GIÁO ÁN BỒI DƯỠNG HSG MÁY TÍNH BỎ TÚI SINH 9

- Mỗi bài trong đề thi gồm 3 phần: Phần đầu bài toán, phần ghi cách giải, và phần ghi kết quả(Phần đầu bài là bài toán tự luận được in sẵn, Phần ghi cách giải: Yêy cầu hs lược ghi tóm t[r]

Trang 1

Ngày soạn: 25 / 10 / 2009

Ngày dạy : 29 / 10 / 2009

Tiết 1 HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG MÁY TÍNH CẦM TAY

A Mục tiêu: Học xong bài này học sinh cần:

1 Kiến thức:

- Biết cách sử dụng MTBT để giải các bài tập sinh học

- Nhận biết một số phím cần sử dụng trong giải bài tập di truyền

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng tư duy, kĩ năng sử dụng MTBT

3 Giáo dục: Ý thức tự giác, yêu thích môn học.

B.Phương pháp: Quan sát - giảng giải

C.Chuẩn bị của GV- HS:

GV: Máy tính bỏ túi fx 570

HS: MTBT fx 570

D.Tiến trình lên lớp:

I Ổn định(1p)

II Bài cũ : Không thực hiện

III Bài mới :

1 Mở máy, tắt máy và cách ấn phím.

GV: Hướng dẫn

HS: Chú ý

- Mở máy: ấn ON

- Tắt máy: ấn SHIP OFF

- Chỉ cần ấn phím bằng đầu ngón tay một cách nhẹ nhàng, mỗi lần 1 phím

2 Các loại phím trên máy thường dùng trong giải bài tập sinh học.

GV: hướng dẫn

HS: chú ý quan sát.

dữ liệu hoặc phép toán cần sữa

phần thập phân của số thập phân

Trang 2

DEL Xoá kí tự vừa nhập

hình tính toán, dạng số biểu diễn kết quả cần dùng

2 phương trình bậc nhất 2 ẩn số

* ấn tiếp 3: vào chương trình giải hệ

3 phương trình bậc nhất 3 ẩn số Degree?( phương trình bậc mấy)

* Ấn tiếp 2: vào chương trònh giải phuương trình bậc 2

* Ấn tiếp 3: vào chương trình giải phương trình bậc 3

IV.Củng cố: (2p)

- Yêu cầu hs nhắc lại các phím cần sử dụng trong giải toán di

truyền

V.Dặn dò: (3p)

- Nắm chắc các phím và cách sử dụng các phím đó

- Giải các bài tập trong SGK

E Bổ sung

Trang 3

Ngày soạn: 25 / 10 / 2009

Ngày dạy : 29 / 10 / 2009

Tiết 2 NỘI DUNG THI, CẤU TRÚC ĐỀ THI, CÁCH LÀM BÀI

1.Kiến thức:

- Nhận biết nội dung thi, cấu trúc đề thi, cách làm bài tập di truyền bằng MTBT

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng tư duy, kĩ năng sử dụng tính toán bằng máy tính.

3 Giáo dục: Ý thức tự giác, yêu thích môn học.

B.Phương pháp: Giảng giải

HS: MTBT fx 570

II. Bài cũ : Không thực hiện

III. Bài mới (39p)

1 Nội dung thi.

Bám sát chuẩn kiến thức , kĩ năng của chương trình sinh học thcs( chuẩn

và nâng cao) Chú ý kĩ năng tính toán bằng máy tính

2 Cấu trúc đề thi.

- Đề thi gồm có 10 bài toán nằm trong giới hạnnội dung đề thi trong chương trình môn học.Các bài toán có yêu cầu về cách giải và kĩ thuật tính toán có sự hỗ trợ của máy tính cầm tay

- Mỗi bài trong đề thi gồm 3 phần: Phần đầu bài toán, phần ghi cách giải, và phần ghi kết quả(Phần đầu bài là bài toán tự luận được in sẵn, Phần ghi cách giải: Yêy cầu hs lược ghi tóm tắt cách giải bằng chữ và biểu thức cần tính toán kết quả Phần kết quả: ghi đáp số của bài toán

3 Cách làm bài.

- Để giải một bài toán sinh học , hs phải ghi tương ứng tóm tắt cách giải và đáp số vào phần “cách giải” và phần “kết quả” có sẵn trong bản đề thi

- Mỗi bài toán được chấm theo thang điểm 5 Phân bố điểm như sau: + Phần ghi cách giải 2,5 đ

+ Kết quả 2,5 đ( có thể chính xác tới 4 chữ số thập phân)

4 Ví dụ và cách giải.

Trang 4

Bài tập 1 Ruồi giấm có 2n = 8

Có 4 hợp tử của ruồi giấm đều nhuyên phân 5 lần bằng nhau.

