Ở Công ty giấy Bãi Bằng, cán bộ lãnh đạo của công ty đã sớm nhận thức được tầm quan trọng của quản lý chất lượng và thấy được nhân tố con người là yếu tố quyết định đến hiệu quả của hệ t
Trang 1NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT
LƯỢNG TẠI CÔNG TY GIẤY BÃI BẰNG.
I PHÂN TÍCH CHẤT LƯỢNG LAO ĐỘNG TRONG CÔNG TY GIẤY BÃI BẰNG.
1 Về trình độ văn hoá.
ST
Số lao động
Nhóm tuổi Trình độ văn hoá
<25 25-35 >35 Phổ
thông
Trung cấp
Đại học
Sau đại học 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
Văn phòng
Phòng tổ chức
Bảo vệ
P-Kế hoạch
P-XNK
P Kinh doanh
P- Tài chính
P-Thiết bị
P- Tài vụ
P- Vật tư
P- KCS
Kho vật tư
Nhà máy điện
Nhà máy hoá chất
XN vận tải
XN bảo dưỡng
Nhà máy Giấy
18 8 10 12 7 17 8 7 16 18 8 7 200 352 400 470 2094
3 1 3 1 2 9 1 2 3 4 0 2 157 271 327 400 1269
7 3 5 6 4 5 5 3 8 7 7 5 35 54 63 58 500
8 4 2 5 1 3 2 4 5 7 1 0 8 27 10 12 325
10 0 10 0 0 0 0 2 0 0 0 3 143 197 392 370 1852
2 0 0 3 1 0 0 4 2 3 7 4 40 145 8 94 193
4 8 0 9 6 14 8 1 13 15 1 0 17 10 0 6 41
2 0 0 0 0 3 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 8
Tổng cộng (người) 3652 2128 775 749 2979 506 153 14 Phần trăm (%) 100 58,27 21,22 20,51 81,57 13,85 4,2 0,38
Từ bảng trên ta thấy trình độ văn hoá lực lượng lao động tại Công ty giấy Bãi Bằng chủ yếu là lao động phổ thông với 81,57% so với tổng số lao động của công ty Sau đó là đến lao động có trình độ trung cấp 13,85%, tiếp đến là trình độ đại học với 4,2% Trình độ sau đại học chiếm tương đối ít 0,38%
Trang 22 Về độ tuổi lao động.
Từ bảng 2 ta thấy lực lượng lao động của Công ty giấy Bãi Bằng có độ tuổi rất trẻ thể hiện: ở độ tuổi dưới 25 chiếm 58,27% tổng số lao động Độ tuổi 25-35 chiếm 21,22%, còn độ tuổi trên 35 chiếm 20,51%
Với lực lượng lao động có độ tuổi rất trẻ này, ta có thể khẳng định đây là một lợi thế rất lớn của Công ty giấy Bãi Bằng Trong quá trình phát triển nếu như
có các chính sách đối với nguồn nhân lực hợp lý, phát huy tính sáng tạo, tích cực
sự hăng say trong lao động trẻ tuổi
Ngược lại đây là trở ngại không nhỏ của công ty vì lực lượng này có tay nghề chưa cao, kinh nghiệm ít Do đó công ty cần có những biện pháp đào tạo để nâng cao tay nghề cho người lao động
3.Trình độ chuyên môn nghiệp vụ và tay nghề.
3.1 Đối với công nhân.
STT Tên xí nghiệp (nhà máy)
Số công nhân (người) Bậc 1 Bậc 2 Bậc 3 Bậc 4 Bậc 5 Bậc 6 Bậc 7 1
2
3
4
5
Nhà máy Giấy
Nhà máy Điện
Nhà máy hoá chất
XN bảo dưỡng
XN vận tải
2094 200 352 470 400
896 128 179 289 265
650 45 75 125 120
270 20 43 40 8
97 7 26 16 7
60 0 18 0 0
26 0 9 0 0
5 0 2 0 0 Tổng số (người) 3516 1847 1015 381 153 78 35 7 Phần trăm (%) 100 52,3 28,87 10,84 4,35 2,2 0,99 0,2
Từ bảng trên ta thấy, số công nhân có tay nghề bậc 1 chiếm đa số trong công tyvới 1847 người tương đương với khoảng 52,53% Số công nhân có tay nghề bậc
2 là 1015 người chiếm 26,31% trong tổng số công nhân của các phân xưởng Số công nhân bậc 3 chiếm 10,84%, bậc 4 chiếm 4,35%, bậc 5 chiếm 2,2%, bậc 6 chiếm 0,99%, bậc 7 chiếm 0,2%
Như vậy, trình độ chuyên môn nghiệp vụ và tay nghề của công nhân trong các phân xưởng của Công ty giấy Bãi Bằng là tương đối thấp chưa đáp ứng được
Trang 3nhu cầu đổi mới công nghệ Chính vì vậy mà năng suất và chất lượng của toàn công ty chưa cao Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến trình độ tay nghề của công nhân thấp là do công nhân có độ tuổi trẻ do vậy kinh nghiệm và tay nghề chưa cao đòi hỏi phải được đào tạo
