hoa lá mùa xuân âm nhạc 4 trần phong nhựt quang thư viện tư liệu giáo dục

a) GV : giáo án, bảng phụ, tranh hoặc ảnh phóng to 1 phần quang cảnh tự nhiên trong đó có một số loài động vật, thực vật khác nhau. Đó là thế giới vật chất xung quanh chúng ta, chúng [r]

Trang 1

Ngày soạn : 22.8.2009 Ngày giảng: 24.8 2009 Lớp : 6A

Ngày giảng: 25.8 2009 Lớp : 6B,C,ENgày giảng: 24.8 2009 Lớp : 6D,G

MỞ ĐẦU SINH HỌC Tiết 1 NHIỆM VỤ CỦA SINH HỌC

1 Mục tiêu

a) Kiến thức.

- Nêu được đặc điểm chủ yếu của cơ thể sống

- Phân biệt được vật sống và vật không sống

- Nêu được một số ví dụ để thấy được sự đa dạng của sinh vật cùng với những mặt lợi hại của chúng

- Biết được 4 nhóm sinh vật chính : động vật- thực vật - vi khuẩn- nấm

- Hiểu được nhiệm vụ của sinh học và thực vật học

b) Kĩ năng

- Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, hoạt động nhóm

c) Thái độ

- Học sinh liên hệ kiến thức của bài với thực tế tự nhiên

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :

a) GV : giáo án, bảng phụ, tranh hoặc ảnh phóng to 1 phần quang cảnh tự nhiên trong

đó có một số loài động vật, thực vật khác nhau Tranh phóng to hình 2.1 SGK / 8

b) HS : Xem trước bài mới, kẻ bảng SGK / 8

3 Tiến trình bài dạy

a) Kiểm tra bài cũ (không)

*Vào bài : (1)

Hàng ngày chúng ta tiếp xúc với các loại đồ vật,cây cối, con vật khác nhau Đó là thế giới vật chất xung quanh chúng ta, chúng bao gồm các vật sống và vật không sống Vậy giữa chúng có đặc điểm gì giống và khác nhau? Cơ thể sống có đặc điểm gì? Bộ môn sinh học có vai trò như thế nào đối với thế giới sinh vật Để trả lời được các câu hỏi này, chúng ta cùng nhau vào tìm hiểu nội dung bài hôm nay

b) Dạy nội dung bài mới

Trang 2

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ

Hoạt động 1 Nhận dạng vật sống và vật

không sống

*Mục tiêu : Học sinh nhận dạng được vật

sống, lấy được ví dụ phân biệt vật sống và

vật không sống

- Giữa vật sống và vật không sống có gì

giống và khác nhau ?

- Hãy kể tên một số cây đồ vật, con vật, cây

cối xung quanh chúng ta?

G Chọn 1 cây, con vật, đồ vật cụ thể để HS

quan sát

G Yêu cầu HS thực hiện lệnh trong SGK

1 Con gà, cây đậu cần điều kiện gì để sống?

2 Cái bàn có cần điều kiện như con gà, cây

đậu để tồn tại không?

1 Nhận dạng vật sống và vật không sống (15)

- Cây nhãn, con gà, cái bàn

H Quan sát

H Hoạt động nhóm

1 Con gà, cây đậu được chăm sóc, lớn lên

2 Cái bàn không cần điều kiện như con

gà, cây đậu để tồn tại

Trang 3

d) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1)

- Sưu tầm tranh ảnh về thực ở nhiều mụi trường khỏc nhau.

- Sưu tầm một số tranh ảnh về sinh vật trong tự nhiờn

Ngày soạn : 22.8.2009 Ngày giảng : 25.8.2009 Lớp : 6A

Ngày giảng : 26.8.2009 Lớp : 6C Ngày giảng : 27.8.2009 Lớp : 6G,D Ngày giảng : 29.8.2009 Lớp : 6E,B

ĐẠI CƯƠNG VỀ GIỚI THỰC VẬT Tiết 2 đặc điểm chung của thực vật

1 Mục tiờu

- Học sinh nắm được điểm chung của thực vật

- Tỡm hiểu sự đa dạng, phong phỳ của thực vật

b) Kĩ năng

- Quan sỏt, hoạt động nhúm

c) Thỏi độ

- Học sinh liờn hệ kiến thức của bài với thực tế tự nhiờn

-Giỏo dục lũng yờu thiờn nhiờn, bảo vệ thực vật

2 Chuẩn bị của giỏo viờn và học sinh :

a) GV : Sưu tầm tranh ảnh về cỏc loại thực vật sống trờn trỏi đất

b) HS : Sưu tầm một số thực vật sống ở địa phương

3 Tiến trỡnh bài dạy

a) Kiểm tra bài cũ ( (5)

*Cõu hỏi : Cho biết nhiệm vụ của sinh học ?

* Đỏp ỏn :

- Nghiờn cứu tổ chức cơ thể cựng cỏc đặc điểm hỡnh thỏi

- Nghiờn cứu sự đa dạng của thực vật và sự phỏt triển của chỳng

- Tỡm hiểu vai trũ của thực vật trong tự nhiờn và trong đời sống con người

*Vào bài : (1)

Thực vật trong tự nhiờn rất đa dang và phong phỳ, tuy nhiờn nếu quan sỏt kĩ ta

sẽ thấy chỳng cú một số đặc điểm chung giống nhau Vậy những đặc điểm đú

là những đặc điểm nào, ta cựng nhau vào tỡm hiểu bài hụm nay

Hoạt động 1 : Tỡm hiểu sự đa dạng phong phỳ

của thực vật

*Mục tiờu : HS Thấy được thực vật phong phỳ

về số lượng loài, nơi sống, hỡnh dạng

1 Sự đa dạng và phong phỳ của thực vật (17)

Trang 4

G Yêu cầu học sinh quan sát hình 3.1,2,3,4 và

các tranh ảnh các em mang theo

- Kể tên một số cây sống trên mặt nước, theo em

chúng có điểm gì khác cây sống trên cạn ?

- Kể tên một vài loài cây nhỏ bé, thân mềm yếu ?

- Em có nhận xét gì về nơi sống, số lượng loài và

khả năng thích nghi với môi trường sống của thực

vật ?

-> Thực vật rất đa dạng và phong phú Trên trái

đất có khoảng 250.000 đến 300.000 loài thực vật

khác nhau Việt Nam có khoảng 12.000 loài với

nhiều kích thước khác nhau như : tảo lục đơn bào

có đường kính 10 micromet, dài khoảng 20

micromet Cây bạch đàn ở Ôxtrâylia cao tới

100m Cây bao báp ở châu phi có đường kính

khoảng 10 - 12m

- Em cần phải làm gì để bảo vệ sự đa dạng và

phong phú của thực vật ?

G Thực vật trên trái đất có số lượng lớn, số cá

thể nhiều Chúng có những điểm gì chung giống

nhau ?

Hoạt động 2 : Tìm hiểu đặc điểm chung của thực

vật

*Mục tiêu : Tìm ra đặc điểm chung của thực vật

G Yêu cầu HS làm bài tập thực hiện lệnh trong

Lớn lên

sinh sản

Di chuyển

- Tất cả mọi nơi trên trái đất

- Lúa, thông, sen, xương rồng

- Rừng nhiệt đới phong phú

- Không chặt, phá rừng bừa bãi

- Trồng và bảo vệ cây xanh

2 Đặc điểm chung của thực vật (18

)

H Thảo luận nhóm

năng tự tạo ra chất dinh dưỡng

Lớn lên sinh sản

Di chuyển

Trang 5

-5 Cây

xương

rồng

? So sánh các loài thực vật có trong bảng với

động vật - > tìm điểm giống nhau giữa thực vật

với động vật

? Tìm điểm khác nhau giữa thực vật với động vật

G Đưa ra một số hiện tượng:

-VD1 Lấy roi đánh con chó, con chó vừa chạy

vừa sủa Quật vào cây, cây đứng yên

- Hãy giải thích hiện tượng trên ?

-VD2 Khi trồng cây vào chậu, rồi đặt lên bệ cửa

sổ Sau 1 thời gian ngọn cây sẽ mọc cong về phía

có ánh sáng

- Hãy giải thích hiện tượng trên ?

- Từ 2 ví dụ trên hãy rút ra kết luận về khả năng

phản ứng của thực vật với các kích thích từ môi

trường ngoài ?

G Thực vật có tính hướng sáng, là hình thức cảm

ứng của thực vật đối với kích thích ánh sáng đảm

bảo cho thân vươn lên cao hoặc hướng tán lá về

phía ánh sáng Mặc dù thực vật phản ứng chậm

với các kích thích của môi trường, nhưng cũng có

trường hợp như cây xấu hổ ta vẫn nhìn thấy được

sự phản ứng đó khi chạm nhẹ vào lá cây xấu hổ,

lá từ từ khép lại, cụp xuống như xấu hổ, gây ra

các phản ứng trả lời bằng cử động trương nước ở

các u lồi gốc lá kép và các lá chét, lúc này nước

rút nhanh ra khỏi tế bào ở phía dưới gốc lá gây

Lớn lên và sinh sản

- Tự tổng hợp được chất hữu cơ

- Không có khả năng di chuyển.

- VD1: Chó : Phản ứng nhanh với các kích thích từ bên ngoài

Cây : Không thấy phản ứng

-VD2 : Thực vật có tính hướng sáng -

> có phản ứng nhưng phản ứng chậm

- Phản ứng chậm với các kích thích từ môi trường ngoài.

