Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng Thuý NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG KIỂM TOÁN BCTC DO CÔNG TY ACAGROUP THỰC HIỆN 3.1. Nhận xét chung về quy trình kiểm toán BCTC do Công ty Kiểm toán và Tư vấn tài chính ACAGroup thực hiện Tuy mới thực tại Công ty Kiểm toán và Tư vấn tài chính ACAGroup trong một khoảng thời gian ngắn nhưng với sự giúp đỡ và hướng dẫn nhiệt tình của Ban giám đốc và các anh chị trong phòng nghiệp vụ em đã hiểu và có cái nhìn tổng quan về hơn về kiểm toán báo cáo tài chính nói chung cũng như quy trình kiểm toán chu trình tiền lương và nhân viên nói riêng. Qua các file kiểm toán của năm trước cũng như qua quá trình thực tế tại một số khách hàng của Công ty em thấy quy trình kiểm toán tại ACAGroup là tương đối đầy đủ và hợp lý về mặt thời gian và phí kiểm toán. Tuy nhiên, trong quá trình kiểm toán tại đơn vị khách hàng em có một số những ý kiến như sau về quy trình kiểm toán lương và các khoản trích theo lương tại Công ty kiểm toán Tài chính (ACAGroup). 3.1.1. Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán Nhìn chung Công ty kiểm toán và Tư vấn tài chính (ACAGroup) thực hiện thực hiện đầy đủ các thủ tục trong giai đoạn chuẩn bị và lập kế hoạch kiểm toán, các công việc như: tìm hiểu sơ lược về khách hàng, đánh giá khả năng chấp nhận kiểm toán, nhận diện lý do kiểm toán, lựa chọn ngũ nhân viên kiểm toán và ký hợp đồng kiểm toán. Nhằm hạn chế những rủi ro và đạt mục đích của cuộc kiểm toán ACAGroup luôn thực hiện việc đánh giá khả năng chấp nhận kiểm toán đối với từng khách hàng đặc biệt là đối với những khách hàng mới kiểm toán năm đầu tiên và những khách hàng đã kiểm toán nhiều năm trước khi ký hợp đồng kiểm toán. Sau khi thoả thuận và ký hợp đồng với khách hàng, ACAGroup tiến hành thập thông tin cơ sở và các thông tin về nghĩa vụ pháp lý Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A 11 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng Thuý liên quan tới khách hàng, những hiểu biết về hệ thống kế toán, hệ thống kiểm soát nội và thiết kế chương trình kiểm toán phù hợp với khách hàng đó. Tuy nhiên, do chủ yếu thực hiện kiểm toán tại các đơn vị có quy mô nhỏ thời gian kiểm toán ngắn nên có một số giai đoạn chưa được thực hiện hoặc thực hiện tắt. Việc đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ tại Công ty chỉ dừng lại tại việc đánh giá về hệ thống kiểm soát chung cho các hoạt động tổng thể trong đơn vị khách hàng mà chưa đánh giá hệ thống kiểm soát cho từng phần hành, khoản mục cụ thể, mặt khác những phán quyết chủ yếu dựa trên kinh nghiệm thực tế của các Kiểm toán viên mà không được thể hiện rõ ràng trên giấy tờ làm việc. Hơn nữa, việc đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ đối với khách hàng chỉ được thực hiện ở các khách hàng kiểm toán năm đầu tiên còn khách hàng thường xuyên thì được đánh giá khi có sự kiện hay những thay đổi lớn trong đơn vị khách hàng. Đối với việc đánh giá rủi ro và trọng yếu, Công ty kiểm toán và Tư vấn tài chính (ACAGroup) chỉ đưa ra mức trọng yếu trong tổng thể cho toàn bộ BCTC mà chưa phân bổ mức trọng yếu đó cho từng khoản mục cụ thể trên BCTC. Điều đó, dẫn đến việc xác định các quy mô mẫu chọn, và số lượng bằng chứng kiểm toán còn gặp khó khăn. Kết thúc giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán, Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn tài chính (ACAGroup) tiến hành thiết lập chương trình kiểm toán từng khoản mục và các phần hành gồm những khoản mục có tính chất tương tự nhau. Một chương trình kiểm toán cụ thể sẽ giúp Kiểm toán viên thực hiện tốt mọi công việc khi thực hiện toàn bộ cuộc kiểm toán. Tuy nhiên, tại Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn tài chính (ACAGroup), chương trình kiểm toán không được xây dựng cho từng khách hàng riêng biệt, mà được xây dựng theo một chương trình chung, với mỗi khách hàng khác nhau và kinh nghiệm của người thực hiện kiểm toán mà chương trình kiểm toán có sự thay đổi nhất định. Do đó, việc thực hiện chương trình kiểm toán còn cứng nhắc và mang tính chất chủ quan đôi khi gây khó khăn đối với những kiểm toán mới vào nghề. Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A 22 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng Thuý 3.1.2. Giai đoạn thực hiện kiểm toán Thực hiện kiểm toán là quá trình thực hiện đồng bộ các công việc đã ấn định trong kế hoạch, chương trình kiểm toán. Trong giai đoạn này Kiểm toán viên sẽ thực hiện các thử nghiệm kiểm soát và thử nghiệm cơ bản, áp dụng các kỹ thuật kiểm toán đối với khoản mục và phần hành kiểm toán lương. Các bước công việc trên được Kiểm toán viên thực hiện một cách có hệ thống, linh hoạt và đầy đủ nhằm phù với yêu cầu của công việc và nâng cao hiệu quả việc kiểm toán lương và các khoản trích theo lương. Trong quá trình kiểm toán các thành viên có sự liên kết chặt chẽ, kiểm tra chéo lẫn nhau cụ thể là khi thực hiện kiểm toán chu trình tiền lương và nhân viên, Kiểm toán viên đã thực hiện đối chiếu kết quả với các phần hành kiểm toán khác như: chi phí, doanh thu, tiền mặt, tiền gửi ngân hàng…Mối liên kết chặt chẽ này làm giảm hạn chế trong quá trình kiểm toán, giảm thiểu khối lượng công việc và không gây trùng lặp. Bên cạnh các ưu điểm của quy trình kiểm toán lương và các khoản trích theo lương tại ACAGroup còn có các hạn chế sau: Quá trình thực hiện kiểm toán: Chưa thống nhất giữa các nhân viên trong công ty, việc thực hiện chương trình kiểm toán chưa thống nhất, khi thực hiện kiểm toán tại hai khách hàng là hai đơn vị khác nhau với hai kiểm toán viên khác nhau, quá trình kiểm toán có những sai khác nhất định. Quá trình chọn mẫu kiểm toán: Do khối lượng nghiệp vụ phát sinh nhiều Kiểm toán viên thường chọn các nghiệp vụ có số phát sinh lớn bất thường, đây chưa phải là phương thức chọn mẫu tối ưu nhất vì sai phạm của các nghiệp vụ với số tiền nhỏ được lặp lại nhiều lần mang tính chất hệ thống sẽ trở thành những sai phạm trọng yếu. Thật vậy, khi Kiểm toán viên tiến hành kiểm tra chi tiết, Kiểm toán viên thường tiến hành chọn mẫu với các khoảng mục phát sinh với số lượng và giá trị lớn để kiểm tra trong khi trong khi các nghiệp vụ có số phát sinh nhỏ thường không được chú ý tới. Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A 33 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng Thuý Quá trình thực hiện các thủ tục phân tích: Do hạn chế về thời gian và chi phí nên các thủ tục phân tích khi tiến hành kiểm toán chưa được thực hiện một cách chi tiết và cụ thể. Kiểm toán viên chỉ áp dụng một số các thủ tục phân tích thông thường để đánh giá về khách hàng mà chưa tiến hành áp dụng đầy đủ các thủ tục phân tích chuyên sâu cho từng khoản mục. Bởi vậy, Công ty cần hoàn thiện và bổ sung thêm các thủ tục phân tích. Quá trình kiểm tra chi tiết: Tại mỗi doanh nghiệp nghiệp số lượng nghiệp vụ thường diễn ra nhiều, bởi vậy Kiểm toán viên không thể kiểm soát hết được điều đó họ có thể để lọt nhiều sai phạm. Để khắc phục nhược điểm trên Kiểm toán viên cần tiến hành chọn mẫu để phân vùng khả năng sai sót, tìm ra những lỗi trọng yếu và những lỗi mang tính chất hệ thống. Tuy nhiên, số lượng mẫu cần phải cân nhắc vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian và chi phí cuộc kiểm toán. 3.1.3.Giai đoạn kết thúc kiểm toán Giai đoạn kết thúc kiểm toán là giai đoạn cuối cùng, ở đây Kiểm toán viên cần phải đưa ra các ý kiến về mức độ trung thực, hợp lý của BCTC của đơn vị khách hàng và kèm theo thư quản lý và thư giải trình của ban giám đốc. Trong giai đoạn này, Kiểm toán viên xem xét lại các sự kiện phát sinh sau ngày khoá sổ để đảm bảo các bước công việc được hoàn thành đúng mục tiêu, các bằng chứng thu thập được đảm bảo tính đầy đủ và thích hợp. Sau đó, Kiểm toán viên về mức độ trung thực và hợp lý về BCTC của đơn vị được kiểm toán. Tại Công ty hiện giờ giai đoạn kết thúc kiểm toán chủ yếu là việc tập hợp các phát hiện kiểm toán đối với từng khoản mục do từng người phụ trách được thể hiện trong tóm tắt phát hiện kiểm toán. Qua các phát hiện đó, các nhóm kiểm toán sẽ tiến hành trao đổi với khách hàng, đưa ra thư quản lý và phát hành báo cáo kiểm toán. Bên cạnh đó, Kiểm toán viên vẫn chú ý tới những sự kiện sau ngày kết thúc niên độ, khi có những thay đổi bất thường ảnh hưởng trọng yếu tới kết quả kiểm toán kiểm toán viên vẫn có quyền phát hành lại báo cáo kiểm toán. Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A 44 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng Thuý Qua tất cả quy trình của cuộc kiểm toán ta thấy, việc kiểm toán lương và các khoản trích theo lương là tương đối đầy đủ, chặt chẽ. Tuy nhiên, để để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường kiểm toán và những yêu cầu từ chính bản thân Công ty và mỗi Kiểm toán viên trong Công ty, quy trình này cần được thực hiện, và ngày càng hoàn thiện. 3.2. Nhận xét về qui trình kiểm toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong kiểm toán BCTC tại Công ty kiểm toán ACAGroup Để đạt hiệu quả cao nhất với thời gian và chi phí thấp nhất, ACAGroup đã xây dựng một quy trình kiểm toán lương và các khoản trích theo lương thống nhất theo tiêu chuẩn quốc tế và có mối liên hệ mật thiết với các phần hành kiểm toán khác nhau. Do đó, khi thực hiện kiểm toán các Kiểm toán viên đã có sự phối hợp một cách nhịp nhàng giữa các phần hành với nhau tạo điều kiện cho quá trình kiểm tra chéo lẫn nhau đảm bảo tính thống nhất và khách quan khi làm kiểm toán. Trong giai đoạn thực hiện kiểm toán, Kiểm toán viên sẽ thực hiện các thử nghiệm kiểm soát nhằm mục đích tìm hiểu sơ bộ hệ thống kiểm soát nội bộ về tiền lương đó là quá tình tìm hiểu tiền lương và cơ chế quản lý tiền lương trong doanh nghiệp, tuy nhiên tại Công ty việc thực hiện các thử nghiệm kiểm soát còn hạn chế. Trên cơ sở thực hiện thử nghiệm kiểm soát Kiểm toán viên sẽ xác định quy mô của thử nghiệm cơ bản trong đó kiểm tra