-Trình được những ảnh hưởng của nhân tố sinh thái nhiệt dộ và độ ẩm môi trường đến các đặc điểm về sinh thái, sinh lí và tập tính của sinh vật.. - Giải thích được sự thích nghi của sinh [r]
Trang 1TRƯỜNG THCS THU BỒN HƯỚNG DẪN ÔN TẬP
Trong thời gian nghỉ do dịch Covid-19
Tuần 23:
CHƯƠNG SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG BÀI 43 :ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT A/ Mục tiêu kiến thức
-Trình được những ảnh hưởng của nhân tố sinh thái nhiệt dộ và độ ẩm môi trường đến các đặc điểm về sinh thái, sinh lí và tập tính của sinh vật
- Giải thích được sự thích nghi của sinh vật
B/ Nội dung ghi bài :
I/ Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật
- Nhiệt độ môi trường đã ảnh hưởng tới hình thái, hoạt động sinh lí, tập tính của sinh vật
- Đa số các loài sống trong phạm vi nhiệt độ 0- 50oC Tuy nhiên còn có 1 số sinh vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể sống ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao
+ Nhiệt độ đã ảnh hưởng đến đặc điểm hình thái của TV (mặt lá có tầng cutin dày, chồi cây có các vảy mỏng), đặc điểm sinh lí của lá
+ Nhiệt dộ đã ảnh hưởng đến đặc điểm hình thái động vật (lông dày, kích thước lớn) + Nhiệt độ đã ảnh hưởng đến tập tính của động vật
- Sinh vật được chia 2 nhóm:
+ Sinh vật biến nhiệt
+ Sinh vật hằng nhiệt
II /Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống của sinh vật
- Động vật và thực vật đều mang nhiều đặc điểm sinh thái thích nghi với môi trường có
độ ẩm khác nhau
- Thực vật chia 2 nhóm:
+ Nhóm ưa ẩm
+ Nhóm chịu hạn
- Động vật chia 2 nhóm:
+ Nhóm ưa ẩm + Nhóm ưa khô
Trang 2BÀI TẬP
1// Hoàn thành bảng 43.1 SGK/127 và bảng 43.2 SGK/129?
2/ Quan sát H 43.1 nêu đặc điểm của cây sống nơi nhiệt độ cao và nhiệt độ thấp?
3/ Quan sát H 43.3/128 và phân tích đặc điểm cây xương rồng thích nghi nơi độ ẩm thấp (vùng khô hạn)?
Bài 44:ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
A /Mục tiêu kiến thức
- Nêu được khái niệm quan hệ cùng loài và khác loài giữa các sinh vật
- Rút ra được ý nghĩa của quan hệ cùng loài và khác loài
- Xác đinh được các ví dụ vào những mối quan hệ cu thể
B/ Nội dung ghi bài :
I / Quan hệ cùng loài
- Quan hệ cùng loài là các sinh vật cùng loài sống gần nhau, có mối quan hệ với nhau, hình thành nên nhóm cs thể
VD: Đàn trâu, đà bò, rừng thông, rừng bạch đàn
- Các sinh vật trong cùng một nhóm thường hỗ trợ hoặc cạnh tranh lẫn nhau
* Hổ trợ lẫn nhau ( Khi điều kiện sống dồi dào)
+ Khi gió bão, thực vật sống thành nhóm có tác dụng giảm bớt sức thổi của gió, làm cây không bị đổ, bị gãy
+ Động vật sống thành bầy đàn có lợi trong việc tìm kiếm được nhiều thức ăn hơn, phát hiện kẻ thù nhanh hơn và tự vệ tốt hơn, hổ trợ nhau cùng tồn tại và săn mồi
* Cạnh tranh lẫn nhau ( Khi điều kiện sống thiếu thốn, khan hiếm )
+ TV sẽ châm phát triển
+ ĐV cạnh tranh nhau về nguồn thức ăn, nơi ở, tranh giành con đực con cái cấu xé, cắt giết lẫn nhau Sự canh tranh lên đến đỉnh điểm thì một số cá thể sẽ tách khỏi đàn đến nơi khác tìm kiếm thức ăn
Trang 3II/ Quan hệ khác loài
1-Hỗ trợ Cộng sinh - Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loại sinh vật
Hội sinh - Sự hợp tác giữa 2 loái SV trong đó 1 bên có lợi
còn 1 bên không có lợi
2- Đối địch
Cạnh tranh - các sinh vật khác loại tranh giành nhau thức ăn và
các điều kiện sống khác của môi trường các loài kìm hãm sự phát triển của nhau
Kí sinh nửa kí sinh
- SV sống nhờ trên cơ thể SV khác lấy các chất dinh dưỡng từ sinh vật đó
SV ăn SV khác - Gồm các động vật ăn thịt con mồi, động vật ăn
thực vật, bắt sâu bọ
Là quan hệ có lợi (hoặc ít nhất không có
hại) cho tất cả các sinh vật
Một bên sinh vật được lợi, còn bên kia bị hại hoặc cả hai cùng bị hại
BÀI TẬP:
1/ Hãy tìm câu đúng trong số các câu sau về quan hệ cùng loài:
a Hiện tương cá thể tách ra khỏi nhóm làm tăng khả năng canh tranh giữa các cá thể
b Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm cho nguồn thức ăn cạn kiệt nhanh chóng
c Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế
sự cạn kiệt nguồn thức ăn trong vùng
2/ Hãy xác định các ví dụ sau thuộc mối quan hệ nào:
a/ Tảo và nấm trong địa y
b/ Cá ép và rùa
c/ Lúa và cỏ dại
d/ Vi khuẩn trong nốt sần rễ cây họ đậu
e/ Địa y bám trên cành cây
f/ Rận kí sinh trên trâu bò
Trang 4g/ Dê và bò
h/ Giun đũa kí sinh trong cơ thể người
i/ Hươu nai và hổ
l/ cây nắp ấm và côn trùng
3/ Phân tích hiện tượng tự tỉa ở TV thuộc loại quan hệ nào trong quan hệ cùng loài? 4/ Em hãy giải thích hiện tượng liền rể ở cây rau má?