Sáng kiến tìm ra một số giải pháp, biện pháp thích hợp nhằm giúp trẻ học tốt môn “Làm quen chữ cái” có hiệu quả như: kích thích tính sáng tạo qua các hoạt động trải nghiệm, phát triển về trí tuệ và ngôn ngữ cho trẻ. Thông qua đó nhằm phát huy tính tích cực chủ động.
Trang 1Ph n th nh t: M Đ Uầ ứ ấ Ở Ầ
I. Đ t v n đ :ặ ấ ề
Không có ngôn ng , vi c giao ti p h t s c khó khăn, nh t là đ a tr m tữ ệ ế ế ứ ấ ứ ẻ ộ sinh th y u t, r t c n s chăm sóc, b o v c a ngể ế ớ ấ ầ ự ả ệ ủ ườ ới l n. Ngôn ng làmữ cho đ a tr tr thành m t thành viên c a xã h i loài ngứ ẻ ở ộ ủ ộ ười. N u đ i v iế ố ớ
ngườ ới l n, ngôn ng c n nh c m ăn, áo m c, thì đ i v i đ a tr còn h n thữ ầ ư ơ ặ ố ớ ứ ẻ ơ ế
n a. Ngôn ng là m t công c h u hi u đ tr có th bày t nh ng nguy nữ ữ ộ ụ ữ ệ ể ẻ ể ỏ ữ ệ
v ng c a mình khi còn r t nh đ ngọ ủ ấ ỏ ể ườ ới l n có chăm sóc, giáo d c. Là đi uụ ề
ki n đ tr tham gia vào m i ho t đ ng hình thành nhân cách tr ệ ể ẻ ọ ạ ộ ẻ
Vì v y vi c hậ ệ ướng d n cho tr “làm quen ch cái” là c h i đ s m hìnhẫ ẻ ữ ơ ộ ể ớ thành tr nh ng năng l c ho t đ ng ngôn ng thái đ , phát tri n trí tu vàở ẻ ữ ự ạ ộ ữ ộ ể ệ
kĩ năng làm quen v i ch cái. ớ ữ Qua đó giáo d c tình c m và phát tri n t duyụ ả ể ư
m r ng v n hi u bi t c a tr góp ph n vào vi c phát tri n nhân cách toànở ộ ố ể ế ủ ẻ ầ ệ ể
di n, chu n b cho tr 1 hành trang “ti ng Vi t” v ng ch c đ tr bệ ẩ ị ẻ ế ệ ữ ắ ể ẻ ước vào
l p 1. ti ng Vi t là ti n đ h c t t các môn h c khác đ hình thành và phátớ ế ệ ề ề ọ ố ọ ể toàn di n nhân cách tr ệ ẻ
Trước đây s d ng các gi i pháp, bi n pháp thông thử ụ ả ệ ường cô truy n thề ụ
ki n th c còn c ng nh c, đa s tr l p còn phát âm ch cái sai nên vi cế ứ ứ ắ ố ẻ ở ớ ữ ệ hình thành và phát tri n nh ng kĩ năng c n cho vi c phát tri n ngôn ng cònể ữ ầ ệ ể ữ
h n ch , tr hay phát âm sai ch cái l thành n, ch a phân bi t đạ ế ẻ ữ ư ệ ược ch cái s,ữ
x, đa s tr dân t c thi u s phát âm ch ă thành , nh m t o đi u ki nố ẻ ộ ế ố ữ ơ ằ ạ ề ệ phát âm chu n ch cái là đi u ki n c n thi t cho tr hoc t t ti ng Vi t. ẩ ữ ề ệ ầ ế ẻ ố ế ệ
Nh n th c đậ ứ ượ ầc t m quan tr ng đó trong năm qua b n thân tôi đã có m tọ ả ộ
s kinh nghiêm th c hi n t t h c h i kinh nghi m đ ng nghi p, t nh ngố ự ệ ố ọ ỏ ệ ở ồ ệ ừ ữ
b t c p trên tôi đã c g ng nghiên c u các bi n pháp h u hi u nh t đắ ậ ố ắ ứ ệ ữ ệ ấ ể truy n th đ n tr sao cho tr lĩnh h i m t cách nh nhàng tho i mái tránhề ụ ế ẻ ẻ ộ ộ ẹ ả
Trang 2được s gò bó. Và tôi đã ch n đ tàiự ọ ề “M t s gi i pháp giúp tr M u giáo ộ ố ả ẻ ẫ
h c t t môn làm quen ch cái xây d ng theo h ọ ố ữ ự ướ ng l y tr làm trung tâm t i ấ ẻ ạ
tr ườ ng M m Non c Pang ầ ư ” nh m năng cao ch t l ng giáo d c tr ằ ấ ượ ụ ẻ
II. M c đích nghiên c u:ụ ứ
Tìm ra môt sô giai phap, biên phap thich h p nh m giúp tr h c t t môṇ ́ ̉ ́ ̣ ́ ́ ợ ằ ẻ ọ ố
“Làm quen ch cái” có hi u qu nh : kích thích tính sáng t o qua các ho tữ ệ ả ư ạ ạ
đ ng tr i nghi m, phát tri n v trí tu và ngôn ng cho tr Thông qua đóộ ả ệ ể ề ệ ữ ẻ
nh m phát huy tính tích c c ch đ ng. ằ ự ủ ộ
Nghiên c u lý lu n và kh o sát th c t đ i v i v c cho tr làm quen chứ ậ ả ự ế ố ớ ệ ẻ ữ cái t i trạ ường M m Non C Pang.ầ ư
Đ xu t m t s bi n pháp t ch c ho t đ ng cho tr m m non làm quenề ấ ộ ố ệ ổ ứ ạ ộ ẻ ầ
v i ch cái đ t k t qu cao.ớ ữ ạ ế ả
Ph n th hai: GI I QUY T V N Đầ ứ Ả Ế Ấ Ề