chi tiết là một thủ tục quan trọng. Nếu thử nghiệm kiểm soát chỉ ra rằng Hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng là mạnh và có hiệu lực thì Kiểm toán viên sẽ giảm thiểu các thử nghiệm cơ bản và ngược lại. Bên cạnh việc thực hiện thử nghiệm kiểm soát, Kiểm toán viên tiến hành thủ tục phân tích, nếu Kiểm toán viên thấy sự biến động bất thường liên quan đến chi phí tiền lương thì Kiểm toán viên sẽ mở rộng thủ tục kiểm toán chi tiết nhằm tìm hiểu nguyên nhân và phát hiện ra các sai sót. Còn nếu không có sự biến động bất thường nào xảy ra thì Kiểm toán viên sẽ giảm quy mô của các thủ thục kiểm tra chi tiết mà tiến hành chọn mẫu để kiểm tra nhằm làm giảm thời gian, tiết kiệm chi phí cho cuộc kiểm toán. Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A 55 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng Thuý Trong giai đoạn kết thúc kiểm toán, Kiểm toán viên xem xét lại các sự kiện phát sinh sau ngày khoá sổ năm tài chính, tập hợp những phát hiện kiểm toán, soát xét giấy tờ làm việc để đảm bảo các bước công việc được hoàn thành đúng mục tiêu và chương trình kiểm toán, các bằng chứng thu thập được đảm bảo tính đầy đủ và thích hợp cho khoản mục tiền lương và các khoản trích theo lương. Bên cạnh những mặt được ở ACAGroup còn có một số những hạn chế sau trong quá trình kiểm toán lương và các khoản trích theo lương: Thủ tục phân tích cho khoản mục lương và các khoản trích theo lương có được thực hiện, tuy nhiên công việc này chỉ mang tính hình thức chứ chưa được thực hiện một cách chi tiết cụ thể. Mặt khác do hạn chế về thời gian và chi phí nên các Kiểm toán viên của ACAGroup thường chỉ so sánh những biến động của năm nay so với năm trước, những tỷ suất giữa tiền lương với doanh thu, với chi phí quản lý, chi phí bán hàng… để đưa ra những nhận xét. Điều đó giúp Kiểm toán viên đánh giá sự biến động chi phí giữa các thời kỳ nhưng lại không đánh giá khách hàng một cách sát thực nhất. Do đó, quá trình áp dụng thủ tục phân tích tại ACAGroup không mang lại mang hiệu quả không cao. Công ty chưa xây dựng một quy trình đánh giá đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ cho đơn vị khách hàng đối với các khoản mục tiền lương và các khoản trích theo lương, những đánh giá về hệ thống kiểm soát nội bộ chỉ là dựa vào kinh nghiệm và óc xét đoán nghề nghiệp của các Kiểm toán viên, bởi vậy hiệu quả của công việc đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ công ty khách hàng chưa thật sự cao… 3.3. Một số kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm toán lương và các khoản trích theo lương trong kiểm toán BCTC tại Công ty kiểm toán ACAGroup 3.3.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục tiền lương và các khoản trích theo lương Nghị đinh105/2004/NĐ-CP ngày 30/03/2004 của Chính phủ quy định về kiểm toán độc lập ra đời tạo điều kiện cho thị trường kiểm toán ngày càng mở Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A 66 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng Thuý rộng. Kết hợp với nền kinh tế có nhiều biến động, thị trường kiểm toán đang nóng dần lên và có sức hút với đối nhiều doanh nghiệp, để có thể tồn tại và phát triển, một yêu cầu đặt ra đối với mỗi doanh nghiệp là cần phải minh bạch những thông tin trên các bảng khai tài chính. Thật