Giao án Lịch sử 7 đây đủ dã chinh sửa theo giảm tải

Với sự lớn mạnh của cách mạng Việt Nam ,phong trào cách ở QT cung có nhiều chuyển biến ,đó chính là những điều kiện thuận lợi dẫn đến sự ra đời các tổ chức Đảng và sự thành lập Đảng bộ[r]

Trang 1

-Hiểu khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trng của nền kinh tế lãnh địa.

- Hiểu đợc thành thi trung đại xuất hiện nh thế nào?

- Kinh tế trong thành thị khác với kinh tế lãnh địa ra sao?

2.T tởng:

- Thông qua những sự kiện cụ thể bồi dỡng nt cho học sinh về sự phát triển hợp quyluật của xã hội loài ngời từ CHNL sang xã hội phong kiến

3.Kĩ năng:

- Biết sử dụng bản đồ Châu Âu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến

- Biết tận dụng phơng pháp so sánh đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hộiCHNL sang xã hội phong kiến

- HS: Soạn bài mới, su tầm t liệu liên quan

d- Tiến trình bài dạy

1 ổn định: KTSS

2 Kiểm tra bài cũ:

Kiểm tra phần chuẩn bị, sách vở của hs

3 Bài mới:

a) giới thiệu; Vào cuối TK thứ V, trớc sự tan rã của các quốc gia cổ đại PT, hàng loạt

các vơng quốc mới đợc hình thành ở châu Âu nh Anh, Pháp, Tây Ban Nha, ý Để hiểu đợc sựhình thành XHPK châu Âu , đặc trng cơ bản của lãnh địa PK, sự r5a đời, hoạt động của thànhthị trung đại, chúng ta cùng tìm hiểu ND bài học hôm nay

b) Bài mới:

1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu.

Mục tiêu: Trình bày đợc sự ra đời của XHPK ở Châu Âu:

H:Đọc sgk phần 1

G: Dùng lợc đồ +giảng

- Từ thiên niên kỉ I TCN các quốc gia cổ đại phơng Tây

Hilạp, Rô Ma phát triển tồn tại đến thế kỉ V

? Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rô-ma, ngời

Giéc-man đã làm gì?

? Sau đó ngời Giéc Man còn làm gì?

- Chia ruộng đất, phong tớc vị cho nhau

? Những việc làm ấy có tác động nh thế nào đến sự

biến đổi của xã hội phong kiến Châu Âu?

- Bộ máy nhà nớc CHNL sụp đổ

- Các giai cấp mới xuất hiện (lãnh chúa và nông nô)

? Những ngời nh thế nào đợc gọi là lãnh chúa phong

+ Ăng -glô Xắc -xông -Anh+ Phơ -răng -Pháp+ Tây -gốt -Tây BanNha

+ Đông -ốt -I-ta-li-a

*Những biến đổi trong xã hội.

- Tớng lĩnh, quý tộc đợc chiaruộng đất, phong tớc vị-> lãnhchúa phong kiến

- Nô lệ, nông dân-> nông nô (lệthuộc lãnh chúa)

-> Xã hội phong kiến hình thành

2 Lãnh địa phong kiến.

Mục tiêu: Nắm dợc khài niệm lãnh địa và đặc trng của lãnh địa

H:Đọc ở trong lãnh địa thu tô thuế-> hết

? Em hiểu nh thế nào là lãnh địa?

(?) Hãy cho biết đời sống của lãnh chúa và nông nô

- Lãnh địa: là vùng đất đai rộnglớn do lãnh chúa làm chủ, trong đó

có lâu đài, thành quách

Trang 2

trong lãnh địa?.

G: So sánh liên hệ với thái ấp, điền trang ở Việt Nam

? Em hãy phân biệt sự khác nhau giữa xã hội cổ đại và

xã hội phong kiến ở Châu Âu.

- Xã hội cổ đại 2 giai cấp chủ nô- nô lệ

Nô lệ là công cụ biết nói

- Xã hội phong kiến 2 giai cấp lãnh chúa- nông nô

Nông nô nộp tô thuế cho lãnh chúa

H:Quan sát H1 sgk, thảo luận nhóm theo câu hỏi

? Em hãy miêu tả và nhận xét về lãnh địa phong kiến

H1 sgk.

? Đặc trng kinh tế lãnh địa là gì?

- Lãnh chúa: Sống xã hoa, đầy đủ

- Nông nô: Đói nghèo cực khổ,chống lãnh chúa

- Đặc trng: tính chất tự cung, tựcấp, đóng kín

3.Sự xuất hiện các thành thị trung đại.

Mục tiêu: Hiểu một số nét về thành thị trung đại

- Từ thế kỉ XI xuất hiện kinh tế hàng hoá

Thành thị xuất hiện-> xã hội thay đổi

H: Đọc sgk từ “nhng từ thế kỉ ”

? Đặc điểm của thành thị là gì

- Nơi giao lu, buôn bán, tập trung đông dân c

? Nguyên nhân nào dẫn đến sự ra đời của thành thị

? Em hãy m tả lại cuộc sống của t thị qua bức tranh?

? Thành thị ra đời có ý nghĩa gì?(vai trò của thành thị

thời trung đại?)

- Vai trò: thúc đẩy sản xuất vàbuôn bán, làm cho xã hội phongkiến phát triển

4 Củng cố:

- Giáo viên củng cố kiến thức toàn bài

?Xã hội phong kiến Châu Âu đợc hình thành nh thế nào?

? Nền kinh tế lãnh địa và kinh tế thành thị có gì khác nhau?

Sự suy vong của chế độ phong kiến và

sự hình thành chủ nghĩa t bản ở Châu Âu.

a- mục tiêu bài học

Trang 3

- Tranh ảnh về các nhà phát kiến địa lí tàu, thuyền

- Su tầm các câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí

Hs: - Học bài củ, soạn bài mới, sưu tầm tư liệu

d- tiến trình dạy học

1.ổn định lớp.- KTSS:

2.Kiểm tra bài cũ.

Câu hỏi: - Xã hội phong kiến Châu Âu hình thành nh thế nào?

- Vì sao thành thị trung đại lại xuất hiện?

3.Bài mới.

a Giới thiệu:- Sang thế kỉ XV nền kinh tế hàng hoá phát triển mạnh, họ cần tiêu thụ

hàng hoá và mua nguyên liệu nhng những con đờng lục địa đã bị độc chiếm vì vậy ngời phơngTây đã tiến hành các cuộc phát kiến địa lí bắng đờng biển, thị trờng mở rộng, kinh tế hàng hoáphát triển đã phá vỡ chế độ phong kiến hình thành xã hội t bản C Âu

b Bài mới.

1.Những cuộc phát kiến lớn về địa lí.

Mục tiờu: Biết được nguyờn nhõn, cỏc cuộc phỏt kiến địa lớ lớn và ý nghĩa:

H:Đọc sgk

G:Sơ lợc sgk

? Phát kiến địa lí là gì?

Cuộc hành trình đi tìm đờng mới sang phơng

Đông của thơng nhân châu Âu để tìm vàng

ngọc, hồ tiêu (vì con đờng giao lu buôn bán

qua Tây á, Địa Trung Hải bị ngời ả Rập

chiếm)

? Vì sao lại có những cuộc phát kiến địa lí

(nguyên nhân) ?

? Các cuộc phát kiến địa lí đợc thực hiện nhờ

có điều kiện nào?

- Khoa học phát triển, đóng tàu lớn, có la

? Hệ quả các cuộc phát kiến địa lí đó là gì?

? ý nghĩa của các cuộc phát kiến địa lí

G:Các cuộc phát kiến địa lí đã làm cho việc

giao lu kinh tế hàng hoá, văn hoá đợc đẩy

mạnh quá trình tích luỹ t bản nguyên thuỷ

hình thành, đó là quá trình tạo ra vốn và ngời

- Các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu

+ 1487 Bắc-tơ-mi Đi-a-xơ đi vòng qua cựcNam Châu Phi

+ 1498 Va-xcô đơ Ga-ma đến ấn Độ

+ 1492 Crít-xtốp Cô-lôm-bô tì ra Châu Mĩ.+ 1519-1522 Ma-gien-lăng đi vòng quanhtrái đất

+ Đem lại những kiến thức về thiên văn,

địa lí, hàng hải, kích thích khoa học pháttriển

+ Mở rộng và thúc đẩy thơng mại

+ Tạo nên quá trình tích luỹ t bản cho t sảnChâu Âu

->Làm cho chế độ phong kiến suy yếu tạo

điều kiện cho chủ nghĩa t bản phát triển

2.Sự hình thành chủ nghĩa t bản ở Châu Âu.

Mục tiờu: Trỡnh bày được sự hỡnh thành chủ nghĩa tư bản ở Chõu Âu

? Quý tộc và thơng nhân Châu Âu đã dùng

tiền vốn đó vào SX ntn?

G:Nhờ có vốn, công nhân làm thuê họ mở

rộng sản xuất, kinh doanh, lập đồn điền

? Giai cấp t vô sản đợc hình thành từ những

tầng lớp nào của xã hội?

- Giai cấp vô sản: nông dân mất ruộng, nô lệ

- Quý tộc, thơng nhân tạo đợc số tiền vốn

để mở rộng SX, kinh doanh, lập đồn điền,bóc lột sức LĐ của ngời làm thuê, trở nêngiàu có -> giai cấp TS

Những ngời làm thuê bị bóc lột kiệt quệ

-> giai cấp vô sản-> Quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa đợchình thành

4 Củng cố:

G: Hệ thống kiến thức toàn bài

? Kể tên các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu?

ý nghĩa cuộc phát kiến

? Q sản xuất t bản chủ nghĩa Châu Âu đợc hình thành nh thế nào?

5 Hớng dẫn:

Trang 4

- Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK

- CBB: Đọc trớc bài 3 SGK

Ngày soạn: 20-8-2011

Tiết 3 Bài 3

Cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống

phong kiến thời hậu kì trung đại ở Châu Âu.

a- Mục tiêu bài học:

1.Kiến thức:

- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung t tởng của phong trào văn hoá phục hng

- Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp củaphong trào này đến xã hội phong kiến Châu Âu lúc bấy giờ

Gv: Chuẩn bị bản đồ thế giới và bản đồ Châu Âu

- Tranh ảnh về thời kì văn hoá Phục Hng

- Tranh ảnh, t liệu danh nhân văn hoá Phục Hng

Hs: - Học bài củ, soạn bài mới, sưu tầm tư liệu

d- tiến trình bài dạy

1 ổn định: - KT SS:

2 Kiểm tra bài cũ.

Câu hỏi:- Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động nh thế nào đến xã hội Châu Âu?

- Quan hệ sản xuất Châu Âu đợc hình thành nh thế nào?

3 Bài mới

a giới thiệu bài mới:

b Bài mới:

1.Phong trào văn hoá Phục H ng

Mục tiờu: Trỡnh bày được nguyờn nhõn, khỏi niệm, nội dung, ý nghĩa của PTVH Phục Hưng:

G: Sơ lợc về sự ra đời chế độ phong kiến

? Chế độ phong kiến ở Châu Âu tồn tại bao lâu?

<Thế kỉ V- XV- 10 thế kỉ 1000 năm>

- Đến thế kỉ XV giai cấp t sản Châu Âu ra đời đại

diện cho một phơng thức sản xuất mới tiến bộ,

giàu có, có vốn và có cn song không có quyền lợi

về chính trị và địa vị xã hội, họ bị chế độ phong

kiến đóng gim, ràng buộc, họ muốn tự do kinh

doanh-> đấu tranh

? Vì sao giai cấp t sản đấu tranh chống giai cấp

quý tộc phong kiến.

? Phục hng là gì?

- Khôi phục lại nền văn hoá Hylạp Rô Ma cổ đại

sáng tạo văn hoá giai cấp t sản

? Tại sao giai cấp t sản lại chọn văn hoá làm cuộc

mở đầu cho phơng thức đấu tranh chống phong

kiến?

- Giai cấp t sản đấu tranh chống phong kiến trên

nhiều lĩnh vực, bắt đầu là lĩnh vực văn hoá Những

giá trị văn hoá cổ đại là tinh hoa nhân loại, việc

khôi phục nó sẽ tập hợp đợc đông đảo lực lợng

chống lại chế độ phong kiến

? Em hãy kể tên các nhà văn hoá khoa học tiêu

biểu mà em biết.