I. C s lý lu n c a v n đ :ở ở ậ ủ ấ ề
Làm quen ch cái theo quan đi m l y tr làm trung tâm và t o môiữ ể ấ ẻ ạ
trường ti ng Vi t giáo d c ch cho chúng ta th y tr đế ệ ụ ỉ ấ ẻ ược h c m t cách tọ ộ ự nhiên, b t đ u b ng nh ng ho t đ ng g n gũi và có ý nghĩa v i tr Đ d yắ ầ ằ ữ ạ ộ ầ ớ ẻ ể ạ
tr làm quen ch cái c n có s thay đ i cách t ch c ho t đ ng trong môiẻ ữ ầ ự ổ ổ ứ ạ ộ
trường ch cái và ngôn ng nói m t cách phong phú. Ho t đ ng làm quen v iữ ữ ộ ạ ộ ớ
ch cái có v trí quan tr ng trong vi c giáo d c tr phát tri n toàn di n.ữ ị ọ ệ ụ ẻ ể ệ
Theo module 3: S phát tri n ngôn ng c a tr có nh ng đ c đi m khácự ể ữ ủ ẻ ữ ặ ể nhau tùy thu c vào t ng giai đo n tu i tr Vi c n m v ng nh ng đ c đi mộ ừ ạ ổ ẻ ệ ắ ữ ữ ặ ể này s giúp cho ngẽ ười giáo viên có được ki n th c và kĩ năng t t nh t trongế ứ ố ấ quá trình h tr tr phát tri n ngôn ng , đ t ra nh ng phỗ ợ ẻ ể ữ ặ ữ ương pháp phù h p,ợ linh ho t đ đ t đạ ể ạ ược nh ng m c tiêu cho giai đo n n n móng này. ữ ụ ạ ề
Trang 3Th c hi n theo văn b n h p nh t s : 01/VBHNBGDĐT ban hànhự ệ ả ợ ấ ố
chương trình giáo d c m m non ngày 29/1/2017 v i m c tiêu: Chụ ầ ớ ụ ương trình giáo d c m u giáo nh m giúp tr em m u giáo phát tri n hài hòa các m t vụ ẫ ằ ẻ ẫ ể ặ ề
th ch t, nh n th c, ngôn ng , tình c m, kĩ năng xã h i và th m mĩ, chu n bể ấ ậ ứ ữ ả ộ ẫ ẩ ị cho tr vào h c ti u h c.ẻ ọ ể ọ
Th c t đ i v i b môn Làm quen ch cái là môn r t quan tr ng đ i v iự ế ố ớ ộ ữ ấ ọ ố ớ
tr M u giáo, là phẻ ẫ ương ti n phát tri n ngôn ng cho tr có đ v n t đ nóiệ ể ữ ẻ ủ ố ừ ể năng l u loát, di n đ t gãy g n bi t s d ng t đúng lúc, đúng ch , khôngư ễ ạ ọ ế ử ụ ừ ỗ
nh ng th mà vi c d y tr làm quen ch cái giúp tr phát tri n trí tữ ế ệ ạ ẻ ữ ẻ ể ưở ng
tượng, óc quan sát, kh năng t duy đ c l p trong suy nghĩ, Ngôn ng c a trả ư ộ ậ ữ ủ ẻ
ti n b nhanh hay ch m tùy thu c vào đi u ki n s ng, m i quan h giao ti pế ộ ậ ộ ề ệ ố ố ệ ế
v i ngớ ười xung quanh, tr m u giáo ẻ ẫ là th i đi m m u ch t và quan tr ngờ ể ấ ố ọ
nh t, th i đi m này t t c m i vi c đ u b t đ u: b t đ u ăn, b t đ u nói,ấ ờ ể ấ ả ọ ệ ề ắ ầ ắ ầ ắ ầ
b t đ u nghe, nhìn và v n đ ng b ng đôi chân, đôi tay c a mình t t cắ ầ ậ ộ ằ ủ ấ ả
nh ng c ch đó đ u làm nên nh ng thói quen, k c thói x u, trách nhi mữ ử ỉ ề ữ ể ả ấ ệ hình thành nhân cách cho tr t t c thu c v cô giáo M m Non t o nên n nẻ ấ ả ộ ề ầ ạ ề
t ng v ng ch c, là ch ng đả ữ ắ ặ ường khôn l n c a tr Đ c bi t là nh n bi t chớ ủ ẻ ặ ệ ậ ế ữ cái và phát âm chu n, hoàn thi n ti ng Vi t, phát tri n b máy phát âm ẩ ệ ế ệ ể ộ
II. Th c tr ng v n đự ạ ấ ề:
Vi c cho tr làm quenệ ẻ ch cáiữ hi n nay ch a mang l i k t qu nh mongệ ư ạ ế ả ư
mu n, nh ng bi n pháp đã s d ng trố ữ ệ ử ụ ước đây nh tích h p l ng ghép, thôngư ợ ồ qua ho t đ ng vui ch i ch a đ t hi u qu caoạ ộ ơ ư ạ ệ ả , các phương pháp còn mang
n ng tính m t chi u nặ ộ ề h ng y u t khách quan khác làm cho th c tr ng c aữ ế ố ự ạ ủ
đ tài còn t n t i nhi u h n chề ồ ạ ề ạ ế trong vi c cho tr làm quen ch cáiệ ẻ ữ
Trang 4Sau khi b n thân tôi đã áp d ng các phả ụ ương pháp cũ th c tự ế cho tr làmẻ quen ch cái và ữ cu i năm h c đ t đố ọ ạ ược, đem l i k t qu ạ ế ả năm h c: 20172018ọ
Được s quan tâm sâu s c c a các c p y Đ ng, chính quy n đ aự ắ ủ ấ ủ ả ề ị
phương, h i cha m h c sinh và đ c bi t là s quan tâm ch đ o c a b ph nộ ẹ ọ ặ ệ ự ỉ ạ ủ ộ ậ chuyên môn Phòng giáo d c và đào t o cũng nh Ban giám hi u nhà trụ ạ ư ệ ườ ng