H đọc KL chung trong SGK / 12

c) Củng cố luyện tập ( 3 )

- Đặc điểm chung của giới thực vật ?

a Đa dạng ( hình dang, kích thước, tuổi thọ khác nhau )

b Phong phú, có mặt khắp mọi nơi trên trái đất, có khoảng 250000 - 300000 loài

c Có khả năng tự tổng hợp chất hữu cơ

d Sống nhờ chất hữu cơ của sinh vật khác

e Phần lớn không có khả năng di chuyển

g Có khả năng di chuyển trong không gian

Hướng dẫn: c, e

- Học bài và trả lời các câu hỏi SGK

Trang 6

- Đọc trước bài 4, kẻ bảng SGK / 13

===================***====================

Ngày soạn : 27.8.2009 Ngày giảng : 31.8.2009 Lớp : 6B,C,E

Ngày giảng : 1.9.2009 Lớp : 6ANgày giảng : 3.9.2009 Lớp : 6G,D

Tiết 3 CÓ PHẢI TẤT CẢ THỰC VẬT ĐỀU CÓ HOA ?

1 Mục tiêu

a) Kiến thức :

- Học sinh biết quan sát, so sánh để phân biệt được cây có hoa và cây không có hoa dựa vào đặc điểm của cơ quan sinh sản Phân biệt cây một năm và cây lâu năm

b) Kỹ năng :

- Rèn kỹ năng quan sát và so sánh

c) Thái độ

- Giáo dục lòng yêu thích bộ môn, biết bảo vệ thực vật

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

a) Giáo viên :

- Giáo án, tranh vẽ phóng to hình 1.2 + 1.2 + bảng phụ

b) Học sinh :

- Chuẩn bị cây cà chua, đậu có cả hoa, quả, hạt

- Cây dương xỉ, cây rau bợ

a) Kiểm tra bài cũ (5)

* Câu hỏi : Em hãy nêu đặc điểm chung của thực vật ?

* Đáp án :

- Có khả năng tự tổng hợp chất hữu cơ

- Không có khả năng di chuyển

- Phản ứng chậm với các kích thích từ bên ngoài

* Vào bài (1)

Thực vật có một số đặc điểm chung nhưng nếu quan sát kỹ ta sẽ nhận thấy sự khác nhau giữa chúng Thực vật khác nhau ở những điểm cơ bản nào ? Ta sẽ cùng nhau vào tìm hiểu

1 Hoạt động 1 : Tìm hiểu thực vật có hoa và

thực vật không có hoa

*Mục tiêu :

- Cơ quan của cây chia làm 2 loại : cơ quan

sinh dưỡng và cơ quan sinh sản

- Nhận thấy thực vật chia làm 2 nhóm : thực

vật có hoa và thực vật không có hoa

G Yêu cầu học sinh quan sát cây cải và H 4.1

1 Thực vật có hoa và thực vật không có hoa (22)

a Thực vật có hoa ( 13)

Trang 7

 ghi nhớ kiến thức

G Treo sơ đồ câm : Các cơ quan của cây cải

- Xác định các cơ quan của cây cải ?

G Yêu cầu HS hoạt động cá nhân

- Cây cải có những loại cơ quan nào ?

- Cơ quan sinh dưỡng bao gồm những bộ

phận nào?

- Cơ quan sinh sản bao gồm những bộ phận

nào ?

- Chức năng của cơ quan sinh dưỡng ?

- Chức năng của cơ quan sinh sản ?

G Ngoài sự đa dạng về số lượng loài, số

lượng cá thể trong loài, cơ thể thực vật còn có

sự đa dạng khác Sự đa dạng đó được thể hiện

như thế nào ?

-> Các cơ quan trong cùng một cơ thể có mối

liên quan chặt chẽ với nhau và với môi trường

ngoài -> chăm sóc và bảo vệ tốt thực vật

G Yêu cầu HS thực hiện lệnh trong SGK :

đánh dấu tích vào bảng dưới đây

*Lu ý : Cây dương xỉ, cây rêu không có hoa

nhưng chúng đều có cơ quan sinh sản rất đặc

6 Cây khoai tây

- Dựa vào những đặc điểm nào để xác định

một cây là thực vật không có hoa ?

- Dựa vào cơ quan sinh sản của thực vật thì

có thể chia thực vật thành mấy nhóm ? Là

những nhóm nào ?

- Thực vật không có hoa khác thực vật có hoa

ở những điểm nào ?

- Đặc điểm của thực vật không có hoa ?

H Học sinh quan sát cây cải và H 4.1 

ghi nhớ kiến thức

H Gài thông tin + nhận xét, sửa chữa…

H Quan sát H 4.1 đối chiếu với bảng 1 

ghi nhớ kiến thức về cơ quan của cây cải

-Gồm : Cơ quan sinh dưỡng : Rễ, thân lá  nuôi dưỡng

Cơ quan sinh sản : Hoa, quả, hạt  duy trì và phát triển nòi giống

- Tính đa dạng trong cấu tạo và chức năng

H Điền  HS khác NX bổ sung

T T

√ √ √ √ √ √

- Cơ quan sinh sản

- 2 nhóm Cây có hoa Cây không có hoa

Trang 8

* Lưu ý : Một số loại cây có hoa nhưng

không có quả Ví dụ : Hoa cúc, hoa súng

- Thời gian sống của thực vật có hoa và thực

vật không có hoa như thế nào ?

2 Hoạt động 2 : Cây một năm và cây lâu

năm

*Mục tiêu : Xác định được cây một năm và

cây lâu năm, lấy ví dụ

- Em hãy kể tên một số cây có vòng đời kết

thúc trong vòng một năm ?

- Số lần ra hoa kết quả trong đời ?

G Cây một năm có đời sống ngắn, thời gian

sống kéo dài trong vòng một năm

- Kể tên một số cây sống lâu năm mà em

biết ?

- Số lần ra hoa kết quả trong đời ?

- Dựa vào những đặc điểm nào để phân biệt

cây một năm với cây lâu năm ?

- Kể tên 5 cây trồng làm lương thực Theo em

những cây lương thực thường có thời gian

sống ngắn hay dài? Một năm hay lâu năm ?

- Kể tên 5 loại cây trồng có thời gian sống

nhiều năm ?

G Thực vật có hoa có vai trò rất to lớn đối

với đời sống con người : cung cấp lương thực

( lúa, ngô, khoai, sắn ), cung cấp thực phẩm (

rau cải, rau muống ), cung cấp trái cây

( nhãn, mít, dứa ), nguyên liệu xây dựng

nhà cửa ( đinh, lim, chò, xoan ), nguyên

liệu cho các ngành công nghiệp ( mía, cao su,

cà phê ), nguồn dược liệu quý đối với con

người ( nhân sâm, tam thất, quy, thục, bạc hà,

ngải cứu )

G Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ SGK / 15

trang 13 Làm bài tập trong sách giáo khoatrang 14

H Lên bảng làm bài tập

Đáp án : Cây cải : có hoa

Cây lúa : có hoa Cây dương xỉ : không có hoa Cây xoài : có hoa

2 Cây một năm và cây lâu năm (10)

- Ngô, lúa, mướp, đỗ, lạc

- 1 lần

- Cây một năm : ra hoa, kết quả một lần

trong vòng đời ( Lúa, ngô, đậu tương …)

- Hồng xiêm, nhãn, vải, tếch, xoài, lim, sến, táu

- Nhiều lần

- Cây lâu năm : Ra hoa, kết quả nhiều lần

trong đời ( Me, xoài,nhãn, mít…)

- Thời gian sống

- Số lần ra hoa, kết quả trong đời

- Lúa, ngô, đậu tương, lúa mì, sắn thường là cây có thời gian sống ngắn, trong vòng một năm

- Mít, cam, nhãn, ổi, vải

H Đọc phần ghi nhớ SGK / 15

c) Củng cố luyện tập ( 5)

Trang 9

Em hãy chọn câu trả lời đúng.

- Trong những nhóm cây sau đây, những nhóm nào gồm toàn cây có hoa ?

a Xoài, ớt, đậu, hoa hồng

b Bưởi, dương xỉ, cải, rau bợ

c Táo, mít, cà chua, chanh

( đáp án : a,c )

H Học bài, trả lời các câu hỏi 1, 2, 3 vào vở Làm bài tập trang 15

Đọc phần : "Em có biết" Chuẩn bị một số cây rêu

=====================***=================

Ngày giảng : 7.9.2009 Lớp : 6B,C,ENgày giảng : 9.9.2009 Lớp : 6D,G

Chương I TẾ BÀO THỰC VẬT Tiết 4 KÍNH LÚP, KÍNH HIỂN VI VÀ CÁCH SỬ DỤNG

- Giáo dục lòng yêu thích bộ môn, ham thích tìm hiểu

- Giáo án, kính lúp cầm tay, kính hiển vi, hoa, rễ cây nhỏ

b) Học sinh :

- Chuẩn bị một đám rêu, rễ hành

- Câu hỏi : Dựa vào đặc điểm nào để nhận biết cây có hoa và cây không có hoa ?