- Nguyên nhân của phong trào văn hoáPhục Hng

+ Do bị chế độ phong kiến đàn áp+ Giai cấp T/S không có địa vị về chínhtrị,xã hội ->đấu tranh

- Tác giả:

+ Ph.Ra-bơ-le-Nhà văn hoá nhà y học+ Đê-các-tơ-nhà toán học nhà triết học+ U.Sếch -Xpia-nhà soạn kịch vĩ đại + Cô-péc-ních<1473-1543> chứngminh quả đất quay xung quanh trục của

nó-học thuyết này thực sự là một cuộc

cách mạng khoa học + Lê-ô-na đơ Vanh-xi <1452-1519> -danh hoạ ngời ý

- Nội dung t tởng+ Phê phán giáo họi và xã hội phongkiến

+ Đề cao giá trị chân chính của con ời

ng-+ Đề cao khoa học tự nhiên + Mở đờng cho sự phát triển cao hơncủa văn hoánhan loại

+ Phát động đấu tranh chống phong

Trang 5

? Theo em thành tựu nổi bật của phong trào văn

hoá Phục Hng là gì

- Khoa học- kĩ thuật tiến bộ vợt bậc, văn hoá

phong phú, thành công trong lĩnh vực nghệ thuật->

có giá trị đến ngày nay

? Qua các tác phẩm của mình các tác giả VH

Phục Hng muốn nói lên điều gì

? Vai trò của VH Phục hng là gì?

kiến

2.Phong trào cải cách tôn giáo

Mục tiờu: Trỡnh bày được phong trào cải cỏch tụn giỏo

? Nguyên nhân của cuộc cải cách tôn giáo

? Ngời khởi xớng phong trào cải cách tôn giáo là

ai

? Tác dụng của phong trào cải cách tôn giáo?

? Hạn chế của phong trào cải cách tôn giáo

đổi cho phù hợp với của nó

- Nguyên nhân:

+ Giáo hội tăng cờng bóc lột nhân dân+ Giáo hội là lực lợng cản trở sự pháttriển đi lên của giai cấp T/S

- Khởi xớng: M.Lu thơ

- Tác dụng + Góp phần thúc đẩy cho các cuộc khởinghĩa nhân dân chống phong kiến vàlan rộng ra nhiều nớc khác

+ Làm cho đạo Ki tô phân hoá thành Đạo Ki tô giáo <cũ>

Đạo tin lành <Tân giáo>+ Bùng nổ chiến tranh nông dân Đức

4 Củng cố:

G: Hệ thống kiến thức toàn bài:

- Vai trò của VH phục hng là lên án nghiêm khắc giáo hội thiên chúa giáo, tấn côngvào trật tự PK, đề cao giá trị chân chính của con ngời

- Thực chất của phong trào VH phục hng là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên của g/c

TS với g/c PKđã suy tàn, phát động quần chúng đấu tranh

trung quốc thời phong kiến

a- Mục tiêu bài học

1.Kiến thức

- Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào

- Tên gọi và thứ tự của các triều đại phong kiến Trung Quốc

- Biết lập bảng niên biểu các triều đại phong kiến TQ

- Bớc đầu biết vận dụng t duy để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách xã hội củamỗi triều đại cùng những thành tựu về văn hoá, từ đó rút ra bài học lịch sử

Hs: học bài củ, soạn bài mới, sưu tầm tài liệu liờn quan

1.ổn định lớp.- KTSS:

Trang 6

Câu hỏi: Phong trào cải cách tôn giáo đã có tác động trực tiếp ntn đến xã hội Châu Âu

thời bấy giờ.?

3 Bài mới.

a Giới thiệu - ở lớp 6 các em đã tìm hiểu về sự ra đời của các quốc gia cổ đại phơng

Đông trong đó nhà nớc cổ đại TQ là một trong những quốc gia ra đời sớm và phát triển rấtnhanh TQ đã đạt nhiều thành tựu trên mọi lĩnh vực Khác với các nhà nớc phong kiến châu

Âu thời phong kiến TQ bắt đầu sớm và kết thúc muộn

b Bài mới:

1.Sự hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc.

Mục tiờu: Nắm được sự hỡnh thành XHPK ở Trung Quốc

G: Dùng bản đồ TQ g/t

Từ 2000 <TCN> ngời TQ đã xây dựng Nhà

nớc trên lu vực sông Hoàng Hà với những

thành tựu văn minh rực rỡ thời cổ đại, đóng

góp to lớn vào sự phát triển nhân loại

H: Đọc SGK

? Sản xuất thời Xuân Thu chiến quốc có gì

mới?

? Những biến đổi đó tác động ntn đến sự

phát triển của xã hội?

? Quan hệ sản xuất PK hình thành từ khi

- Những biến đổi trong xã hội

+ Quan lại và nông dân giàu chiếm nhiềuruộng đất trở thành địa chủ

+ Nông dân mất ruộng, phải nhận ruộng của

địa chủ và trở thành tá điền, phải nộp hoa lợicho địa chủ, gọi là địa tô

->Nh vậy là Q sản xuất phong kiến hìnhthành t thế kỉ III TCN

2.Xã hội Trung Quốc thời Tần- Hán.

Mục tiờu: Nắm được tỡnh hỡnh kinh tế - chớnh trị TQ thời Tần - Hỏn

Thao đến Liêu Đông đây là công trình phòng

thủ huy động 2 tr ngời trong vòng 10 năm

trời khổ cực thiếu thốn có đi không trở về

-111-110 TCN trinh phục Việt Nam <Triệu

Đà>, 108 TCN diệt Triều Tiên

? Em hãy so sánh thời gian tồn tại của nhà

- Đối ngoại:

Xâm lấn Triều Tiên và các nớc phía Nam

3.Sự thịnh v ợng của Trung Quốc d ới thời nhà Đ ờng.

Mục tiờu: Nắm được tỡnh hỡnh kinh tế - chớnh trị TQ thời Đường:

H: Đọc SGK

? Chính sách đối nội của nhà Đờng có gì

đáng lu ý?

? Tác dụng của các chính sách ấy?

của Đờng thái Tông>

? Em hãy trình bày những chính sách đối

ngoại của nhà Đờng

- Chính sách đối nội

+ Cử ngời cai quản các địa phơng

+ Mở khoa thi chọn ngời tài

+ Giảm thuế, chia ruộng đất cho nông dân,khuyến khích sản xuất

=>Đất nớc phồn vinh, kinh tế phát triển,quân sự, văn hoá

Trang 7

? Vì sao nhà đờng lại đạt đợc kết quả đó? - Chính sách đối ngoại, gây chiến tranh xâm

lợc mở rộng bờ cõi, trở thành đất nớc cờngthịnh nhất Châu á

4 Củng cố:

G: Hệ thống kiến thức toàn bài

? Em hãy trình bày sự thịnh vợng của TQ dới thời nhà Đờng

- Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào

- Tên gọi và thứ tự của các triều đại phong kiến Trung Quốc

3.Kĩ năng

- Biết lập bảng niên biểu các triều đại phong kiến TQ

- Bớc đầu biết vận dụng t duy để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách xã hội củamỗi triều đại cùng những thành tựu về văn hoá, từ đó rút ra bài học lịch sử

Hs: - Học bài củ, soạn bài mới, sưu tầm tài liệu liờn quan

1.ổn định lớp KTSS:

? Em hãy trình bày sự thịnh vợng của TQ dới thời nhà Đờng

3 Bài mới.

a) Giới thiệu bài:

Sau khi phát triển đến độ cực thịnh dới thời nhà Đờng, TQ lại lâm vào tình trạng chiacắt suốt hơn nửa TK (từ năm 907 đến năm 960) Nhà Tống thành lập năm 960, TQ thống nhất

và tiếp tục phát triển, tuy không mạnh mẽ nh trớc

b) Các hoạt động dạy- học

4.Trung Quốc thời Tống- Nguyên.

Mục tiờu: Nắm được tỡnh hỡnh kinh tế - chớnh trị TQ thời Tống - Nguyờn

GV: Sau loạn An Lộc Sơn nhà đờng suy yếu, tiết độ

sứ các trấn nổi lên chống nhà Đờng, cớp ngôi lập ra

nhà Hậu Lơng, Hậu Đờng, Hậu Hán, Hậu Tấn, Hậu

Chu Tổng 53 năm, 5 đời, 13 vua sử gọi là thời Ngũ

đại đến thời Hậu Chu Triệu Khuông Dẫn cớp ngôi lập

ra nhà Tống <Tống Thái Tổ> TQ đợc thống nhất nhng

không mạnh

? Nhà Tống đã thi hành chính sách gì?

GV: - Tiền giấy giao tử <thứ tiền giấy cổ nhất>

- Nghệ thuật Tống phát triển quang vinh nhất đồ gốm

? Chính sách của nhà Tống có tác dụng gì?

GV: Nửa thế kỉ đầu nhà Tống thịnh vợng sau đó suy

yếu.Trong lúc Tống suy yếu >< với nhà Kim, Liêu, thì

ngời Mông Cổ nổi lên do Thành Cát T Hãn cầm đầu

thành lập nhà nớc đại Mông Cổ, lần lợt dệt Kim, Liêu,

Tống chiếm toàn bộ Trung Quốc thành lập ra nhà

a.Thời Tống

- Miễn giảm thuế, su dịch

- Mở mang thuỷ lợi

- Khuyến khích phát triển thủ côngnghiệp khai mỏ, dệt, luyện kim, rèn

vũ khí

- Có nhiều phát minh mới: In, labàn, làm giấy, thuốc súng, làm tiềngiấy, đồ gốm đẹp nhất

=>ổn định đời sống, phát triển kinh

tế đất nớc

b.Thời Nguyên.

Trang 8

5.Trung Quốc thời Minh- Thanh.

Mục tiờu: Nắm được tỡnh hỡnh kinh tế - chớnh trị TQ thời Minh - Thanh

? Em hãy cho biết những chính sách cai trị của

6.Văn hoá, khoa học, kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến.

Mục tiờu: Trỡnh bày được những thành tựu văn hoỏ tiờu biểu nhất của TQ thời PK:

? Em hãy trình bày nét nổi bật về thành tựu văn

hoá Trung Quốc.

? Em hãy kể tên các tác phẩm văn học lớn mà

em biết.

- Tây du kí, tam quốc diễn nghĩa, Đông Chu liệt

quốc, Hồng Lâu Mộng

? Em hãy kể tên một số công trình kiến trúc nổi

tiếng của Trung Quốc phong kiến.

? Em có nhận xét gì về trình độ sản xuất đồ

gốm?

-Đạt trình độ cao, trang trí tinh xảo, nét vẽ điêu

luyện-> tác phẩm nghệ thuật

? Em hãy trình bày hiểu biết của em về khoa

học- kĩ thuật của Trung Quốc phong kiến.

GV: Đọc t liệu về 4 phát minh lớn (STK - 27)

- Văn hoá: Đạt trình độ phát triển rực rỡ.+ Về t tởng: Nho giáo trở thành hệ t tởng

đạo đức phong kiến

+ Về văn học: Nhiều nhà thơ nhà văn nh

Lí Bạch, Đỗ Phủ, Thi Nại Am

+ Sử học: Sử kí T Mã Thiên, Hán Th, ờng Th, Minh Sử- có giá trị.

Đ-+ Nghệ thuật: Hội hoạ, kiến trúc, điêukhắc

ấn độ thời phong kiến

a- Mục tiêu bài học.

1.Kiến thức: Giúp học sinh nắm đợc nội dung chính sau:

- Các giai đoạn lớn của lịch sử ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa XIX

- Những chính sách cai trị của các vơng triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh

đạt của ấn Độ thời phong kiến

- Một số thành tựu của văn hoá ấn Độ thời cổ trung đại

2.T tởng:

- Qua bài học thấy đợc ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại và

có ảnh hởng sâu rộng tới sự phát triển L.sử và văn minh của nhiều dân tộc Đông Nam á

Trang 9

1.ổn định lớp KTSS

Câu hỏi: Em cho biết chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên có những điểm

ấ n Độ thời phong kiến

Mục tiêu: Trình bày đợc những nét chính về ÂĐ thời phong kiến:

Hoạt động của thầy- trò Kiến thức trọng tâm

? Sự phát triển của ấn Độ dới vơng triều

Gúp-ta đợc biểu hiện nh thế nào?

? Vơng triều hồi giáo Đê-li tồn tại trong bao

lâu? Có những chính sách cai trị nh thế nào?

? Vơng triều Mô-gôn ông vua A-cơ-ba đã thi

hành những chính sách gì?

G:Sơ kết chuyển ý

* Vơng triều Gúp-ta: (TK IV-VI)

- Luyện kim rất phát triển

- Nghề thủ công: dệt, chế tạo kim hoàn, khắctrên ngà voi

* Vơng quốc Hồi giáo Đê-li (XII-XVI)

- Chiếm ruộng đất

- Cấm đoán đạo Hin-đu

* Vơng triều Mô-gôn (XVI- giữa TK XIX)

- Xoá bỏ kì thị tôn giáo

- Khôi phục KT

- Phát triển VHoá

3.Văn hoá ấ n Độ

Mục tiêu: Biết đợc ấn Độ có nền văn hoá lâu đời là một trong những trung tâm văn minh của

loài ngời, đạt nhiềud thành tựu lớn:

H:Đọc sgk

?ấn Độ là nớc có nền VN ntn?

