học tập cho học sinh, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả học tập bộ môn địa lý khối lớp 6

VII Phương pháp nghiên cứu :

1 Cơ sở phương pháp luận :

- Quan điểm duy vật biện chứng của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là cơ sở chủ yếu trong phân tích, đánh giá lý luận và thực tiễn

- Quan điểm hệ thống được sử dụng trong toàn bộ quá trình nghiên cứu

2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể :

2.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết :Nghiên cứu các tài liệu, lý thuyết

có liên quan với đề tài như :

- Nghiên cứu tâm lý lứa tuổi để tìm cơ chế hứng thú

- Nghiên cứu giáo dục học để có cách giảng dạy phù hợp tạo cơ chế hứng thú

- Nghiên cứu quy trình dạy học để tạo ra hứng thú trong học tập bộ môn địa lý

- Nghiên cứu sách giáo khoa, sách giáo viên

2.2 Phương pháp điều tra :

- Mục đích sử dụng : Đây là phương pháp dùng một số câu hỏi đặt ra để tím hiểu mức độ hứng thú học tập bộ môn địa lý của các em ba lớp 6

- Soạn mẫu điều tra đưa đến học sinh các lớp nghiên cứu nhằm thu thập thông tin về hứng thú học tập của các em (Phụ lục 1)

2.3 Phương pháp quan sát :

- Mục đích :Đây là phương pháp thu thập thông tin trực tiếp về quá trình giáo dục, giúp tôi có được tài liệu sống về thực tiễn giáo dục nhằm chỉ đạo quá trình giáo dục tốt hơn

- Đối tượng : Tiến hành quan sát trên phạm vi rộng đối với học sinh và giáo viên giảng dạy địa lý 6

- Cụ thể : dự 12 tiết dạy của giáo viên (ở các lớp : khá giỏi, trung bình, yếu )

2.4 Phương pháp đàm thoại :

- Là phương pháp dùng 1 số câu hỏi có tính hệ thống trao đổi cùng với học sinh, giáo viên trong quá trình trò chuyện nhằm tìm hiểu động cơ, tinh thần, thái độ dạy và học, mức độ hứng thú và các biện pháp gây hứng thú học tập bộ môn

- Một số câu hỏi đàm thoại (Phụ lục 2 và 3)

2.5 Phương pháp thống kê :

- Là phương pháp thu thập, thống kê lại số lượng và chật lượng học tập môn địa lý của các em lớp 6, đặc biệt là lớp 6A6, 6A7, 6A8 trong học kỳ I vừa qua Từ đó rút ra kết luận và hướng giảng dạy tốt hơn (Phụ lục 4)

Phần II Nội dung và kết quả nghiên cứu

I Cơ sở lí luận của đề tài

1 Vị trí, chức năng, mục tiêu, nhiệm vụ của môn địa lý trong trường phổ thông: 1.1 Vị trí của môn địa lý trong trường phổ thông:

“Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc” (Điều 23 - Luật giáo dục)

Mỗi môn học trong trường phổ thông, tùy vào đặc trưng của mình mà xác định vị trí, nhiệm vụ trong việc thực hiện mục tiêu đó Môn địa lý vớinhững đặc điểm riêng của mình cũng có một vị trí xác định trong việc thực hiện mục tiêu của giáo dục phổ thông:

- Trước hết, môn địa lý phổ thông có khã năng trang bị cho học sinh một khối lượng trí thức phong phú về tự nhiên, dân cư-xã hội, kinh tế và mối quan hệ giữa chúng, rèn luyện cho học sinh các kỹ năng, kỹ xảo cần thiết trong cuộc sống đặc biệt là kỹ năng về bản đồ

+ Nhờ vào dối tượng nghiên cứu là các địa tổng thể từ phạm vi hẹp đến phạm vi rộng mà môn địa lý phổ thông có khả năng cung cấp cho học sinh những kiến thức về tự nhiên, môi trường, dân cư, về các hoạt động kinh tế xã hội của con người khắp nơi trên Trái Đất…Học sinh sẽ nắm được các đặc điểm của các lãnh thổ, mối quan hệ giữa các sự vật, hiện tượng, những quy luật phát triển của môi trường địa lý, của hoạt đông xã hội kinh tế của loài người, mối quan hệ giữa loài người và môi trường

+ Ngoài ra, môn địa lý còn trang bị cho học sinh các kỹ năng, kỹ xảo cần thiết để thu thập và xử lý các kiến thức hoặc vận dụng và xử lý các kiến thức về địa lý vào thực tiển, làm cho học sinh quen với các phương pháp địa lý Trong số đó, có những kỹ năng mà không một môn học nào có thể thay thế được, như kỹ năng bản đồ