- Đáp án :

Thực vật có hoa :

+ Cơ quan sinh dưỡng : Rễ, thân lá  nuôi dưỡng

+ Cơ quan sinh sản : Hoa, quả, hạt  duy trì và phát triển nòi giống

Thực vật không có hoa

+ Cơ quan sinh dưỡng : Rễ, thân, lá

+ Cơ quan sinh sản : Không phải là hoa, quả, hạt

* Vào bài (1)

Muốn có hình ảnh phóng to hơn vật thật ta phải dùng đến kính lúp và kính hiển vi,

Trang 10

cách sử dụng chúng như thế nào ? Ta vào bài hôm nay.

- Quan sát vẽ lại hình cây rêu ?

G Quan sát thế ngồi của học sinh, tư thế đặt

kính lúp và kiểm tra hình vẽ cây rêu của học

G Giới thiệu kính hiển vi

- Kính hiển vi cấu tạo gồm mấy phần chính, là

hoặc nhựa Tấm kính trong lồi 2 mặt

b Cách sử dụng ( 10)

H Đọc bài + quan sát H 5.2

- Tay trái cầm kính lúp

- Để mặt kính sát vào vật mẫu, mắt nhìn vào mặt kính

- Di chuyển kính lúp cho đến khi nhìn rõ vật thật

H Quan sát cây rêu tường bằng kính lúp

H Vẽ hình cây rêu quan sát được

Ốc điều chỉnh Ốc to

Trang 11

- Bộ phận nào của kính là quan trọng nhất ? Vì

sao ?

- Làm thế nào để quan sát được một vật dưới

kính hiển vi ?

G Làm thao tác cách sử dụng kính hiển vi để

cả lớp theo dõi từng bước,  cả lớp chia làm 2

nhóm tiến hành quan sát tiêu bản mẫu trên kính

- Mắt nhìn vật kính từ một phía của kính hiển vi, tay phải từ từ vặn ốc to theo chiều

kim đồng hồ ( vặn xuống )cho đến khi vật

kính gần sát lá kính của tiêu bản.

- Mắt nhìn vào thị kính, tay phải từ từ vặn ốc to theo chiều ngược lại( vặn lên ) cho đến khi nhìn thấy vật cần quan sát

- Điều chỉnh bằng ốc nhỏ để nhìn vật mẫu rõ nhất

H Đọc phần ghi nhớ SGK / 19

c) Củng cố luyện tập (4)

- Trình bày lại cách sử dụng kính lúp ?

- Tay trái cầm kính lúp

- Để mặt kính sát vào vật mẫu, mắt nhìn vào mặt kính

- Di chuyển kính lúp cho đến khi nhìn rõ vật thật

d) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà ( 1)

H Học bài, trả lời câu hỏi SGK / 19 + Đọc mục : "Em có biết"

Chuẩn bị một quả cà chua, một củ hành tây…

===================***==================

Trang 12

Tiết 5 QUAN SÁT TẾ BÀO THỰC VẬT

- Biểu bì vẩy hành, thịt quả cà chua chín + tranh phóng to củ hành và tế bào biểu bì

vẩy hành, quả cà chua chín và thịt quả cà chua

b) Học sinh :

- Chuẩn bị quả cà chua, củ hành tây

- Điều chỉnh ánh sáng bằng gương phản chiếu

- Đặt tiêu bản lên kính hiển vi

- Sử dụng hệ thống điều chỉnh để quan sát vật mẫu

* Vào bài (1)

Các tế bào trong thực tế có hình dạng như thế nào ?

1 Hoạt động 1 : Quan sát tế bào vảy hành

* Mục tiêu : Làm được một tiêu bản tế bào

biểu bì vảy hành, tế bào thịt quả cà chua chín

G Yêu cầu học sinh quan sát hình 6.1, đồng

thời giáo viên trình bày các bước làm tiêu bản

tế bào vảy hành

G Theo dõi giúp học sinh hoàn thiện các

1 Quan sát tế bào biểu bì vảy hành dưới kính hiển vi (20)

a Tiến hành ( 13)

- Bóc 1 vảy hành tươi ra khỏi củ

- Dùng kim mũi mác lột vảy hành(1/3 cm) cho vào đĩa đồng hồ có đựng nước cất

Trang 13

bước làm tiêu bản.

G Hướng dẫn cách quan sát và chọn tế bào

đẹp để vẽ So sánh kết quả, đối chiếu với

G Trình bày các bước tiến hành làm tiêu bản

G Yêu cầu các nhóm tiến hành làm tiêu bản

- So sánh đối chiếu với tranh hình 6.2 SGK

- Hình đa giác, xếp sát nhau

2 Quan sát tế bào thịt quả cà chua chín ( 15)

- Đặt và cố định tấm kính trên bàn kính.

b Quan sát, vẽ hình ( 5)

- Thực hiện các bước sử dụng kính hiển vi như đã học

- Nhóm trưởng điều chỉnh kính để quan sát

rõ tế bào, các thành viên lần lượt quan sát, rồi vẽ hình vào vở bài tập

- Chọn tế bào rõ nhất để vẽ hình

- So sánh đối chiếu kết quả với hình 6.3 SGK

- Hình tròn

Tế bào biểu bì vảy hành có hình dạng như thế nào ?

G Nhận xét các nhóm : Ưu điểm Nhược điểm

- Thao tác làm tiêu bản + Sử dụng kính

- Kết quả :

- Học sinh lau kính, xếp vào hộp + Vệ sinh lớp học

- Trả lời 2 câu hỏi cuối bài vào vở

- Đọc thêm phần "Em có biết"

- Sưu tầm tranh ảnh về các dạng tế bào thực vật

Ngày giảng : 14.9.2009 Lớp : 6B,C,E Ngày giảng : 16.9.2009 Lớp : 6D,G

Tiết 6 CẤU TẠO TẾ BÀO THỰC VẬT

Trang 14

a) Giáo viên : Tranh phóng to hình 7.1  7.5 SGK / 23, 24

b) Học sinh : Sưu tầm tranh ảnh về tế bào thực vật

- Câu hỏi : GV kiểm tra phần thu hoạch của học sinh.

- Đáp án :

* Vào bài (1)

Chúng ta đã quan sát tế bào biểu bì vảy hành, đó là những khoang hình đa giác xếp sát nhau Có phải tất cả các tế bào thực vật, các cơ quan đều có cấu tạo giống nhau hay không Để trả lời được câu hỏi này chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay

1 Hoạt động 1 : Tìm hiểu hình dạng, kích

thước của tế bào

* Mục tiêu : Nhận thấy các cơ quan của thực

vật đều được cấu tạo bằng tế bào, chúng có

G Hình dạng của tế bào khác nhau như vậy là

do chức năng của tế bào khác nhau

- Tế bào làm nhiệm vụ dự trữ có hình trứng,

hình tròn Tế bào làm nhiệm vụ dẫn truyền có

hình sợi dài ( chiều dài gấp nhiều lần chiều

rộng )

G Yêu cầu HS tìm hiểu bảng 1 SGK / 24

1 Hình dạng và kích thước của tế bào (

11)

H Nghiên cứu SGK mục 1

- Đều được cấu tạo bằng tế bào

- Có nhiều hình dạng khác nhau

- Tế bào biểu bì vẩy hành - hình đa giác

- Tế bào thịt quả cà chua - hình trứng

- Tế bào vỏ cây - hình sợi dài

-> Tế bào thực vật có nhiều hình dạng khác nhau: hình cầu, hình trứng, hình chữ nhật, hình đa giác, hình sao, hình sợi.

Trang 15

- Qua bảng em có nhận xét gì về kích thước tế

bào thực vật ?

G Phần lớn tế bào thực vật có kích thước nhỏ

bé, không thể nhìn bằng mắt thường được mà

chỉ thấy được dưới kính hiển vi như tế bào

biểu bì vảy hành, nhưng có một số tế bào có

kích thước lớn, có thể nhìn thấy được bằng

mắt thường như tế bào tép chanh, tép bưởi ->

nhiệm vụ của tế bào khác nhau mà có kích

thước khác nhau

G Xét về hình dạng và kích thước của tế bào

thực vật ta thấy chúng khác nhau xét về cấu

tạo thì sao ? Ta thấy chúng giống và khác

nhau ở những điểm nào

2 Hoạt động 2 : Tìm hiểu cấu tạo tế bào

* Mục tiêu : HS nắm được TBTV gồm : vách

tế bào, màng sinh chất, chất tế bào, nhân

G Yêu cầu HS nghiên cứu các thông tin trong

SGK / 24

G Treo sơ đồ hình 7.4 Học sinh quan sát

- Hãy xác định các bộ phận của tế bào thực vật

trên hình vẽ ?

G Giải thích thêm về cấu tạo tế bào thực vật

- Cấu tạo tế bào thực vật gồm mấy bộ phận,

đó là những bộ phận nào ?

- Vách tế bào có chức năng gì ?

G Vách tế bào cấu tạo bằng chất xenlulôzơ

( chất xơ ), gọi là màng xenlulôzơ Trên màng

có các lỗ nhỏ để tế bào trao đổi nước và các

chất từ tế bào này sang tế bào bên cạnh và từ

tế bào với môi trường ngoài

- Màng sinh chất có vai trò gì ?

G Màng sinh chất là màng sống, cấu tạo chủ

yếu là chất prôtêin  đảm bảo sự TĐC giữa

các tế bào với nhau và giữa tế bào với môi

trường ngoài

- Chất tế bào có cấu tạo và vai trò như thế

nào?