đ u t v c s v t ch t tầ ư ề ơ ở ậ ấ ương đ i đ y đ , các ch em b n bè đ ng nghi pố ầ ủ ị ạ ồ ệ luôn s n sàng h tr giúp đ tôi hoàn thành t t công tác c a mình.ẵ ỗ ợ ỡ ố ủ
Đượ ự ầ ư ủc s đ u t c a công ty DakMan trường có c s v t ch t đ y đ ơ ở ậ ấ ầ ủ
Có phòng h c r ng rãi thoáng mát, trang thi t b đ dùng đ ch i ph c v choọ ộ ế ị ồ ồ ơ ụ ụ
tr đ y đ ẻ ầ ủ
Khó khăn: Trường M m non C Pang đầ ư óng t i đ a bàn buôn Knul Xã Eaạ ị bông thu c vùng đ c bi t khó khăn ộ ặ ệ c a huy n Krông Anaủ ệ Buôn Knul 100% là dân t c Êđê ộ trình đ dân trí th p, ch a đ m b o độ ấ ư ả ả ược m c s ng cho ngứ ố ườ idân Đa số người dân ch a có nh n th c đúng m c v ư ậ ứ ứ ề vi c cho tr đ nệ ẻ ế
trường và t m quan tr ng c a vi c cung c p v n ầ ọ ủ ệ ấ ố ch cáiữ Do đó ch a có sư ự
Trang 5quan tâm đ n con em mình, s ph i h p v i nhà trế ự ố ợ ớ ường còn h n ch H u h tạ ế ầ ế các cháu ch a đ n trư ế ường, các cháu còn r t b ng v i t t c các ho t đ ng,ấ ỡ ỡ ớ ấ ả ạ ộ
đ t bi t là ặ ệ môn làm quen ch cái.ữ
Qua th c tr ng c p bách c a v n đ và theo hự ạ ấ ủ ấ ề ướng d n th c hành quanẫ ự
đi m l y tr làm trung tâm và xây d ng môi tru ng ti ng Vi t thì rõ ràngể ấ ẻ ự ờ ế ệ nhi m v đ t ra đ i v i ngệ ụ ặ ố ớ ười giáo viên đó là ph i giúp tr m nh d n, t tin.ả ẻ ạ ạ ự Phát tri n cho tr kh năng nghe và phát âm đúng ch cái. Và nhi m v đ t raể ẻ ả ữ ệ ụ ặ
đó là ph i làm sao đ tr đ tr phát tri n lĩnh v c ngôn ng m t cách cóả ể ẻ ể ẻ ể ự ữ ộ
hi u qu đúng v i k t qu mong đ i mà đ tu i tr c n đ tệ ả ớ ế ả ợ ộ ổ ẻ ầ ạ đ c đó làượ nhi m v mà b n thân tôi c n đ a ra các gi i pháp phù h p v i đ c đi m tìnhệ ụ ả ầ ư ả ợ ớ ặ ể hình th c t c a l p. Tôi đ a ra các gi i pháp sau:ự ế ủ ớ ư ả
Tìm hi u đ c đi m tâm sinh lí c a tr , lên k ho ch chăm sóc giáo d cể ặ ể ủ ẻ ế ạ ụ
tr theo nguyên t c l y tr làm trung tâm.ẻ ắ ấ ẻ
Xây d ng môi tr ng ti ng Vi t và làm đ dùng đ ch i t t o cho trự ườ ế ệ ồ ồ ơ ự ạ ẻ
ho t đ ng v i làm quen ch cái theo hạ ộ ớ ữ ướng l y tr làm trung tâm.ấ ẻ
Làm quen v i ch cái trong ho t đ ng ch đích theo nguyên t c l y trớ ữ ạ ộ ủ ắ ấ ẻ làm trung tâm.
Làm quen ch cái m i lúc m i n i.ữ ở ọ ọ ơ
Công tác tuyên truy n v i ph huynh t o môi trề ớ ụ ạ ường cho tr h c t tẻ ọ ố môn làm quen ch cái theo hữ ướng l y tr làm trung tâm.ấ ẻ
III. Các gi i pháp đã ti n hành đ gi i quy t v n đả ế ể ả ế ấ ề:
T nh ng nguyên nhân, các y u t th c tr ng nêu trên tôi l a ch n cácừ ữ ế ố ự ạ ự ọ
gi i pháp bi n pháp phù h p. Nh ng gi i pháp bi n pháp đó nh m m c đíchả ệ ợ ữ ả ệ ằ ụ giúp tr bi t h c t t môn ẻ ế ọ ố làm quen ch cáiữ theo hướng l y tr làm trung tâmấ ẻ
Trang 6và xây d ng môi trự ường ti ng Vi t cho tr đ ế ệ ẻ ể kich thich s h ng thú, sánǵ ́ ự ứ
t o trong quá trình tr tham gia ho t đ ng làm quen ạ ẻ ạ ộ ch cáiữ
* Gi i pháp 1: Tìm hi u đ c đi m tâm sinh lí c a tr , lên k ho chả ể ặ ể ủ ẻ ế ạ chăm sóc giáo d c tr theo nguyên t c l y tr làm trung tâm:ụ ẻ ắ ấ ẻ
Mu n bi t đố ế ược các đ c đi m tâm sinh lý cũng nh ngôn ng c a t t cặ ể ư ữ ủ ấ ả
tr trong l p, trẻ ớ ước h t ngế ười giáo viên c n có m t th i gian dài đ tìm hi uầ ộ ờ ể ể
tr ẻ
+ Ph iả n m b t tâm lý c a tr ắ ắ ủ ẻ vì nó r t quan tr ng, giúp giáo viên hi uấ ọ ể
được tr thích hay không thích vi c ẻ ệ h c môn làm quen ch cáiọ ữ , t đó cóừ