- Môn địa lý phổ thông có khả năng to lớn trong việc bồi dưỡng cho học sinh thế giới quan khoa học và những quan điểm khả năng nhận thức đúng đắn

- Do đặc tính tổng hợp của đối tượng khoa học địa lý, học sinh phải làm quen với cách tìm hiểu, giải thích các môi quan hệ giữa các sự vật, hiện tượng

trong quá trình thường xuyên vận động và phát triển của chúng Đó là những cơ sở để hình thành nên thế giới quan khoa học Học địa lý giúp học sinh nhận thức được vai trò của tự nhiên đối với con người, môi quan hệ giữa tự nhiên và sản xuất xã hội từ đó có những quan điểm nhận thức khoa học

- Môn địa lý phổ thông có nhiều khả năng hình thành cho học sinh những phẩm chất đạo đức của người lao động trong xã hội nhờ vào việc nghiên cứu trực tiếp và liên hệ thường xuyên với thực tế đời sống đất nước và trên thế giới; bồi dưỡng cho học sinh lòng yêu quê hương, đất nước và ham thích cống hiến sức lao động cho đất nước ngày càng giàu đẹp

1.2 Chức năng:

- Dạy môn địa lý nhằm cung cấp cho học sinh những phương thức khai thức và bảo vệ tốt nguồn tài nguyên thiên nhiên đất nước một cách hợp lý đạt hiệu quả cao trong sự nghiệp phát triển của đất nước, gíao dục cho các em ý thức tuyên truyền và thực hiện vệ sinh môi trường, bảo vệ tài nguyên và chính sách gia đình thế giới phù hợp, có hành động đúng và hợp lý

- Trong dạy học địa lý ở phổ thông, dạy cho các em kiến thức về môí quan hệ giữa tự nhiên và con người là cần thiết nhất Do đó trong quá trình giảng dạy giáo viên cần có sự kết hợp nhuần nhuyễn trong mỗi tiết dạy giữa kiến thức trong bài với ứng dụng ngoài thực tế để tạo cho các em hứng thú học tập, có điều kiện hhắc sâu kiến thức hơn Cóthể nói, việc dạy địa lý đại cương cho học sinh là rất quan trọng nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức ban đầu, làm tiền đề cho các cấp học sau vững hơn Từ đó giúp cho các học sinh có được ý thức phải làm gì để bảo vệ nguồn tài nguyên quý báo cũng như khai tác hợp lý hơn nhằm thúc đẩy sự phát triển của đất nước

1.3 Mục tiêu và nhiện vụ của môn địa lý ở các trường THCS:

1.3.1 Chương trình môn địa lý trung học cơ sở cải cách giáo dục được thực hiện

từ năm 1986 đến nay trong toàn quốc với nhiệm vụ:

Trang bị cho học sinh những hiểu biết về đặc điểm và quy luật phát triển của môi trường tự nhiên trên trái đất nói chung ở Việt Nam cũng như các địa phương nước ta nói riêng, về đặc điểm sử dụng các nguồn tài nguyên tự nhiên vào mục đích kinh tế, đặc điểm phát triển và phân bố dân cư, các dân tộc và nền kinh tế nước ta Cung cấp cho học sinh những kiến thức về tự nhiên, dân cư, kinh tế, chính trị của châu lục, của một số nước quen thuộc trên thêù giới

Bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy, trí tưởng tượng và óc thẩm mỹ, kỹ năng phân tích sử dụng bản đồ, phân tích và sử dụng các đồ thị, biểu đồ, lát cắt, kỹ năng nghiên cứu, điều tra những đối tượng địa lý đơn giản ở địa phương

Thông qua các mối qua hệ giữa các hiện tượng tự nhiên và xã hội, về sự vận động không ngừng của thế giới khách quan, về vai trò của tự nhiên đối với xã hội loài người, về ảnh hưởng quyết định của chế độ chính trị với sự phát triển của xã hội… học sinh sẽ có cái nhìn biện chứng đối với thế giới xung quanh, nói cách khác là các tiền đề của quan điểm duy vật biện chứng sẽ được hình thành

Ngoài ra, môn địa lý THCS góp phần bồi dưỡng cho học sinh lòng yêu thiên nhiên, yêu quê hương, nhiệt tình bảo vệ tự nhiên, bảo vệ đất nước, thấy rõ nhiêïm vụ của mình trong công cuộc xây dựng đất nước và tin tưởng vào tương lai của tổ quốc

