Ngày nay, thương hiệu Minh Long được khẳng định bằng bộ sưu tập hơn 15.000chủng loại. Người tiêu dùng biết đến Minh Long không còn đơn thuần là tên của mộtcông ty, mà nó đã là tên của một thương hiệu gốm sứ nổi tiếng của Việt Nam khi sảnphẩm Minh Long có mặt khắp nơi trên thế giới và mang nhiều bước đột phá mà chưacó hãng nào sánh kịp. Sản phẩm Minh Long với đầy đủ các tiêu chí: chất lượng tốt vàổn định, tính thẩm mỹ cao mang nhiều ý nghĩa, đậm tính truyền thống nhân văn vàthấm đượm bản sắc dân tộc Việt Nam đã có mặt ở Hồng Kông, Pháp, Mỹ, NhậtBản… Không chỉ dừng lại ở thị trường trong nước và các quốc gia hiện có, Công tyMinh Long đang tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường sang các nước khác. Thị trường đầu tiên của công ty là thị trường Indonesia và Malaysia, sau một thờigian đã mở rộng thị trường sang Thái Lan, và gần đây nhất là Canada. Từ sự thànhcông trên các thị trường trên, hiện nay Công ty Minh Long đang tìm kiếm cơ hội trênmột thị trường mới và đầy tiềm năng của Việt Nam là thị trường Liên bang Nga. Ngalà một đất nước không xa lạ với Việt Nam, nhưng thị trường Nga lại là một thị trườngmới với hầu hết tất cả các mặt hàng xuất khẩu của Nga và là thị trường với tiềm năngrất lớn. Đặc biệt, đối với mặt hàng gốm sứ mỹ nghệ, thị trường Nga có tiềm năng rấtlớn. Bởi vì thị trường Nga đang dần phát triển sau một thời gian dài trì trệ. Do đó, thịtrường mở cửa, thu hút nhiều nhà đầu tư cũng như thu hút du lịch, kéo theo dịch vụkhách sạn phát triển. Đồng thời, đời sống của nhân dân Nga đang phát triển, xu hướnghưởng thụ và sẵn sàng chi trả cho các mặt hàng trang trí. Đây cũng là điều kiện thuậnlợi để mặt hàng gốm cao cấp của công ty thâm nhập thị trường. Từ đó việc đưa ranhững chiến lược phát triển là một hoạt động rất cần thiết và nhóm chúng em đã chọnđề tài “ Chiến lược kinh doanh gốm sứ tại thị trường Nga ”
Trang 1MỤC LỤC
1 Lịch sử Minh Long I: 4
2 Đặc tính sản phẩm của Minh Long I: 5
3 Các danh hiệu đã đạt được: 6
4 Quy trình sản xuất và năng lực sản xuất: 7
II XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC XUẤT KHẨU GỐM SỨ MINH LONG SANG THỊ TRƯỜNG NGA: 11 2.1 Tổng quan về Liên bang Nga: 11
2.2 Thị trường Nga: 15
2.3 Quan hệ kinh tế Việt – Nga 17
2.4 Nhu cầu và thị hiếu hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam tại Nga: 21
2.5 Phân khúc thị trường 23
2.6 CHIẾN LƯỢC MARKETING: 29
2.6.1 CHIẾN LƯỢC SẢN PHẨM 29
2.6.2 CHIẾN LƯỢC GIÁ 31
2.6.3 CHIẾN LƯỢC XÚC TIẾN 32
2.6.4 CHIẾN LƯỢC PHÂN PHỐI 33
2.7 QUY TRÌNH XUẤT KHẨU : 34
III - KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT: 40 Kết luận về việc mở rộng thị trường tiêu thụ gốm sứ Minh Long tại Nga: 40
Đề xuất cho việc mở rộng thị trường được hiểu quả hơn: 42
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, thương hiệu Minh Long được khẳng định bằng bộ sưu tập hơn 15.000chủng loại Người tiêu dùng biết đến Minh Long không còn đơn thuần là tên củamột công ty, mà nó đã là tên của một thương hiệu gốm sứ nổi tiếng của Việt Namkhi sản phẩm Minh Long có mặt khắp nơi trên thế giới và mang nhiều bước đột phá
mà chưa có hãng nào sánh kịp Sản phẩm Minh Long với đầy đủ các tiêu chí: chấtlượng tốt và ổn định, tính thẩm mỹ cao mang nhiều ý nghĩa, đậm tính truyền thốngnhân văn và thấm đượm bản sắc dân tộc Việt Nam đã có mặt ở Hồng Kông, Pháp,
Mỹ, Nhật Bản… Không chỉ dừng lại ở thị trường trong nước và các quốc gia hiện
có, Công ty Minh Long đang tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường sang các nướckhác
Thị trường đầu tiên của công ty là thị trường Indonesia và Malaysia, sau một thờigian đã mở rộng thị trường sang Thái Lan, và gần đây nhất là Canada Từ sự thànhcông trên các thị trường trên, hiện nay Công ty Minh Long đang tìm kiếm cơ hộitrên một thị trường mới và đầy tiềm năng của Việt Nam là thị trường Liên bang Nga.Nga là một đất nước không xa lạ với Việt Nam, nhưng thị trường Nga lại là một thịtrường mới với hầu hết tất cả các mặt hàng xuất khẩu của Nga và là thị trường vớitiềm năng rất lớn Đặc biệt, đối với mặt hàng gốm sứ mỹ nghệ, thị trường Nga cótiềm năng rất lớn Bởi vì thị trường Nga đang dần phát triển sau một thời gian dài trìtrệ Do đó, thị trường mở cửa, thu hút nhiều nhà đầu tư cũng như thu hút du lịch, kéotheo dịch vụ khách sạn phát triển Đồng thời, đời sống của nhân dân Nga đang pháttriển, xu hướng hưởng thụ và sẵn sàng chi trả cho các mặt hàng trang trí Đây cũng
là điều kiện thuận lợi để mặt hàng gốm cao cấp của công ty thâm nhập thị trường
Từ đó việc đưa ra những chiến lược phát triển là một hoạt động rất cần thiết vànhóm chúng em đã chọn đề tài “ Chiến lược kinh doanh gốm sứ tại thị trường Nga ”
-
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên chúng em xin chân thành cảm ơn GVHD TS Mai Thanh Hùng, Phókhoa Thương Mại - Du Lịch đã tận tình hướng dẫn để chúng em thực hiện bài tiểuluận này
Đồng thời nhóm xin chân thành cảm ơn sự nhiệt tình nghiêm túc của các thànhviên trong nhóm cũng như các bạn sinh viên khác trong lớp học phần 211008002.Trong quá trình hoàn thành bài tiểu luận còn nhiều thiếu sót, mong nhận được sựgóp ý của thầy và các bạn để chúng em hoàn thiện bài tiểu luận đạt hiệu quả caonhất
Xin chân thành cảm ơn!