phương pháp ti p c n, giáo d c phù h p v i l a tu i c a tr ế ậ ụ ợ ớ ứ ổ ủ ẻ
+ Qua theo dõi trò chuy n v i trệ ớ ẻ, v i ph huynh: ớ ụ
Ví d : ụ Tôi đi vào t ng h gia đình đ trò chuy n, trao đ i đ tìm hi uừ ộ ể ệ ổ ể ể
đ c đi m tâm sinh lý, tình hình h c h c t p, tình hình s c kh e c a tr đ lênặ ể ọ ọ ậ ứ ỏ ủ ẻ ể
k ho ch cho phù h p. Tôi ti n hành tìm hi u v hoàn c nh gia đình n i trế ạ ợ ế ể ề ả ơ ẻ đang s ng nh ng thu n l i khó khăn c a t ng tr đ tìm ra bi n pháp chămố ữ ậ ợ ủ ừ ẻ ể ệ sóc và giáo d c tr m t cách t t nh t. T đ u năm h c tôi đụ ẻ ộ ố ấ ừ ầ ọ ược phân công
ch nhi m l p lá 1 h c sinh đa s con em dân t c thi u s n m trong buônủ ệ ớ ọ ố ộ ể ố ằ
đ c bi t khó khăn trình v i thôn 10/3 đ nh n th c v vi c cho con đi h cặ ệ ớ ộ ậ ứ ề ệ ọ còn h n ch Nh ng bu i h p thôn, buôn thì tôi cũng tham gia và tuyênạ ế ữ ổ ọ truy n cho ph huynh bi t đề ụ ế ượ ầc t m quan tr ng c a tr khi đ n trọ ủ ẻ ế ường đ cặ
bi t là môn làm quen ch cái. Tôi thông báo cho ph huynh bi t v ch đệ ữ ụ ế ề ế ộ
c a tr , đ i v i nh ng h gia đình có hoàn c nh đ c bi t khó khăn thì ngoàiủ ẻ ố ớ ữ ộ ả ặ ệ
nh ng ch đ đữ ế ộ ược nhà nướ ấc c p phát ví d nh : Ti n h tr chi phí h c t pụ ư ề ỗ ợ ọ ậ cho tr có h nghèo 100.000 đ ng/ 1 tháng. Ti n ăn tr a 139.000 đ ng/ tháng.ẻ ộ ồ ề ư ồ Thì tôi còn huy đ ng các m nh thộ ạ ường quân t ng lặ ương th c, qu n áo cũ đự ầ ể
Trang 7đ ng viên các gia đình có hoàn c nh đ c bi t khó khăn đ tr thu hút tr đ nộ ả ặ ệ ể ẻ ẻ ế
trường
+ Áp d ng tiêu chí 10: Giáo viên có kĩ năng ph i h p v i gia đình và c ngụ ố ợ ớ ộ
đ ng trong vi c chăm sóc, giáo d c tr dân t c thi u s và tr có hoàn c nhồ ệ ụ ẻ ộ ể ố ẻ ả khó khăn. Ch s 21: Ph i h p v i gia đình tr dân t c thi u s ỉ ố ố ợ ớ ẻ ộ ể ố Trao đ i v iổ ớ
ph huynh v tình hình s c kho c a tr , tôi ụ ề ứ ẻ ủ ẻ đã n m đắ ược đ c thù c a t ngặ ủ ừ
tr nh s thích, đ c tính cá bi t c a m i tr , tr ch m, tr nhút nhát, khôngẻ ư ở ặ ệ ủ ỗ ẻ ẻ ậ ẻ thích đi h c, trọ ẻ đ ng bào dân t c êđê có tr l n đ u tiên đi h c, nhi u trồ ộ ẻ ầ ầ ọ ề ẻ
v n ch a bi t phát âm các ch cái.ẫ ư ế ữ
T nh ng đ c đi m tâm lừ ữ ặ ể ý đó, b n thân nh n ra r ng: đ tr yêu thíchả ậ ằ ể ẻ
vi c ệ h c môn làm quen ch cáiọ ữ , thì vi c l a ch n ệ ự ọ bi n pháp d y xây d ngệ ạ ự theo hướng l y tr làm trung tâm ấ ẻ và xây d ng môi trự ường ti ng Vi t cho trế ệ ẻ
là r t quan tr ng. ấ ọ Tôi luôn c g ng làm cho tr c m th y vi c ố ắ ẻ ả ấ ệ h c ch cái ọ ữ trở nên thú v , b ng cách chu n b nhi u ị ằ ẩ ị ề phương pháp khác nhau h p d nấ ẫ …Từ
đó t o cho tr thích đ n trạ ẻ ế ường, sau khi hi u r tr l p mình cân gì và thích gìể ỏ ẻ ớ tôi b t đ u xây d ng k ho ch giáo d c tr ắ ầ ự ế ạ ụ ẻ
L a tu i m u giáo tr đã phát âm t t h n, rõ nh ng v n còn phát âm saiứ ổ ẫ ẻ ố ơ ư ẫ
nh ng ch cái khó nh ; x, s, phát âm ch l thành ch n, phát âm sai d, đ, trữ ữ ư ữ ữ ẻ phát âm hay nh m ch p, q, e, ê, a, ă, â ầ ữ
+ Tìm hi u đ c đi m v n t c a tr : V n t c a tr tăng nhanh kho ngể ặ ể ố ừ ủ ẻ ố ừ ủ ẻ ả 1500 2000 t . ừ Danh t và đ ng t tr v n chi m u th Tính t và cácừ ộ ừ ở ẻ ẫ ế ư ế ừ
lo i t khác tr đã s d ng nhi u h n.( Trích b i dạ ừ ẻ ử ụ ề ơ ồ ưỡng thường xuyên mônđun 3)
+ Khi tr làm quen ch cái, tôi th y v n hi u bi t c a em còn ít, đ c bi tẻ ữ ấ ố ể ế ủ ặ ệ
tr r t nh m l n khi phát âm các ch cái có ti ng g n gi ng nhau. M t khácẻ ấ ầ ẫ ữ ế ầ ố ặ