1.3.2 Chương trình (thí điểm) THCS môn địa lý (Ban hành kèm theo quyết định

số 2434/QĐ/BGD&ĐT THCS ngày 8 tháng 7 năm 1999 của Bộ Trưởng Bộ Giáo Dục và Đào Tạo) ghi rõ:

a) Mục tiêu:

Môn địa lý trong nhà trường THCS nhằm giúp học sinh có được những kiến thức phổ thông cơ bản, cần thiết về Trái Đất, môi trường sống của con người và những hoạt động của loài người trên bình diện quốc tế và dân tộc Đây là một môn khoa học có khả năng làm cơ sở bước đầu cho việc hình thành thế giới quan khoa học, giáo dục tư tưởng tình cảm đúng đắn, đồng thời tạo cho học sinh có thể bước đầu vận dụng những kiến thức địa lý để ứng sử phù hợp với môi trường tự nhiên, xã hội xung quanh, phù hợp với yêu cầu của đất nước và xu thế của thời đại

Biết được tính đa dạng của tự nhiên, dân cư, các hoạt động kinh tế của con người ở những khu vực khác nhau của các châu lục trên trái đất, qua đó thấy được sự đa dạng của mối tương tác giữa tự nhiên với tự nhiên, môi trường với con người, thấy được sự cần thiết phải kết hợp khai thác tài nguyên thiên nhiên và môi trường bền vững

Hiểu biết tương đối vững chắc các đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, dân cư, kinh tế, xã hội của quê hương đất nước

* Kỹ năng:

Sử dụng tương đối thành thạo các kỹ năng địa lý (trước hết là kỹ năng quan sát, nhận xét và kỹ năng sử dụng bản đồ, biểu đồ) để tìm hiểu địa lý địa phương và tự bổ sung kiến thức địa lý

Sử dụng kiến thức địa lý để bước đầu tập giải thích một số hiện tượng địa lý thường xãy ra trong môi trường học sinh đang sống và vận dụng một số kiến thức, kỹ năng vào cuộc sống và lịch sử sản xuất ở địa phương

Hình thành và rèn luyện khả năng thu thập tổng hợp, xử lý và thông báo lại thông tin địa lý

* Thái độ tình cảm:

Có tình yêu quê hương đất nước và biết thể hiện tình cảm đó qua việc tôn trọng các thành quả kinh tế, văn hóa của người lao động

Có thái độ khoa học, tin vào sự tồn tại khách quan và qui luật của các hiện tượng, sự vật địa lý, từ đó biết phản đối tư tưởng và hành vi mê tín dị đoan

Tham gia tích cực vào các hoạt động sử dụng hợp lý, bảo vệ và cải tạo môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống gia đình, cộng đồng, có tinh thần sẵn sàng tham gia xây dựng, bảo vệ quê hương, đất nước

2 Hứng thú và con đường hình thành hứng thú:

2.1 Hứng thú:

Khi làm một việc gì đó, muốn đạt được kết quả tốt chúng ta đòi hỏi phải có sự đam mê, thích thú khi tiếp thu một kiến thức mới, một vấn đề mới đòi hỏi con người phải hội đủ các yếu tố từ di truyền, hay bẩm sinh của mỗi cá nhân đến

cả các yếu tố tác động từ bên ngoài… Tất cả các vấn đề đó phải bổ sung cho nhau để tạo nên sự hoàn thiện của con người Nếu sự tác động từ bên ngoài tốt tạo ra mức độ kích thích sự nhận thức của các em sẽ phát sinh những thái độ tích cực, dẫn đến kết quả giáo dục sẽ cao hơn Một trong những vấn đề chi phối kết quả giáo dục là thái độ tích cực học tập của học sinh, thái độ tích cực này biểu hiện dưới nhiều hình thức như: nhu cầu, hứng thú, hành vi… Trong đề tài này, ta tập trung tìm hiểu hứng thú là gì?