-
Trang 4- GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY TNHH GỐM SỨ MINH LONG I
Lịch sử Minh Long I:
Tháng 4/2008 công ty gốm sứ cao cấp Minh Long đã lọt vào danh sách 30 doanhnghiệp đầu tiên của Việt Nam được biểu trưng “Thương hiệu quốc gia”, tháng05/2010 Top 43 Thương Hiệu Quốc Gia Trong năm 2010 Công Ty cũng đạt danhhiệu giải vàng chất lượng Việt Nam Và tháng 11/2011 Công Ty Minh Long xuấtsắc đạt giải thưởng Châu Á Thái Bình Dương trong số 18 doanh nghiệp
Ngắm nhìn những bộ sưu tập sản phẩm gốm sứ với nhiều phong cách tươngphản, vừa u mặc quyến rũ, vừa tươi tắn trẻ trung trong “giang sơn gốm sứ” củaMinh Long I mới thấy hết tài năng và sự thăng hoa của người thợ gốm Cho đến nay
có thể nói sản phẩm của Minh Long I đã chinh phục được cả những thị trường khótính nhất như Nhật Bản, Mỹ, châu Âu Thành công này có được phần lớn là nhờvào sự tìm tòi sáng tạo, năng động và những nỗ lực không biết mệt mỏi của người
“chèo lái” con thuyền Gốm sứ Minh Long Người đó là ông Lý Ngọc Minh, Giámđốc Minh Long I
Công ty Minh Long thành lập vào năm 1970 Minh Long là cái tên được ghép từtên của hai người bạn Lý Ngọc Minh và Dương Văn Long khi cả hai đều mới 18-20tuổi
Năm 1980 do chí hướng của hai ông chủ trẻ khác nhau nên Minh Long được tách
ra nhưng vẫn lấy tên Minh Long để đặt tên cho cơ sở mới bởi tình cảm trân trọngnhau Minh Long I của Lý Ngọc Minh tiếp tục theo đuổi nghề gốm sứ mỹ nghệ, cònMinh Long II của người bạn Dương Văn Long đi vào sáng tạo những sản phẩm sứcách điện phục vụ cho công cuộc đổi mới đất nước
Năm 1970 được lấy là năm đánh dấu sự ra đời của thương hiệu Minh Long I.Ngày nay, thương hiệu Minh Long I được khẳng định bằng bộ sưu tập hơn15,000 chủng loại Người tiêu dùng biết đến Minh Long I không còn đơn thuần là
Trang 5tên của một công ty, mà nó đã là tên của một thương hiệu gốm sứ nổi tiếng của ViệtNam khi sản phẩm Minh Long I có mặt khắp nơi trên thế giới và mang nhiều bướcđột phá mà chưa có hãng nào sánh kịp.
Với dây chuyền sản xuất tiên tiến và hiện đại mang tầm cỡ quốc tế, sản phẩmgốm sứ Minh Long I có chất lượng rất cao và ổn định Không những vậy, sản phẩmvừa hiện đại vừa mang đậm nét truyền thống văn hóa Việt Nam và đã được ngườitiêu dùng biết đến và đón nhận một cách nồng nhiệt ở thị trường trong nước vàngoài nước
Công ty đã liên tiếp đạt hơn 20 huy chương vàng và giải thưởng WIPO của SởHữu Trí Tuệ (Liên Hiệp Quốc) Không chỉ dừng ở đó mà ông Lý Ngọc Minh (TGĐCông ty) còn đạt được nhiều danh hiệu cao quý khác như là bằng khen của ThủTướng và huân chương Anh hùng lao động do Chủ tịch nước ban tặng
2 Đặc tính sản phẩm của Minh Long I:
Có thể khẳng định, các sản phẩm sứ mang thương hiệu Minh Long I luônchiếm được lòng tin của đại đa số người tiêu dùng - những người yêu thích sự sạch
sẽ, tiện lợi và an toàn của những vật dụng bằng sứ và đặc biệt là lựa chọn hàng đầucủa các nhà hàng danh tiếng Làn sóng cạnh tranh ngày càng tăng đó đã tạo cơ hộicho Minh Long Ithể hiện bản lĩnh của một “thương hiệu lớn”, thương hiệu hàng đầu
về sản xuất sản phẩm gốm sứ chất lượng cao tại Việt Nam.Trong nhiều năm qua, nền tảng cơ bản xây dựng niềm tin trong lòng khách hàng củaMinh Long I chính là chất lượng của sản phẩm