3.2 Cán bộ quản lý.
a. Cán bộ quản lý cấp cao.
Lực lượng này có trình độ chuyên môn nghiệp vụ rất cao Vì đây là người tổ chức các cuộc họp để tìm nguyên nhân sai hỏng, người lãnh đạo phải hiểu sâu thì mới dễ dàng tìm ra được nguyên nhân sai hỏng và tiến hành khắc phục nó
b. Cán bộ quản lý cấp phân xưởng.
Đây là đội ngũ có vai trò quan trọng trong công tác quản lý chất lượng, là đội ngũ có nhiệm vụ truyền đạt, giúp cho người công nhân có thể hiểu được chính sách chất lượng, những chiến lược về chất lượng và các chiến lược phát triển do cán bộ quản lý cấp cao đưa ra
Nếu như lực lượng này có chuyên môn nghiệp vụ yếu thì họ khó có thể truyền đạt hay truyền đạt một cách chính xác những chiến lược, chính sách chất lượng của công ty qua đó gây ảnh hưởng xấu đến công tác quản lý chất lượng của toàn công ty
4 Nhận thức về chất lượng.
4.1 Nhận thức của cán bộ quản lý cấp cao.
Cán bộ quản lý cấp cao là lực lượng rất quan trọng trong quản lý chất lượng Bởi vì họ là người đưa ra những chính sách, chiến lược chất lượng và các chính sách phát triển khác nếu họ thiếu quyết tâm, ít quan tâm đến chất lượng thì công tác quản lý chất lượng của công ty sẽ không có hiệu quả
Trang 4Ở Công ty giấy Bãi Bằng, cán bộ lãnh đạo của công ty đã sớm nhận thức được tầm quan trọng của quản lý chất lượng và thấy được nhân tố con người là yếu
tố quyết định đến hiệu quả của hệ thống quản lý chất lượng Điều này được thể hiện thông qua các biện pháp phát triển nhân tố con người như sau:
- Nâng cao điều kiện sản xuất của người công nhân
- Chú trọng đầu tư cho công tác đào tạo
- Khuyến khích những ý kiến sáng tạo của công nhân
4.2 Nhận thức của cán bộ cấp phân xưởng.
Cán bộ quản lý cấp phân xưởng là một lực lượng rất quan trọng trong quản
lý chất lượng vì lực lượng này là những người trực tiếp quản lý người công nhân dưới các phân xưởng Hơn ai hết họ là người hiểu rõ tâm tư nguyện vọng của người công nhân để từ đó có các chính sách quản lý người công nhân hợp lý hơn, hiệu quả hơn
Nhìn chung nhận thức của đội ngũ này ở công ty giấy Bãi Bằng là chưa cao, thể hiện ở chỗ họ luôn khẳng định mọi công việc từ kiểm tra, giám sát đến các công việc khác có liên quan đến công tác quản lý chất lượng đều do phòng quản lý chất lượng đảm nhiệm Đây là một quan điểm sai lầm Chính vì quan điểm sai lầm này dẫn đến hiện tượng công tác quản lý chất lượng quá trình ở đây ít được chú trọng do đó đến khi phòng quản lý chất lượng tiến hành kiểm tra phát hiện sai hỏng thì sự việc đã xẩy ra rồi Do đó việc quản lý chất lượng có hiệu quả kém
4.3.Đội ngũ công nhân.