kh năng phân tích c a tr g p r t nhi u khó khăn nh phân tích ch cái, soả ủ ẻ ặ ấ ề ư ữ
Trang 8sánh ch cái nên tôi g ng tìm hi u nhi u bi n pháp đ ti t d y “Làm quenữ ắ ể ề ệ ể ế ạ
ch cái” đ t hi u qu cao h n t đó nâng d n tính khám phá t h c sáng t oữ ạ ệ ả ơ ừ ầ ự ọ ạ cho tr ẻ Chính vì v y ngay t đ u năm h c b n thân tôi đã xây d ng k ho chậ ừ ầ ọ ả ự ế ạ theo dõi và l a ch n các n i dung luy n t p phù h p v i tình hình th c t choự ọ ộ ệ ậ ợ ớ ự ế
m u giáo v m t ẫ ề ặ ngôn ng ữ
B n thân tôi c n xác đ nh m c tiêu, n i dung, phả ầ ị ụ ộ ương pháp, đ dùng, đồ ồ
ch i, h c li u, th i gian, đia đi m phù h p v i, nhu c u, kh năng c a tr ơ ọ ệ ờ ể ợ ớ ầ ả ủ ẻ Linh ho t thay đ i n i dung, phạ ổ ộ ương pháp, đ dùng, đ ch i…khi hoàn c nhồ ồ ơ ả thay đ i.ổ
Ví d : Nh lên k ho ch gi ng d y thì tôi ph i linh ho t thay đ i d yụ ư ế ạ ả ạ ả ạ ổ ạ
v i đ dùng, đ ch i th c t s n có l p cũng ngoài sân nh : Bút, v , b ng,ớ ồ ồ ơ ự ế ẵ ở ớ ư ở ả
h p màu, gach, r , bánh xe…tr thích đ dùng nào thì ch n đ dùng đó saoộ ổ ẻ ồ ọ ồ cho có ch cái và phát âm đúng ch cái yêu c u c a cô, đ dùng, đ ch iữ ữ ầ ủ ồ ồ ơ không c n đúng theo ch đ ầ ủ ề
B n thân là ngả ườ ậi l p k ho ch năm, ch đ , h c k , tháng, tu n ngày.ế ạ ủ ề ọ ỳ ầ Chú tr ng nh t vào k ho ch giáo d c tu n, ngày. Lên k ho ch luôn bámọ ấ ế ạ ụ ầ ế ạ vào chương trình khung v i b chu n phát tri n tr em 5 tu i và b công cớ ộ ẩ ể ẻ ổ ộ ụ đánh giá chu n phát tri n tr năm tu i, phát tri n 4 lĩnh v c, 28 chu n, 120ẩ ể ẻ ổ ể ự ẩ
ch s , đ a vào 13 tiêu chí 34 ch s l y tr làm trung tâm trong trỉ ố ư ỉ ố ấ ẻ ường m mầ
Trang 9non, d a vào chự ương trình k ho ch c a t kh i đ đi u ch nh phù h p v iế ạ ủ ổ ố ể ề ỉ ợ ớ tình hình th c t c a l p mìnhự ế ủ ớ , đ lên k ho ch đón đ u s phát tri n c aể ế ạ ầ ự ể ủ
tr ẻ
Ví d : Cô ph i n m tình hình h c t p c a t ng cá nhân tr , nh vào chụ ả ắ ọ ậ ủ ừ ẻ ư ủ
đ th gi i đ ng v t giáo viên lên k ho ch d y ch cái i, t, c mà nhi u tr ề ế ớ ộ ậ ế ạ ạ ữ ề ẻ ở nhà đã nh n bi t ch i, t, c thì cô ph i có t ng phậ ế ữ ả ừ ương pháp d y đ phù h p,ạ ể ợ phân lo i tr ra t ng góc có k ho ch m c tiêu cao th p khác nhau t ng nhómạ ẻ ừ ế ạ ụ ấ ừ
tr ẻ
Yêu c u c a tiêu chí 3. K ho ch giáo d c năm h c có d ki n ch đ ,ầ ủ ế ạ ụ ọ ự ế ủ ề
th i gian th c hi n phù h p v i kh năng c a tr và đi u ki n th c t c aờ ự ệ ợ ớ ả ủ ẻ ề ệ ự ế ủ vùng mi n, đ a phề ị ương, trường l p l y tr làm trung tâm và bám chu n 91ớ ấ ẻ ẩ thì:
Ví d : Nh ch đ gia đình lên ch cái a, ă, â. Thì n i dung ph i hoànụ ư ủ ề ữ ộ ả thành thu c ch cái a, ă, â trong các ho t đ ng, ho t ngoài tr i, ho t đ ngộ ữ ạ ộ ạ ờ ạ ộ góc…
+ L i nói c a giáo viên c n ph i chu n m c, nói di n c m, rõ ràng, gi iờ ủ ầ ả ẩ ự ễ ả ả thích nghĩa c a t khó giúp cho tr hi u, nh và v n d ng đủ ừ ẻ ể ớ ậ ụ ược đ tr h cể ẻ ọ
ch cái. Đ đ y m nh s phát tri n kh năng v n đ ng các c quan phát âmữ ể ẩ ạ ự ể ả ậ ộ ơ
c n t p cho tr các bài t p luy n c quan phát âm thích h p. ầ ậ ẻ ậ ệ ơ ợ
Khi tr đã có m t s lẻ ộ ố ượng ch cái phong phú tr s t tin h n trong m iữ ẻ ẽ ự ơ ọ
ho t đ ng.ạ ộ
* Gi i pháp 2: Xây d ng môi trả ự ường ti ng Vi t và làm đ dùng đế ệ ồ ồ
ch i t t o cho tr ho t đ ng v i làm quen ch cái theo hơ ự ạ ẻ ạ ộ ớ ữ ướng l y trấ ẻ làm trung tâm