? Chữ viết đầu tiên của ngời ÂĐ là loại chữ

gì? Dùng để làm gì?

- Sáng tác VH, thơ ca, sử thi, các bộ kinh và

là nguồn gốc của chữ Hin-đu

? Hãy kể tên các tác phẩm văn học nổi tiếng

5ô bức Toàn bộ các bức hoạ đều tập trung

mô tả những con vật, những nhà quý tộc hoặc

những ngời bình dân Vì thế, tuy gắn với CS

ngời tu hành nhng đền hang cũng thể hiện cả

TG rộng lớn, 1 XH muôn màu, muôn vẻ Có

thể nói tác phẩm trong hang động A-jan-ta

"là những bông hoa rực rỡ nhất, tiêu biểu

nhất của NT ấn Độ".

+ Bộ kinh Vê-đa = chữ Phạn nổi tiếng

+ Hai bộ sử thi nổi tiếng:

Ma-ha-bha-ra-ta Ra-ma-ya-na

+ Kịch Sơ-kun-tơ-la, Ka-li-đa-sa- thời ta

Gúp-+ Nghệ thuật kiến trúc chịu ảnh hởng sâu sắccủa tôn giáo

Kiến trúc Hin-đu

Kiến trúc phật giáo

4 Củng cố:

? Em hãy kể tên các tác phẩm văn học tiêu biểu của ấn Độ mà em biết

? Em hãy lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử của ấn Độ

Trang 10

Các quốc gia phong kiến Đông Nam á.

a- mục tiêu bài dạy

- Biết xác định vị trí các quốc gia cổ ĐNá và quốc gia phong kiến Đông Nam á

- Lập niên biểu các giai đoạn phá triển chủ yếu của lịch sử khu vực Đông Nam á

b- phơng pháp:

Phát vấn, nêu vấn đề, thảo luận, thuyết trình, giải thích

c- chuẩn bị:

GV: - Bản đồ Đông Nam á, t liệu về Lào, CPC.

- Tranh ảnh, t liệu về các công trình kiến trúc Đông Nam á

Câu hỏi: Nêu những thành tựu văn hoá trung đại mà ấn Độ đạt đợc?

3 Bài mới:

a Giới thiệu: Đông Nam á từ lâu đời đợc coi là khu vực có bề dày văn hoá lịch sử,ngay từ những thế kỉ đầu công nguyên các quốc gia đầu tiên ở Đông Nam á đã bắt đầu xuấthiện, trải qua hàng ngàn năm lịch sử các quốc gia đó đã có nhiều chuyển biến, trong bài 6chúng ta sẽ cùng tìm hiểu

b Bài mới:

1.Sự hình thành các v ơng quốc ở Đông Nam á

Mục tiêu: Xác định đợc vị trí , điểm chung về điều kiện tụe nhiên của khu vch ĐNA

- Các quốc gia Đông Nam á: 11 nớc

- Điều kiện tự nhiên: Chịu ảnh hởnggió mùa, chia 2 mùa rõ rệt: Khô- ma.+ Thuật lợi cho việc trồng lúa nớc vàcác loại rau, củ, quả

+ Khó khăn: có nhiều thiên tai

- Thời gian hình thành khoảng 10 thế

kỉ đầu công nguyên

2.Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam á

Mục tiêu:Trình bày đợc sự hình thành các quốc gia phong kiến ĐNA

? Hãy trình bày sự hình thành của các quốc gia

phong kiến Inđônêxia

- Cuối thế kỉ XIII dòng vua Giava mạnh lên, chinh

phục các tiểu quốc ở hai đảo Xu-ma-tơ-ra và Gia-va

Lập nên vơng triều Mô-đô-pa-hít hùng mạnh trong 3

thế kỉ

? Hãy kể tên các quốc gia phong kiến Đông Nam á

khác và thời điểm hình thành của các quốc gia đó

v-+ In-đô-nê-xi-a- vơng triều pa-hít <1213-1527>

Mô-giô-+ Cam-pu-chia- thời kì Ăng-co XV>

<IX-+ Mi-an-ma- vơng quốc Pa-gan <XI>+ Thái Lan vơng quốc Su-khô-thay

<XIII>

+ Lào- vơng quốc Lạn Xạng XVII>

<XV-+ Đại Việt + Cham Pa

- Kiến trúc điêu khắc nổi tiếng đền

Ăng-co

- Đền Bô-ro-bu-đua (In-đô-nê-xi-a)

- Tháp Pa-gan (Mi-an-ma)

- Tháp Chàm (VN)

Trang 11

- Hình vòm kiểu bát úp, tháp nhọn đồ sộ với hình

ảnh sinh động giống kiểu ấn Độ

“ở Mi-an-ma chỉ riêng khu di tích Pa-gan hiện còn

5000 ngôi chùa lớn nhỏ nằm rải rác dọc hai bờ

sông”

- I-ra-oađi ngôi chùa Su-ê-đa-gôn

4 Củng cố:

? Em hãy trình bày những chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn Xạng

? Sự phát triển của vơng quốc CPC thời kì Ăng-co nh thế nào?

Các quốc gia phong kiến Đông Nam á (Tiếp)

a- mục tiêu bài học

- Biết xác định vị trí các quốc gia cổ ĐNá và quốc gia phong kiến Đông Nam á

- Lập niên biểu các giai đoạn phá triển chủ yếu của lịch sử khu vực Đông Nam á

c- chuẩn bị:

GV: - Bản đồ Đông Nam á, t liệu về Lào, CPC.

- Tranh ảnh, t liệu về các công trình kiến trúc Đông Nam á

Câu hỏi: Kể tên các nớc trong khu vực ĐNA hiện nay và xác định vị trí của các nớc

Mục tiêu: Trình bày đợc những nét chính về vơng quốc Cam pu chia:

H: Đọc sgk

G: Từ khi thành lập CPC đã chia ra thành 4

giai đoạn và mỗi giai đoạn đều có lịch sử

riêng đặc trng

? Em hãy cho biết các giai đoạn lịch sử và

đặc điểm của mỗi giai đoạn ấy.

GV: - GT từ Ăng-co là kinh đô có nhiều đền

tháp đợc xây dựng trong thời kì này Ăng-co

Vát xây dựng thế kỉ XII

- Ăng-co Thom đợc xây dựng trong suốt 7

thế kỉ của thế kì phát triển IX-> XV

GV: Kinh đô Ăng-co thuộc vùng Xiêm Riệp

ngày nay ở đây ngời Khơ Me đã xây dựng

nhiều công trình nổi tiếng là Ăng-co Vát,

Ăng-co Thom

- Giai đoạn 1: Từ thế kỉ I- VI nớc Phù Nam

- Giai đoạn 2: Từ thế kỉ VI- IX- vơng quốcChân Lạp (tiếp xúc văn hoá ấn Độ, khắc biabằng chữ Phạn)

- Giai đoạn 3: Từ thế kỉ IX- XV- thời kì co

Ăng-+ SX nông nghiệp ptriển+ XD các công trình kiến trúc độc đáo+ mở rộng lãnh thổ bằng vũ lực

- Giai đoạn 4: Từ thế kỉ XV-1863- suy yếu bị

pháp biến thành thuộc địa

Trang 12

Ăng Co Vát là khu đền có 5 ngôi tháp cao,

đỉnh cao nhất là 63 m Xung quanh có hồ nớc

rộng 200 m, chu vi 5,5 km hai bên bờ lát cầu

đá với 18 bậc cao Những lối đi rộng có lát

đá, hai bên có hình điêu khắc, chạm trổ tinh

vi dẫn tới khu cung điện, tạo vẻ đẹp trang

nghiêm và hùng vĩ

Khu đền tháp Ăng-co là một cống hiến độc

đáo của ngời Khơ Me vào kho tàng văn hoá

- XVIII Lạn Xạng suy yếu bị ngời Xiêm

chiếm-> Pháp biến Lào thành thuộc địa cuối

XIX

? Lịch sử Lào có những mốc quan trọng

nào?

? Em hãy nêu các chính sách đối nội và đối

ngoại của vua Lạn Xạng.

- Chia nớc cai trị, xây dựng quân đội

- Quan hệ hoà hiếu, kiên quyết chống xâm

l-ợc

? Nguyên nhân nào dẫn đến sự suy yếu của

nhà nớc Lạn Xạng.

- Tranh giành quyền lực

- Trớc thế kỉ XIII chủ nhân đần tiên là ngờiLào Thơng

- Sauthế kỉ XIII ngời Thái-> Lào Lùm

- 1353 Pha Ngừm thống nhất các bộ lạc->nhà nớc Lạn Xạng

Những nét chung về xã hội phong kiến.

a- Muc tiêu bài học:

- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến

- Nền tảng kĩ thuật và giai cấp cơ bản trong xã hội

- Thể chế chính trị nhà nớc phong kiến

2 T tởng:

- Giáo dục niềm tin và lòng tự hào về truyền thống lịch sử thành tựu văn hoá, khoa học

kĩ thuật mà các dân tộc đạt đợc trong thời phong kiến

GV: - Bản đồ thế giới <Châu Âu, Châu á>

- T liệu về xã hội phong kiến phơng đông và phơng Tây

d- Tiến trình dạy học

1.ổn định lớp: KTSS:

Câu hỏi:Em hãy trình bày những chính sách đối nội, đối ngoại của các vua Lạn Xạng?

Trang 13

3 Bài mới:

a Giới thiệu:

b Bài mới:

1.Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ( Không dạy)

2.Cơ sở kinh tế xã hội của xã hội phong kiến.

Mục tiêu: Trình bày đ ợc những nét chính về cơ sở KT và XH của CĐPK P Đông và PTây

H: Đọc sgk

? Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến phơng Đông và

Châu Âu có điểm gì giống và khác nhau?

- Phơng Đông: Bó hẹp trong công xã nông thôn

- Châu Âu: Đóng kín trong lãnh địa phong kiến

? Các giai cấp trong xã hội phong kiến?

? Hình thức bóc lột chủ yếu trong XHPK là gì?

?Giai cấp địa chủ, lãnh chúa bóc lột bằng địa tô ntn?

- Giao ruộng đất- thu thuế nặng

? Nền kinh tế ở Châu Âu và phơng Đông còn khác nhau

ở điểm nào?

? Trong xã hội phong kiến ai là ngời nắm quyền?

- Vua- hoàng đế đứng đầu bộ máy nhà nớc PK

? Chế độ phong kiến phơng Đông và Châu Âu có gì khác

biệt.

- Cơ sở kinh tế: Nông nghiệp làchính

- Cơ sở xã hội:

+ Phơng Đông: Địa chủ- nông dân.+ Châu Âu: Lãnh chúa- nông nô

+ Mức độ+ Thời gian

4 Củng cố:

G: Củng cố kiến thức toàn bài

? Em hãy lập bảng so sánh chế độ phong kiến phơng Đông và Châu Âu

- Thời gian hìnhthành

Câu hỏi- Trong xã hội phong kiến có các giai cấp nào?

- Quan hệ giữa các giai cấp?

3 Bài mới

a) Giới thiệu bài:

- Để khắc sâu kiến thức phần lịch sử thế thế giới và tạo kĩ năng làm bài, nhớ sự kiện Hôm nay thầy cùng các em làm một số bài tập lịch sử

b) Các hoạt động dạy – học: học:

* GV: Giao nhiệm vụ cho HS

H: Làm bài tâp 3 trang 6 sbt

Trang 14

Làm bài tập 1,2 trang 7 sbt.

Làm bài tập 1,2 trang 8 sbt

* GV chữa bài tập: Lập niên biểu về sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến

ở Trung Quốc, ấn Độ và Đông Nam á

Tên nớc Thời gian hình thành Thời gian phát triển Thời gian suy vongTrung Quốc Thế kỉ III tcn thời

Tần- Hán Thế kỉ VII- ĐờngXIII- Tống XIV- XX thời MinhThanh

Gúp-Ta XVII- XIX vơngtriều Mô-gô

<Acơba>

XIX suy yếu bị Anhthống trịCam pu chia I-VI Hình thành nhà

nớc Chân Lạp Ăng-co huy hoàngIX- XV thời kì XVI-XIX suy yếu 1863bị Pháp xâm lợc.Lạn Xạng XIII-XIV nhà nớc

Lạn Xạng IX- XVII thịnh v-ợng XVIII suy yếu XIXPháp xâm lợc

mạnh XVIII suy yếu-Phápxâm lợcMianma I-X Thành lập XI-XVIII phát triển

mạnh XIX suy yếu- Anh xâmlợcThái Lan I-X Thành lập XIII hùng mạnh XVIII suy yếu Anh, Mĩ

Buổi đầu độc lập thời ngô- đinh- tiền lê

- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nớc

- Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ,thống nhất đất nớc mở ra thời kì độc lập lâu dài cho đất nớc ta

- Một số tranh ảnh, t liệu về di tích có liên quan đến thời Ngô, Đinh, Tiền Lê

HS: học bài củ, soạn bài mới

d- Tiến trình dạy- học.