Ta đã biết phần lớn công nhân trong công ty giấy Bãi Bằng là lao động phổ thông do đó nhận thức về chất lượng, quản lý chất lượng của công nhân giấy Bãi Bằng còn thấp thể hiện ở chỗ : gần 80% số công nhân được hỏi các khái niệm chất lượng và quản lý chất lượng đều trả lời sai hoặc không trả lời được
Trang 5Tuy nhiên có một số ít công nhân không nói được khái niệm chất lượng nhưng họ nhận thức được công việc họ đang làm có vai trò quan trọng đối với công tác quản lý chất lượng
Nhìn chung, nhận thức về chất lượng và quản lý chất lượng của công nhân tại Công ty giấy Bãi Bằng là chưa cao, điều này ảnh hưởng rất lớn đến công tác quản lý chất lượng tại công ty
5 Ý thức thực hiện quản lý chất lượng tai Công ty giấy Bãi Bằng.
5.1 Cán bộ quản lý cấp phân xưởng.
Ý thức của đội ngũ cán bộ quản lý cấp phân xưởng ở đây là chưa cao, họ chưa ý thức được công việc của họ có vai trò quan trọng như thế nào trong công tác quản lý chất lượng của công ty
Trong những năm trở lại đây, qua quá trình đào tạo của công ty giấy Bãi Bằng thì ý thức của đội ngũ này ngày càng được nâng cao và ngày càng đáp ứng được yêu cầu của công việc
5.2 Đối với người công nhân.
Người công nhân trong Công ty giấy Bãi Bằng cũng như trong các công ty Việt Nam, khi họ làm việc họ luôn đặt câu hỏi công ty sẽ mang lại cho họ những
gì ? Quyền lợi của họ sẽ ra sao, chứ họ không tự đánh giá xem họ đã đóng góp cho công ty những gì, họ không ý thức được rằng quyền lợi của mình luôn đi song song với những đóng góp mà họ mang lại cho công ty chính ý thức sai lầm đó mà họ làm việc chưa đạt hiệu quả theo yêu cầu của công việc, ảnh hưởng lớn đến công tác quản lý chất lượng của công ty
Có một hiện tượng là trong giờ làm việc người công nhân luôn sẵn sàng ngồi chơi vì thiếu vật tư hay một lý do nào khác không phải là do lỗi của họ, thay vì phản đối hay kiến nghị lên cán bộ quản lý họ lại ngồi chơi đến khi nhận lương, họ
Trang 6nhận được ít lập tức họ phản đối đến cùng như vậy thì hiệu suất lao động không thể cao được
III TÌNH HÌNH KHAI THÁC NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TẠI CÔNG TY GIẤY BÃI BẰNG TRONG NHỮNG NĂM QUA.
1 Công tác tuyển chọn.
Để đảm bảo chất lượng của lao động, nâng cao hiệu quả sử dụng yếu tố cong người trong quản lý chất lượng Công ty giấy Bãi Bằng đã rất chú trọng đến công tác tuyển chọn cán bộ công nhân viên
Do đặc điểm lao động trong công ty chủ yếu là lao động phổ thông nên đối tượng tuyển chọn của công ty chủ yếu là học sinh đã học xong phổ thông Để đảm bảo chất lượng đầu vào công ty đã thiết kế một quy định về tuyển chọn Khi lao động đã được chọn làm việc tại công ty thì phải qua quá trình:
+ Học nội quy, quy chế của công ty
+ Nếu là lao động phổ thông thì phải học việc 3 tháng rồi công ty sẽ tổ chức thi Nếu đạt yêu cầu công ty sẽ bố trí công việc thích hợp Nếu chưa đạt thì phải học thêm một tháng nữa rồi thi bình thường
+ Nếu lao động đã có tay nghề, công ty sẽ cho thử việc trong 2 tháng nếu đạt sẽ được hưởng lương bậc 1 theo ngành