Đặc tính đầu tiên mà khách hàng có thể cảm nhận ngay bằng trực quan là vẻđẹp và sự sang trọng bởi sự sáng, bóng và trong trẻo trên sản phẩm sứ của MinhLong I mang lại Sự khắt khe trong việc chọn lọc nguồn nguyên liệu thô đầu vào; sựđầu tư “mạnh mẽ” vào trang thiết bị, máy móc hiện đại và ứng dụng công nghệ tiêntiến nhất để sản xuất đã cho kết quả tương xứng Đây là đặc tính không dễ dàng tìmthấy được trên những sản phẩm cùng loại Điều này không chỉ tạo sự hài lòng cho
Trang 6người sử dụng mà còn tăng niềm hãnh diện của người chủ sở hữu.Nếu nét bóng bẩy bên ngoài thu hút mọi người thì đặc tính bền, khó bể mẻ, trầy xướtcủa sản phẩm lại chinh phục được cả những khách hàng khó tính, nhất là khách hàng
có kinh doanh nhà hàng Tần suất sử dụng cao, thường xuyên va chạm nhưng khôngmuốn sản phẩm bị mẻ hay trầy, có thể sử dụng lâu dài - mối quan tâm rất lớn củanhóm khách hàng này - đã được đáp ứng thỏa đáng khi sử dụng những sản phẩm củaMinh Long I (được nung ở nhiệt độ cao 1.380oC và sử dụng những nguyên liệu tốtnhất nên rất bền, chắc)
Công ty gốm sứ Minh Long I luôn xem sản phẩm mình tạo thành là nhữngđứa con do chính mình sinh ra nên tất cả đều phải được chăm sóc, học hành, thi cử.Tiêu chí của sản phẩm Minh Long I gồm có :
Bốn không: Không thời gian, không biên giới, không giới tính, không tuổi tác
Bốn có: Có văn hóa, có nghệ thuật, có phong cách và có hồn
Gần đây, Công ty đã ứng dụng thành công công nghệ Nano trong sản xuấtsản phẩm, làm cho bề mặt sản phẩm trở nên láng, mịn, dễ rửa, không bám dầu mỡ.Đây có thể xem là bước đột phá lớn trong công nghệ sản xuất của Minh Long I vàtin vui cho các khách hàng vì không cần sử dụng nhiều đến chất tẩy rửa, góp phầntiết kiệm chi phí
3 Các danh hiệu đã đạt được:
Huân chương Anh Hùng lao động thời kỳ đổi mới
Huân chương lao động hạng 2
Huân chương lao động hạng 3 (cá nhân và công ty)
ISO 9001: 2000
Đạt danh hiệu hàng Việt Nam chất lượng cao từ năm 1999 đến nay
Trang 7Top 30 thương hiệu quốc gia
Và nhiều bằng khen do Sở, Ban, Ngành trao tặng …
4 Quy trình sản xuất và năng lực sản xuất:
a Quy trình sản xuất:
Về tổ chức sản xuất, công ty đầu tư áp dụng Hệ thống quản lý chất lượngtheo tiêu chuẩn ISO 9001 phiên bản 2000 vào sản xuất, được cấp Chứng chỉ ISO9001: 2000 vào năm 2002 và trở thành công ty chuyên SX-KD gốm sứ mỹ nghệxuất khẩu và gia dụng cao cấp đầu tiên ở Việt Nam được cấp chứng chỉ này Đây làmột trong những “giấy thông hành” trong tiến trình đưa những sản phẩm của thươnghiệu Minh Long
5
Trang 8Quy trình sản xuất sản phẩm (Nguồn: Phòng tổng hợp)
Công ty đã ứng dụng thành công công nghệ Nano trong sản xuất sản phẩm,làm cho bề mặt sản phẩm trở nên láng, mịn, dễ rửa, không bám dầu mỡ, không cần
sử dụng nhiều đến chất tẩy rửa, góp phần tiết kiệm chi phí, sản phẩm chế tạo bằngcông nghệ Nano có các đặc tính siêu việt như nhỏ hơn, nhanh hơn, bền hơn hoặcthêm nhiều đặc tính hoàn toàn mới so với các thiết bị được chế tạo trên nền tảngcông nghệ hiện nay
Đóng gói
Sấy Khuấy trộn
Nguyên liệu
Trang 9Cụ thể là công ty đã dành hơn 397 tỷ đồng để nhập máy móc thiết bị phục vụcho sản xuất như hệ thống máy đùn đất, hệ thống phun men, máy rót áp lực, máy lausản phẩm có rôbốt
Trong 10 năm (1996-2006) công ty đã chế tạo thành công khuôn đúc bằngthủy lực cho máy dập ép thủy lực cao; nghiên cứu chế tạo và ứng dụng hệ thống sấyliên hoàn theo công nghệ Hoa Kỳ; về lò nung đã nghiên cứu chế tạo thành công 2 lògas con thoi 4m3, có chất lượng như các lò gas của Đài Loan nhưng có nhiều cảitiến hơn và giá thành chỉ bằng 30%; thiết kế máy tinh luyện đất qua các giai đoạn,máy chép hình tự động hóa; chế tạo máy phối men - màu tự động điều khiển quamáy vi tính ; năm 2005 sản xuất sản phẩm phù điêu làm bằng máy - đây được xem