vậy, trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập để khẳng định vị thế của mình mỗi doanh nghiệp Việt Nam đã và đang chú trọng hơn tới các chính sách quản lý đặc biệt là các chính sách quản lý nhân viên, sao cho việc trả lương phản ánh được đúng những công sức mà người lao động đóng góp cho công ty nói chung và cho nhà quản lý nói riêng. Quá trình hạch toán lương và các chế độ liên quan đến tiền lương luôn được người lao động quan tâm bởi khi họ được nhận một một khoản thù lao xứng đáng đó sẽ là nguồn động lực lớn giúp cho công ty đó ngày càng phát triển, ngược lại nó cũng có thể là một trong những yếu tố quan trọng trong những quyết định thôi việc của mỗi nhân viên. Do đó, việc kiểm toán lương và các khoản trích theo lương cũng cần phải hoàn thiện và bám sát với tình hình thực tế. Để đạt được hiệu hiệu quả cao trong công tác kiểm toán Kiểm toán viên cần phải nâng cao được uy tín và sự tin cậy của khách hàng, thường xuyên cập nhật những kiến thức liên quan đến chế độ kế toán đối với những ngành nghề khác nhau. Nhận thấy tầm quan trọng của điều đó, Công ty kiểm toán và Tư vấn tài chính (ACAGroup) tuy mới ra đời cách đây chưa lâu nhưng đã dần được khẳng định và tạo được chỗ đứng trong thị trường kiểm toán khá non trẻ ở Việt Nam. Công ty Kiểm toán ACAGroup luôn coi trọng việc nghiên cứu, cải tiến và hoàn thiện quy trình kiểm toán sao cho phù hợp với điều kiện và tình hình thực tế. Hơn nữa, là thành viên của hãng kiểm toán danh tiếng quốc tế Kreston international Công ty luôn biết rằng việc áp dụng những quy tình kiểm toán quốc tế sao cho mang lại hiệu quả cao nhất và phù hợp nhất với thị trường kiểm toán nước ta. Kiểm toán báo cáo tài chính bao gồm tất cả các phần hành và chu trình tiền lương và nhân viên cũng là một trong các phần hành kiểm toán quan trọng vì tiền lương là một khoản chi phí tương đối lớn và có tầm quan trọng tại mỗi Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A 77 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng Thuý doanh nghiệp, nó có ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động sản xuất kinh doanh tại mỗi đơn vị. Do vậy hoàn thiện quy trình kiểm toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong kiểm toán báo cáo tài chính là một yêu cầu cần thiết nhằm góp phần hoàn thiện quy trình kiểm toán nói chung của Công ty Kiểm toán và tư vấn tài chính (ACAGroup) nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả kiểm toán nhanh chóng hội nhập với hoạt động kiểm toán thế giới. 3.3.2. Các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện quy trình kiểm toán tiền lương và các khoản trích theo lương 3.3.2.1. Tăng cường việc tìm hiểu đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ Trong mỗi cuộc kiểm toán báo cáo tài chính, quá trình đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát là vấn đề quan trọng và có ảnh hưởng đến việc áp dụng các thủ tục kiểm toán cần áp dụng trong quá trình thực hiện kiểm toán. Nếu hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị khách hàng được đánh giá là có hiệu lực thì Kiểm toán viên sẽ giảm bớt các thử nghiệm cơ bản trên số dư và trên các nghiệp vụ. Ngược lại, Kiểm toán viên sẽ không thể dựa vào hệ thống kiểm soát nội bộ mà sẽ tăng cường các thử nghiệm cơ bản trên số dư và trên các nghiệp vụ khi