Theo như tài liệu tâm lý học định nghĩa: “Hứng thú là thái độ đặc biệt của cá nhân đối với đối tượng nào đó, vừa có ý nghĩa quan trọng trong đời sống vừa có khả năng đem lại cho cá nhân đó một sự hấp dẫn về tình cảm”

Hứng thú có ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống và trong hoạt động của con người, con người sống cảm thấy hạnh phúc và đầy đủ khi đã có hứng thú, công việc nào phù hợp với húng thú thì sẽ được thực hiện một cách dể dàng và có kết quả cao hơn

Hứng thú chỉ hình thành và phát triển khi con người ta hoạt động trong không khí thoải mái, không ép buộc và tự nguyện Muốn hình thành nó, giáo viên phải tạo bầu không khí cởi mở trong giờ học và quan trọng là tạo nên tình huống có vấn đề cho học sinh tìm tòi muốn giải quyết được vấn đề và khi giải quyết được rồi các em cảm thấy rất vui và muốn học tiếp, do tâm lý lứa tuổi là thích được khen, thích được quan tâm, do đó giáo viên phải khéo léo dẵn dắt các em hoạt động nhằm tạo ra một hứng thú tốt cho các em học tập, đạt kết quả tốt

Bên cạnh đó, giáo viên chúng ta phải làm sao cho học sinh hiểu được ý nghĩa của việc học đối với bản thân các em, cho tương lai mai sau và đối với gia đình, xã hội Từ đó, giúp các em xác định đúng động cơ học tập và có nhu cầu chiếm lĩnh tri thức mới

2.2 Con đường hình thành hứng thú:

- Hứng thú được hình thành từ rất sớm và lúc đầu biểu hiện dưới dạng tò mò Ngay từ đầu những năm đầu tiên, trẻ đã bị lôi cuốn bởi những màu sắc sặc sở, sáng chói, những tiếng động mạnh và sự di chuyển của đối tượng nên các em rất thích tiếp xúc với nó

- Khi lớn lên các em còn bị lôi cuốn vào công việc, ngoài ý tò mò còn có ý nghĩa sâu hơn là các em đã ý thức được mình nên làm gì? Trong thời gian này, hứng thú của lứa tuổi sẽ bị chi phối có một số thích làm cái này, có một số thích làm cái kia Đối với học sinh cấp hai, do có nhiều môn học khác nhau và có nhiều giáo viên hướng dẫn giảng dạy cho nên các em rất lúng túng trong quá trình lựa chọn môn nào phù hợp hay xác định được môn nào mình thích nhất Do đó, giáo viên đóng vai trò rất quan trọng trong việc hình thành hứng thú, hình thành tâm lý say mê học tập cho học sinh

- Nếu hoạt động học tập của học sinh được tổ chức nghiêm túc và công tác giáo dục được tiến hành một cách có hệ thống thì hứng thú của học sinh có thể trở thành một nội dung bền vững trong nhân cách cũng như ảnh hưởng đến sự phát triển tư duy, tự lực của học sinh

- Nhìn chung, hứng thú được hình thành từ các con đường sau:

+ Hình thành hứng thú học tập bằng những con đường đa dạng: thông qua hoạt động đa dạng của con người thường mang đến kết quả giáo dục cao hơn là tổ chức hoạt động đơn điệu làm cho học sinh nhàm chán (Phương pháp giảng dạy theo kiểûu truyền thống thầy đọc trò ghi)

+ Hoạt động trực tiếp: sẽ mang đến hứng thú nhiều hơn Đối với môn địa lý, là môn học mới mẽ đối với các em lớp 6, có nhiều định nghĩa mới, vấn đề

mới cần được hiểu tận tường để làm tiền đề cho các lớp sau Do đó, nếu được đưa những vấn đề đó ứng dụng vào thực tế sẽ làm cho các em hiểu tốt hơn, có cảm hứng học tốt hơn Địa lý 6 có rất nhiều hiện tượng xãy ra mà trong thực tế có liên quan, nếu giáo viên biết vận dụng tốt thì tiết dạy sẽ sinh động hơn

+ Sách vỡ cũng là một trong những nguồn gây hứng thú học tập cho học sinh Nó sẽ là ngừơi bạn thân thiết đối với các em, là một phương tiện giúp các

em tự học, tự giáo dục, giúp các em tự giải quyết nhiều điều mà bản thân cần tìm hiểu, thỏa mãn sự tò mò

+ Ngoài ra còn có nhiều yếu tố tác động gây hứng thú cho học sinh như là trình độ, tư cách, cách truyền đạt của giáo viên Chính thái độ, cử chỉ lên lớp của thầy cô sẽ tạo nên hứng thú học tập cho học sinh Qua kết quả điều tra cho thấy, số học sinh hứng thú học tập đối với từng bộ môn rất khác nhau mà nguyên nhân chính là giáo viên bộ môn Nếu giáo viên nào có cách gây hứng thú tốt, tạo thiện cảm đối với học sinh thì tiết dạy của học sinh đạt hiệu quả cao và ngược lại, khi học sinh đã cảm thấy “ghét” một giáo viên nào đó rồi thì chất lượng học môn ấy sẽ không cao