là bước đột phá cho loại sản phẩm mỹ thuật được sản xuất bằng máy
b Quản lý nguồn nhiên liệu:
Cái xác đầu tiên là đất Bình Dương mới có đất sét trắng và đất đen dẻo phalàm lu, khạp, đất Vĩnh Phú, Ấn Độ… một phôi đất có 12 đến 16 loại nguyện liệu
Để sản xuất ra một sản phẩm đạt chất lượng, Minh Long rất khắt khe trongviệc chọn lọc nguồn nguyên liệu thô đầu vào; Do công ty có mối quan hệ thân thiệnvới nhà cung ứng và vị trí của cơ sở gần nguồn khai thác nguyên liệu nên có rấtnhiều sự lựa chọn, chủ động được nguồn nguyên liệu đầu vào với giá cả thấp nhất cóthể (chi phí vận chuyển thấp) Ngoài ra, cơ sở còn có hệ thống kho bãi lớn có khảnăng dự trữ nhiều nguyên nhiên liệu có thể cung ứng liên tục cho quá trình sản xuất
Công ty đã ký kết các hợp đồng cung cấp nguyên liệu với các đối tác dài hạnnên nguồn nguyên liệu rất ổn định Đặc biệt là công ty có hệ thống nhà kho chứanguyên liệu đủ phục vụ lâu dài cho công ty Bên cạnh đó, Công ty cũng đã tìmmua nguyên liệu từ các các mỏ khai thác gần nơi sản xuất của Công ty để giảm giáthành và đảm bảo đủ sản lượng xuất khẩu
c Năng lực của Minh Long I:
Nằm trong khu công nghiệp Bình Dương (gần thành phố Hồ Chí Minh), nhàmáy Minh Long I hiện nay có diện tích hoạt động trên 120.000m2
Trang 10Hiện nay, Minh Long I đã trở thành một doanh nghiệp có số vốn đầu tư trên 50 triệuUSD, giải quyết việc làm cho hơn 2.000 lao động (năm 2009 tổng số CB-CNV củacông ty lên đến khoảng 1.800 người), tốc độ tăng trưởng đầu tư của công ty cũng đạt
ở mức trên 5 triệu USD/năm Sản phẩm mang thương hiệu gốm sứ Minh Long I cótrên 15.000 chủng loại, riêng hàng xuất khẩu có tới 3.000 mẫu mã khác nhau Chấtlượng của sản phẩm đã được chứng minh khi liên tục nhiều năm liền gốm sứ MinhLong I được người tiêu dùng bình chọn là “Hàng Việt Nam chất lượng cao”
Thành công của gốm sứ Minh Long I là nhờ biết cách nâng tầm chính mình Vớichiến lược tập trung cho công nghệ và thiết kế
Trong khi, hầu hết cơ sở sản xuất gốm sứ trong nước còn sử dụng công nghệ lạchậu, thì công ty đã đầu tư hàng triệu USD để nhập lò nung của châu Âu, thuê kỹ sưnước ngoài lắp ráp cùng với những bí quyết sáng tạo riêng như thêm bớt các chi tiếtcủa lò nung để có thể điều chỉnh ngọn lửa phù hợp với màu men độc đáo, tạo sự mịnmàng chiều sâu cho màu men mà ngay chính các hãng gốm sứ nổi tiếng thế giới từchâu Âu, Nhật Bản đều chưa làm được
Ở Minh Long I, mọi sản phẩm vừa ra khỏi dây chuyền sản xuất đều được kiểm trabởi hệ thống kiểm soát chất lượng chặt chẽ, và chỉ sau khi đáp ứng yêu cầu qui định,sản phẩm mới được chuyển đến khách hàng Bằng cách này, Công ty bảo đảm vớikhách hàng sẽ không có sản phẩm bị khuyết tật, và đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn bắtbuộc về chất lượng
Từ năm 2000, nhận thấy tầm quan trọng của việc bảo hộ thương hiệu tại thị trườngnước ngoài, công ty đã đăng ký nhãn hiệu quốc tế theo Thoả ước Madrid cho cácsản phẩm gốm sứ và chỉ định đăng ký tại 16 quốc gia chủ yếu là các nước có nềncông nghiệp gốm sứ phát triển của châu Âu như: Pháp, Đức, Cộng hòa Séc, Nga,Hungary Chính nhờ ý thức tạo dựng thương hiệu và bảo vệ tài sản trí tuệ cũng như
sự quyết tâm của doanh nghiệp mà Công ty TNHH gốm sứ cao cấp Minh Long I
Trang 11không gặp phải những vấp váp về kiện tụng thương hiệu khi thâm nhập thị trườngquốc tế, cho dù sản phẩm của công ty là nhóm sản phẩm rất dễ bị làm giả, làm nhái.
II XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC XUẤT KHẨU GỐM SỨ MINH LONG SANG THỊ TRƯỜNG NGA:
2.1 Tổng quan về Liên bang Nga:
Địa lý
Liên bang Nga trải dài trên phần phía bắc của siêu lục địa Á-Âu Tuy rằng Ngachiếm phần lớn khu vực Bắc cực và cận Bắc cực nhưng có ít hơn về dân số, hoạtđộng kinh tế cũng như các sự đa dạng vật lý trên một đơn vị diện tích so với phầnlớn các khu vực khác, phần lớn diện tích ở phía nam của khu vực này có phong cảnh
và khí hậu đa dạng hơn Phần lớn đất đai Nga là các đồng bằng rộng lớn, ở cả châu
Âu và châu Á, được biết đến như là Siberi Các đồng bằng này chủ yếu là thảo nguyên về phía nam và rừng rậm về phía bắc, với các tundra (lãnh nguyên) dọc theo
bờ biển phía bắc Các dãy núi chủ yếu nằm ở biên giới phía nam, chẳng hạn nhưKavdaz (ở đây có đỉnh Elbrus, là điểm cao nhất thuộc Nga và châu Âu với cao độ5.633 m) và dãy núi Altai, cũng như ở phần phía đông, chẳng hạn như dãyVerkhoyansk hoặc các núi lửa trên Kamchatka Dãy Ural, là một dãy núi chạy theohướg bắc-nam, tạo ra sự phân chia cơ bản giữa châu Âu và châu Á cũng là một dãynúi nổi tiếng
Dân số
Liên bang Nga là một xã hội đa sắc tộc đa dạng, là nơi sinh sống của 160 nhómsắc tộc và người bản xứ khác nhau Dù dân số Nga khá lớn, mật độ dân số thấp bởidiện tích vĩ đại của nước này Dân số tập trung đông nhất tại vùng châu Âu của Nga,gần dãy Ural, và ở phía tây nam Siberia 73% dân số sống tại các khu vực đô thị.Theo dữ liệu được Sở Thống kê Nhà nước Liên bang Nga xuất bản, tỷ lệ tử củaNga đã giảm 4% trong năm 2007, so với năm 2006, ở mức khoảng 2 triệu người
Trang 12chết, trong khi tỷ lệ sinh tăng 8.3% hàng năm lên ước tính 1.6 triệu ca sinh Cácnguyên nhân chủ yếu khiến dân số Nga giảm sút là tỷ lệ tử cao và tỷ lệ sinh thấp.Tuy tỷ lệ sinh của Nga ngang bằng với các quốc gia châu Âu (12.1 sinh trên 1000người năm 2008 so với mức trung bình của Liên minh Châu Âu 9.90 trên 1000) dân
số của họ giảm với tỷ lệ lớn hơn bất kỳ một quốc gia châu Âu nào khác bởi tỷ lệ tửcao hơn nhiều Tuy nhiên, Bộ Y tế và Vấn đề Xã hội Nga đã dự đoán tới năm 2011,
tỷ lệ tử của nước này sẽ cân bằng với tỷ lệ sinh vì số sinh gia tăng và số tử giảm
Phân chia hành chính
Liên bang Nga là sự hợp thành của một lượng lớn các chủ thể hành chính cấpliên bang, tổng cộng là 83 đơn vị hợp thành (chủ thể) như vậy Tại Nga có 21 nướccộng hòa trong phạm vi liên bang có mức độ tự trị cao trong phần lớn các vấn đề vàchúng gần như tương ứng với khu vực sinh sống của các bộ tộc người thiểu số ởNga Phần còn lại của lãnh thổ bao gồm 48 tỉnh (oblast) và 7 vùng (krai), 1 tỉnh tựtrị (avtonomnaya oblast) và 9 khu tự trị (avtonomnyi okrug) Ngoài các đơn vị hànhchính này còn 2 thành phố trực thuộc trung ương (Moskva và Saint Peterburg) Gầnđây nhất, 7 vùng liên bang lớn về diện tích (4 vùng ở châu Âu và 3 vùng ở châu Á)
đã được bổ sung như một thể chế hành chính giữa các thể chế hành chính nói trên vàcấp độ quốc gia
Chính phủ và chính trị
Theo hiến pháp, được thông qua trong cuộc trưng cầu dân ý ngày 12 tháng 12năm 1993 sau cuộc khủng hoảng hiến pháp Nga năm 1993, Nga là một liên ban vàtheo chính thức là một nền cộng hòa bán tổng thống, theo đó Tổng thống là nguyênthủ quốc gia và Thủ tướng là lãnh đạo chính phủ Nga được cơ cấu theo nền tảngmột chế độ dân chủ đại diện Quyền hành pháp thuộc chính phủ Quyền lập phápthuộc hai viện của Quốc hội liên ban Chính phủ được điều chỉnh bằng một hệ thốngkiểm tra và cân bằng được định nghĩa trong Hiến pháp Liên bang Nga, là tài liệupháp lý tối cao của đất nước và khế ước xã hội cho người dân Liên bang Nga
Trang 13Tổng thống được bầu theo phổ thông đầu phiếu với nhiệm kỳ sáu năm (đượctham gia tranh cử nhiệm kỳ hai nhưng bị hiến pháp cấm cầm quyền ba nhiệm kỳ liêntiếp); cuộc bầu cử gần nhất được tổ chức năm 2008 Các bộ của chính pủ gồm thủtướng và các phó thủ tướng, bộ trưởng và các cá nhân được lựa chọn khác; tất cảđều do tổng thống chỉ định theo sự giới thiệu của Thủ tướng (tuy nhiên việc chỉ địnhthủ tướng phải được Duma Quốc gia thông qua).
Nhánh lập pháp quốc gia là Quốc hội Liên bang, gồm hai viện; Duma quốc giavới 450 thành viên và Hội đồng liên bang 176 thành viên Các đảng chính trị lớn củaNga gồm Nước Ngia, Đảng cộng sản , Đảng Dân chủ Tự do Nga, và Nước Nga tươiđẹp
Văn hóa kinh doanh của người Nga.