hệ thống kiểm soát nội bộ tại đơn vị khách hàng yếu kém. Tuỳ thuộc vào quy mô và tính chất phức tạp của từng khách hàng kiểm toán, kiểm toán viên sẽ lựa chọn cách thức khác nhau để đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ khác nhau. Thông thường, kiểm toán viên thực hiện quan sát, phỏng vấn để có được những thông tin tổng quát về hệ thống kiểm soát nội bộ đối với khoản mục chu trình đó. Những hiểu biết sơ bộ về hệ thống kiểm soát nội bộ sẽ được Kiểm toán viên trình bày trên giấy tờ làm việc nhưng đôi khi không được trình bày việc đó rất khó khăn cho kiểm toán viên trong việc đánh giá những điểm mạnh và điểm yếu của hệ thống kiểm soát nội bộ về khoản mục chu trình để từ đó đưa ra kết luận có nên tin tưởng vào hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng hay không. Do đó, Công ty ACAGroup nên hoàn thiện hơn trong việc tiếp cận và đánh giá kiểm toán kiểm soát nội bộ của đơn vị khách hàng. Thông thường, để Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A 88 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng Thuý mô tả và đánh giá về hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng Kiểm toán viên có thể sử dụng một trong ba phương pháp hoặc có thể kết hợp cả ba phương pháp tuỳ theo từng đặc điểm của đơn vị được kiểm toán. Bảng câu hỏi về hệ thống kiểm soát nội bộ: đây là một phương pháp phổ biến được áp dụng rộng rãi vì tính chất hiệu quả và đơn giản. Bảng câu hỏi thường được thiết kế dưới dạng câu hỏi đóng có nghĩa là câu trả lời phía khách hàng chỉ có thể là “có” hoặc “không”. Cách thức tìm hiểu về hệ thống kiểm soát nội bộ này khá đơn giản và ít tốn thời gian của Kiểm toán viên. Kiểm toán viên có thể kết hợp việc phỏng vấn và quan sát thực tế tại đơn vị của khách hàng. Qua đó, Kiểm toán viên có thể đánh giá được điểm yếu điểm mạnh hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng và kết luận hệ thống có đáng tin cậy hay không và giúp kiểm toán viên xác định mức rủi ro kiểm soát phù hợp. Bảng câu hỏi này được thiết kế sẵn và thường được sử dụng chung cho mọi khách hàng nên đôi khi tính linh hoạt bị hạn chế. Tại ACAGroup có sử dụng bảng câu hỏi trong quá trình kiểm toán tuy nhiên những giấy tờ làm việc liên quan lại không thể hiện rõ ràng do đó cần phải hoàn thiện thêm. Bảng câu hỏi thông thường đợc thiết kế như sau: STT Nội dung Có Không Không áp dụng Ghi chú 1 Chính sách lương có được sự phê duyệt của BGĐ không? 2 Đơn vị có quy trình tuyển dụng nhân viên, và các quy chế lương không? 3 Tiền lương tại Công ty được hạch toán như thế nào? Có sự phân chia trách nhiệm rõ ràng giữa các nhân viên trong phòng kế toán không? 4 Việc trả lương tại Công ty được thực hiện theo mấy lần thanh toán? Khi thanh toán nhân viên có ký nhận đầy đủ không? 5 Bảng chấm công có được đặt ở chỗ công khai và đươc chấm đúng hay không? 6 Các khoản trích theo lương được trích đúng theo chế độ hiện hành không? 7 Quỹ có tiến hành quyết toán BHXH, BHYT đối với cơ quan bảo hiểm, và có biên bản đối chiếu bảo hiểm hàng tháng hay hàng quý không? 8 Quỹ có tính đúng lương và trích lương trong phạm vi quỹ lương không? 9 Nhân viên trong Công ty được hưởng các chính sách phúc lợi, khen thưởng như thế nào? Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A 99 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng Thuý Bảng 3.1: Bảng câu hỏi về hệ thống kiểm soát nội bộ Lưu đồ: là phương pháp tiếp cận và đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ đối với khách hàng phức tạp vì hầu hết hoạt động của khách hàng được mô tả và trình bày thông qua hệ thống sơ đồ và ký hiệu và tuỳ vào từng khách hàng Kiểm toán viên cần phải thiết kế một hệ thống lưu đồ riêng. Tuy nhiên, việc sử dụng lưu đò đem tới hiệu quả cao cho cuộc kiểm toán vì qua quá trình mô tả hoạt động của khách hàng bằng sơ đồ Kiểm toán viên có cái nhìn chung nhất đối với hoạt động của khách hàng. Minh hoạ tại sơ đồ 3.1 – Lưu đồ minh hoạ quá trình tổ chức lương. Bảng tường thuật: là sự mô tả bằng văn bản về cơ cấu kiểm soát nội bộ của khách hàng. Bảng tường thuật cung cấp thêm sự phân tích về cơ cấu kiểm soát giúp kiểm toán viên hiểu biết đầy đủ hơn về hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị khách hàng. Việc lập bảng câu hỏi và bảng tường thuật về hoạt động của khách hàng thường do các kiểm toán viên phụ trách từng phần hành thực hiện cho phần hành họ dảm nhiệm. Các bảng tường thuật về hoạt đông của khách hàng được thể hiện dưới hình thức là các tờ ghi chú về hệ thống kiểm soát nội bộ, qua tờ ghi chú này Kiểm toán viên có thể bao quát được những nét chung nhất về hoạt động của khách hàng trong phần hành cụ thể đó. Tuy nhiên, Các cuộc kiểm toán tại ACAGroup thường bị giới hạn về thời gian nên đôi khi kiểm toán viên còn chưa chú trọng tới việc hoàn thiện khâu tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng. Việc kiểm toán viên ít quan tâm tới khâu tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng có thể dẫn tới trường hợp kiểm toán viên có cái nhìn thiếu chính xác về chu trình kinh doanh dẫn tới những thiếu sót trong tiếp cận kiểm toán. Do đó trong quá trình kiểm toán cần tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng kỹ lưỡng hơn từ đó giảm bớt được các thủ tục kiểm tra chi tiết không cần thiết nhưng vẫn đảm bảo được chất lượng cuộc kiểm toán. Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A 1010 [...]... phí tiền lương phải trả Bên cạnh đó, tiền lương là một lĩnh vực có thể chứa đựng gian lận của nhân viên làm cho một khoản tiền lớn của công ty có thể thất thoát hay sử dụng kém hiệu quả Do đó, trong quá trình kiểm toán Công ty Kiểm toán và Tư vấn Tài Chính ACAGroup luôn chú trọng quy trình kiểm toán tiền lương và các khoản trích theo lương một cách thích đáng giúp cho quá trình kiểm toán các khoả mục. .. giữa các phần hành một cách có hiệu quả và nhanh chóng hơn Hiện nay, tại Công ty kiểm toán ACAGroup thì các Kiểm toán viên thường được thực hiện nhiều phần hành điều đó đã tạo ra sự năng động và linh hoạt cho các Kiểm toán viên giúp cho họ có được sự bao quát các chu trình và phần hành trong một cuộc kiểm toán Mặt khác ban giám đốc công ty cũng cần thường xuyên theo dõi kiểm tra để thấy được các điểm... của từng nhân viên giúp họ hoàn thiện và phát huy các điểm mạnh của cá nhân; đồng thời có hướng đào tạo phân công công việc cho các Kiểm toán viên theo cá điểm mạnh của họ Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A Luận văn tốt nghiệp Thuý 14 14 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng KẾT LUẬN Lương và các khoản trích theo lương chiếm tỷ lệ lớn trong tổng chi phí