G Khi tế bào non, chất tế bào choán hầu hết

khoang tế bào Khi tế bào lớn và già thì không

bào xuất hiện, chất tế bào chỉ còn lại môt lớp

mỏng ép sát màng tế bào Trong chất tế bào có

nhân, không bào và một số thành phần khác

Tại đây diễn ra mọi hoạt động sống của tế bào

H Nghiên cứu bảng 1 SGK / 24

- Tế bào thực vật có kích thước khác nhau.

2 Cấu tạo tế bào (18)

H Nghiên cứu các thông tin trong SGK / 24

H 1  2 HS lên bảng chỉ tranh

* TBTV gồm: Vách TB : làm cho tế bào

có hình dạng nhất định Màng sinh chất, bao bọc chất TB

Chất TB: là chất keo lỏng chứa các bào quan như: lục lạp,…

Nhân: cấu tạo phức tạp,

có chức năng điều triển mọi hoạt sống của TB Không bào: chứa dịch tế bào

Trang 16

- Nhân có chức năng gì ?

G Phần lớn tế bào có một nhân, một số ít tế

bào có một nhân -> điều khiển mọi hoạt động

sống của tế bào như : trao đổi chất, sinh

trưởng, sinh sản

- Nhân có cấu tạo phức tạp gồm : màng nhân

bao bọc ở ngoài , trong là chất nhân có dịch

nhân và các nhiễm sắc thể ( chất dễ bắt màu

khi nhuộm tế bào ), có vai trò quan trọng

trong di truyền Trong chất nhân có một vài

nhân con

- Không bào có nhiệm gì ?

G Tế bào thực vật lúc còn non thì không bào

là những túi nhỏ , khó nhìn được dưới kính

hiển vi quang học, tế bào càng lớn thì không

bào càng lớn ; khi tế bào già thì không bào

họp lại thành một không bào lớn duy nhất khi

đó không bào chiếm gần hết khoang tế bào và

dồn chất tế bào và nhân ra sát màng tế bào

Trong không bào chứa đầy dịch tế bào gồm

nước, các chất hoà tan: bột đường, đạm,

axit Có trường hợp tế bào chết, chất sống

biến mất chỉ còn lại không b ào trong chứa

dịch tế bào như : tép cam, tép chanh, tép bưởi

Hoạt động 3 : Tìm hiểu về mô

* Mục tiêu : HS có khái niệm về mô, các loại

mô và chức năng của mô

G Treo tranh H 7.5  hướng dẫn học sinh

quan sát  thảo luận hoàn thành lệnh mục 3

SGK

- Nhận xét về hình dạng cấu tạo của các tế

bào trong cùng một mô ?

- Hình dạng, cấu tạo các tế bào của các loại

mô khác nhau ?

- Mô là gì ?

G Một nhóm TB có nguồn gốc, hình dạng,

cùng làm một nhiệm vụ chung gọi là mô

- Có mấy loại mô thường gặp? Là những loại

mô nào ?

G Mô phân sinh ngọn giúp thân, cành dài ra

Mô nâng đỡ là bộ khung của cây Mô mềm tạo

- Các loại mô thường gặp:

Mô phân sinh

Trang 17

mô che chở Trong đó mô che chở gồm những

TB có màng dày  bảo vệ Trên mô còn có :

Lỗ khí  TĐK với môi trường ngoài

Lỗ nước Thực hiện sự thoát hơi nước

Lông  Hoá gỗ, biến thành gai Bảo

Tiết chất gây ngứa vệ

chất đường bột từ lá

xuống

- Mô tiết : Là một nhóm TB sống có NV tiết

các chất như mật hoa, tinh dầu có mùi như

mùi thơm ở cánh hoa hồng, hoa nhài, hoa

- Học bài theo câu hỏi SGK / 25 + đọc mục em có biết

- Đọc trước bài mới, ôn lại khái niệm TĐC ở cây xanh

=====================***===================

Ngày soạn : 13.9.2009 Ngày giảng : 15.9.2009 Lớp : 6A Ngày giảng : 16.9.2009 Lớp : 6C

Ngày giảng : 17.9.2009 Lớp : 6G,D Ngày giảng : 19.9.2009 Lớp : 6E,B

Tiết 7 SỰ LỚN LÊN VÀ PHÂN CHIA CỦA TẾ BÀO

a) Giáo viên : Tranh phóng to hình 8.1  8.2 SGK / 27

b) Học sinh : Nghiên cứu tài liệu

Trang 18

- Câu hỏi :

- Tế bào thực vật có cấu tạo như thế nào và có chức năng gì ?

- Đáp án :

- Vách tế bào : làm cho tế bào có hình dạng nhất định

- Màng sinh chất : bao bọc chất tế bào

- Chất tế bào : là chất keo lỏng chứa các bào quan, là nơi diễn ra mọi hoạt động sống của tế bào

- Nhân: điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào

- Không bào chứa dịch tế bào

* Vào bài (1)

Thực vật được cấu tạo bởi các tế bào cũng như ngôi nhà được xây bằng các viên gạch , nhưng các ngôi nhà không thể tự lớn lên được trong khi đó thực vật lại có thể lớn lên Tại sao thực vật có thể lớn lên ? Để trả lời được câu hỏi này chúng ta

sẽ vào tìm hiểu bài hôm nay

1 Hoạt động 1 Tìm hiểu sự lớn lên của tế bào

* Mục tiêu : Thấy được tế bào lớn lên nhờ sự

trao đổi chất

G Treo tranh H 8.1 / 27 lên bảng  yêu cầu học

sinh quan sát + đọc thông tin trong sách giáo

khoa

- Tế bào khi mới hình thành có kích thước như

thế nào ?

- Trải qua quá trình trao đổi chất, kích thước của

tế bào có sự thay đổi như thế nào ?

- Tế bào lớn lên như thế nào ?

- Nhờ đâu mà tế bào lớn lên được ?

G Tế bào trưởng thành là tế bào không lớn lên

được nữa Kích thước và thể tích tế bào không

tăng thêm

G Loại tế bào nào của thực vật có khả năng

phân chia ? quá trình phân chia diễn ra như thế

nào ?

2 Hoạt động 2 : Tìm hiểu sự phân chia tế bào

* Mục tiêu : Nắm được quá trình phân chia của

tế bào, tế bào mô phân sinh mới phân chia

H Đọc thông tin SGK / 28 và kết hợp quan sát H

1 Sự lớn lên của tế bào (12)

H Quan sát hình + đọc thông tin

Trang 19

8.2

G Yêu cầu HS thảo luận nhóm phần lệnh (5)

- Quá trình phân chia của tế bào diễn ra như thế

nào ?

G Tế bào sinh trưởng đạt đến độ nhất định thì

không lớn được và bắt đầu sinh sản dưới hình

thức phân bào để làm tăng số lượng tế bào

? Các tế bào của bộ phận nào có khả năng phân

chia

- Các cơ quan của thực vật như rễ , thân , lá lớn

lên bằng cách nào ?

G Gợi ý :

- Vẽ sơ đồ trình bày mối quan hệ giữa sự lớn lên

và phân chia của tế bào ?

- Sự lớn lên của các cơ quan thực vật do hai quá

trình : Phân chia tế bào và sự lớn lên của tế bào?

- Vậy sự lớn lên và phân chia của tế bào có ý

nghĩa gì đối với thực vật ?

G Sự phân bào còn tạo ra những tế bào mới thay

thế cho những tế bào già đã chết, duy trì sự sống

của thực vật Ngoài ra sự phân bào còn tạo ra

những tế bào sinh sản như : bào tử ( trong sinh

sản vô tính ), trứng, tinh trùng (trong sinh sản

hữu tính ở thực vật)

-> Sự phân chia của tế bào làm tăng thêm số

lượng tế bào -> Sự lớn lên và phân chia của tế

bào làm cho các cơ quan sinh dưỡng của thực

vật như rễ, thân, lá và cơ quan sinh sản như hoa

lớn lên cả chiều dài và chiều ngang

+ Từ một nhân  2 nhân, tách xa nhau + Chất tế bào phân chia  xuất hiện vách ngăn, ngăn đôi tế bào cũ thành 2 tế bào con

- Tế bào ở mô phân sinh có khả năng phân chia

- Các cơ quan của thực vật lớn lên nhờ khả năng phân chia của tế bào

sinh trưởng

- TB non > TB trưởng thành

phân chia

> tế bào non mới

- Sự lớn lên và phân chia của tế bào giúp thực vật sinh trưởng và phát triển

- Em hãy chọn câu trả lời đúng

Trong các tế bào sau đây tế bào nào có khả năng phân chia ?

- Đọc và nghiên cứu trước bài tiếp theo

- Chuẩn bị : Một số cây có rễ rửa sạch ( Rau cải , nhãn , hành … )

Trang 20

1 Mục tiêu

a) Kiến thức :

- Học sinh biết phân biệt 2 loại rễ chính : rễ cọc, rễ chùm

- Phân biệt cấu tạo và chức năng các miền của rễ

b) Kỹ năng :

- Rèn kỹ năng quan sát , so sánh, thảo luận nhóm

c) Thái độ :

a) Giáo viên : Tranh phóng to H 9.1  9.3 SGK

- Một số rễ cây rau cải, rau rền, hành…

- Bìa có ghi sẵn các miền của rễ

b) Học sinh : Nghiên cứu tài liệu + chuẩn bị một số rễ cây

* Câu hỏi :

- Em hãy nêu quá trình phân chia của tế bào?

