+Tia tôùi song song vôùi truïc chính thì tia loù ñi qua tieâu ñieåm. +Tia tôùi qua tieâu ñieåm thì tia loù song song vôùi truïc chính. 3)Ñaëc ñieåm cuûa aûnh cuûa moät vaät taïo bôûi tha[r]
Trang 1LÍ THUYẾT VÀ BÀI BÀI TẬP LÍ 9
TIẾT 41 MÁY BIẾN THẾ
Lí thuy ết :
Hiệu điện thế ở hai đầu mỗi cuộn dây của máy biến thế tỉ lệ với số vòng dây của mỗi cuộn
U1
U2 = n n1
2 Trong đĩ:
U1: hiệu điện thế của cuộn sơ cấp
U2: hiệu điện thế của cuộn thứ cấp
n1: số vịng dây của cuộn sơ cấp
n2 số vịng dây của cuộn sơ cấp
Bài tâp 1: Một máy biến thế dùng trong nhà cần phải hạ hiệu điện thế từ 220V
xuống cịn 6V và 3V Cuộn sơ cấp cĩ 4000 vịng Tính số vịng của các cuộn thứ cấp tương ứng
Từ U1
U2 = n1
n2 ta có:
Cuộn 6V có 109 vòng
Cuộn 3V có 54 vòng
Bài tâp 2 Cuộn sơ cấp của máy biến thế cĩ 4 400 vịng, cuộn thứ cấp
cĩ 240 vịng Khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều 220V thì ở hai đầu dây cuộn thứ cấp cĩ hiệu điện thế là bao nhiêu?
( HS áp dụng cơng thức U U1
2 = n n1
2 để làm bài) ĐS: 12V
Bài tâp 3: Cuộn sơ cấp của một máy biến thế cĩ 500 vịng dây
a) Muốn tăng hiệu điện thế lên 3 lần thì cuộn thứ cấp quấn bao nhiêu vịng?
b) Cĩ thể dùng máy biến thế trên để làm máy hạ thế được khơng? Hạ được bao nhiêu lần
Trả lời:
Máy biến thế: cuộn thứ cấp cĩ số vịng: n1= 500 vịng hiệu điện thế U1
Cuộn sơ cấp cĩ số vịng n2 = ? hiệu điện thế U2= 3U1
Ta cĩ : = => n2 = n1 thay U2 = 3U1
Ta được : n2 = 3n1 = 3 500= 1500 (vịng)
b) Cĩ thể dùng máy biến thế trên để làm máy hạ thế được Khi đĩ cuộn sơ cấp
cĩ số vịng gấp 3 lần số vịng cuộn thứ cấp nên máy biến thế sẽ hạ được 3 lần
so với điện áp vào cuộn sơ cấp
BÀI TÂP VỀ THẦU KÍNH HỘI TỤ
Trang 21) Đặc điểm của thấu kính hội tụ
Thấu kính hội tụ( TKHT)ï có phần rìa mỏng hơn phần giữa
Kí hiệu của TKHT
( Hình 1)
Trên hình vẽ 2
( Hình 2)
Δ : Trục chính
O: Quang tâm
F, F’: Tiêu điểm
FO = OF’= f: Tiêu cự
Khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu điểm FO = OF’= f gọi là tiêu cự
của thấu kính
2)Nêu đường truyền của 3 tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ
+Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới
+Tia tới song song với trục chính thì tia ló đi qua tiêu điểm
+Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính
3)Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ.
3.1 Nhận xét:
Đối với thấu kính hội tụ :
- Vật đặt ngoài tiêu cự cho ảnh thật, ngược chiều với vật Khi vật ở rất xa thấu kính thì ảnh thật có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự
- Vật đặt trong tiêu cự cho ảnh ảo, lớn hơn vật và cùng chiều với vật
* Cách dựng ảnh
Dựng ảnh một điểm sáng S tạo bởi TKHT
- Bằng cách vẽ đường truyền của hai trong ba tia sáng đặt biệt
Trang 3
Dựng ảnh một vật sáng AB tạo bởi TKHT
Muốn dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính, (AB vuông góc với trục chính), chỉ cần dựng ảnh B’của B bằng cách vẽ đường truyền của 2 trong 3 tia sáng đặt biệt Sau đó từ B’ hạ đường vuông gocù với trục chính ta có ảnh A’ của A
Vận dụng C6 SKG/upload.123doc.net
H ướng dẫn C6 : * Trường hợp 1
Xét Δ OA’B’ và Δ OAB
ABA ' B ' = OA 'OA (1)
Xét Δ F’A’B’ và Δ F’OI ø
OIA ' B ' = OF' F ' A ' (2)
mà OI = AB
Từ (1) và (2) => OA 'OA = OF' F ' A ' = OA ' − OF' OF'
=> OA’ = 18 cm
=> A’B’=0,5cm
* Trường hợp 2:
Xét Δ FAB và Δ FOI
ABOI = FAFO
=> OI = 3 cm
Xét Δ OAB và Δ OA’B’
ABA ' B ' = OAOA '
mà A’B’ = OI
=> OA’ = 24 cm
THẤU KÍNH PHÂN KỲ
Trang 4* Cách nhận biết thấu kính phân kì
-Thấu kính phân kì có phần rìa dày hơn phần giữa
-Kí hiệu thấu kính phân kì
* Đường truyền của hai tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì:
-Tia tới song song với trục chính thì tia ló kéo dài đi qua tiêu điểm
-Tia tời đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới
Trong tay em cĩ một kính cận thị Làm thế nào để biết kính đĩ là thấu kính hội tụ hay
Kính cận là TKPK Có thể nhận biết bằng một trong hai cách sau:
- Phần rìa của thấu kính này dày hơn phần giữa
- Đặt thấu kính này gần dòng chữ, nhìn qua thấy ảnh dòng chữ nhỏ hơn so với khi nhìn trực tiếp
HẾT