Câu hỏi:? Trình bày những điểm cơ bản của xã hội phong kiến Châu Âu.

3 Bài mới.

a Giới thiệu bài mới:

b bài mới:

1.Ngô quyền dựng nền độc lập, tự chủ.

Mục tiêu: Nắm đ ợc tổ chức bộ máy thời Ngô:

Gv: Sơ lợc sgk

? Sau thắng lợi Ngô Quyền đã làm gì? 938 Ngô Quyền lên ngôi vua đóng đô ở CổLoa, xây dựng bộ máy nhà nớc mới

Trang 15

? Vì sao phải bãi bỏ bộ máy nhà nớc cũ để

xây dựng bộ máy nhà nớc mới.

- Cũ lệ thuộc vào Trung Quốc

? Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy nhà nớc thời Ngô

Quyền.

? Em có nhận xét gì về tổ chức nhà nớc thời

Ngô Quyền?

- Nhà nớc đơn giản, sơ sài nhng đã thể hiện ý

thức độc lập tự chủ có vua đứng đầu, đất nớc

? Sau khi Ngô Quyền mất tình hình nớc ta

thay đổi nh thế nào?

G: Dơng Tam Kha cớp ngôi 950 Ngô Xơng

Văn giành lại ngôi vua song uy tín của nhà

G: Việc thống nhất, đoàn kết toàn dân là một

yêu cầu cấp thiết hơn bao giờ hết, vậy ai là

ngời đáp ứng yêu cầu này?

- 944: Ngô Quyền mất -> Dơng Tam Kha

c-ớp ngôi -> triều đình lục đục

- 950: Ngô Xơng Văn lật đổ Dơng Tam Khanhng không quản lí đợc đất nớc

- 965: Ngô Xơng Văn chết -> loạn 12 sứquân

3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất n ớc

Mục tiêu: Trình bày đợc quá trình thống nhất đất nớc của Đinh Bộ Lĩnh

- Liên kết, chiếu dụ, đánh dẹp

? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh nhanh chóng đánh

dẹp đợc 12 sứ quân

? Việc Đinh Bộ Lĩnh đánh dẹp 12 sứ quân,

thống nhất đất nớc có ý nghĩa gì?

- Đinh Bộ Lĩnh– học: Hoa L <Ninh Bình>

- Thời Đinh- Tiền Lê bộ máy nhà nớc đợc xây dựng tơng đối hoàn chỉnh

- Nhà Tống phát động c/ tranh xâm lợc và đã nhanh chóng bị quân dân ta đánh trả

2.T tởng:

- Giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc

Vu a

Quan Võ

Quan văn

Thứ sử các châu

Trang 16

- Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ tổ quốc.

GV: Giỏo ỏn,Tranh ảnh, lợc đồ liên quan đến bài dạy

Câu hỏi: Tình hình nớc ta cuối thời Ngô và quá trình thống nhất đất nớc của Đinh Bộ

Lĩnh?

3 Bài mới mới.

a Giới thiệu bài mới:

b bài mới:

1.Nhà Đinh xây dựng đất n ớc

Mục tiêu: Trình bày đợc tình hình chính tri thời nh à Đinh:

- Tiếp tục xây dựng nền độc lập tự chủ có ý

sánh ngang hàng với Trung Quốc

GV giải thích khái niệm "vơng" và "đế":

V-ơng là tớc hiệu vua dùng cho nớc nhỏ Đế là

tớc hiệu vua nớc lớn Lớn mạnh có nhiều nớc

thần phục Vua là đứng đầu nớc phong kiến.

G: Thời Đinh nớc ta cha có pháp luật vua sai

đặt vạc dầu, nuôi cọp

? Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có ý

nghĩa nh thế nào?

- 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua đặt tên nớc

là Đại Cồ Việt, đóng đô- Hoa L- Ninh Bình

- Xuân 970 vua Đinh đặt niên hiệu TháiBình, sai sứ sang giao hảo với nhà Tống

- Phong vơng cho các con

2.Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê.

Mục tiêu: Trình bày đợc tình hình chính tri, bộ máy nhà nớc thời Tiền Lê

? Nhà Lê đợc thành lập trong hoàn cảnh

nào?

H: Thảo luận

? Vì sao Lê Hoàn đợc suy tôn lên làm vua.

- Ông là ngời có tài, có chí lớn, mu lợc lại

đang giữ chức Thập đạo tớng quân thống lĩnh

quân đội -> lòng ngời quy phục

? Việc Thái Hậu Dơng Vân Nga khoác áo

ngự bào cho Lê Hoàn nói lên điều gì?

- Thể hiện sự thông minh, quyết đoán, đặt lợi

ích quốc gia, dân tộc lên trên lợi ích dòng họ,

việc làm này vợt lên quyền lợi phong kiến để

* Tổ chức chính quyền trung ơng

*Đơn

vị hành chính: .10lộ

Vu a

Quan Võ

Quan Văn QuanThái S - Đại

S

Trang 17

? Bộ máy nhà nớc thời Lê Sơ so với thời Ngô

Quyền nh thế nào?

- Quy củ, chặt chẽ, có hệ thống

G: Sơ kết, chuyển ý Phủ Châu Phủ- Châu Phủ Châu

* Quân đội:10 đạo (2 bộ phận)

- Cấm quân <triều đình>

- Quân địa phơng <các lộ>

3.Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn.

Mục tiêu: Trình bày theo lợc đồ, ghi nhớ những nét chính về diễn biến, ý nghĩa cảu cuộc kháng chiến chống Tống

G: Sơ lợc sgk+ bản đồ

? Quân Tống xâm lợc nớc ta trong hoàn

cảnh nào?

? Tờng thuật diễn biến của trận đánh.

? Em suy nghĩ gì về cách đánh giặc của Lê

4 Củng cố:

G:Củng cố kiến thức toàn bài

? Trình bày diễn biến chiến thắng chống Tống do Lê Hoàn chỉ huy

Nớc Đại cồ Việt thời Đinh- Tiền Lê.(tt)

Tiết 14 II/ Sự phát triển kinh tế- văn hoá.

a- mục tiêu bài dạy

GV: Giỏo ỏn, Su tầm tranh ảnh, di tích các công trình kiến trúc, văn hoá

- T liệu thành văn về các triều đại Ngô- Đinh- Tiền Lê

d- Tiến trình dạy học.

1.ổn định lớp: KTSS

Câu hỏi: Em hãy trình bày lại tổ chức chính quyền thời Đinh- Tiền Lê?

- Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn có ý nghĩa lịch sử nh thế nào?

3 Bài mới:

a Giới thiệu bài mới:Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn 981 Thắng lợi đã

đánh bại âm mu xâm lợc của kẻ thù Khẳng định quyền làm chủ đất nớc của nhân dân ta và

L

Trang 18

củng cố nền độc lập tự chủ, thống nhất đất nớc, đó cũng là cơ sở thuận lợi để xây dựng và pháttriển nền kinh tế, văn hoá dân tộc.

b bài mới:

1.B ớc đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ.

HS: Đọc sgk phần 1

Gv: Sơ lợc qua tình hình kinh tế

? Tình hình kinh tế nông nghiệp thời

Ngô-Đinh- Tiên Lê có những nét gì đáng lu ý?

G: Tả về buổi lễ cày tịnh điền <Sau khi làm

lễ vua sắn quần lội xuống ruộng cày, tiếng

trống, tiếng hò reo vang dậy Nông dân

xuống đồng>

? Vì sao Vua Lê lại tổ chức lễ cày tịnh điền.

- Quan tâm, khuyến khích sản xuất

? Tình hình thủ công nghiệp thời Đinh- Tiền

Lê nh thế nào?

G: Đất nớc đợc độc lập các nghệ nhân phát

huy hết tài năng của mình để xây dựng đất

n-ớc, kinh đô Hoa L- Ninh Bình đợc xây dựng

tráng lệ, nguy nga song do thời gian và chiến

tranh tàn phá tuy vậy sử sách vẫn còn lu lại

đôi nét về kiến trúc Hoa L

? Em hãy miêu tả lại đôi nét về cung điện

Hoa L để thấy rõ sự phát triển của nớc ta

thời Lê.

- Cột dát= vàng, lợp ngói bạc có điện đài tế

lễ, chùa chiền kho vũ khí, kho thóc, kho đồ

+ Chia ruộng đất cho nhân dân

+ Khai khẩn đất hoang

+ Chú ý thuỷ lợi

+ Khuyến khích sản xuất

-> Sản xuất nông nghiệp ổn định và pháttriển

*Thủ công nghiệp:

- Xây dựng xởng thủ công nhà nớc đúc tiềnrèn vũ khí, may mũ áo

- Phát triển nghề thủ công cổ truyền dệt,gốm, làm giấy

*Thơng nghiệp:

- Đúc tiền đồng lu thông trong nớc

- Trung tâm buôn bán, chợ làng

- Trao đổi hàng hoá với Tống

2.Đời sống xã hội văn hoá.

-> Họ rất đợc trọng dụng, làm cho sứ thần

Trung Quốc thán phục

- Đạo phật đợc lu truyền rộng rãi

- Chùa chiền xây dựng khắpnơi

- S đợc trọng dụng

- Các loại hình văn hoá dân gian phát triển:

Đua thuyền, Lễ hội

4 Củng cố:

- GV:Hệ thống kiến thức toàn bài

(?) Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh- Tiền Lê phát triển

Quan văn, võ, nhà s

Nhân dân, thợ tc, th

ơng nhân, địa chủ

giai cấp thống trịgiai cấp bị trị

Nô

tì

Vua Vua

Trang 19

5 Hớng dẫn:

Ngày soạn:03-10-2011

Ch ơng II:

Nớc đai việt thời lý <thế kỉ XI- XII>

- Các chính sách của nhà Lý để xây dựng đất nớc, dời đô về Thăng Long, đặt tên nớc

Đại Việt, chia lại khu vực hành chính, tổ chức bộ máy chính quyền trung ơng và địa xây dựng luật phát, xây dựng quân đội

phơng-2 T tởng.

- Giáo dục cho các em lòng tự hào và tình thần yêu nớc

- Giáo dục học sinh bớc đầu hiểu rằng, pháp luật nhà nớc là cơ sở cho việc xây dựng vàbảo vệ đất nớc

3 Kĩ năng.

- Phân tích và nêu các ý nghĩa, các chính sách xây dựng và bảo vệ đất nớc của nhà Lý

- Rèn luyện kĩ năng đánh giá công lao của nhân vật lịch sử tiêu biểu thời Lý

Hs: Học bài củ, soạn bài mới, su tầm t liệu về nhà lý

d- Tiến trình bài dạy.

1

ổ n định lớp: KTSS:

Câu hỏi:-Nêu những nét phát triển của nền kinh tế tự chủ Đinh- Tiền Lê?

-Tai sao dới thời Đinh-Tiền Lê các nhà s đợc trọng dụng?

3 Bài mới:

a Giới thiệu bài mới:Sau một thừi gian trị vì đất nớc ổn định, kinh tế vững vàng, nhng

đến cuối thời Lê <thế kỉ X> tình hình không còn nh trớc nữa sự suy yếu đã làm cho nhà Lêsụp đổ

b Bài mới:

1.Sự thành lập của nhà Lý.

Mục tiêu: Trình bày bối cảnh ra đời của nhà Lý, việc dời đô ra Thăng Long và tổ chức

bộ máy nhà nớc:

G:1005 Lê Long Đĩnh lên ngôi vua <ngoạ triều>

Lý Công Uẩn làm con nuôi của nhà s Vạn Hạnh,

là ngời khảng khái, có chữ lớn chữ nhỏ, làm quan

cho nhà tiền Lê đợc thăng đến chức Điện Tiền chỉ

huy sứ, khi Lê Ngoạ Triều mất 11/1009 các quan

đồng lòng suy tôn Lý Công Uẩn lên làm vua

? Lý Công Uẩn là ngời nh thế nào?

Vì sao ôngđợc suy tôn làm vua?

- Có học, có đức, có uy tín, đợc triều thần nhà Lê

quý trọng

? Tai sao Lý Công Uẩn quyết định ròi đô về

Thăng Long?

- Địa thế thuận lợi, nơi hội tụ 4 phơng.Thế kỉ XI

Thăng Long vừa là kinh đô vừa là nơi hội tụ của

thành thị có quy mô lớn của khu vực và thế giới

? Việc dời đô về Thăng Long nói lên ớc nguyện gì

của ông cha ta?