Xác định:

a, Số tế bào con đã được tạo ra.

b Số NST có trong các tế bào con

c Số NST môi trường đãcung cấp cho quá trình nguyên phân

GV: Yêu cầu hs suy nghĩ làm giải bài tập

HS: làm bài tập

HS: Đại diện trình bày

HS: Nhận xét - bổ sung

GV: Kết luận

a Số tế bào con được tạo ra:

4 25

b Số NST có trong các tế bào con:

128 x 8

c Số NST môi trường đã cung cấp cho quá trình

nguyên phân:

( 2x – 1)a 2n = ( 25 – 1 ) 4 8 =

128 (tế bào)

1024 (NST)

992(NST

Bài tập 2 Có một hợp tử của một loài đã nguyên phân liên tiếp 2 lần và

đã sử dụng của môi trường nguyên liệu tương đương với 238 NST đơn Xác định:

a Tên của loài nói trên.

b Số tế bào con được tạo ra và số NST có trong các tế bào con.

HS: làm bài tập

GV: Kết luận

a Tên loài:

Gọi 2n là bộ NST của loài và x là số lần nguyên

phân của hợp tử

Số NST môi trường cung cấp cho hợp tử

nguyên phân là :

( 2x – 1) 2n = 138

Trang 5

2n = 138 : (22 -1

b.Số tế bào con và số NST có trong các tế bào

con:

- Số tế bào con: 2x = 22

- Số NST có trong các tế bào con:

2x 2n = 4 46

2n = 46 => Loài người

4 ( tế bào)

184 ( NST)

IV.Củng cố: (2p)

- Yêu cầu hs nhắc lại các phím cần sử dụng trong giải toán di

truyền

V.Dặn dò: (3p)

- Nắm chắc các phím và cách sử dụng các phím đó

- Giải các bài tập trong SGK

E Bổ sung

Trang 6

Ngày soạn: 01 / 11 / 2009

Ngày dạy : 05/ 11 / 2009

Tiết 3 PH ƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁN PHÁT SINH GIAO TỬ VÀ THỤ

TINH

1.Kiến thức:

- Nhận biết cách làm bài tập di truyền bằng MTBT

B.Phương pháp Luyện tập

HS: MTBT fx 570

II.Bài cũ: Không thực hiện

III Bài mới(39p)

 Tính số hợp tử được tạo thành và hiệu suất thụ tinh của giao tử.

GV: Yêu cầu HS nhắc lại kiến thức đã học về phát sinh giao tử

và thụ tinh

HS: Nhắc lại

HS khác: Nhận xét – bs

GV: Kết luận

- Trong thụ tinh, mỗi tinh trùng kết hợp với 1 trứng tạo ra một hợp tử Nên:

Số hợp tử = Số trứng thụ tinh = Số tinh trùng thụ tinh.

- Hiệu suất thụ tinh(HSTT) của giao tử của một giới nào đó là: Tỉ lệ giữa

số giao tử đó được thụ tinh so với tổng số giao tử của giới nào đó tham gia vào quá trình thụ tinh

Số trứng được thụ tinh

Tổng số trứng tham gia thụ tinh

Trang 7

Số tinh tr ùng được thụ tinh

* HSTT của tinh tr ùng = X 100% Tổng số tinh tr ùng tham gia thụ tinh

 Bài tập vận dụng

Bài tập 1 Ở một loài có 2n = 50

Có một số noãn bào bậc 1 ở loài trên tiến hành giảm phân bình

thường, các trứng tạo ra có chứa 357 NST Các trứng nói trên đều tham gia vào quá trình thụ tinh với hiệu suất bằng 40%.

a Xác định số lượng noãn bào bậc 1?

b Số hợp tử được tạo thành là bao nhiêu?

c Giả sử trong quá trình trên đã có sự tham gia của số tinh trùng tạo

ra từ 16 tinh bào bậc 1.

Hãy tính hiệu suất thụ tinh của tinh trùng?

HS: làm bài tập

GV: Kết luận

a Số noãn bào bậc 1:

Gọi a là số noãn bào bậc 1 = số trứng được tạo ra

Suy ra số NST có trong các trứng được tạo ra là:

a.n = 375 a = 375: 50/2 = 15

b Số hợp tử

Số hợp tử bằng số trứng thụ tinh (A)= số tinh trùng

thụ tinh:

15 x 40%

c Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng.

Số tinh trùnh tham gia thụ tinh (B)( bằng 4 lần số

tinh bào bậc 1)

4 x 16

Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng(C)

6/64 x 100%

a = 15

A = 6 (hợp tử)

B = 64

C = 9,37 %

Trang 8

Bài tập 2.Trong cơ thể của một chuột đực có 8 tinh bào bậc 1 giảm phân Tất cả các tinh trùng được tạo ra đều tham gia vào quá trình thụ tinh, tỉ lệ sống sót và phát triển bình thường của hợp tử bằng 75%, dẫn đến kết quả chuột cái được thụ tinh từ số tinh trùnh trên đẻ được 6 chuột con

a Tính hiệu suất thụ tinh của tinh trùng?

b Nếu hiệu suất của trứng bằng 50% thì đã có bao nhiêu noãn bào bậc I được huy động cho quá trình trên?

HS: làm bài tập

GV: Kết luận

a Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng.