- Nhờ đâu mà các cơ quan của thực vật có thể lớn lên được ? Quá trình lớn lên đó

có ý nghĩa như thế nào đối với đời sống của thực vật ?

* Đáp án :

- Quá trình phân chia ( phân bào )

+ Từ một nhân  2 nhân, tách xa nhau

+ Chất tế bào phân chia  xuất hiện vách ngăn, ngăn đôi tế bào cũ thành 2 tế bào con

- Các cơ quan của thực vật lớn lên nhờ khả năng phân chia của tế bào

- Sự lớn lên và phân chia của tế bào giúp thực vật sinh trưởng và phát triển

Trang 21

BT Nhóm A B

2 Đặc điểm chung của rễ Có một rễ cái to, khoẻ, đâm

thẳng, nhiều rễ con mọc xiên

Từ rễ con lại mọc ra nhiều rễnhỏ hơn nữa

Gồm nhiều rễ con dài gần bằng nhau,thường mọc toả

ra từ gôc thành một chùm

1 Hoạt động 1 : Tìm hiểu các loại rễ

* Mục tiêu : Nhận biết được 2 loại rễ, các

đặc điểm cơ bản khác nhau

G Yêu cầu tất cả học sinh đặt rễ cây lên bàn

quan sát  Chia rễ cây thành 2 nhóm 

hoàn thành phiếu học tập

G Gợi ý :

1 Các loại rễ (12)

Trang 22

G Treo tranh H 9.2 / 30  Hướng dẫn học

sinh quan sát

- Ghi tên cây có rễ cọc, rễ chùm ?

G Qua phần trên em hãy cho biết:

- Có mấy loại rễ chính ? Là những loại rễ nào

? Nêu đặc điểm của từng loại ?

G Rễ cái và rễ con họp lại thành bộ rễ cọc

H Cây rễ cọc: Bưởi, cải, hồng xiêm …Cây có rễ chùm : Hành, tỏi, lúa…

- Có 2 loại rễ chính: Rễ cọc

Rễ chùm + Rễ cọc: Có rễ cái to khoẻ đâm sâu xuống đất và nhiều rễ con mọc xiên, từ rễ con có nhiều rễ bé hơn nữa.

VD: Cam, bưởi, ổi, đào…

+ Rễ chùm: Gồm nhiều rễ con, dài gần bằng

Trang 23

Đánh dấu (x) vào đầu câu trả lời đúng trong các câu sau:

- Căn cứ vào hình dạng bên ngoài người ta chia rễ làm mấy loại chính ?

Tiết 9 CẤU TẠO MIỀN HÚT CỦA RỄ

1 Mục tiêu

- Học sinh hiểu được cấu tạo và chức năng các bộ phận thuộc miền hút của rễ

- Biết sử dụng kiến thức đã học, giải thích một số hiện tượng thực tế có liên quan đến rễ cây

b) Kĩ năng

- Rèn kỹ năng quan sát, so sánh, thảo luận nhóm

c) Thái độ

a) GV : Tranh phóng to H 10.1 + 7.4 SGK

- Bảng cấu tạo chức năng miền hút + bìa có ghi sẵn

b) HS : Nghiên cứu tài liệu

a) Kiểm tra bài cũ ( 5)

* Câu hỏi : Rễ cây chia làm mấy miền ? Chức năng của từng miền

* Đáp án :

- Rễ gồm 4 miền + Miền trưởng thành có các mạch dẫn : Dẫn truyền + Miền hút có các lông hút : Hấp thụ nước và muối khoáng + Miền sinh trưởng ( nơi tế bào phân chia ) làm cho rễ dài ra.

Trang 24

+ Miền chóp rễ : Che chở cho đầu rễ

*Vào bài : (1)

Ta đã biết rễ cây gồm 4 miền, mỗi miền có 1 chức năng riêng nhưng trong đó

miền hút được xác định là miền quan trọng nhất Tại sao miền hút lại được xác định là miền quan trọng nhất Để trả lời được câu hỏi này ta sẽ cùng nhau vào tìm hiểu bài hôm nay

1 Hoạt động 1 : Tìm hiểu cấu tạo miền hút

của rễ

* Mục tiêu: HS thấy được miền hút cấu tạo

gồm 2 phần

G Treo tranh phóng to H 10.1  giới thiệu

lát cắt ngang qua miền hút

G Treo bảng  yêu cầu học sinh lên bảng

gắn bìa vào ô : Các bộ phận của miền hút

- Miền hút gồm mấy phần chính ? Cấu tạo

của từng phần ?

- Biểu bì có cấu tạo như thế nào ?

G Treo tranh H 10.2  hướng dẫn học sinh

quan sát tế bào lông hút

- Vì sao mỗi lông hút lại được gọi là một tế

- Qua quan sát trên H 10.1 em nào nhận xét

gì về cấu tạo và kích thước tế bào thịt vỏ ?

- Qua nghiên cứu SGK hãy cho biết : Thành

phần nào cấu tạo nên mạch rây ?

- Thành phần nào cấu tạo nên mạch gỗ ?

- Ruột của miền hút có cấu tạo như thế nào ?

1 Cấu tạo miền hút của rễ ( 14)

H Gắn bảng vào các ô : các bộ phận của miềnhút

- Miền hút gồm :

Vỏ biểu bì thịt vỏ Trụ giữa bó mạch mạch rây ruột mạch gỗ

- Gồm 1 lớp TB hình đa giác xếp sát nhau, có

1 số tế bào biểu bì phía ngoài cùng kéodài ra tạo thành lông hút

- Vì có : vách tế bào, màng sinh chất, chất tế bào, nhân, không bào

- Không vì mỗi tế bào lông hút là một tế bào biểu bì kéo dài, khi già sẽ bị rụng  không

có khả năng tồn tại mãi

- Giống : Vách TB, màng sinh chất, chất tế bào, nhân, không bào

- Khác : TB lông hút có không bào lớn, lông hút mọc dài ra đến đâu thì nhân sẽ di chuyển theo đến đó nên vị trí của nhân luôn nằm ở gần đầu lông hút

Trang 25

2 Hoạt động 2 : Tìm hiểu chức năng miền

hút của rễ

* Mục tiêu : Thấy được cấu tạo phù hợp với

chức năng

G Yêu cầu học sinh lên bảng gắn bìa vào ô :

Chức năng của miền hút

- Lớp tế bào hình đa giác của biểu bì có chức

năng gì ?

G Biểu bì có thể hoá cu tin hoặc hoá bần ->

bảo vệ

- Lông hút có chức năng gì ?

G Lông hút mọc thêm ra ở phần non của rễ

và chết đi ở phần già của rễ, do đó, đoạn rễ

mang lông hút có chiều dài không đổi các

lông hút ở phía trên có chiều dài lớn hơn

phía dưới -> chiều dài được tăng dần từ dưới

G Ở đa số cây Một lá mầm và một số ít cây

Hai lá mầm, rễ có cấu tạo như trên gọi là cấu

tạo sơ cấp của rễ

- Trên thực tế bộ rễ của cây thường ăn sâu,

lan rộng, có nhiều rễ con Tại sao ?

- Có phải tất cả các cây đều có miền hút

không

? Vì sao ?

2 Chức năng của miền hút ( 20)

- Bảo vệ các bộ phận bên trong của rễ

- Hút nước và muối khoáng hoà tan

- Chuyển các chất từ lông hút vào trụ giữa

- Chuyển chất hữu cơ đi nuôi cây

- Chuyển nước và muối khoáng từ rễ lên thân,

CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA MIỀN HÚT

Các bộ phận của miền hút Cấu tạo từng bộ phận Chức năng

* Lông hút là tế bào biểu bì kéo

* Gồm nhiều lớp tế bào có độ lớn khác nhau

Chuyển các chất từ lông hút vào trụ giữa

mạch rây

Bó mạch

mạch gỗ

-* Gồm những tế bào có vách mỏng

Trang 26

Trụ giữa

H Làm bài tập 2 trong sách giáo khoa / 33

Làm bài tập, chuẩn bị cho bài sau

Đọc phần " Em có biết "

Học bài cũ, đọc và nghiên cứu trước bài mới : Sự hút nước và muối khoáng của rễ

===============***================

Tiết 10 SỰ HÚT NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG CỦA RỄ

1 Mục tiêu

- Biết quan sát nghiên cứu kết quả thí nghiệm để tự xác định được vai trò của nước

và một số loại muối khoáng

b) Kĩ năng

- Rèn kỹ năng tiến hành làm thí nghiệm

c) Thái độ

a) GV : Tranh phóng to hình 11.1  11.2 SGK

b) HS : Tiến hành làm bài tập

- Câu hỏi : Hãy nêu đặc điểm cấu tạo và chức năng của miền hút ?

Bảo vệ các bộ phận bên trong rễ

* Lông hút là tế bào biểu bì kéo

* Gồm nhiều lớp tế bào có độ lớn khác nhau

Chuyển các chất từ lông hút vào trụ giữa

mạch rây

Bó mạch

mạch gỗ

-* Gồm những tế bào có vách mỏng

Trang 27

Trụ giữa

ruột

gỗ dày, không có chất tế bào khoáng từ rễ lên thân, lá

* Gồm những tế bào có vách mỏng

Chứa chất dự trữ

*Vào bài : (1)

Rễ cây không những giúp cây bám chặt vào đất mà còn giúp cây hút nước và muối khoáng hoà tan vào đất Vậy cây cần nước và muối khoáng như thế nào? Rễ cây hút nước và muối khoáng hoà tan như thế nào ?