2 Công tác đào tạo.
Để đảm bảo và nâng cao hiệu quả của hoạt động quản lý chất lượng Công ty giấy Bãi Bằng rất chú trọng đến công tác đào tạo, đặc biệt là đào tạo cho công nhân (bao gồm cả công nhân cũ và công nhân mới tuyển chọn) Để công tác đào tạo có hiệu quả, công ty đã thiết lập và duy trì thủ tục dạng văn bản về công tác đào tạo nhằm xác định nhu cầu đào tạo cũng như đảm bảo mọi cán bộ công nhân viên làm
Trang 7việc trong lĩnh vực có ảnh hưởng tới chất lượng đều được đào tạo Nhằm có một đội ngũ cán bộ công nhân viên có đủ phẩm chất đạo đức, năng lực công tác, trình
độ chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng mọi yêu cầu của quản lý chất lượng ở hiện tại cũng như trong tương lai
Với mục tiêu là luôn luôn cải tiến và nâng cao hiệu quả của hoạt động quản
lý chất lượng Công ty giấy Bãi Bằng đã lên kế hoạch chương trình đào tạo và kết quả được thể hiện qua bảng sau:
ST
Số lượt người được đào tạo 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Đào tạo cho pha vận hành Đào tạo cán bộ quản lý từ cấp trưởng phó phòng, chánh phó quản đốc nhà máy
Đào tạo cán bộ quản lý cấp cao Đào tạo công nhân nghề giấy Đào tạo công nhân cơ khí bảo dưỡng Đào tạo cán bộ quản lý từ trưởng ca trở lên Đào tạo nghiệp vụ vận tải thuỷ-bộ
Đào tạo cao đẳng công nghệ giấy Đào tạo đại học tại chức
Đào tạo ở nước ngoài Đào tạo ngoại ngữ Đào tạo tin học
309
90 11 5.895 4.219 2.282 4.887 86 55 465 1.732 230
Như vậy trong 12 năm công ty đã tổ chức cho 20.261 lượt người đi học nâng cao chuyên môn nghiệp vụ Trung bình mỗi năm là 1.688 lượt người được đào tạo thêm về chuyên môn
Điều này nói lên Công ty giấy Bãi Bằng luôn gắn liền quá trình đào tạo với hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty Chứng tỏ công ty đã nhận thức đúng về
Bảng 4: Kết quả đào tạo từ 1990 đến 2002
Trang 8vai trò của nhân tố con người trong hoạt động quản lý chất lượng và luôn coi con người là nhân tố quyết định trong hoạt động sản xuất kinh doanh nói chung và trong hoạt động quản lý chất lượng nói riêng
3 Các hình thức động viên khuyến khích người lao động.
Như chúng ta đã biết, con người là nhân tố quyết định đến hiệu quả hoạt động của công tác quản lý chất lượng Và Công ty giấy Bãi Bằng đã ý thức được điều này nên đã luôn đưa ra những biện pháp, hình thức để động viên, khuyến khích người lao động tham gia vào các hoạt động quản lý chất lượng nhằm giúp công ty đạt được các mục tiêu chất lượng đã định
Để người lao động gắn bó với công ty hơn, tạo động cơ thúc đẩy sản xuất kinh doanh thì công ty phải chăm lo đến đời sống vật chất tinh thần của họ
Công ty đã sử dụng một số hình thức sau để động viên, khuyến khích người lao động tham gia vào các hoạt động quản lý chất lượng:
+ Xây dựng quy chế thưởng phạt về chất lượng
+ Đối với những công nhân đạt được kết quả tốt trong sản xuất ngoài việc thưởng công ty còn tổ chức cho họ đi thăm quan, nghỉ mát
+ Luôn luôn khuyến khích người lao động đưa ra những sáng kiến của mình về chất lượng, nếu một công nhân đưa ra một sáng kiến tốt cho công ty thì ban lãnh đạo công ty sẽ trực tiếp khen thưởng công nhân này trước toàn công ty
+ Tổ chức cuộc thi tay nghề toàn công ty để giúp người công nhân có thể
tự nâng cao tay nghề, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau qua đó những sản phẩm mà họ tạo ra sẽ có chất lượng cao hơn
+ Công ty còn luôn cố gắng tạo ra cảnh quan môi trường làm việc hấp dẫn
để thu hút nhân tài đến với công ty
Trang 94 Phân loại lao động.
4.1 Mục đích.
Để nâng cao hiệu quả sử dụng yếu tố con người Công ty giấy Bãi Bằng đã phân loại lao động nhằm mục đích:
+ Đánh giá thực trạng và trình độ của cán bộ công nhân viên trong công ty + Lên kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và phân công lao động một cách hợp lý
+ Có chế độ vật chất phù hợp với từng đối tượng cán bộ công nhân viên trong công ty
+ Tạo động lực phấn đấu chung của mỗi cán bộ công nhân viên và giữ được lực lượng cán bộ kinh tế kỹ thuật then chốt, công nhân có tay nghề cao trong công ty
4.2 Tiêu chuẩn để phân loại lao động.
Công ty giấy Bãi Bằng đã tiến hành phân nhóm và quy định tiêu chuẩn của các nhóm như sau:
a Nhóm I.