phải trả của doanh nghiệp, nó thể hiện nghĩa vụ của người sử... thêm các chỉ tiêu phân tích như phân tích tỷ lệ chi phí nhân công trực tiếp trên tổng giá thành sản xuất, so sánh tỷ lệ thuế thu nhập cá nhân trên tổng quỹ lương, hay sử dụng các ước tính kế toán trong quá trình phân tích sẽ đem lại hiệu quả phân tích cao 3.3.2.3 Nâng cao chất lượng kiểm toán lương và các khoản trích theo lương Chất lượng cuộc kiểm toán là mối quan tâm hàng đầu của mỗi công ty kiểm toán. .. được thể hiện qua chất lượng cuộc kiểm toán là yếu tố quy t định và không thể thay thế được ACAGroup Chính vì vậy mà ACAGroup nên mở rộng quy mô cũng như các chương trình đào cho đội ngũ nhân viên, tạo môi trường cho sự trao đổi ý kiến giữa các Kiểm toán viên để họ tự hoàn thiện các kỹ năng còn thiếu cho họ tiếp xúc thường xuyên và trực tiếp với khách hàng và với các phần hành để họ có được cái nhìn... toán Bởi nó là yếu tố có tinh chất quy t định ảnh hưởng tới uy tín sự tồn tại và phát triển của công ty đó trong tương lai Công ty kiểm toán ACAGroup hiện nay với số lượng nhân viên còn hạn chế và tuổi đời kinh nghiệm chưa nhiều chính vì thế mà công ty còn gặp đôi chút khó khăn về tình hình nhân sự và việc cũng cấp các dịch vụ cho khách hàng Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A Luận văn tốt nghiệp Thuý... 2006, ACAGroup chính thức trở thành thành viên của Kreston international và tiếp cận được với các quy trình công nghệ tiên tiến do Kreston international cung cấp Đây chính là lợi thế rất lớn của ACAGroup tuy nhiên để đi đến thành công và tạo dụng được uy tín lâu dài với các khách hàng và nâng cao vị trí và vai trò trong Hội Kiểm Toán Việt Nam và trên thế giới yếu tố con người đội ngũ chất xám được thể hiện. .. thủ tục phân tích kiểm toán viên sẽ xác định những rủi ro liên quan đến cuộc kiểm toán và những dấu hiệu bất thường để tiến hành kiểm tra chi tiết Trong quá trình kiểm toán ACAGroup đã sử dụng một số những thủ tục phân tích thông thường như so sánh tỷ lệ chi phí tiền lương trên tổng doanh thu giữa các kỳ, so sánh chi phí lương giữa kỳ này với kỳ trước Bởi vậy, hướng phân tích chưa sâu, và mới ở mức độ... kinh doanh Thay đổi ban đầu về nhân sự GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng Thuý 11 11 Phòng nhân sự Tài liệu liên quan sự thay đổi nviên Phòng kiểm soát Tài liệu liên quan sự thay đổi nviên 1 Phòng kế toán lương TL lương Thẻ chấm công Kiểm tra lại Thẻ chấm công TL lương Quá trình thực hiện lương Báo cáo về lương Tài liệu ban đầu 2 Giám sát viên Báo cáo sự thay đổi Kiểm tra lại Kiểm tra lại Sổ nhật ký lương. .. lương Sổ đăng ký lương Lỗi báo cáo Các báo cáo hàng tháng Lỗi Sổ đăng ký lương 1 Báo cáo thay đổi lương Ngày Ngày Sơ đồ 3.1: Lưu đồ minh hoạ tổ chức tiền lương Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A 2 Luận văn tốt nghiệp Thuý 12 12 GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng 3.3.2.2 Kiến nghị về thủ tục phân tích Thủ tục phân giúp kiểm toán viên phát hiện những biến động bất thường qua đó sẽ phát hiện các sai phạm liên . NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG KIỂM TOÁN BCTC DO CÔNG TY ACAGROUP THỰC. các khoản trích theo lương trong kiểm toán BCTC tại Công ty kiểm toán ACAGroup 3.3.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục tiền lương