1.Hoạt động 1 :

*Mục tiêu : Học sinh biết tiến hành thí nghiệm

cũng như thấy được nhu cầu nước đối với đời

sống của cây

- Trình bày lại cách tiến hành thí nghiệm

- Bạn Minh làm thí nghiệm trên nhằm mục đích

gì ?

- Dự đoán kết quả của thí nghiệm và giải thích

2 Hoạt động 2 :

*Mục tiêu : Học sinh thấy được phần trăm

lượng nước có trong các loại rau, củ, quả

- Các nhóm báo cáo kết quả thí nghiệm đã làm

trước ở nhà ?

- Em có nhận xét gì về khối lượng các loại cây,

củ, quả sau khi phơi khô ?

G Nước được dự trữ rất nhiều trong cây

G Yêu cầu HS đọc thông tin trong sách giáo

khoa

- Dựa vào thí nghiệm 1, 2 em có nhận xét gì về

nhu cầu cần nước của cây ?

- Kể tên những cây cần nhiều nước, những cây

cần ít nước ?

- Vì sao phải cung cấp đủ nước, đúng lúc, cây

sẽ sinh trưởng tốt, cho năng suất cao ?

- Em có kết luận gì về nhu cầu nước của cây ?

- Ngoài nhu cầu về nước ra thì cây còn nhu cầu

nào khác để sinh trưởng và phát triển ?

- Xem cây cần nước như thế nào

+ Kết quả : Cây ở chậu B héo dần đi vì thiếu nước

Thí nghiệm 2

+ Cách tiến hành : ( BT / 34 )

+ Kết quả : Khối lượng các loại rau, củ, quả sau khi phơi khô đều bị giảm

H Đọc thông tin trong sách giáo khoa / 35

- Nước rất cần cho cây Nhu cầu nước tuỳ thuộc vào từng giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây

- Cây cần nhiều nước : bèo, cải xoong

- Cây cần ít nước : Xương rồng, thông đá

- Từng giai đoạn cây có nhu cầu về nước khác nhau

- Kết luận : Nước rất cần cho cây, từng

loại cây, từng giai đoạn sống, cây cần lượng nước khác nhau

2 Nhu cầu muối khoáng của cây ( 16) Thí nghiệm 3

Trang 28

mục tiêu : Học sinh thấy được nhu cầu muối

khoáng của cây từ đó có thể liên hệ với thực tế

trong chăm sóc cây trồng

G Treo tranh H 11.1 / 36 và bảng số liệu / 36

- Cách tiến hành thí nghiệm 3 như thế nào ?

- Bạn Tuấn làm thí nghiệm trên nhằm mục đích

gì ?

- Kết quả thí nghiệm ?

- Thiết kế 1 thí nghiệm để giải thích về tác

dụng của muối lân hoặc kali ?

- Gợi ý : TN gồm các bước

B1 : Mục đích của thí nghiệm

B2 : Đối tượng của thí nghiệm

B3 : Điều kiện và kết quả

G Gọi 1, 2 học sinh trình bày GV nhận xét …

- Kết quả thí nghiệm ?

- Qua kết quả thí nghiệm em rút ra kết luận gì ?

- Em hiểu như thế nào về vai trò của muối

khoáng đối với cây ?

- Cây cần những loại muối khoáng nào ?

- Hãy lấy VD chứng minh nhu cầu muối

khoáng của cây Các giai đoạn khác nhau trong

chu kỳ sống của cây không giống nhau ?

 Tuỳ giai đoạn phát triển của cây mà cây cần

các loại muối khoáng khác nhau

- Khi muốn cây phát triển cành, lá cần bón

nhiều đạm

- Khi muốn cây ra hoa, chín sớm cần bón nhiều

lân

Ngoài ba loại muối khoáng chính ra, cây cũng

còn cần các loại muối khoáng khác nữa, tuỳ

từng loại cây, nhưng ba loại trên thì cây nào

- Cách tiến hành : SGK / 36

- Xem nhu cầu muối đạm của cây

B1: Mục đích của thí nghiệm: Chứng minh cây cần muối lân, kali như thế nào?

B2 : Đối tượng của thí nghiệm : Cây đậu

B3 : Tiến hành : + Gieo 2 hạt đậu vào 2 chậu Chậu A có muối đạm, lân, ka li

Chậu B có muối đạm, thiếu muối lân, ka li

- Kết quả : Chậu A cây xanh tốt Chậu B cây còi cọc, lá vàng, dễ bị sâu bệnh

- Kết luận : + Rễ cây chỉ hấp thụ được các loại muối khoáng hoà tan trong nước + Muối khoáng giúp cây sinh trưởng

và phát triển.

+ Cây cần nhiều loại muối khoáng khác nhau: muối đạm, lân, kali…

H Đọc thông tin trong SGK / 36

- Cây lấy quả, hạt ( lúa, ngô, cà chua ) cầnnhiều P, N ( muối đạm, lân )

- Cây lấy thân, lá ( cần nhiều đạm )

- Cây lấy củ ( cần nhiều kali )

Trang 29

Tiết 11 SỰ HÚT NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG CỦA RỄ

1 Mục tiêu

- Học sinh biết con đường hút nước và muối khoáng hoà tan của rễ

- Những điều kiện ảnh hưởng đến sự hút nước và muối khoáng của rễ

b) Kĩ năng

- Vận dụng kiến thức vào thực tế, kỹ năng quan sát kênh hình, hoạt động nhóm

c) Thái độ

a) GV : Tranh phóng to H 11.2 SGK / 37

b) HS : Nghiên cứu tài liệu

- Câu hỏi : Vai trò của nước và muối khoáng đối với cây ?

- Đáp án : Nước và muối khoáng có vai trò quan trọng đối với cây trồng

*Vào bài : (1)

Cây hút nước và muối khoáng nhờ vào miền hút Sau khi lông hút đã hút được nước và các loại muối khoáng hoà tan sẽ được chuyển đến mạch nào? Những kiện nào ảnh hưởng đến sự hút nước và muối khoáng hoà tan?

1.Hoạt động 1 :

*Mục tiêu : Học sinh nắm được con đường

hút nước và muối khoáng hoà tan của thực vật

II SỰ HÚT NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG CỦA RỄ

1 Rễ cây hút nước và muối khoáng (16)

Trang 30

GV cho HS quan sát sơ đồ hình 11.2 xem chú

thích giới thiệu : Mũi tên màu đỏ chỉ con

đường hút nước, muối khoáng hoà tan qua

- Rễ mang các có chức năng hút nước

và muối khoáng hoà tan trong đất

- Một em đọc bài tập đúng trên bảng

HS chỉ lại trên tranh

GV cho HS đọc thông tin SGK thảo luận (2)

- Bộ phận nào của rễ chủ yếu làm nhiệm vụ

hút nước và muối khoáng hoà tan ?

- Tại quá trình hút nước và muối khoáng hoà

tan của rễ không thể tách rời nhau ?

- Nước và muối khoáng hoà tan được vận

chuyển như thế nào vào cây ?

G Khi ta bón đạm, lân, ka li tức là đã cung

cấp muối khoáng cho cây, tuy nhiên với loại

muối khoáng dễ hoà tan ta phải rắc vào lúc

trời mưa nhỏ hay sáng sớm ( có sương) hoặc

hoà tan vào trong nước rồi tưới để đạm hoà

tan vào trong nước ở đất Với kali và lân ta có

thể bón trực tiếp vào phần đất ở gốc cây Vậy

điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến sự hút

nước và muối khoáng của cây như thế nào ?

Ta nghiên cứu tiếp

2.Hoạt động 2

*Mục tiêu : Học sinh thấy được những điều

kiện bên ngoài ảnh hưởng đến sự hút nước và

muối khoáng của cây

GV yêu cầu đọc thông tin phần a SGK / 38

- Theo em có mấy loại đất trồng chính đó là

2 Những điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến sự hút nước và của muối khoáng của cây (18)

a) Các loại đất trồng khác nhau ( 10)

H đọc thông tin phần a SGK / 38

- Có ba loại : Đất đá ong Đất phù sa Đất đỏ ba zan

- Đất đá ong : nước và muối khoáng trong đất ít  rễ hút nước và muối khoáng khó

Trang 31

muối khoáng như thế nào ?

GV : Đất đá ong phân bố chủ yếu ở các vùng

miền núi VD Hà Giang , Tuyên Quang Đặc

tính của đất đá ong là khô cằn độ màu mỡ của

đất ít do vậy khi trồng cây nông nghiệp năng

suất không cao

- Đất phù sa ảnh hưởng đến sự hút nước và

muối khoáng như thế nào ?

GV Đất phù sa do các dòng sông bồi đắp là

một loại đất rất màu mỡ thận lợi cho việc

trồng cây nông nghiệp

VD : trồng lúa nước ở đồng bằng Sông Hồng,

Sông Cửu Long

- Đất đỏ Ba Zan ảnh hưởng đến sự hút nước

và muối khoáng như thế nào ?