Là nhóm gồm các cán bộ kinh tế kỹ thuật then chốt của công ty và được công ty trực tiệp quản lý Nhóm này bao gồm những người ưu tú nhất trên lĩnh vực kinh tế, kỹ thuật và là lực lượng nòng cốt ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý chất lượng của toàn công ty
Tiêu chuẩn cụ thể đối với nhóm này:
+ Có ý thức kỷ luật tốt
+ Có trình độ chuyên môn nghiệp vụ tốt:
o Trình độ kinh tế kỷ thuật giỏi
Trang 10o Có khả năng giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tế thuộc phần công việc được phân công
o Có khả năng hướng dẫn, đào tạo các cán bộ công nhân viên khác.ư
o Có uy tín đối với mọi người
o Có năng lực điều hành, lãnh đạo
Để nâng cao hiệu quả sử dụng yếu tố con người trong quản lý chất lượng, đối với nhóm này ngoài việc đặt mức lương cao, công ty còn có chế độ phụ cấp thu nhập hàng tháng và phụ cấp của từng cá nhân được hội đồng quyết định
Ngoài ra để kích thích sự phấn đấu không ngừng của từng cá nhân trong nhóm này, công ty thường xuyên tổ chức giáo dục đào tạo, sau đó tổ chức thi cho cán bộ công nhân viên nhóm này, nếu họ không đạt thì có nguy cơ bị đẩy xuống nhóm dưới
b Nhóm II.
Là nhóm công nhân viên chính, nhóm này chiếm đa số trong toàn công ty và
là lực lượng đóng vai trò quan trọng đến hoạt động sản xuất và hoạt động chất lượng của công ty
Nhóm này có tiêu chuẩn sau:
+ ý thức kỷ luật tốt
+ Trình độ kỹ thuật nghiệp vụ khá
o Thường xuyên được phân công làm việc hay danh mục các công việc chinh do đơn vị xây dựng
o Có khả năng hoàn thành công việc được phân công một cách độc lập
Trang 11Nhóm này luôn được công ty đảm bảo : hệ số cấp bậc công việc cao, bảo đảm thu nhập cao, đảm bảo công việc phù hợp để giúp cho nhóm này yên tâm lao động, sản xuất và đóng góp những ý kiến hay cho công ty
c Nhóm III.
Là nhóm mới tuyển vào công ty để học việc, tập sự Nhóm này không có chế
độ vật chất cụ thể, tuy nhiên để kích thích sự phấn đấu của mọi cán bộ công nhân viên, công ty có kế hoạch đào tạo để người công nhân trong nhóm này có cơ hội phấn đấu để lên nhóm trên
IV ĐÁNH GIÁ CHUNG
1 Những thành tựu đạt được.
Sau những nỗ lực về đào tạo, bồi dưỡng, phát triển con người Cán bộ công nhân viên trong Công ty giấy Bãi Bằng đã thay đổi căn bản về nhận thức quản lý chất lượng Thay đổi cho việc xem công tác quản lý chất lượng chỉ là công tác kiểm tra, tập trung vào một số cán bộ và nhân viên phòng KCS Nay công ty đã xác định việc đảm bảo chất lượng và cải tiến chất lượng là trách nhiệm của mọi thành viên trong tổ chức Hơn nữa công ty đã thấy được vai trò quyết định của cán
bộ quản lý cấp cao trong quá trình quản lý chất lượng Mọi thành viên trong công
ty luôn ý thức được rằng: để nâng cao chất lượng “phải làm đúng ngay từ đầu” và quản lý chất lượng lấy việc phòng ngừa là chính Chính vì vậy mà việc sử dụng nguồn lực trong công ty giấy Bãi Bằng có hiệu quả hơn, hàng hoá sản xuất ra ngày càng có chất lượng tốt hơn
Trong 12 năm 1990-2002, Công ty đã đào tạo, nâng cao nghiệp vụ chuyên môn cho 20.261 lượt cán bộ công nhân viên Trung bình mỗi năm Công ty giấy Bãi Bằng đã đào tạo 1.688 lượt cán bộ công nhân viên Đây là một con số không nhỏ
và nó đã đem lại hiệu quả to lớn cho công ty trong vấn đề triển khai, thực hiện