- Muốn Xd đất nớc giàu mạnh cà KĐ ý chí tự cờng

của dân tộc

- Năm 1009 Lê Long Đĩnh chết, triềuTiền Lê chấm dứt

- Lý Công Uẩn đợc suy tôn lên làmvua

- 1010 Lý Công Uẩn quyết định dời đô

về Đại La- Thăng Long

-1054 Nhà Lý đổi tên nớc là Đại Việtxây dựng chính quyền trung ơng-> địaphơng

*Tổ chức chính quyền trung ơng

*Tổ chức chính quyền địa phơng

Vua Quan đại thần Quan văn Quan võ

Trang 20

H:Đọc chữ nhỏ sgk.

? Em hãy mô tả lại kinh thành Thăng Long.

- Vòng thành đợc đắp năm 1010 có 4 cửa

Đông-Tây- Nam- Bắc

<Long thành hay hoàng thành có nhiều cung điện

làm nơi ở nơi làm việc của vua, quan, quý tộc bên

trong hoành thành có cấm thành- vua- hoàng hậu

? Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền trung ơng

- Sự chuyên quyền của chế độ phong kiến nhng

khoảng cách cha xa lắm <Vua- Cha>

2.Luật pháp và quân đội:

Mục tiêu: Biết đợc những nét chính về luật pháp, quân đội và chính sách đối nội, đối ngoạicủa nhà Lý:

H:Đọc chữ nhỏ sgk

? Bộ luật hình th bảo vệ ai, bảo vệ những gì?

GV:Không đợc tự tiện vào cung

+ Cấm dân không đợc bán hay dấu con trai

+ Ngời cầm cố ruộng đất sau 20 năm đợc chuộc

lại

+ Tội trộm trâu bò bị xử nặng

->Ngày nay luật đó không còn nữa

? Theo em có cần thiết phải có luật và tác dụng

của luật hình th thời Lý nh thế nào?

- Sự quy củ thống nhất, tránh tuỳ tiện, mọi ngời

đều phân biệt đợc phải trái cần làm và cần tránh

hoặc kêu oan

? Ngày nay cần có luật pháp không sống và làm“

việc theo hiến pháp và pháp luật”

? Quân đội thời Lý đợc xây dựng nh thế nào?

-> Sự tiến bộ, văn minh so với trớc

- Quân đội:Gồm 2 bộ phận (cấm quân

4 Củng cố:

(?) Em hãy đánh giá công lao của Lý Công Uẩn

- Có công xây dựng kinh đô Thăng Long, củng cố xây dựng đất nớc, quân đội, phápluật, xây dựng tình đoàn kết

5 Hớng dẫn:

- CBB: Đọc trớc bài 11 SGK, su tầm chuyện Lí Công Uẩn

********** **********

Ngày soạn: 07-10-2011

Bài 11Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lợc

Hu yện ơng H

Xã

Trang 21

Tiết 16 I Giai đoạn thứ nhất <1075- 1076>

a- Mục tiêu.

1 Kiến thức.Học sinh hiểu rõ:

- Âm mu xâm lợc nớc ta là nhằm bành trớng lãnh thổ đồng thời để giải quyết nhữngkhó khăn về tài chính và xã hội

- Cuộc tiến công tập kích song đất Tống của Lý Thờng Kiệt là hành động tự vệ chính

đáng

2 T tởng.

- Giáo dục hs lòng tự hào dân tộc, biết ơn ngời anh hùng dân tộc Lý Thờng Kiệt

- Bồi dỡng lòng dũng cảm, nhân ái, tình đoàn kết dân tộc

Câu hỏi:- Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền trung ơng và địa phơng thời Lê?

- Nhà Lý đã làm gì để củng cố đất nớc?

3 Bài mới:

a Giới thiệu bài mới: Từ khi đất nớc ta xây dựng nền độc lập tự chủdới thời

Ngô-Đinh- Tiền Lê các triều đại phong kiến Việt Nam đều rất quan tâm tới mối quan hệ bang giaovới các nớc láng giềng <TQ> Song từ thế kỉ XI mối quan hệ đó ngày càng xấu đi bởi nhàTống có âm mu và hành động xâm lợc, vì vậy nhân dân Đại Việt phải khẩn trơng tiến hànhchuẩn bị kháng chiến chống xâm lợc, cuộc kháng chiến

b Bài mới:

1.Nhà Tống âm m u xâm l ợc n ớc ta.

Mục tiêu: Trình bày đợc âm mu hành động chuẩn bị xâm lợc nớc ta của nhà Tống

H:Đọc sgk

G:Sơ lợc theo bản đồ

? Tình hình nhà Tống trớc khi xâm lợc Đại Việt nh thế nào?

- Khó khăn tài chính

- Nội bộ mâu thuẫn

- Nhân dân nổi dậy, Liêu, Ha quấy phá

? Để giải quyết tình hình khó khăn đó nhà Tống đã có âm mu

gì?

? Để chuẩn bị cho cuộc xâm lợc nhà Tống đã làm gì?

? Vì sao nhà Tống chuẩn bị xâm lợc Đại Việt vào t gian này?

- Vua Lý Thánh Tông mất 1072- cơ hội

G:Tiểu kết chuyển ý

- Âm mu: Xâm lợc Đại Việt

để giải quyết tình hình khókhăn trong nớc

- Hành động:

+ Xúi giục vua Cham-pa

đánh lên từ phía nam+ Phía bắc ngăn cản việcbuôn bán giữa 2 nớc

2.Nhà Lý chủ động tiến công để tự vệ.

Mục tiêu: Hiểu đợc nhà Lý đứng trớc âm mu xâm lợc của nhà Tống đã chủ động chuẩn bị

kháng chiến ra sao:

? Đứng trớc âm mu của kẻ thù nhà Lý đối phó bằng cách nào?

H:Đọc chữ nhỏ “Lý Thờng Kiệt-> Thái Uý”

? Lý Thờng Kiệt là ngời nh thế nào?

- Họ Ngô tên Tuấn “tơi đẹp lạ thờng” Sinh 1019 phờng Thái

Hoà- Thăng Long ham học binh th, giỏi võ nghệ cất cánh tài

năng phi thờng 23 tuổi làm quan Lý Thái Tông nhận làm con

nuôi đổi họ Lý

? Lý Thờng Kiệt đã làm gì để chuẩn bị kháng chiến?

G:Quân Tống ráo riết chuẩn bị xâm lợc

Chúng xây dựng kho binh lơng- tập kết

Lý Thờng Kiệt chủ trơng “tiên phát chế nhân”

? Em có suy nghĩ gì về chủ trơng của Lý Thờng Kiệt.

- Táo bạo, độc đáo, sáng tạo, diệt giặc từ đầu-> Tống không

kịp trở tay

? Mục tiêu tcông của LTK là ở những địa điểm nào?

- Nơi tập trung binh lơng: Châu Ung và Châu Khâm, Châu

a) Chủ trơng:

- Cử Lý Thờng Kiệt làm tổngchỉ huy quân đội

+ Tập luyện, sẵn sàng chiến

đấu

+ Đánh trả Tống quấy pháphía Bắc

+ Đánh bại ý đồ Tống+Chăm Pa

Trang 22

G:Dùng lợc đồ xác định

-Thuỷ: Lý Thờng Kiệt theo ven

Biển-> Châu Khâm, Châu Liêm

-Bộ: Tông Đản, Thân Cảnh Phúc-> Châu Ung

Nói rõ mục đích: Phá sự chuẩn bị Tống đợc nd Tống ủng hộ

? Vì sao nói đây chỉ là cuộc tiến công để tự vệ?

H:Thảo luận nhóm

- Phá kho binh lơng-> rút quân, không xâm lợc, không cớp bóc

nhân dân

? Vì sao ta xác định đợc các kho quân sự?

?Việc chủ động tấn công của nhà Lý -> Tống có ý nghĩa ntn?

? Em hãy thuật lại diễn biến của cuộc k/ c chống Tống 1075.

H:Trình bày theo lợc đồ

H:Nhận xét bổ xung

G:Với thắng lợi trong cuộc k/c chống Tống dới sự lãnh đạo của

Lý Thờng là Kiệt thắng lợi lừng danh nhất ở thế kỉ XI

? Kết quả?.

? Việc chủ động t công của ta có ý nghĩa nh thế nào?

b) Diễn biến:

+10/1075 Lý Thờng Kiệt vàTông Đản chỉ huy 10 vạnquân đánh vào đất Tống.+ Lý Thờng Kiệt cho yếtbảng nói rõ cuộc tiến công

để tự vệ

c) Kết quả:

Sau 42 ngày ta hạ thành UngChâu sau đó rút quân về nớcxây dựng phòng tuyến chuẩn

bị kháng chiến

d) ý nghĩa:

Làm chậm bớc tiến củaTống đẩy chúng vào tìnhtrạng bị động lúng túng->khó khăn

Gv: - Giáo án, SGK- Bản đồ Đại Việt thời Lý-Trần

- Su tầm t liệu, Lợc đồ tại trận tuyến Nh Nguyệt, t liệu về Lý Thờng Kiệt

1 ổn định lớp: KTSS:

Câu hỏi:-Vua tôi nhà Lý đã làm gì trớc âm mu xâm lợc Đại Việt của nhà Tống.

3 Bài mới

a Giới thiệu bài mới: - Sau khi tiến song đất Tống phá huỷ kho binh lơng của Tống,

Lý Thờng Kiệt đã rút ngay quân về nớc gấp rút xây dựng lực lợng, chuẩn bị bố phòng nhữngnơi hiểm yếu, những việc làm đó đã đem lại kết quả nh thế nào trong cuộc kháng chiến

b Bài mới

1.Kháng chiến bùng nổ.

Mục tiêu: Ghi nhớ những nét chính về cuộc tấn công xâm lợc nớc ta của quân Tống:

G:Dùng lợc đồ giới thiệu “kí hiệu”

? Sau khi rút quân khỏi Ung châu, LTK đã làm

Trang 23

+ 1 đạo chặn quân giặc ở vùng biển Quảng

Ninh, không cho thuỷ quân địch vợt qua

+ Đờng bộ bố trí dọc chiến tuyến sông Cầu qua

đoạn Nh Nguyệt và XD chiến tuyến Nh Nguyệt

không cho giặc vào sâu

- Lý Kế Nguyên đã mai phục và đánh 10trận liên tiếp ngăn bớc tiến đạo quân thuỷcủa giặc

b) Kết quả:

Quân Tống đóng quân ở bờ bắc sông Cầukhông lọt đợc vào sâu

2.Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Nh Nguyệt.

Mục tiêu: Miêu tả, hiểu đợc tác dụng của phòng tuyến Nh Nguyệt Diễn biến, kết quả, ý nghĩa

lịch sử của cuộc kháng chiến chống Tống:

?Tại sao Lý Thờng Kiệt lại chọn sông Nh Nguyệt làm phòng tuyến

chống xâm lợc Tống?

- Vì đây làvị trí chặn ngang các hớng tiến công của giặc từ phía Bắc->

Thăng Long

- Nó đợc ví nh một chiến hào tự nhiên giặc khó có thể vợt qua

?Phòng tuyến trên sông Nh Nguyệt đợc xây dựng nh thế nào?

- Đắp bằng đất cao, v.chắc, cắm cọc tre, dậu tre dày đặc dai 100 km

? Sau thất bại ở Ung Châu nhà Tống đã làm gì?

- Cho quân XL Đại Việt

?Kho binh lơng của giặc đã bị phá mà quân Tống vẫn tức tốc sang

- LTK cho ngời vào đền thờ ngâm bài thơ “Nam quốc sơn hà”

? Theo em tình thế quân giặc lúc này ra sao?

- Chán nản, sợ hãi, bạc nhợc

G:Tống thất bại quá lớn sau một đêm 3,4 vạn quân chết, 5,6/10 doanh

trại giặc biến thành bãi chiến trờng, hàng vạn xác giặc ngổn ngang

khắp cánh đồng <cánh đồng xác, gò xác>

? Tại sao đang ở thế thắng mà Lý T Kiệt lại chủ động giảng hoà?

? Em hãy nêu những nét độc đáo trong cách đánh giặc của LTKt?