- Đất đỏ ba zan chỉ thích hợp cho một số loại

cây công nghiệp như : Cà phê, cao su Tập

chung chủ yếu ở Tây nguyên

- Ở địa phương em có những loại đất trồng

nào mà em biết ?

G Có nhiều loại đất khác nhau đặc trưng cho

từng vùng, từng loại cây nông nghiệp, công

nghiệp

G Ngoài ảnh hưởng của các loại đất khác

nhau , sự hút nước và muối khoáng còn chịu

ảnh hưởng

của những điều kiện nào khác ?

G Yêu cầu HS đọc thông tin SGK / 38

- Khi thời tiết lạnh ảnh hưởng như thế nào đến

sự hút nước và muối khoáng của cây? Cho

VD

- Khi mưa nhiều đất ngập úng lâu ngày khả

năng hút nước của rễ sẽ như thế nào /

- Khi trời nắng nhiệt độ cao sự hút nước và

muối khoáng của rễ như thế nào ?

G Khi nhiệt độ xuống 0oc, nước đóng băng,

muối khoáng không hoà tan rễ cây không

hút được nước và các loại muối khoáng

- Muốn cho cây sinh trưởng và phát triển tốt

ta cần phải làm gì ?

G Thực vật có vai trò rất quan trọng trong tự

nhiên Em hãy đề ra một số biện pháp nhằm

- Đất phù sa : nước và muối khoáng nhiều

 sự hút nước và muối khoáng của rễ thuận lợi

- Đất đỏ bazan : nước và muối khoáng trongđất ít  rễ hút nước và muối khoáng khó

- Đất đá ong, đất phù sa

b Thời tiết khí hậu ( 8)

H Đọc thông tin SGK / 38

- Sự hút nước và muối khoáng bị ngừng trệ

- Mất khả năng hút nước, thối rữa, chết

- Diễn ra mạnh -> Thời tiết, khí hậu ảnh hưởng đến sự hút nước và muối khoáng của cây

- Muốn cho cây sinh trưởng và phát triển tốt cần cung cấp đủ nước và các loại muối khoáng.

- Bảo vệ đất, chống ô nhiễm môi trường, thoái hoá đất, chống xói mòn, rửa trôi

Trang 32

bảo vệ môi trường sống của thực vật.

G Ngoài ra cây xanh còn có vai trò rất to lớn

đối với chu trình nước trong tự nhiên -> Cần

bảo vệ cây xanh và môi trường sống của cây

Tiết 12 BIẾN DẠNG CỦA RỄ

1 Mục tiêu

- Học sinh biết phân biệt 4 loại rễ biến dạng

- Hiểu được đặc điểm từng loại rễ biến dạng, phù hợp với chức năng

- Nhận dạng được một số rễ biến dạng thường gặp

b) Kĩ năng

- Vận dụng kiến thức vào thực tế, kỹ năng quan sát kênh hình, hoạt động nhóm

c) Thái độ

a) GV : Bảng đặc điểm các loại rễ biến dạng

b) HS : Chuẩn bị : củ sắn, cà rốt, trầu không

* Câu hỏi : Em hãy cho biết con đường vận chuyển nước và muối khoáng hoà tan qua

lông hút ?

- Những điều kiện bên ngoài nào ảnh hưởng đến sự hút nước và muối khoáng của rễ ?

Trang 33

* Đáp án : - Từ lông hút  vỏ  mạch gỗ của rễ, thân, lá

- Thời tiết, khí hậu ảnh hưởng đến sự hút nước và muối khoáng của cây

*Vào bài : (1)

- Có mấy loại rễ chính? Là những loại rễ nào ?

- Có hai loại rễ chính là rễ cọc và rễ chùm

Ở một số loại cây ngoài chức năng chính là hút nước và muối khoáng rễ còn có

những chức năng khác nên hình dạng của rễ có nhiều thay đổi và được gọi là rễ biến dạng

1 Hoạt động 1 : Tìm hiểu đặc điểm hình thái

của rễ biến dạng

*Mục tiêu : Thấy được các hình thái của rễ biến

dạng

HS Đặt mẫu lên bàn, quan sát và xếp thành

từng nhóm dựa vào đặc điểm hình thái, màu sắc,

cách mọc của từng loại rễ

- Củ sắn, cà rốt ở dưới đất hay trên mặt đất ?

- Cây trầu không rễ mọc ở dưới mặt đất hay trên

mặt đất, mọc ra từ phần nào của cây ?

- Quan sát H 12.1 Rễ cây bụt mọc có đặc điểm

gì ?

G Ngoài cây bụt mọc ra còn có cây bần, cây

mắm thường sống nơi ngập mặn hay vùng đầm

lầy Những nơi này nước thiếu oxi nên rễ khó hô

hấp nên có nhiều rễ mọc ngược lên trên mặt đất

để hấp thụ oxi cung cấp cho các phần rễ ngập

- Rễ cây có mấy loại rễ biến dạng, đó là những

loại rễ biến dạng nào ?

G Ngoài 4 loại rễ biến dạng trên trong thực tế

còn có nhiều loại rễ biến dạng khác như rễ

chống, rễ không khí

2 Hoạt động 2 : Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo và

chức năng của rễ biến dạng

*Mục tiêu : thấy được chức năng của các loại rễ

2 Đặc điểm cấu tạo và chức năng của

rễ biến dạng ( 22 )

Trang 34

Giúp cây leo lên

bần

Sống trong điều kiện thiếu không khí rễ mọc trên mặt đất

Lấy oxi cung cấp cho các phần dưới đất

4 Giác mút Tơ hồng,

tầm gửi

Rễ biến đổi thành giác mút đâm vào thân hoặc cành của cây khác

Lấy thức ăn từ cây chủ

- Có mấy loại rễ biến dạng, chức năng của rễ

biến dạng đối với cây ?

* Học sinh đọc phần ghi nhớ trong SGK / 42

- Có 4 loại rễ biến dạng chính làm chức năng khác ngoài chức năng hút nước, muối khoáng và nâng đỡ cây

? Tại sao phải thu hoạch các loại cây có rễ củ trước khi chúng ra hoa

- Vì khi cây ra hoa, tạo quả chất dinh dưỡng trong củ giảm  củ xốp, teo nhỏ, chất lượng, khối lượng đều bị giảm.

- Học bài, đọc trước bài : Cấu tạo ngoài của thân

- Chuẩn bị một đoạn thân cây, quan sát đặc điểm ngoài của cột số loại cây thường gặp

===============***=================

Chương III THÂN Tiết 13 CẤU TẠO NGOÀI CỦA THÂN

1 Mục tiêu

- Nắm được các bộ phận cấu tạo ngoài của thân gồm : Thân chính, cành, chồi

ngọn và chồi nách

- Phân biệt được hai loại chồi nách : chồi lá và chồi hoa

- Nhận biết phân biệt được các loại thân : thân đứng, thân leo, thân bò

b) Kĩ năng

Trang 35

- Rèn kĩ năng quan sát tranh, mẫu

c) Thái độ

a) GV : Tranh phóng to H 13.1, 2,3 SGK / 43,44

b) HS : Chuẩn bị : Ngọn bí đỏ, ngồng cải, cành hoa hồng, dâm bụt, rau đay

- Câu hỏi : - Có những loại rễ biến dạng nào ? Em hãy nêu đặc điểm và chức năng

Rễ phình to Chứa chất dự trữ cho cây ra

hoa, tạo quả2

Rễ móc

Cây trầu không

Rễ phụ mọc ra từ thân cànhtrên mặt đất, móc vào trụ bám

Giúp cây leolên

3

Rễ thở

Bụt mọc, bần

Sống trong điều kiện thiếu không khí rễ mọc trên mặt đất

Lấy oxi cung cấp cho các phần dưới đất

4

Giác mút

Tơ hồng, tầm gửi

Rễ biến đổi thành giác mút đâm vào thân hoặc cành của cây khác

Lấy thức ăn từ cây chủ

*Vào bài : (1)

Thân là một cơ quan sinh dưỡng của cây có chức năng vận chuyển các chất trong cây và nâng đỡ tán lá Vậy thân gồm những bộ phận nào ? Có thể chia thành mấy loại Để trả lời được các câu hỏi này, ta sẽ cùng nhau vào tìm hiểu bài hôm nay

1 Hoạt động 1 : Cấu tạo ngoài của thân

*Mục tiêu : Xác định được thân gồm : chồi

ngọn, chồi nách

G Treo tranh phóng to H 13.1

G Yêu cầu học sinh đặt mẫu lên bàn để

quan sát đối chiếu với H 13.1 SGK / 43

- Thân mang những bộ phận nào ?

G Yêu cầu học sinh đặt một cây nhỏ, cạnh

một cành cây sinh trưởng

- So sánh những điểm giống nhau giữa thân

và cành ?

G Gợi ý : Vị trí của chồi ở đâu thì nó phát

1 Cấu tạo ngoài của thân ( 21)

- Học sinh quan sát mẫu

Thân chính

- Thân gồm : Cành Chồi ngọn Chồi nách

- Đều có những bộ phận giống nhau : Chồi

và lá

Trang 36

triển thành bộ phận đó.

- Vị trí của chồi ngọn trên thân và cành ?

- Vị trí của chồi nách nằm ở đâu ?

- Theo em chồi ngọn sẽ phát triển thành bộ

phận nào của cây ?