Số chuột con là 6 => có 6 hợp tử sống sót và phát triển

bình thường chiếm tỉ lệ 75%

Suy ra tổng số hợp tử đã được tạo ra = số tinh

trùng thụ tinh = số trứng thụ tinh

6 x100/75 = 8 (hợp tử)

- Tổng số tinh trùng được tạo ra từ 8 tinh bào bậc I:

8 x 4 = 32 (tinh trùng)

- Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng (A) = 8/32 x100

b Số noãn bào bậc I đã được huy động.

- Có 8 trứng đã thụ tinh chiếm hiệu suất = 50%

Suy ra tổng số trứng đã được tạo ra là:

8 x 100/50 = 16 ( trứng)

Số noãn bào bậc I được huy động (B) = Số trứng đã

được tạo ra

A = 25%

B = 16

IV Củng cố: (2p)

GV: Yêu cầu hs nhắc lại

- Yêu cầu hs nhắc lại một số công thức đã học

V Dặn dò: (3p)

- Về nhà học bài

- Tìm gải các bài tập về nguyên phân

- GV: Hướng dẫn hs làm bài tập 10, 11(trang 109- BTDT)

E Bổ sung.

Trang 9

Ngày soạn: 01 / 11 / 2009

Ngày dạy : 05/ 11 / 2009

Tiết 4 PH ƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁN PHÁT SINH GIAO TỬ VÀ THỤ

TINH ( tiếp theo)

1.Kiến thức:

- Nhận biết cách làm bài tập di truyền bằng MTBT

B.Phương pháp Luyện tập

HS: MTBT fx 570

III Bài mới(39p)

Bài tập 3 Bộ NST của gà là 2n = 78

Có một tế bào mầm sinh duvj đực nguyên phân đã sử dụng của môi

trường nguyên liệu tương đương với 9906 NST Các tế bào con được tạo

ra sau nguyên phân đều trở thành các tinh bào bậc I và đều giảm phân bình thường để tạo tinh trùng Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 3,

1255 và cơ thể gà mái được thụ tinh từ số tinh trùng trên đã đẻ được 20 trứng

Xác định:

a Số lần nguyên phân của tế bào mầm sinh dục đực

b Số NST có trong các tế bào con sau nguyên phân

c Số NST có trong các trứng đã không được thụ tinh

HS: làm bài tập

GV: Kết luận

Trang 10

Cách giải Kết quả

a.Số lần nguyên phân của tế bào mầm sinh dục đực

Gọi x là số lần nguyên phâncủa tế bào mầm sinh dục =>

Số NST môi trường cunh cấp là:

( 2x – 1) 2n = 9906

=> 2x = 9906/2n + 1 =128

Vậy tế bào mầm đã nguyên phân 7 lần

b Số NST có trong các tế bào con sau nguyên phân(A)

A = 2x 2n = 128 x 78

c.Số NST có trong các trứng đã không được thụ tinh

- Số tinh bào bậc I = số tế bào con sau nguyên phân = 128

- Tổng số tinh trùng đã được tạo ra: 128 x 4 = 512

- Số tinh trùng thụ tinh = số tinh trùnh thụ tinh

512 x 3, 125% = 16

- Gà mái đẻ 20 trứng => số trứng đã kkhông được thụ

tinh bằng: 20 – 16 = (trứng)

- Trứng không thụ tinh là trứng đơn bội

Vậy tổng số NST có trong các trứng không thụ tinh (B)

B = 4 x n = 4 x 78/2

2x = 128 = 27

=> x = 7

A = 9984(NST)

B = 156 ( NST)

IV Củng cố: (2p)

GV: Yêu cầu hs nhắc lại

- Yêu cầu hs nhắc lại một số công thức đã học

V Dặn dò: (3p)

- Về nhà học bài

- Tìm gải các bài tập về giảm phân

- GV: Hướng dẫn hs làm bài tập 18, 19 (trang 109- BTDT)

E Bổ sung.

Trang 12

Ngày soạn: 01 / 11 / 2009

Ngày dạy : 05/ 11 / 2009

Tiết 4 GIẢI TOÁN NGUYÊN PHÂN BẰNG MÁY TÍNH CẦM

TAY

1Kiến thức: Biết được một số cách giải các dạng toán nguyên phân, cách xác

định số lượng NST, số tâm động, crômatit qua các kì nguyên phân bằng máy tính bỏ túi

2.Kĩ năng: Rèn kĩ năng tư duy, phân tích

3.Giáo dục: Ý thức tự giác, yêu thích môn học.

B Phương pháp: Luyện tập.

C.Chuẩn bị của GV- HS :

GV: Kiến thức trọng tâm, các dạng bài tập

Trang 13

HS: Ôn lại kiến thức đã học

D.Tiến trình lên lớp :

I.Ổn định:(1p)

III Bài mới

Bài tập 1 Ở lúa nước có bộ NST 2n = 24 Hỏi ở kì giữa của nguyên phân có số lượng NST đơn, crômatit, tâm động là bao nhiêu?

HS: làm bài tập

GV: Kết luận

Giải

Ở kì giữa: Các NST xếp thành 1 hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào

Vậy: NST đơn = 0

Crômatit: (2n) 2 = 24 x 2 = 48

Tâm động: 2n = 24

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	21,33 KB