Lí Thờng Kiệt lừng danh nhất thế kỉ XI

“Lí Thờng Kiệt đã huy động cả đất nớc ”

a) Diễn biến

- Quách Quỳ vợt sông

đánh phòng tuyến củaquân ta nhng bị phảncông quyết liệt

- Cuối xuân 1077 LýThờng Kiệt bất ngờ

đánh sang doanh trại

địch

b) Kết quả

- Tống thua to, khókhăn, tuyệt vọng

- Lí Thờng Kiệt chủ

động giảng hoà Tốngrút về nớc, chiếntranh kết thúc

c) Nguyên nhân thắnglợi:

+ Tinh thần đoàn kếttoàn dân

+ Sự chỉ huy tài tìnhcủa Lý Thờng Kiệt.d) ý nghĩa lịch sử:+ Là chiến thắngtuyệt vời trong lịch sửchống xâm lợc

+ Tống từ bỏ mộngxâm lợc

+ Củng cố nền độclập tự chủ dân tộc

4 Củng cố:

(?) Em hãy trình bày lại trận chiến trên sông Nh Nguyệt

- Củng cố kiến thức toàn bài

Tiết 18 I Đời sống kinh tế.

a- Mục tiêu cần đạt

Trang 24

- Dới thời Lý đất nớc đợc ổn định lâu dài, nông nghiệp thủ công nghiệp, thơng nghiệp

đã có chuyển biến và đạt một số thành tựu nhất định

- Việc buôn bán với nớc ngoài đợc mở rộng

- Su tầm t liệu, Su tầm các loại tranh ảnh mô tả các hoạt động kinh tế thời Lý

1 ổn định lớp KTSS:

2 Kiểm tra bài cũ:

Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa của cuộc k/ chiến chống xâm lợc Tống 1075- 1077?

3 Bài mới

a Giới thiệu bài mới: Sau cuộc kháng chiến chống xâm lợc Tống thắng lợi 1077 Dới

triều đình nhà Lý nhân dân ta lại bắt tay vào công cuộc phát triển kinh tế, văn hoá Vậy nhândân ta đã đạt đợc những thành tựu nh thế nào trong đời sống kinh tế, xã hội

b Bài mới

1 Sự chuyển biến của nền nông nghiệp

Mục tiêu: Trình bày bày đợc sự chuyển biến của nền nông nghiệp thời Lý:

Hoạt động của thầy- trò. Kiến thức trọng tâm

H:Đọc sgk

G: Nền kinh tế quan trọng hàng đầu của nớc

ta thời phong kiến là kinh tế nông nghiệp

? Ruộng đất dới thời Lý thuộc quyền sở hữu

của ai?

? Để khuyến khích phát triển sản xuất nông

ghiệp các vua thời Lý đã làm gì?

? Việc cày ruộng tịch điền nhà vua có ý“ ”

nghĩa ntn?

- Khuyến khích mở đầu một mùa vụ mới

G:Nhiều năm đợc mùa to

1016- 30 lợm lúa đợc 1qtiền, vua xá thuế 3

năm cho dân

Đại Việt sử kí:“Dâu, gai xanh dậy đất

Quýt, bởi đỏ rực trời”

? Vì sao nông nghiệp thời Lý lại phát triển?

- Nhờ sự chăm lo, sự quan tâm của các vua

thời Lý , cùng những biện pháp khuyến khích

phát triển sản xuất Sự chuyên cần của nhân

dân Đại Việt đợc sống trong điều kiện hoà

bình

- Ruộng đất thuộc quyền sở hữu của vua donhân dân canh tác

- Tổ chức lễ cày Tịch Điền

- Khai hoang, đào kênh mơng đắp đê phònglụt

- Cấm giết hại trâu, bò

-> Mùa màng bội thu.Cây trái hoa màu tơi tốt

? Qua việc làm trên của nhà Lý em nghĩ gì về

hàng tơ lụa của Đại Việt thời đó? Vì sao vua

không dùng gấm vóc Trung Quốc?

=>Nghề dệt khá phát triển trở thành một

nguồn lợi khiến cho nhà nớc phải quan tâm đa

vào “quốc sách”

Nhà Lý lập các kho vải lụa ở các làng

- Làng Thiết Sài- - Làng Nghi Tám

- Làm đồ trang sức bằng vàng, bạc

- Làm giấy, in

- Đúc đồng, rệt sắt, đúc tiền

- Xây dựng công trình kiến trúc

- Xây chùa chiền, xây kinh thành

=>Nhiều nghề, nhiều sản phẩm, chất lợng

*Thơng nghiệp

- Rất phát triển “chợ Vân Đồn”

- Nhân dân Đại Việt có khả năng phát triểnnền kinh tế tự chủ không thua kém gì nớckhác

Trang 25

? Thủ công nghiệp phát triển kéo theo sự phát

triển của ngành kinh tế nào?

(?) Nhà Lý đã làm gì để phát triển nền kinh tế nông nghiệp

(?) Nền kinh tế nông nghiệp, thủ công nghiệp, thơng nghiệp có mối quan hệ nh thếnào?

(?) Ngày nay nền thủ công nghiệp có phát triển không, ở địa phơng em có nền thủ côngnào?

Đời sống kinh tế văn hoá (tt)

Tiết 19 II Sinh hoạt xã hội và văn hoá.

a- Mục tiêu.

1.Kiến thức: Học sinh hiểu rõ.

- Thời Lý có sự phân hoá mạnh mẽ về giai cấp và các tầng lớp trong xã hội

- Văn hoá, giáo dục phát triển mạnh Hình thành văn hoá Thăng Long

- Su tầm t liệu, Su tầm các loại tranh ảnh mô tả các hoạt động văn hoá thời Lý.Hs: Học bài củ, soạn bài mới, su tầm t liệu về nhà lý

- Su tầm tranh, ảnh, các hoạt động văn hiến thời Lý

2.Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi:- Nhà Lý đã làm gì để đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp?

- Hãy nêu những nét chính của nền kinh tế thủ công nghiệp, thơng nghiệp

3.Bài mới:

a Giới thiệu bài mới: Dới thời Lý nền kinh tế nông nghiệp, thủ công nghiệp thơng

nghiệp nớc ta đều đạt những thành tựu rực rỡ Đời sống vật chất của nhân dân đầy đủ,sung túc, bên cạnh đó nền văn hoá tinh thần của nhân dân cũng đợc nâng cao Vậy đểhiểu rõ hơn về đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân

b Bài mới:

1.Những thay đổi về mặt xã hội.

Mục tiêu: Trình bày bày đợc sự chuyển biến của xã hội thời Lý

H:Đọc sgk

? Em hãy nêu các tầng lớp c dân và đời sống

của họ trong xã hội thời Lý.

? Về sơ đồ giai cấp trong xã hội.

? So với thời Định-Tiền Lê sự phân biệt giai

cấp ở thời Lý nh thế nào?

- Sự phân biệt giai cấp sâu sắc hơn giai cấp

Quan lại Hoàng tử, công chúa.Nông dân giàu,

Đợc cấp hoặc có ruộng

 Địa chủNông dân (Từ 18 tuổi trở lên)

Đợc nhận đất của làng xã

Nông dân thờngNông dân không có ruộng

Nhận ruộng của địa chủ, cày cho địa chủ

Trang 26

? Đời sống các tầng lớp bị trị ra sao?

2.Giáo dục và văn hoá.

Mục tiêu: Trình bày bày đợc sự chuyển biến của nền giáo dục và văn hoá thời Lý:

H:Đọc sgk

“Từ đầu ->1000ngời làm s”

? Nhà Lý đã làm gì để phát triển nền giáo

dục?

G:Văn miếu đợc xây dựng 1070 đây là miếu

thờ tổ đạo nho do Khổng Tử sáng lập và là nơi

dạy học cho con vua

Năm 1075 khoa thi đầu tiên đợc mở

Năm 1076 nhà quốc tử giám đợc dựng trong

khu văn miếu,

?Vị trí của đạo phật dới thời Lý?

H:Quan sát H24+ 25 sgk

-Tợng phật Adi Đà nằm trong chùa phật tích

Bắc Ninh, đợc xây dựng thế kỉ VII-X Bức

t-ợng này đợc vua Lý Thánh Tông cho đúc

bằng vàng năm 1057

-Chùa một cột “diên hựu”

<Phúc lành dài lâu> đợc xây dựng 1049 thời

Vua Lý Thái Tông, chuyện kể rằng khi vua về

già mà cha có con trai nên vua thờng đến

chùa cầu tự, một đêm vua mơ thấy đức phật

quan âm hiện lên trên đài hoa sen ở một hồ

n-ớc hình vuông phía tây Thăng Long, trên tay

bế một đứa con trai đa cho vua sau đó vua

sinh con trai cho xây chùa

- Kiến trúc tinh vi, thanh thoát, hình rồng

mình trên, uốn khúc, uyển chuyển-> đây là

hình tợng nghệ thuật độc đáo, hoàn chỉnh,

thăng hoa nh về với cội nguồn

- Văn hoá:

+ Hát chèo, múa rối

+ Dàn nhạc, trống, kèn, sáo, nhị

+ Đá cầu, vật, đua thuyền

- Kiến trúc độc đáo: Rồng thời Lý- văn hoáThăng Long chùa Một Cột

-> Phong cách nghệ thuật đa dạng, độc đáo vàlinh hoạt -> Nền văn hoá mang đậm bản sắcdân tộc

4 Củng cố:

(?) Hãy nêu những thành tựu văn hoá thời Lý

(?) Hãy kể tên các công trình kiến trúc tiêu biểu thời Lý

Gv: - Giáo án, SGK- Bản đồ Đại Việt thời , bảng phụ

- Su tầm t liệu, Su tầm các loại tranh ảnh

Trang 27

2.Kiểm tra bài cũ: KT 15 phút

Giáo dục và văn hoá thời Lý phát triển ra sao?

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: Phân công tổ, chia nhóm giao bài tập.

* Hoạt động 2: của giáo viên học sinh.

- Giao bài tập cho học sinh

- Bài tập 1,2,3 trang 34,35; bài tập 2 trang 36

G:Gọi H lên bảng chữa bài tập

- Chấm điểm vở bài tập của các em có vở bài tập

- Hệ thống kiến thức lịch sử thế giới trung đại và lịch sử Việt Nam X- XI

- Khắc sâu kiến thức cơ bản, trọng tâm cho học sinh

Gv: - Giáo án, SGK- Bản đồ Đại Việt, bản đồ thế giới.bảng phụ

- Su tầm t liệu, Su tầm các loại tranh ảnh

Hs: Học bài củ, soạn bài mới, su tầm t liệu

1 ổn định lớp: KTSS:

3 Bài mới

1 Châu Âu Phong kiến.

Mục tiêu: Học sinh khái quát đợc xã hội phong kiến Châu Âu hình thành, phát triển và

tan rã:

? Thời gian hình thành, phát triển, suy vong

của xã hội phong kiến Châu Âu.

? Những cuộc phát kiến địa lí có tác động

nh thế nào đến xã hội phong kiến CÂ?

- Thúc đẩy t nghiệp CÂ phát triển đem lại

cho giai cấp t sản Châu Âu nguồn lợi nhuận

khổng lồ, nguyên liệu quý giá vàng, bạc,

châu báu, đất đai, á, Phi, MLT

- Chủ nghĩa t bản ra đời trong lòng

- Thế kỉ XVI- suy vong- các cuộc đấu tranhcủa giai cấp t sản chống phong kiến

2 Ph ơng Đông phong kiến.

Mục tiêu: Học sinh khái quát đợc xã hội phong kiến phơng Đông hình thành, phát

triển và tan rã Thành tựu về văn hoá:

? Thời gian hình thành, phát triển, suy vong - Hình thành thế kỉ I- X <III tcn Trung

Trang 28

chế độ phong kiến phơng Đông?

? Hãy so sánh với sự hình thành phát triển,

suy vong của chế độ phong kiến Châu Âu.

-Ra đời sớm

-Phát triển chậm

-Suy yếu kéo dài-> bị phơng Tây xâm lợc

? Hãy kể tên các thành tựu đạt đợc Trung

Quốc.

- Giấy, in, la bàn, thuốc súng> văn, thơ,

khoa học, nghệ thuật, cổ trung

? Thời gian ra đời phát triển?

? Những thành tựu văn hoá của ấn Độ, chữ

- Thời gian phát triển XI- XV

- Thời gian suy yếu XVI- XIX cn t bản

a.Trung Quốc phong kiến

- Hình thành thế kỉ III <tcn> Tần trải quanhiều triều đại phong kiến với nhiều giai đoạnthăng trầm

- Phát triển mạnh nhất ở thế kỉ X- XVI

- Suy yếu ở thế kỉ XVII- XIX

- Bị thực dân phơng Tây xâm lợc XIX- XX->nửa thuộc địa

+ XIX bị thực dân Ânh xâm lợc-> thuộc địacủa Anh

c.Các quốc gia phong kiến Đông Nam á

- X thế kỉ đầu cn

- X-XV phát triển

- XVI- Xĩ suy yếu bị thực dân xâm lợc

3 Việt Nam từ X-XI.

Mục tiêu: Học sinh khái quát đợc tình hình nớc ta từ thế kĩ X – học: XI:

? Em hãy nêu công lao của Ngô Quyền

? Em hãy nêu công lao của Đinh Bộ Lĩnh.

? Vì sao Lê Hoàn đợc suy tôn làm vua?

? Lý Công Uẩn là ngời nh thế nào?

Vì sao đợc suy tôn làm vua?