Văn hóa Nga – những khái niệm và giá trị cơ bản
Chủ nghĩa tập thể (Collectivism):
Qua quá trình lịch sử hào hùng, Nga vẫn duy trì tinh thần cộng đồng mạnh mẽ vàđiều này ngày nay vẫn còn được duy trì trong thực tiễn kinh doanh Điều kiện khíhậu khắc nghiệt ở Nga đã tạo cho người Nga có tinh thần hợp tác, phối hợp để tồntại hơn là cạnh tranh lẫn nhau Tính cộng tác, tính tập thể này là một đặc tính làmnên sự khác biệt giữa người Nga với nhiều người phương Tây khác
Chủ nghĩa quân bình (Egalitarianism):
Một khái niệm quan trọng liên quan đến môi trường làng xã đó là “chủ nghĩ quânbình” – đây là một triết lý xã hội ủng hộ việc xóa bỏ sự bất bình đẳng và khuyếnkhích phân phối đều lợi nhuận Đặc tính này trong hoạt động kinh doanh được thểhiện thông qua chiến lược kinh doanh bình đẳng, thỏa hiệp và đôi bên cùng có lợi.Người Nga rất ý thức và tin vào sự ngang bằng, mỗi thương vụ thường xuất phát từquan điểm hai bên cùng có lợi và cùng chia sẻ lợi ích ngang nhau
Trang 14Từ nổi tiếng và thiêng liêng trong tiếng Nga là “dusha” nghĩa là “tâm hồn” là từtrung tâm trong hành vi hàng ngày của người Nga và khi xây dựng mối quan hệ kinhdoanh thành công với người Nga, bạn sẽ nhận thấy tình cảm chung tốt đẹp sẽ đượchình thành
Thực tiễn làm việc ở Nga:
Về giờ giấc làm việc, đối với người Nga, bản thân họ chậm vài phút không quantrọng nhưng người Nga luôn mong muốn đối tác của mình đúng giờ
Về cách thức làm việc, fax và email là phương tiện giao tiếp tốt nhất được ưachuộng, vì văn thư bưu điện có thể thất lạc Theo tập quán, trước khi đến Nga, bạncần thông báo với công ty phía Nga về những đề xuất và mục tiên kinh doanh dựkiến của bạn Trong mọi giao dịch công việc, giấy bút, văn bản là phần tối quantrọng, nhìn chung, người Nga thường ít tin vào những văn bản không có chữ ký.Cấu trúc và hệ thống cấp bậc trong các công ty Nga: Theo cấu trúc cấp bậc trongthực tiễn kinh doanh ở Nga, cấp trên có quyền quyết định đối với cấp dưới Tuynhiên, do văn hóa chủ nghĩa tập thể, người Nga thường khuyến khích tinh thần làmviệc dân chủ và linh hoạt Việc thể hiện tôn trọng cấp trên và ý thức rõ cấp bậc rấtquan trọng trong việc xây dựng và duy trì quan hệ kinh doanh ở Nga
Quan hệ công việc ở Nga: Quan hệ cá nhân và quan hệ thân mật là phần trung tâmtrong hoạt động kinh doanh ở Nga Sự tiếp xúc tại các buổi gặp mặt trao đổi côngviệc như đơn giản là xiết chặt tay hay thậm chí cái ôm là biểu hiện tích cực Trongtrường hợp có bất đồng, nên tránh cách xử lý bằng đường chính thống, cần lưu ý,người Nga rất “hướng về con người” và sẽ hưởng ứng với cách tiếp cận cá nhân Thực hiện kinh doanh tại Nga Thực tiễn kinh doanh ở Nga: Danh thiếp rất quantrọng Nếu có thể, bạn nên in danh thiếp một mặt bằng tiếng Nga và một mặt bằngtiếng Anh Khi diễn thuyết bạn cần trình bày rõ ràng đi thẳng vào vấn đề và logic
Trang 15Mặc dù nhiều vấn đề mang tính nguyên tắc được thảo luận trong môi trường thânthiện tại những địa điểm không chính thức nhưng thương lượng, quyết định cuốicùng được thực hiện tại văn phòng Một lưu ý khác, khi bắt đầu buổi gặp mặt, ngườiđứng đầu công ty thường mở đầu cuộc thảo luận và giới thiệu các thành viên theothứ tự cấp bậc từ trên xuống dưới
Một số phép xã giao ở Nga: Nên bắt tay chặt khi chào gặp mặt và tạm biệt ngườiNga đồng thời nhìn thẳng vào mắt đối tác Nên chia sẻ vài câu chuyện thân mậttrước khi đi vào công việc, thường là nói về gia đình và các vấn đề cá nhân Nênchuẩn bị một món quà để thể hiện sự phát triển của công ty bạn và tầm quan trọngcủa thương vụ sắp tới, thường là vật phẩm mang đặc trưng của vùng/đất nước bạnhoặc vật phẩm có logo của công ty bạn
Đừng ngại thể hiện một số cảm xúc, tình cảm Người Nga có câu ngạn ngữ “ đừngvội trả lời” mà “hãy vội lắng nghe” Đừng tán dương hay khen thưởng cá nhân nàocông khai trước đông người vì điều này có thể làm người khác nghi ngờ hoặc tạo ra
sự đố kỵ Bạn cần lưu ý là ở Nga, chủ nghĩa tập thể chi phối các cá nhân
2.2 Thị trường Nga:
Kinh tế