Nh ng gì đ p m i l đ p m t h p d n gây đữ ẹ ớ ạ ẹ ắ ấ ẫ ượ ực s chú ý c a tr , vì thủ ẻ ế
vi c t o môi trệ ạ ường làm quen ch cái r t c n thi t đ làm n i b t b mônữ ấ ầ ế ể ổ ậ ộ
Trang 10làm quen ch cái nên môi trữ ường có tác d ng t t đ n quá trình giáo d c tr ụ ố ế ụ ẻ
Đ tr để ẻ ược làm quen v i ch cái m i lúc m i n i m i góc trong và ngoàiớ ữ ở ọ ọ ơ ọ
l p, tôi luôn t o môi trớ ạ ường th t đ p đ cu n hút tr K c môi trậ ẹ ể ố ẻ ể ả ườ ngtrong l p và ngoài l p làm sao đ tr đớ ớ ể ẻ ượ ắc t m trong môi trường ch cái. ữ+ T o môi trạ ường cho tr ho t đ ng bên ngoài đáp ng nhu c u ch i c aẻ ạ ộ ứ ầ ơ ủ
tr , t o đi u ki n cho “Tr h c b ng ch i, ch i mà h c”: ẻ ạ ề ệ ẻ ọ ằ ơ ơ ọ
Ví d ; Nh tiêu chí 4. Có các góc khu v c ho t đ ng ngoài tr i đụ ư ự ạ ộ ờ ược quy
ho ch, thi t k phù h p, an toàn, s ch đ p, t o c h i cho tr ho t đ ng.ạ ế ế ợ ạ ẹ ạ ơ ộ ẻ ạ ộ
T o đi u ki n cho tr ch i mà h c, h c b ng ch i nh góc đ c sách, bạ ề ệ ẻ ơ ọ ọ ằ ơ ư ọ ướ cchân trãi nghi m c m giác có ch cái, đi qua các ch cái theo yêu c u ệ ả ữ ữ ầ g n h tắ ế
ch trong đ dùng, đ ch i, t ng công tru ng đi vào ta môi trữ ồ ồ ơ ừ ờ ọ ường ti ng vi tế ệ cho tr …g n ch cái t c ng trẻ ắ ữ ừ ổ ường đi vào l p, t ng cây c i, t ng c u trớ ừ ố ừ ầ ượ t,xích đu, nhà banh, t ng qu bóng, cho tr t đừ ả ẻ ự ược được đi, tr i nghi mả ệ
nh ng bữ ước chân có ch cái t c ng trữ ừ ổ ường đi vào đi vào ngoài hiên có g nắ
ch cái… đ tr nhìn th y ch cái, n tữ ể ẻ ấ ữ ấ ượng ngay t ban đ u, đ c bi t tr từ ầ ặ ệ ẻ ự làm, t tr i nghi m tr s nh lâu h n…chu n b nh ng th ch cái r i đự ả ệ ẻ ẽ ớ ơ ẩ ị ữ ẻ ữ ờ ể
t o môi trạ ường ti ng vi t tr đế ệ ẻ ược h c m i lúc, m i n iọ ọ ọ ơ
Ví d : ngoài hiên g n ch cái ụ Ở ắ ữ t ng k dép, t qu n áo ừ ệ ủ ầ l p làm đớ ồ dùng, đ ch i, hình nh đ tr rút ra các ch cái đ tr v a h c, v a ch i ồ ơ ả ể ẻ ữ ể ẻ ừ ọ ừ ơ+T o môi trạ ường ti ng Vi t trong l p cho tr trãi nghi m và ho t đ ngế ệ ớ ẻ ệ ạ ộ
Trang 11Ví d : Dán ch cái y, l vào cái ly xúc mi ng, dán ch cái a vào cái ca,ụ ữ ệ ữ khăn lau m t c a tr thêu ch ă, gía đ ng đ c a tr , k dép c a tr dán cácặ ủ ẻ ữ ự ồ ủ ẻ ệ ủ ẻ
ch cái ữ
Có các góc cho tr ho t đ ng và đẻ ạ ộ ược b trí thu n ti n, h p lý, linhố ậ ệ ợ
ho t, d thay đ i, đáp ng nhu c u h ng thú ho t đ ng vui ch i c a tr , g mạ ễ ổ ứ ầ ứ ạ ộ ơ ủ ẻ ồ
2 ch s , ch s 4, ch s 5. ỉ ố ỉ ố ỉ ố
Tiêu chí 3. Có đa d ng đ dùng, đ ch i, nguyên v t li u cho tr ho tạ ồ ồ ơ ậ ệ ẻ ạ
đ ngộ
+ Trang trí l p đ m b o th m mĩ, thân thi n và phù h p v i n i dung,ớ ả ả ẩ ệ ợ ớ ộ
ch đ giáo d c. Các khu v c ho t đ ng b trí phù h p, linh ho t, có th củ ề ụ ự ạ ộ ố ợ ạ ể ố
đ nh ho c có th di chuy n mang tính m , t o đi u ki n d dàng cho tr tị ặ ể ể ở ạ ề ệ ễ ẻ ự
l a ch n và s đ v t, đ ch i, tham gia ho t đ ng và thu n l i cho s quanự ọ ử ồ ậ ồ ơ ạ ộ ậ ợ ự sát c a giáo viên.ủ
Ví d : Các góc t ch c và hụ ổ ứ ướng d n cho tr có th t trang trí các gócẫ ẻ ể ự theo hình th c m l y tr làm trung tâm, Tr có th l y ch cái ra và g n vàoứ ở ấ ẻ ẻ ể ấ ữ ắ tranh theo ch đ ủ ề
+ Chuân bi đây đu đô dung, đô ch i h p d n.̉ ̣ ̀ ̉ ̀ ̀ ̀ ơ ấ ẫ
+ Đ t o để ạ ược h ng thú và s sáng t o cho tr trong gi ho t đ ng mônứ ự ạ ẻ ờ ạ ộ Làm quen ch cái tôi thữ ường xuyên tìm tòi t nh ng tranh nh mô hình, v từ ữ ả ậ
th t đ p v màu s c t t c đ u có ch vi t h p d n nh m kích thích trậ ẹ ề ắ ấ ả ề ữ ế ấ ẫ ằ ẻ