? Thuật lại cuộc kháng chiến chống Tống

1075- 1077.

? Hãy tìm những nét độc đáo trong cách

đánh của Lí Thờng Kiệt.

Đằng, xây dựng pháp triển kinh tế xã hội

- 1009 Triều Tiền Lê chấm dứt

- 1010 Lý Công Uẩn- Lý:- Đại Việt 1054.+ Luật hình th 1042

+ Xây dựng quân đội, xâydựng khối đoàn kết.+ Kháng chiến chống Tống 1075-1077

4 Củng cố:

(?) Nêu các sự kiện nổi bật của VN từ TK X – học: XI

5 Hớng dẫn:

- CBB: Kiểm tra 1 tiết

********** **********

Ngày soạn: 27/10/2011

Tiết : 18 KIỂM TRA MỘT TIẾTA.Mục tiờu kiểm tra

1 Kiến thức: Học sinh biết tổng hợp cỏc kiến thức đó học qua đú giỏo viờn kiểm tra đỏnh giỏ

sự tiếp thu kiến thức của học sinh

2.Thỏi độ: Qua bài học giỳp học sinh yờu thớch mụn học, thỏi độ làm bài nghiờm tỳc, phỏt

huy tớnh tự lực của học sinh

3 Kỹ năng: Rốn luyện kỹ năng phõn tớch, tổng hợp kiến thức.

B Phương tiện dạy học

Giỏo viờn: Ma trận, đề bài, đỏp ỏn, biểu điểm

2 Học sinh: ụn tập chuẩn bị kiểm tra

Trang 29

C.Tiến trỡnh giờ kiểm tra

là thành tựu

KH-KT của TQ

- 2 giai cấp

trong xó hội phong kiến Chõu õu

2

1,0đ

2 2,0đ

-Tỏc giả của bài :

“ Sụng nỳi nước Nam

-Người đó dẹp loạn 12 sứ quõn

Số cõu

Số điểm

2 1,0đ

3 2,0đ

1/2 1,5đ

6 6,0đ

về Thăng Long

- Bộ luật thành văn đầu tiờn của nước ta

diễn biến của trận chiến trờn phũng tuyến Như Nguyệt

Vẽ sơ đồ

bộ máy chính quyền trung -

ơng và

địa

ph-ơng thời Lý

Nột độc dỏo trong cỏch đỏnh giặc của Lý Thường Kiệt?

Số cõu

Số điểm

1 0,5đ

1/2 2,0đ

1 2,0đ

1/2 2,0đ Tổng số

3

1,5đ 15%

1/2 2,0đ 20%

1 2,0đ 20%

1/2 2,0đ 20%

10

10đ 100

%

ĐỀ BÀII/ Trắc nghiệm khỏch quan: (4đ)

Khoanh trũn vào chữ cỏi đầu cõu mà em cho là đỳng.

Cõu1/ Xó hội phong kiến Chõu õu gồm 2 giai cấp:

A lónh chỳa và nụng nụ B lónh chỳa và nụ lệ

Trang 30

C chủ nụ và nụ lệ D địa chủ và nụng dõn

Cõu2/ Khu đền thỏp Ăng co vỏt là cụng trỡnh kiến trỳc độc đỏo của:

A- Thỏi Lan B- Lào C- Cam-pu-chia D- Xin-ga-po

Cõu3/ Tứ đại phỏt minh là thành tựu KH-KT của nước:

A- Ấn Độ B- Việt Nam C- Trung Quốc D- Cam-pu-chia

Cõu4/ Dưới triều đại nào Trung Quốc trở thành quốc gia phong kiến cường thịnh nhất Chõu Á?

A-Nhà Tần B-Nhà Đường C-Nhà Minh D-Nhà Thanh

Cõu5/ Người đó dẹp loạn 12 sứ quõn thống nhất đất nước vào thế kỷ X là:

A Ngụ Quyền B Đinh Bộ Lĩnh C Lờ Hoàn D Nguyễn Huệ

Cõu6/ Lý Cụng Uẩn dời đụ về Thăng Long vào năm:

A Năm 1009 B Năm 1010C Năm 1042 D.Năm 1070

Cõu7/ Tỏc giả của bài : “ Sụng nỳi nước Nam” là:

A Lý Thường Kiệt B.Trần Quốc Tuấn C Lý Cụng Uẩn D.Trần Quang Khải

Cõu8/ Bộ luật thành văn đầu tiờn của nước ta cú tờn gọi là gỡ?

A Hỡnh thư B Quốc triều hỡnh luật C Lờ triều hỡnh luật D Luật Hồng đức

II/Tự luận (6 đ)

Câu1/ Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền trung ơng và địa phơng thời Lý (2 điểm)

Cõu 2/ Trỡnh bày diễn biến, ý nghĩa của trận chiến trờn phũng tuyến Như Nguyệt? Nột độc

đỏo trong cỏch đỏnh giặc của Lý Thường Kiệt? (4 điểm)

ĐÁP ÁN- BIỂU ĐIỂM

Phần I Trắc nghiệm khỏch quan (4 điểm)

Mỗi cõu đỳng được 0,5 điểm:

Lộ, phủ

Trang 31

- Diễn biến:(2 điểm)

+ Quõn Tống bắc cầu phao…

+ Lý Thường Kiệt mở cuộc phản cụng vào cuối xuõn 1077

+ Quõn Tống thua to, Lý Thường Kiệt giảng hoà Học sinh cần nờu được cỏc ý sau:

- Kết quả: Cuộc khỏng chiến trờn phũng tuyến Như Nguỵệt đó giành được thắng lợi

- í nghĩa:

+ Bảo vệ được độc lập tự chủ của đất nước

+ Nờu cao tinh thần yờu nước của dõn tộc

+ Quõn Tống buộc phải từ bỏ mộng xõm lược Đại

* Nột độc đỏo trong cỏch đỏnh giặc của LTK (2 điểm)

+ Chủ động tấn cụng trước để phũng vệ

+ Lập phũng tuyến trờn s Như Nguyệt

+ Chủ động giảng hoà kết thỳc chiến tranh

********** **********

Ngày soạn: 3-11-2011

Ch ơng IIINớc Đại Việt thời Trần <thế kỉ XIII-XIV>

- Su tầm t liệu, Su tầm các loại tranh ảnh thời Trần

Hs: Học bài củ, soạn bài mới, su tầm t liệu về nhà Trần

a) Giới thiệu bài:Nhà Lý khi mới thành lập các ông vua rất chăm lo đến sự phát triển

sản xuất, văn hoá xã hội, đời sống nhân dân no đủ song đến cuối thời Lý ở thế kỉ XII ngàycàng suy yếu phải dựa vào thế lực của quý tộc họ Trần Với bàn tay khôn khéo của Trần Thủ

Độ, Lý Chiêu Hoàng đã phải nhờng ngôi cho chồng là Trần Cảnh- nhà Trần thành lập

b) Bài mới:

1.Nhà Lý sụp đổ.

Mục tiêu: Biết đợc bối cảnh thành lập triều đại Trần:

?Nhà Lý đợc thành lập từ năm nào? - Cuối XII vua, quan lo ăn chơi

Trang 32

- 1009 Lý Công Uẩn lên ngôi, trải qua 8 đời vua:Thái tổ,

Thái Tông, Thánh Tông, Nhân Tông, Thần Tông, Anh

Tông, Cao Tông, Huệ Tông

?Nguyên nhân nào dẫn tới sự suy yếu của triều Lý?

G:Huệ Tông cuối đời say khớt ngủ cả ngày, ko q tâm đến

triều chính, vua không có con trai có hai cô công chúa Chị

là Thuận Thiên công chúa gả cho Trần Liễu.Em là: Chiêu

Thánh Tông công chúa lên 7 tuổi đợc lập thái tử, sau đó

10/1224 Lý Huệ Tông đi tu ở chùa chân Giao

Lợi dụng tình hình ấy quan lại nổi dậy tranh chấp quyền

hành, bóc lột nhân dân

HS theo dõi phần chữ nhỏ “bấy giờ nghĩ đến việc gì- hết”

? Tình hình nớc ta cuối thời Lý?

? Nhà Trần đợc t lập trong h cảnh lịch sử nh thế nào?

- Lý suy yếu, bất lực- ngoại xâm

? Em có suy nghĩ gì về việc nhà Trần lên thay nhà Lý?

- Hợp quy luật lịch sử

G:Sơ lợc chuyển ý

sa đoạ, không chăm lo đến đờisống, sản xuất nhân dân

-Lụt lội, hạn hán, mất nhân dân cực khổ

mùa Phong kiến địa phơng nổi dậy,triều Lý suy yếu

- Giặc phơng Nam ->cớp phá

- 12/1226 Lý Chiêu Hoàng ờng ngôi cho chồng là TrầnCảnh

nh Nhà Trần thành lập

2.Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền.

Mục tiêu: Biết đợc những nét chính về tổ chức bộ máy nhà nớc thời Trần:

? Sau khi nắm chính quyền nhà Trần đã làm gì để cứu vãn

tình thế?

- Dẹp nội loạn, xây dựng nhà nớc mới

? Bộ máy nhà nớc đợc tổ chức nh thế nào?

*Trung ơng

- Vua- Thái Thợng Hoàng

- Quan văn, quan võ, quan chuyên trách

- Quốc sử viện: chuyên viết sử

- Hà đê sử-: đê điều

- Đồn điền sử- khai hoang

- Khuyến nông sử : phát triển sản xuất

- Thái y viện: chữa bệnh trong cung

*Địa phơng:

? Tại sao giao chức vụ qtrọng cho ngời trong họ nắm giữ?

- Chuyên quyền dòng họ

GV: Có nhiều nhân vật nổi tiếng thời Trần: Trạng nguyên

Mạc Đĩnh Chi Bộ sử đầu tiên: Đại Việt sử kí <1272>

Nhà sử học Lê Văn Hu

?So với bộ máy nhà nớc thời Lý bộ máy nhà nớc thời Trần

có đặc điểm gì khác?

- Vua nhờng ngôi cho con, sớm tự xng là thái T hoàng

- Ngời trong họ nắm chức vụ quan trong

+ Triều đình+ Các đơn vị hành chính trunggian

+ Các cấp hành chính cơ sở

- Qui củ, chặt chẽ-Tập trung quyền lực hơn

3.Pháp luật thời Trần.

Mục tiêu: Biết đợc những nét chính về luật pháp thời Trần:

? Bộ Quốc Triều hình lật có đặ điểm gì?

G:Những lúc vua đi thăm các địa phơng nhân dân có thể

đón rớc, xin vua đứng lại để xét xử một vụ kiện oan

?Nội dung của bộ Quốc Triều hình luật?

? Luật thời Trần và thời Lý có gì giống và khác nhau?

- Kế thừa, phát triển cao hơn

Giáo viên tổng kết và nhận xét

- Ban hành bộ luật mới "Quốctriều thông chế", sửa chữa và bổsung thành "Quốc triều hìnhluật"

+ Xác định lại những điều luậtthời Lý

+ Quy định cụ thể việc mua bánruộng đất

- Đặt sơ quan thẩm hình viện để

xử kiện

- Đặt chuông lớn xin vua xét xử

4 Củng cố:- Nhà Trần đợc thành lập trong hoàn cảnh nào?

- Bộ máy nhà nớc thời Trần có gì khác so với thời Lý?

5 Hớng dẫn:- Làm đáp án trả lời các câu hỏi trong SGK

- CBB: Đọc trớc phần II

Ngày soạn:06-11-2011

Trang 33

Tiết 24 II Nhà Trần xây dựng quân đội và phát

triển kinh tế

-Thế kỉ XIII nhà Tần đã thực hiện nhiều biện pháp tích cực để xây dựng quân đội, củng

cố quốc phòng, phục hồi và phát triển kinh tế đất nớc do đó kinh tế phát triển, quân đội, quốcphòng vững mạnh

- Su tầm t liệu, Su tầm các loại tranh ảnh mô tả các hoạt động KT thời Trần

Hs: Học bài củ, soạn bài mới, su tầm t liệu về nhà Trần

- Su tầm tranh, ảnh

Câu hỏi: Em hãy trình bày những nét chính về pháp luật thời Trần?

3.Bài mới

a) Giới thiệu bài: Củng cố, xây dựng chính quyền Nhà Trần còn đặc biệt chăm lo xây

dựng lực lợng quân đội, củng cố quốc phòng và phát triển kinh tế làm cho triều Trần vữngmạnh về mọi mặt Đó là diều kiện tốt để phát huy sức mạnh dân tộc

b) Bài mới:

1 Nhà Trần xây dựng quân đội và củng cố quốc phòng.

Mục tiêu: Trình bày đợc những nét chính về tình hình quân đội thời Trần:

? Quân đội nhà Trần đợc tổ chức nh thế nào?