Sau sự tan rã của Liên Xô, sự phục hồi nhỏ của Nga dưới ảnh hưởng của kinh tế thịtrường lần đầu tiên diễn ra vào khoảng năm 1997 Trong năm đó, cuộc khủng hoảngtài chính Châu Á đã lên đến điểm đỉnh trong việc phá giá của đồng rúp vào tháng 8năm 1998, làm cho chính phủ bị vỡ nợ và làm suy giảm trầm trọng mức sống tiêuchuẩn của phần lớn dân chúng Vì thế, năm 1998 cũng đã được ghi nhận như là nămcủa suy thoái và sự tăng cường rút vốn ra khỏi nền kinh tế
Tuy nhiên, nền kinh tế Nga đã phục hồi vừa phải trong năm 1999 Kinh tế Nga đã đivào trong giai đoạn phát triển nhanh, GDP tăng trưởng trung bình 6,8% trên nămtrong giai đoạn 1994-2004 trên cơ sở của giá dầu mỏ cao, đồng rúp yếu, và tăng
Trang 16trưởng của các ngành công nghiệp và dịch vụ Sự phục hồi kinh tế này cùng với cốgắng cải tổ của chính quyền trong các năm 2000-2001 để thúc đẩy cải cách về cấutrúc đang bị thụt lùi, đã làm tăng sự tin cậy của các nhà kinh doanh và đầu tư vềtriển vọng của nền kinh tế Nga trong thập niên thứ hai của thời kỳ chuyển đổi Ngavẫn dựa chủ yếu vào xuất khẩu hàng hóa, cụ thể là dầu mỏ, khí đốt, kim loại và gỗ,các mặt hàng này chiếm trên 80% kim ngạch xuất khẩu
Năm 2004, GDP của Nga đạt 1.200 tỷ € (1.500 tỷ USD), làm cho Nga trở thành nềnkinh tế lớn thứ 11 trên thế giới và thứ 5 ở châu Âu Nếu mức tăng trưởng hiện tại là
ổn định, dự kiến Nga sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ hai ở châu Âu sau Đức (1.900
tỷ € hay 2.300 tỷ USD) và là thứ 8 trên thế giới trong vài năm tới
Thách thức lớn nhất đối với Nga là các biện pháp để thúc đẩy sự phát triển của các
xí nghiệp nhỏ và vừa (SME) trong điều kiện môi trường kinh doanh với hệ thốngngân hàng trẻ và khác thường, được nắm giữ bởi các ông trùm Nga (oligarch).Nhiều ngân hàng Nga là sở hữu của các nhà doanh nghiệp hay các ông trùm, lànhững người thông thường sử dụng các khoản tiền gửi ở ngân hàng để cho cácdoanh nghiệp của chính mình vay mượn
Thúc đẩy đầu tư nước ngoài cũng là một thách thức lớn Ngoài ra, Nga cũng đượchưởng lợi từ việc tăng giá dầu mỏ và vì thế có khả năng thanh toán các khoản nợkhổng lồ cũ Sự phân bổ công bằng các thu nhập từ các nguồn tài nguyên thiênnhiên này từ công nghiệp cho các lĩnh vực khác cũng là một vấn đề Việc địnhhướng cho người tiêu dùng và thúc đẩy chi tiêu vào hàng tiêu dùng là một việc khákhó khăn đối với nhiều khu vực ở các tỉnh, khi mà ở các khu vực này nhu cầu tiêudùng rất đơn giản, mặc dù đã có nhiều tiến bộ đáng khen ngợi đã được thực hiện ởcác thành phố lớn, đặc biệt là trong các lĩnh vực như may mặc, lương thực, thựcphẩm, công nghiệp giải trí
Trang 17Tuy nhiên, một số tập đoàn quốc tế đã đầu tư rất lớn vào Nga Theo Quỹ tiền tệ quốc
tế (IMF), Nga có khoảng 26 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp tích lũy của người nướcngoài trong giai đoạn 2001-2004 (trong đó 11,7 tỷ USD diễn ra trong năm 2004)
Cán cân thương mại
Theo tin từ Tổng cục Hải quan Liên bang Nga, thuận sai cán cân ngoại thương củaNga trong giai đoạn tháng 1 – tháng 8 năm nay đã tăng lên đến 142,2 tỷ USD Nhưvậy thặng dư ngoại thương của Nga thời kỳ này tăng 5,3% so với cùng kỳ nămngoái (VEN) - Theo tin từ Tổng cục Hải quan Liên bang Nga, thuận sai cán cânngoại thương của Nga trong giai đoạn tháng 1 – tháng 8 năm nay đã tăng lên đến142,2 tỷ USD Như vậy thặng dư ngoại thương của Nga thời kỳ này tăng 5,3% sovới cùng kỳ năm ngoái
Từ đầu năm 2012, cả nhập khẩu lẫn xuất khẩu của Nga đều tăng Nhập khẩu tăng2,6%, lên 200,4 tỷ USD, xuất khẩu tăng mạnh hơn, đạt 3,7%, lên 342,7 tỷ USD Từđầu năm, cả nhập khẩu lẫn xuất khẩu của Nga đều tăng Nhập khẩu tăng 2,6%, lên200,4 tỷ USD, xuất khẩu tăng mạnh hơn, đạt 3,7%, lên 342,7 tỷ USD
Trong những năm tới, Nga không dự đoán xuất khẩu sẽ tăng mạnh, vì dầu mỏ và khíđốt chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu xuất khẩu của Nga, mà xuất khẩu những mặthàng này dự định sẽ không tăng đáng kể Thực tế, kim ngạch xuất khẩu của Nga chỉ
có thể tăng mạnh trong trường hợp giá dầu mỏ và khí đốt tăng cao trên thị trường thếgiới, mà điều này chưa chắc đã xảy ra khi rủi ro kinh tế vĩ mô là rất lớn ở cả châu
Âu, lẫn Mỹ và Trung Quốc Bởi vậy, với việc Nga gia nhập WTO và nhập khẩu dựđoán tăng, thặng dư ngoại thương của Nga trong những năm tới sẽ bắt đầu giảm