ho t đ ng tích c c h n. T ch c cho tr t làm nh ng quy n an bum, tranhạ ộ ự ơ ổ ứ ẻ ự ữ ể
có l ng ghép ch cái đ treo góc ngh thu t trong gi ho t đ ng góc ồ ữ ể ệ ậ ờ ạ ộ
Ví d : T nh ng v t li u ph th i nh h p s a, chai nụ ừ ữ ậ ệ ế ả ư ộ ử ước r a chén,ử bình nước, ly u ng nố ước, ch u hoa ngày có các t ho c ch cái…ậ ừ ặ ữ
Trang 12* Gi i pháp 3: Làm quen v i ch cái trong ho t đ ng có ch đíchả ớ ữ ạ ộ ủ theo nguyên t c l y tr làm trung tâm. ắ ấ ẻ
+ B n thân tôi khi t ch c ho t đ ng ch đích cho tr tôi luôn bám vàoả ổ ứ ạ ộ ủ ẻ tiêu chí th c hành áp d ng quan đi m giáo d c l y tr làm trung tâm trong tự ụ ể ụ ấ ẻ ổ
ch c ho t đ ng h c cho tr , áp d ng 8 tiêu chí và 30 ch s trong ho t đ ngứ ạ ộ ọ ẻ ụ ỉ ố ạ ộ
h c c a tr , m c đích yêu c u ph i phù h p v i tr , tr đọ ủ ẻ ụ ầ ả ợ ớ ẻ ẻ ược tr i nghi mả ệ vào các ho t đ ng h c, giáo viên ch là ngạ ộ ọ ỉ ười tr giúp, hợ ướng d n, g i ý choẫ ợ
tr , b n thân tôi c n có tác phong g n gũi tr ví d : có thái đ nh nhàng, tìnhẻ ả ầ ầ ẻ ụ ộ ẹ
c m, giao l u ánh m t thân thi n v i tr , luôn m m cả ư ắ ệ ớ ẻ ỉ ườ ớ ẻ ểi v i tr đ thu hút sự chú ý c a tr Luôn khuy n khích tr sáng t o, luôn t o tình hu ng cho trủ ẻ ế ẻ ạ ạ ố ẻ vào bài h c. Giáo viên t o c h i cho tr ho t đ ng tích c c, chú tr ng họ ạ ơ ộ ẻ ạ ộ ự ọ ướ ng
d n tr b ng phẫ ẻ ằ ương pháp tr i nghi m, khám phá, quan sát, b t chả ệ ắ ước, tưở ng
tượng, th nghi m, th c hành giao ti p, gi i quy t nhi m v , h c có hử ệ ự ế ả ế ệ ụ ọ ướ ng
d n tẫ ương tác theo cá nhân, nhóm và c l p b ng hình th c “H c b ngả ớ ằ ứ ọ ằ
ch i, ch i mà h c”.ơ ơ ọ
“H c b ng ch i, ch i mà h c” giáo viên t ch c ti t h c dọ ằ ơ ơ ọ ổ ứ ế ọ ứơi hình
th c h i thi, trò ch i, chuy n tham quan, đóng vai linh ho t nh nhàng khôngứ ộ ơ ế ạ ẹ gây áp l c, tho i mái, tr ho t đ ng h ng thú, sôi nôi, phát huy t i đa tính tíchự ả ẻ ạ ộ ứ ố
c c sáng t o c a tr Ví d : Tôi v trên sàn ho c trên sân ba vòng tròn ho cự ạ ủ ẻ ụ ẽ ặ ặ
ô vuông, trong m i vòng tròn ho c ô vuông đó, tôi vi t ch cái i, t, c, tôi gi iỗ ặ ế ữ ớ thi u t ng ch cái, g i tên ch cái, yêu c u tr quan sát và g i tên. Tôi cho trệ ừ ữ ọ ữ ầ ẻ ọ ẻ
đ ng x p hàng sau ô có ch i, t ng tr nh y vào ô ch i và g i tên ch cái đó,ứ ế ữ ừ ẻ ả ữ ọ ữ
c nh v y cho đ n h t lứ ư ậ ế ế ượ ấ ả ềt t t c đ u được ch i (nhìn m t ch và g i tênơ ặ ữ ọ
ch cái). Tôi thay đ i trò ch i đ h p d n tr nh ng l n ch i khác đây g iữ ổ ơ ể ấ ẫ ẻ ở ữ ầ ơ ọ
là hình th c ch i mà h c. ứ ơ ọ
M i tr m t đ dùng, đ ch i mà tr t làm đ h c: ỗ ẻ ộ ồ ồ ơ ẻ ự ể ọ
Trang 13+ Ph i k t h p nguyên t c đ ng tĩnh xen k phù h p v i ch đ , ngoài raả ế ợ ắ ộ ẽ ợ ớ ủ ề
đ có h ng thú thì cô ph i có ngh thu t lên l p ngôn ng di n đ t ng n g nể ứ ả ệ ậ ớ ữ ễ ạ ắ ọ
đ h p d n tr vào ti t h c. ể ấ ẫ ẻ ế ọ
Ví d : Tr làm quen v i ch cái “u, ” ch đ trong bác nông dân. Trụ ẻ ớ ữ ư ủ ề ướ ctiên là cách vào bài đã gây s h ng thú v i video b a ru ng tr đi quan sát d nự ứ ớ ừ ộ ẻ ẫ
d t vào b c tranh có t “b a ru ng” ch a ch cái u, . Qua đó tr tri giác vàắ ứ ừ ừ ộ ứ ữ ư ẻ
hi u rõ h n v bác nông dân và đ c bi t là để ơ ề ặ ệ ược đ c và làm quen t ng chọ ừ ữ cái qua b c tranh tr hi u rõ h n và tăng thêm tính tò mò h p d n v i hìnhứ ẻ ể ơ ấ ẫ ớ
nh sinh đ ng c a giáo án đi n t Cô h ng cho tr t phát âm phân tích ch
cái, tr ch đ ng tham gia rút ch cái đã h c, các trò ch i cá nhân t i c l pẻ ủ ộ ữ ọ ơ ớ ả ớ