+ Bên cạnh các yếu tố trên thì bạn bè, người thân cũng góp phần quan trọng vào quá trình giáo dục Có những em thích học từ bạn bè hay sự động viên của người thân Nói chung, các em sẽ có sức mạnh học tập hơn khi có sự quan tâm động viên từ bạn bè, người thân trong gia đình và chán học khi bạn bè, gia đình người thân ruồng bỏ

Từ đó ta thấy nghệ thuật giáo dục chính là nghệ thuật điều khiển, hình thành và phát triển hứng thú năng lực con người Giảng dạy và giáo dục tốt là điều kiện quyết định sự hình thành hứng thú, những người gần gũi xung quanh đặc biệt là bạn bè, người thân, cha mẹ… cũng có vai trò vô cùng quan trọng Tuy nhiên từ

những cơ sở khoa học của những con đường hình thành hứng thú ta thấy con đường chủ yếu là hoạt động giảng dạy và học tập của thầy và trò Chính trong hoạt động học tập hình thành rõ nét hứng thú của học sinh Cụ thể như:

* Đối vơi giáo viên :

- Tạo sự ngạc nhiên với đối tượng- sự kiện mới, tạo hứng thú chờ đợi để biết cái mới do các em có tính tò mò

- Chính xác hóa những quan niệm trong đời sống để học sinh thấy được cái mới

- Tìm hiểu lịch sử và những tiến bộ khoa học kỹ thuật trong lịch sử địa lý

- Gắn những nội dung giảng dạy với thực tiễn cuộc sống hằng ngày

- Làm cho bài giảng có tính liên tục, trở thành hoàn cảnh có vấn đề, có sự liên hệ nội dung từng mục với nhau

- Rèn luyện ý thức học đi đôi với hành

- Tổ chức cho các em nghiên cứu thực nghiệm và đòi hỏi hoạt động sáng tạo

Nếu người giáo viên biết vận dụng một cách hài hòa các vấn đề trên sẽ là người khơi dậy cảm hứng cho học sinh trong học tập

* Đối với học sinh : khi đã có hứng thú đối với môn nào đó, các em thường

có những biểu hiện sau:

+ Có ham muốn học hỏi, tò mò, khi không biết điều gì thường hay mạnh dạn hỏi thầy, học ở bạn bè hoặc đưa ra các câu hỏi tại sao cho những người xung quanh giải đáp

+ Tính tích cực sáng tạo trong học tập cả trong hoạt động thực tiễn, các

em hứng thú giải thích những gì mình biết cho thầy cô cũng như cho bạn bè về các hiện tượng xảy ra trong cuộc sống

+ Thích làm những điều mới lạ như khám phá, sáng chế

+ Có trí tưởng tượng phong phú, óc sáng tạo cao và dễ xúc cảm về mặt nhận thức

=> Nếu các em hội đủ các vấn đề trên thì khi đó hứng thú lên đến tột bậc Mỗi người có một niềm say mê trên mỗi lĩnh vực khác nhau, chính vấn đề đó làm cho họ đạt kết quả cao hơn trong lĩnh vực của mình

3 Các loại hứng thú: Có rất nhiêøu loại hứng thú khác nhau như:

Căn cứ vào nội dung và chiều hướng có các hứng thú sau:

+ Hứng thú vật chất, hứng thú chính trị xã hội

+ Hứng thú lao động, nghề nghiệp

+ Hứng thú đọc sách về nhận thức

+ Hứng thú về thể dục thể thao

Trong hứng thú nhận thức có hứng thú đối với môn học thông qua hoạt động của giáo viên và học sinh Nhìn chung, ở mỗi môn học có mức độ hứng thú khác

nhau Cụ thể, ở môn địa lý các em có thể xuất phát từ những loại hứng thú sau đây:

+ Hứng thú được hình thành trong học tập, rèn luyện kỹ năng của học sinh

+ Hứng thú được hình thành từ công viêc giảng dạy của giáo viên

+ Hứng thú được hình thành từ óc khám phá thế giới bên ngoài

+ Hứng thú được hình thành từ công tác tổ chức dạy học và thái độ của thầy cô

+ Hứng thú được hình thành từ kết quả đạt được trong hoạt động

+ Hứng thú được tác động từ bạn bè, người thân…

II Nội dung nghiên cứu:

1 Vài nét về khách thể nghiên cưu (Trường THCS An Châu):

1.1 Một vài nét về tình hình kinh tế xã hội của thị trấn An Châu:

Đề tài này được tiến hành nghiên cưu ở trường THCS An Châu - thị trấn An Châu - huyện Châu Thành Do vị trí nằm ở ngay trung tâm thị trấn nên có nhiều hoạt động sôi nổi đã ảnh hưởng không ít đến sự nghiệp giáo dục của trường

Địa bàn tiếp giáp:

- Phía đông giáp với Sông Hậu

- Phía tây giáp với xã Hòa Bình Thạnh

- Phía nam giáp với phường Bình Đức

- Phía bắc giáp với xã Bình Hòa

Toàn thị trấn với diện tích tự nhiên là 1318 ha, diện tích sản xuất là 694,96

ha, với dân số là 20.722 người Thị trấn được chia làm 7 ấp, có 178 tổ và 4507 hộ Thành phần dân tộc và tôn giáo đa dạng như : dân tộc khơ me là 205nhân khẩu , chăm là 2 nhân khẩu, hoà hảo là 15.928, đạo phật là 74, thiên chúa 1.422, Nguyễn Long Châu là 50 và hiếu nghĩa là 87, phần còn lại là không có đạo.Tuy mang tiếng là thị trấn nhưng phần lớn nhân dân sống bằng nghề nông là chủ yếu, còn lại là buôn bán, tiểu thủ công nghiệp… tập trung chủ yếu ở khu vực chợ An Châu Dân cư sống rãi rác đều theo các tuyến lộ, nông thôn, chợ Vì thế mà mật độ dân số cao nhất là ấp Hòa Long 4 (ngay chợ An Châu) Nhìn chung, đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, thu nhập bình quân thấp (có tới 254 hộ nghèo)

Tình hình an ninh trật tự địa phương ổn định nhưng bên cạch đó vẫn còn một số tệ nạn xã hội còn diễn ra làm ảnh hưởng đến việc giáo dục như là: cờ bạc, quậy phá, các quán không lành mạnh… Bên cạnh đó có thuận lợi lớn là Hội đồng giáo dục đã được thành lập theo nhiệm kì của Uûy ban nhân dân xã, chính quyền địa phương là người đứng ra tổ chức các hoạt động tích cực nhằm huy động học sinh chống tình trang học sinh bỏ học

1.2 Tình hình chung của trường THCS An Châu:

Trường THCS An Châu chính thức đi vào hoạt động ở niên học 1999-2000 trường được đặt tại ấp Hòa Phú II - thị trấn An Châu nằm ven quốc lộ 91

- Đặc điểm phòng học: Trường có 19 phòng học (nhưng chỉ có 14 phòng đúng qui cách), một phòng giáo viên, một phòng thư viện, một phòng truyền thống, hai phòng làm việc hành chánh

- Trường có 37 lớp học với 1422 học sinh:

Khối 6: 449 học sinh (299 nữ) với 11 lớp

Khối 7: 333 học sinh (174 nữ) với 9 lớp

Khối 8: 311 học sinh (119 nữ) với 8 lớp

Khối 9: 319 học sinh (146 nữ) với 9 lớp

- Trường có 66 CB-CNV-GV Bộ máy lãnh đạo của trường gồm :

+ Thầy Trần Thành Hiệp: Hiệu Trưởng Trường đồâng thời là bí thư chi bộ + Thầy Dương Văn Năng : Phó Hiệu Trưởng

+ Cô Khưu Thị Cẩm Tú : Phó Hiệu Trưởng

- Trong trường chia thành 9 tổ: Văn, Toán, Lý- Kỹ thuật, Hóa-Địa, Sinh-Kỹ thuật, Anh, Sử- Giáo dục,Thể dục -Nhạc-Họa, Văn phòng Các tổ là nồng cốt trong việc cải tiến phương pháp giảng dạy và hoạt động theo chức năng của tổ nhằm phát huy hiệu quả trong hoạt động giáo dục và phục vụ giảng dạy

- Thành phần học sinh: Do nằm ở vị trí trung tâm nên thuận lợi cho giáo dục của trường là hàng năm số học sinh đăng ký vào học càng cao, hầu hết học sinh từ các xã đều tập trung về học tại đây

- Chất lượng học tập của trường học kỳ qua:

Học lực: Giỏi 171 chiếm 12%

Khá 375 chiếm 26,4%

TB 582 chiếm 40,9%