2.3 Quan hệ kinh tế Việt – Nga.
Sau khi Liên Xô tan rã (tháng 12/1991), quan hệ hợp tác nhiều mặt, cùng có lợi giữaViệt Nam và Liên bang Nga tiếp tục được coi trọng và phát triển Quan hệ hai nướcdần phục hồi và ngày càng phát triển mạnh mẽ, toàn diện
Trang 18Cùng với quá trình đổi mới kinh tế ở Việt Nam và cải cách kinh tế ở LB Nga, quan
hệ kinh tế, thương mại giữa hai nước không ngừng phát triển Đặc biệt từ năm 1994,kim ngạch buôn bán hai chiều Việt Nam-Liên bang Nga đạt khoảng 500 triệu USD,năm 2002 đạt 700 triệu USD, năm 2003 đạt 651,3 triệu USD và năm 2004 xấp xỉ
700 triệu USD Năm 2008, kim ngạch trao đổi hàng hóa giữa Việt Nam và Liênbang Nga đạt 1,641 tỷ USD
Liên bang Nga đã trở thành đối tác chiến lược và là thị trường truyền thống của ViệtNam Những mặt hàng mà Nga xuất khẩu sang Việt Nam đều là những mặt hàngthiết yếu cho nhu cầu sản xuất của Việt Nam như sản phẩm dầu mỏ, sắt thép, phânbón, giấy…
Việt Nam xuất khẩu sang Nga chủ yếu là sản phẩm nhiệt đới mà Nga không có.Chính vì vậy, trong cơ cấu các mặt hàng xuất khẩu của Nga và Việt Nam khôngchứa đựng nội hàm cạnh tranh mà còn bổ sung cho nhau
Trong những năm gần đây, hợp tác về kinh tế thương mại giữa Việt Nam – LB Nga
đã có những bước tiến vượt bậc
Năm 2011, kim ngạch thương mại hai nước đạt 2,12 tỷ USD, đây cũng là năm đầutiên Việt Nam xuất siêu sang thị trường Nga Với một loạt biện pháp hỗ trợ từ chínhphủ hai nước Việt Nam-LB Nga, các doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước nhiều
cơ hội kinh doanh đầy hứa hẹn tại thị trường Nga
Theo số liệu thống kê từ TCHQ Việt Nam, 4 tháng đầu năm 2012 Việt Nam đã xuấtkhẩu 417,2 triệu USD, tăng 34,65% so với cùng kỳ năm trước Trong đó Việt Namchỉ nhập khẩu 296,7 triệu USD – như vậy bốn tháng đầu năm này Việt Nam đã xuấtsiêu sang thị trường Nga trên 120 triệu USD
Tin từ Bộ Công Thương cho biết, trong 5 tháng năm 2012, kim ngạch xuất khẩuhàng hóa sang thị trường Nga đạt trên 521,5 triệu USD, tăng 31,42% so với cùng kỳnăm trước Mặt hàng được xuất khẩu nhiều nhất sang thị trường này là điện thoại và
Trang 19linh kiện, với kim ngạch đạt 202,6 triệu USD, tăng 50,79% so với năm tháng năm
2011; kim ngạch xuất khẩu máy tính linh kiện điện tử đạt 50,81 triệu USD, tăng
mạnh 335,09% so với năm tháng 2011 Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản lại
giảm 4,09%, đạt 42,05 triệu USD
Dự báo trong năm 2012, kim ngạch xuất khẩu sang Nga sẽ đạt khoảng 1,41 tỉ USD,
tăng 10% so với năm 2011
Thống kê hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Nga 4 tháng năm
2012
ĐVT: USD
KNXKT4/2012 KNXK 4T/2012KNXK 4T/2011
% +/- KN so với cùng
kỳTổng KN 1.062.245.296 417.263.463 309.890.180 34.65
Điện thoại các loại và
Trang 20Một lợi thế quan trọng đối với các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang Nga đó làNga đã chính thức gia nhập Tổ thức thương mại thế giới WTO vào tháng 12-2011.Theo đó, Nga cam kết triển khai lộ trình giảm thuế nhập khẩu đối với nhiều mặthàng có thế mạnh của Việt Nam như nông – thủy – hải sản, may mặc, giầy da.Trong vòng ba đến bốn năm tới, một số mặt hàng của Việt Nam vào Nga sẽ chỉ bị ápmức thuế nhập khẩu thấp hơn từ 30-50% so với mức hiện hành.
Trang 21Ngoài ra, với việc Nga đang tích cực triển khai chiến lược phát triển Xi-bê-ri vàvùng Viễn Đông, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thêm cơ hội tham gia đầu tư,phát triển tại Nga Chính phủ Nga cam kết có chính sách và ưu đãi đặc biệt để cácdoanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào khu vực này trong các lĩnh vực như may mặc,giày dép, thủy sản, đồ gỗ
Thêm vào đó, Việt Nam và Nga cũng đang tích cực thúc đẩy việc thành lập Khu vựcmậu dịch tự do Việt Nam – Liên minh hải quan Nga - Belarus – Kazakhstan Nếuhiệp định này được ký kết, hàng hóa Việt Nam sẽ được miễn thuế hoàn toàn hoặc hạxuống mức tối thiểu Đây chính là cơ hội cho hàng hóa Việt Nam cạnh tranh bìnhđẳng về giá và chất lượng, cũng như chiếm thị phần xứng đáng hơn trên thị trườngNga
Cho đến nay, một số mặt hàng xuất khẩu thế mạnh của Việt Nam như hàng nôngsản, thủy sản, dệt may, da giày, đồ gỗ đang được xuất chủ yếu sang thị trườngNhật Bản, EU, Mỹ Tuy mang lại nguồn ngoại tệ đáng kể nhưng nhiều mặt hàngtrong số đó chỉ là gia công, còn phụ thuộc quá lớn vào hệ thống phân phối của nướcngoài nên lợi nhuận thu về thấp Trong khi đó, thị trường Nga rộng lớn, giàu tiềmnăng, có thể đem lại lợi nhuận cao thì chưa được khai thác hết
2.4 Nhu cầu và thị hiếu hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam tại Nga:
Thị trường Liên bang Nga với 142 triệu dân, GDP bình quân đầu người 9.075 USD,mức tăng trưởng kinh tế năm 2007 là 8,1% Hàng năm có 43% tổng nhu cầu đồ gỗnội thất, thủ công mỹ nghệ của Liên bang Nga phải nhập khẩu do tốc độ đô thị hoácao Đây chính là một thị trường đầy tiềm năng cho các doanh nghiệp xuất khẩu đồthủ công mỹ nghệ (TCMN) của ViệtNam
Xu hướng tiêu dùng của người Nga là không tiếc tiền cho việc làm đẹp nhà cửa vàchuộng sản phẩm chất lượng cao, kiểu dáng đẹp phù hợp với không gian và phongcách Nga Những người có tuổi đời từ 36-40 thích đồ gỗ theo phong cách hiện đại
và những người có độ tuổi từ 45-62 thì lại thích phong cách cổ điển