đ ng tĩnh xen k v i các đ dùng h p d n, cô và tr t t o t ph li u cóộ ẻ ớ ồ ấ ẫ ẻ ự ạ ừ ế ệ
ch a ch cái . ứ ữ
Tr làm quen v i ch cái u, tôi vào bài đ gây h ng thú tr thông quaẻ ớ ữ ư ể ứ ẻ trò ch i chi c nón k di u đ quay theo kim đ ng h làm t bìa gi y ơ ế ỳ ệ ể ồ ồ ừ ấ
Đây là trò ch i tĩnh tr trong các t phân công ph i h p v i nhau t o h cơ ẻ ổ ố ợ ớ ạ ọ
ch cái t các nguyên v t li u khác nhau nh h dán, màu, x p, lúa g o, h tữ ừ ậ ệ ư ồ ố ạ ạ
hướng dương, h t cà phê…ạ
K t qu tr h ng thú h n vào ti t h c nh n bi t phát âm đúng các chế ả ẻ ứ ơ ế ọ ậ ế ữ cái, b n thân tôi lên l p t tin h n, g n gũi v i tr h n.ả ớ ự ơ ầ ớ ẻ ơ
+ Đ tr có ki n th c v ng vàng v ch cái trể ẻ ế ứ ữ ề ữ ước khi bước vào ngưỡ ng
c a l p 1 đữ ớ ược ti p xúc vào ch vi t, tr không ph i ng c nhiên mà l i thíchế ữ ế ẻ ả ạ ạ thú h n b n thân tôi luôn tìm tòi các phơ ả ương pháp và làm đ dùng, đ ch iồ ồ ơ
h p d n hấ ẫ ướng d n tr t p tô màu ch cái rõng không lem ra ngoài, tô trùngẫ ẻ ậ ữ khít các nét ch m m , tô ch cái theo nét lõm, theo khe trấ ờ ữ ước khi vào các giờ
t p tô tôi luôn hậ ướng dãn tr cách c m bút, ch nh t th ngôi cho tr ẻ ầ ỉ ư ế ẻ
Trang 14Ví d : K t qu mong đ i làm quen v i ch vi t, tr tô đụ ế ả ợ ớ ữ ế ẻ ược các ch cáiữ sao chép ký hi u, ch cái, tên c a mình. ệ ữ ủ
* Gi i pháp 4: Làm quen ch cái m i lúc m i n i:ả ữ ở ọ ọ ơ
Nh chúng ta đã bi t, l a tu i m u giáo ghi nh c a tr không có chư ế ở ứ ổ ẫ ớ ủ ẻ ủ
đ nh, tr nhanh nh nh ng mau quên. ị ẻ ớ ư Do đó mu n nâng cao ch t lố ấ ượng cho
tr h c t t làm quen ch cái không d ng l i ti t h c mà ph i thẻ ọ ố ữ ừ ạ ở ế ọ ả ường xuyên, tranh th m i lúc m i n i, các ho t đ ng trong ngày đ cho tr làm quen v iủ ọ ọ ơ ạ ộ ể ẻ ớ
ch cái m t cách h p lý. Theo tiêu chí 5: Giáo viên là ngữ ộ ợ ười tr giúp tr Chợ ẻ ỉ
s 18. cho tr th i gian đ ch i, suy ngh và gi i quy t v n đ , quan sát vàố ẻ ờ ể ơ ỉ ả ế ấ ề
đ a ra ý ki n c a t t c các ho t đ ng trong m t ngày. ư ế ủ ấ ả ạ ộ ộ
+ Làm quen ch cái trong gi đ a đón tr :ữ ờ ư ẻ
L p lá 1 đớ ược phân công 2 cô m t l p, m t cô đón tr trao đ i tình h cộ ớ ộ ẻ ổ ọ
t p, s c kh e c a tr có th h i tr v ch cái đã h c nhà và khi lên l p côậ ứ ỏ ủ ẻ ể ỏ ẻ ề ữ ọ ở ớ
ki m tra l i bài làm tr đ nh ch cái và thu c lòng, m t cô có th trongể ạ ẻ ể ớ ữ ộ ộ ể ở
l p quan sát tr cho tr ch i các trò ch i t do: Ong tìm ch , ô c a bí m t,ớ ẻ ẻ ơ ơ ự ữ ử ậ vòng quay k di u tr s có ni m vui h ng thú h n v i vi c h c ch cái.ỳ ệ ẻ ẽ ề ứ ơ ớ ệ ọ ữ+ Làm quen ch cái trong gi ho t đ ng ngoài tr i theo hữ ờ ạ ộ ờ ướng l y trấ ẻ làm trung tâm: Trước đây giáo viên cũng thường t ch c ôn luy n ki n th cổ ứ ệ ế ứ
cũ t ch c dổ ứ ưới hình th c trò ch i nh ng giáo viên ph i chu n b đ dùng, đứ ơ ư ả ẩ ị ồ ồ
ch i trơ ướ ủc c a tr h c. Còn bây gi t n d ng luôn môi trẻ ọ ờ ậ ụ ường trong l p ho cớ ặ trên sân trường đ dùng, đ ch i s n có ho c đ dùng đ ch i c a tr t làmồ ồ ơ ẵ ặ ồ ồ ơ ủ ẻ ự
mà tr thích đ ôn cho tr làm quen ch cái ẻ ể ẻ ữ
Ví d : Ôn ch cái; e, ê trong ch đ giao thông, t n d ng môi trụ ữ ủ ề ậ ụ ườ ngtrên sân trường nh : cát, s i, đá v ch cái e, ê trên cát, x p c c đá thành chư ỏ ẽ ữ ế ụ ữ cái e, ê cho tr phát âm ch cái e, ê đ tr nh lâu h n, kh c sâu h n ch cáiẻ ữ ể ẻ ớ ơ ắ ơ ữ
đó. Cô cho tr x p h t h t, hòn, s i s n có đ a phẻ ế ộ ạ ỏ ẵ ở ị ương thành các ch đãữ