- Chồi nách sẽ phát triển thành bộ phận nào

G Chồi ngọn và chồi nách có mối liên quan

với nhau : chồi ngọn kìm hãm sự phát triển

của chồi nách Khi chồi ngọn không còn,

chồi nách phát triển mạnh

G Cho học sinh quan sát H 13.2 ( A,B )

- Chồi nách có mấy loại, là những loại nào?

G : Chồi nách gồm 2 loại : Chồi hoa, chồi lá

- Yêu cầu quan sát chồi lá ( Bí ngô )

Chồi hoa ( Hoa hồng )

- Những vảy nhỏ tách ra thuộc bộ phận nào

của chồi hoa, chồi lá ?

H Thảo luận trả lời 2 câu hỏi

? Tìm điểm giống và khác nhau về cấu tạo

giữa chồi hoa và chồi lá

- Chồi hoa, lá sẽ phát triển thành bộ phận

nào của cây ?

H Thảo luận nhóm ( 2)

G gọi 1, 2 nhóm trả lời, các nhóm còn lại

nhận xét bổ sung

- Cho 1 học sinh lên chỉ các bộ phận của

thân trên tranh

2 Hoạt động 2 Phân biệt các loại thân

*Mục tiêu: Biết cách phân biệt các loại

thân theo vị trí thân trên mặt đất, theo độ

cứng, mềm của thân

- Dựa vào vị trí của thân trên mặt đất người

ta chia thân ra làm mấy loại ?

- Dựa vào độ cứng, mềm của thân ?

- Cây đa, cây nhãn thuộc dạng thân gì ?

- Giống nhau : có mầm lá bao bọc

- Khác nhau : mô phân sinh ngọn và mầm hoa

- Chồi hoa : phát triển thành cành mang hoa hoặc hoa

- Chồi lá sẽ phát triển thành cành mang lá

2 Các loại thân ( 13)

- Có 3 loại thân : Thân gỗ: Cứng, cao, có cành

+ Thân đứng Thân cột : Cứng, cao, không

cành

Thân cỏ: Mềm, yếu, thấp Thân quấn

Trang 37

thân gì ? Đặc điểm ?

- Cây rau lang, rau má thuộc dạng thân

gì? Đặc điểm ?

G Ngoài 3 loại thân đứng chính còn có

thêm thân bụi

- Thân cỏ có 2 loại : cỏ một năm

cỏ lâu năm

G Yêu cầu học sinh hoàn thiện bảng dưới

đây bằng cách đánh dấu √ vào ô thích hợp

và ghi thêm các cây mà em quan sát được

G Treo bảng phụ

+ Thân leo Tua cuốn Gai móc

Rễ móc + Thân bò : Mềm, yếu, bò sát mặt đất

Thân gỗ Thân cột Thân cỏ Thân quấn Tua cuốn

G Phần lớn các loài cây thân chính có cấu tạo

hình trụ, hình tròn như thông, phi lao Một

số loài thân chính có hình 3 cạnh như cói,

xương rồng ta, một số khác có hình 4 cạnh

như bạc hà, tía tô , có loài thân chính to có

đường kính thân tới 10m như cây bao báp ở

Châu Phi, thân to tới hàng trăm mét Bên cạnh

lại có loài thân bé chưa đầy 1mm như bèo cám

sống ở các mặt nước ao hồ Mặc dù thân có

nhiều dạng khác nhau nhưng đều có nhiệm vụ

đảm bảo cho tán lá vươn rộng ra đón được

nhiều ánh sáng cần thiết cho quá trình quang

hợp

HS Làm bài tập trang 45

Hướng dẫn :

thân chính, cành, chồi ngọn, chồi nách chồi lá chồi hoa

quả thân leo tua cuốn thân leo thân quấn

H Chơi trò chơi " Bịt mắt đoán cây "

H Học bài, trả lời các câu hỏi cuối bài

Các nhóm đọc trước bài 14 và làm thí nghiệmrồi ghi lại kết quả

Trang 38

Tiết 14 THÂN DÀI RA DO ĐÂU ?

b) HS : Các nhóm báo cáo kết quả.

- Vật mẫu, ngày gieo hạt, ngày nảy mầm, ngày cây ra lá thật

- Ngày ngắt ngọn ( ngắt từ đoạn có 2 lá thật )

- Báo cáo kết quả 1 cây ngắt ngọn, 1 cây không ngắt ngọn theo mẫu SGK

- Câu hỏi : Em hãy nêu đặc điểm cấu tạo ngoài của thân

+ Chồi hoa phát triển thành hoa

+ Chồi lá phát triển thành cành manglá

*Vào bài : (1)

Các loại thực vật trong tự nhiên luôn sinh trưởng và phát triển Vậy thân dài ra do

bộ phận nào? Để biết được thân cây dài ra do đâu, giờ học hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu

1 Hoạt động 1 Tìm hiểu sự dài ra của thân

* Mục tiêu : HS thấy được thân dài ra do

phần ngọn, sự dài ra của các loại cây khác

nhau không giống nhau

1 Sự dài ra của thân ( 17)

* Thí nghiệm : SGK / 46

Trang 39

G Yêu cầu học sinh nhắc lại cách tiến hành

G Yêu cầu học sinh so sánh chiều cao của 2

nhóm cây trong thí nghiệm (ngắt ngọn và

không ngắt ngọn )

- Kết quả ?

- Hãy cho biết thân dài ra do bộ phận nào ?

Xem lại bài “sự lớn lên và phân chia của tế

bào” Giải thích vì sao thân dài ra được ?

G Yêu cầu học sinh đọc thông tin trong SGK

G Ở một số loại cây có chia gióng, phần

gióng có một nhóm tế bào luôn luôn phân chia

gọi là mô phân sinh gióng làm cho gióng dài

thêm

- Thường bấm ngọn cây trước khi ra hoa vì:

+ Khi bấm ngọn cây không cao lên, chất dinh

dưỡng dồn xuống cho chồi hoa, chồi lá phát

triển

+ Tỉa cành xấu, cành sâu kết hợp với bấm

ngọn để thức ăn dồn xuống cành còn lại làm

chồi hoa, chồi lá phát triển

- Đối với cây lấy gỗ, lấy sợi thì không bấm

ngọn vì để cây mọc cao mới cho gỗ tốt, sợi

dài

2 Hoạt động 2 : Giải thích hiện tượng thực tế

* Mục tiêu : Giải thích hiện tượng thực tế

trong trồng trọt

G Đưa ra một số hiện tượng thực tế

- Hãy giải thích vì sao người ta lại làm như

vậy ?

H Nhắc lại cách tiến hành thí nghiệm

Nhóm cây Chiều cao ( cm )Ngắt ngọn

Không ngắt ngọn

H So sánh chiều cao của 2 nhóm cây trong thí nghiệm

- Kết quả : Nhóm cây bị ngắt ngọn phát triển kém hơn nhóm cây không ngắt ngọn

- Thân dài ra do phần ngọn vì phần ngọn

có mô phân sinh ngọn Các TB ở mô phân chia và lớn lên làm cho thân dài ra, cành cũng vậy

-Kết luận: Thân dài ra do sự phân chia TB

ở mô phân sinh ngọn.

H Đọc thông tin trong SGK

2 Giải thích những hiện tượng thực tế ( 17)

- Cây lấy quả, hạt, thân để ăn thì bấm ngọn

- Cây lấy gỗ, sợi thì tỉa cành

-Bấm ngọn để phát triển chồi nách, tạo nhiều cành

- Tỉa cành để tập chung chất dinh dưỡng nhằm phát triển chiều cao

-> Muốn tăng năng suất cây trồng tuỳ từng loại cây mà bấm ngọn, tỉa cành hợp lí.

Trang 40

G Cây rau ngót ( ăn thân và lá ) nên cắt ngang

thân để cho cây ra nhiều cành, nhiều lá

- Cây xanh phát triển chiều cao do phần ngọn

- > không được bẻ cành cây, đu, trèo, làm gãy

cành cây hoặc bóc vỏ cây vì làm như vậy sẽ

ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trong tự

nhiên

Chọn câu trả lời đúng bằng cách khoanh tròn vào chữ cái đầu câu

1 Những nhóm cây dài ra nhanh.

a Cây mồng tơi, cây mướp, cây su su, cây đậu ván

b Cây xoài, cây nhãn, cà chua, cây mướp

c Cây bạch đàn, nhãn, mít, ổi

d ý b, c đúng

Đáp án : a

2 Những cây không được ngắt ngọn khi trồng.

a Cây xoài, mít, nhãn, mồng tơi

- Học, trả lời câu hỏi SGK

- Làm bài tập: chơi giải ô chữ

- Chuẩn bị bài sau

===================***=====================

Ngày giảng : 14.10.2009 Lớp : 6C Ngày giảng : 15.10.2009 Lớp : 6D,G Ngày giảng : 17.10.2009 Lớp : 6E,B

Tiết 15 CẤU TẠO TRONG CỦA THÂN NON

1 Mục tiêu

- HS nắm được cấu tạo trong của thân non

- Đặc điểm cấu tạo phù hợp với chức năng của chúng

b) Kĩ năng

- Quan sát, so sánh cấu tạo trong của thân non với rễ

c) Thái độ

- Giáo dục ý thức bảo vệ thực vật

a) GV : GV: Tranh vẽ H15.1 + Bảng phụ: cấu tạo trong của thân non.

b) HS : Chuẩn bị bài.

Định dạng
Số trang	107
Dung lượng	1,79 MB