GV: Cấm quân: đạo quân bảo vệ kinh thành, triều đình, và

chỉ chọn trai tráng khoẻ mạnh ở quê hơng nhà Trần

- Quân các lộ: ở đồng bằng gọi là chính binh, ở miền núi

gọi là phiên binh

? Tại sao nhà Trần chỉ kén chọn những thanh niên khoẻ

mạnh ở quên hơng họ Trần để tuyển vào cầm quân?

- Tăng độ tin cậy, bảo vệ vua, kinh đô

? Qđội nhà Trần còn đợc t,chọn theo cs và c trơng nào?

? Bên cạnh việc XD quân đội, nhà Trần đã làm gì để củng

cố quốc phòng?

G:Trong nhân dân lò vật, lò võ mở ở khắp nơi

H:Quan sát H27 <hình vẽ trang trí>

? Em có nhận xét gì về H27.

? Em thấy đội thời Trần có gì giống và khác q đội thời Lý?

*Giống: 2Bộ phận Chính sách ngụ binh nông

*Khác: Tuyển cấm quân quê họTrần “Cốt tinh nhuệ,

không cần đông rèn luyện võ nghệ, học binh pháp”

=>Lực lợng quân đội vững manh hơn

- Quân đội của nhà Trần gồmcác cấm quân và quân ở các lộ

+Chính sách “ngụ binh nông”.+Chủ trơng “quân cốt tinh nhuệkhông cần nhiều”

- Đoàn kết, học binh pháp, luyệntập võ nghệ

-Tăng cờng tuần tra, cử tớnggiỏi canh giữ nơi hiểm yếu

=> Lực lợng quân đội vữngmanh hơn

2 Phục hồi và phát triển kinh tế.

Mục tiêu: Trình bày đợc những nét chính về tình hình phục hồi và phát triển k tế thời Trần:

H:Đọc sgk

? Nhà Trần đã làm gì để phát triển kinh tế nông nghiệp?

G:Cử chức quan Hà đê sử, chuyên trách đê điều

->KT phát triển nhanh chóng

*Thủ công nghiệp

- Xởng thủ công nhà nớc: Gốm,dệt, vũ khí

Trang 34

- Âm mu xâm lợc Đại Việt của quân Mông Cổ.

- Chủ trơng, chính sách và những việc làm của quân dân Trần

- Su tầm t liệu, Su tầm các loại tranh ảnh mô tả các hoạt động KT thời Trần

- Chuẩn bị lợc đồ diễn biến cuộc kháng chiến chống xâm lợc Mông Cổ 1258

Hs: - Học bài củ, soạn bài mới,

- su tầm t liệu về kháng chiến chống xâm lợc Mông Cổ 1258

Câu hỏi:Nhà Trần đã làm gì để phục hồi, phát triển kinh tế sau những năm suy thoái

cuối thời Lý?

3 Bài mới

a) Giới thiệu bài: Thế kỉ XIII, quân Mông Cổ ở phía Bắc ngày càng mạnh mẽ và phát

triển rộng lớn Chúng tiến hành xâm lợc các nớc xung quanh để mở rộng bờ cõi năm 1257 vuaMông Cổ quyết định tấn công vào Nam Tông chúng lấy cớ mợn nớc ta để làm bàn đạp xâm l-

ợc Nam Tống Vua Trần đã huy động cả nớc

b) Bài mới

1.Âm m u xâm l ợc Đại Việt của quân Mông Cổ.

Mục tiêu: Biết đợc sức mạnh quân sự của quân Mông – học: Nguyên và âm mu quyết tâm xâm

l-ợc Đại Việt của chúng:

G: Xác định vị trí Mông Cổ trên bản đồ và gt

-Từ xa các bộ lạc Mông Cổ sống du mục ở vùng Thảo

Nguyên

Đầu XIII nhà nớc phong kiến Mông Cổ đợc thành lập đem

quân xâm lợc khắp nơi và xây dựng thành một đế quốc rộng

lớn từ Thái Bình Dơng đến Bắc Hải

Ngời xa nhận xét “vó ngựa của quân Mông Cổ đi đến đâu thì

thành luỹ tan hoang, cỏ cây không mọc đợc đến đó”

H: Quan sát H29

? Em có nhận xét gì về q đội Mông Cổ qua H2?

- Quân đội rất lớn mạnh có tổ chức, trang bị tốt

?Với LL qđội mạnh nh vậy quân Mc đã làm gì?

? Vì sao chúng cho q xâm lợc Đại Việt trớc?

- Năm 1257 Mông Cổ tiến

đánh Nam Tống

- Vua Mông Cổ cho quân XL

Đại Việt -> Đánh lên phía nam TQ,thực hiện kế hoạch gọng kìmtiêu diệt Nam Tống

Trang 35

? Trớc khi kéo vào nc ta, tớng MC đã làm gì?

- Trớc khi đem quân xâm lợc Đại Việt chúng cho sứ giả đem

th dụ vua Trần đầu hàng- vua Trần bắt trói sứ giả nhốt vào

ngục tối

? Vua Trần đã làm gì khi các sứ giả MC đến?

- Bắt tống giam vào ngục

? Em có suy nghĩ gì về thái độ của vua Trần qua hành động

này?

- Tỏ thái độ kiên quyết đánh giặc, không hề run sợ trớc kẻ thù

dù rất mạnh

GV: Chuyển ý

2.Nhà Trần chuẩn bị và tiến hành kháng chiến chống quân Mông Cổ.

Mục tiêu: Hiểu và biết sự chuẩn bị kháng chiến của nhà Trần, diển biến, nguyên nhân thắng

lợi, ý nghĩa lịch sử của cuộc chiến tháng Mông Nguyên lần thứ nhất:

? Khi đợc tin quân MC XL nớc ta vua Trần đã làm gì?

? Nhà Trần đã ở vào t thế nh thế nào?

- Hoàn toàn chủ động

G:Dùng lợc đồ gt kí hiệu, gt diễn biến

Giặc theo đờng sông Thao-> Bạch Hạc <Phú Thọ>-> Bình Lệ

Nguyên

Tai đây vua Trần đích thân chỉ huy trận đánh quyết liệt diễn

ra

-Vua Trần lo lắng->Trần Thủ Độ “đầu thần cha rơi xuống

đất, xin bệ hạ đừng lo”

? Vì sao quân Mông Cổ mạnh mẽ vẫn bị ta đánh bại?

?ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến.

?Bài học lịch sử của cuộc kháng chiến.

? Bài học lịch sử của lháng chiến.

a) Nhà Trần chuẩn bị:

- Vua Trần ban lệnh sắm sửa

vũ khí, quân đội ngày đêmluyện tập

b) Diễn biến:

- 1/1258, 3 vạn quân Mông ->xâm lợc nớc ta

- Giặc mạnh ta rút khỏi ThăngLong làm vờn ko nhà trống

- Giặc khó khăn, ta phản côngthắng ở Đông Bộ Đầu

- 29/1/1258 Giặc rút khỏiThăng Long bị truy kích->tháo chạy

->Kháng chiến kết thúc.c) Nguyên nhân thắng lợi:

Đoàn kết, qtâm quân dân cách

đánh thông minh tránh mạnh

đánh chỗ yếu, chớp thời cơ.d)ý nghĩa: Nhân dân tinhthần phấn khởi

- Việc chuẩn bị chống quân Nguyên của nhà Trần chu đáo hơn

- Sự chuẩn bị chu đáo, đờng lối đánh giặc đúng đắn, quyết tâm cao quân dân Đại Việt

đã giành thắng lợi vẻ vang

2.T tơng:

- Bồi dỡng cho học sinh lòng căm thù giặc ngoại xâm, niềm tự hào dân tộc và lòng biết

ơn tổ tiên đã kiên cờng mu trí bảo vệ chủ quyền đất nớc

- Su tầm t liệu các loại tranh ảnh mô tả các hoạt động khang chiến thời Trần

- Chuẩn bị lợc đồ diễn biến cuộc kháng chiến chống xâm lợc Mông Cổ 1285

Trang 36

Câu hỏi: Em hãy trình bày lại diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân

xâm lợc Mông Cổ?

3 Bài mới:

a) Giới thiệu bài: Sau thất bại 1258 Quân Mông cổ vô cùng tức giận vẫn nuôi dã tâm

xâm lợc Đại Việt Năm 1279 sau khi chiếm đợc toàn bộ Trung Quốc lập ra nhà Nguyên, vuaNguyên đã ráo riết chuẩn bị đánh Đại Việt Vậy lần này chúng có giành đợc thắng lợi haykhông Diễn biến kết quả cuộc kháng chiến

b) Bài mới

1 Âm m u xâm l ợc Chăm Pa và Đại Việt của nhà Nguyên.

Mục tiêu:Biết đợc âm mu quyết tâm xâm lợc Chăm Pa và Đại Việt của quân Nguyên:

G:Giảng sgk +lợc đồ

? Vua Nguyên ráo riết xâm lợc Cham- Pa và Đại Việt

nhằm mục đích gì?

- Làm cầu nối thôn tính các nớc phía nam TQ

? Vì sao nhà Nguyên lại đánh Cham- Pa trớc khi đánh Đại

Việt?

- Làm bàn đạp tấn công vào Đại Việt

? Kế họach của giặc có thực hiện đợc không? Vì sao?

- Sau khi thống trị hoàn toàn

TQ, vua Nguyên ráo riết chuẩn

bị XL Đại Việt và Cham-pa-1283, 10 vạn Nguyên- Toa Đôtấn công Chăm Pa-> thất bại

2 Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến.

Mục tiêu:Hiểu và biết sự chuẩn bị và quyết tâm kháng chiến của nhà Trần:

H: Đọc sgk

? Biết tin vua Nguyên đánh Cham-Pa làm bàn đạp tấn công

Đại Việt- vua Trần đã làm gì?

GV: Y/c HS chú ý vào đoạn in nghiêng

? Em có suy nghĩ gì về tấm gơng yêu nớc của Hoài Văn

Hầu- Trần Quốc Toản?

GV đọc đoạn"Hịch tớng sĩ"

? Qua đoạn trích trên em thấy Hịch Tớng Sĩ có ý nghĩa gì?

G:Hng đạo đại vơng Trần Quốc Tuấn, con của An Sinh

V-ơng Trần Liễn<1228-1300> là danh nhân kiệt xuất của DT

đồng thời là danh nhân q sự cổ kim của thế giới Ông là một

trong 10 đại nguyên soái q sự của thế giới do Hoàng Gia

Anh công bố 1984

? Hội nghị Diên Hồng có tác dụng gì cho cuộc k/c?

- Là hội nghị thẻ hiện ý chí tập trung của nhân dân Đại Việt

? Việc thích 2 chữ "Sát thát" có ý nghĩa gì?

- Quyết tâm giết giặc Mông Cổ

-Vua Trần triệu tập hội nghịBình Than bàn kế đánh giặc.-Trần Quốc Tuấn- chỉ huy cuộckháng chiến “Hịch tớng sĩ” -

>khích lệ tinh thần khángchiến

-Năm 1285 các bô lão có uy tíntrong nớc về dự hội nghị DiênHồng

3.Cuộc kháng chiến bùng nổ và thắng lợi.

Mục tiêu: Hiểu và biết và trình bày đợc diển biến trên lợc đồ, nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa

lịch sử của cuộc chiến tháng Mông Nguyên lần thứ hai

G: Dùng lợc đổ gt

G:Ta đánh -> lui

Nghe tin Trần Quốc Tuấn sau 1 vài trận quyết chiến với

giặc đã cho quân về Vạn Kiếp để bảo toàn lực lợng, vua

Trần lo lắng hỏi Trần Quốc Tuấn đã khảng khái trả lời:

“Nếu bệ hạ muốn hàng giặc thì trớc hãy chém đầu thần rồi

hãy hàng”

? Em có liên hệ gì với câu nói của Trần Thủ Độ trong cuộc

kháng chiến lần 1?

G: - Thoát Hoan -> Thăng Long trống vắng chúng dựng

doanh trại phía bắc sông Nhị

- Toa Đô Nam từ Cham-pa đánh lên Nghệ An- Thanh Hoá

- Ta lui về Vạn Kiếp-> ThăngLong-> Thiên Trờng thực hiệnchủ chơng “vờn không nhàtrống” để bảo toàn lực lợng

- Cùng 1 lúc Toa Đô từ

Cham-Pa đánh ra Nghệ An, ThanhHoá, Thoát Hoan tấn côngxuống phía nam hòng tạo thếgọng kìm tiêu diệt quân ta

Trang 37

G: Trần Bình Trọng “ta thà làm ma nớc Nam còn hơn là làm

vơng đất Bắc”

Giai đoạn : Trần ích Tắc hàng giặc

An T công chúa- vợ Thoát Hoan dò la t/ hình giặc

? Không thực hiện đợc âm mu bắt sống vua Trần, Thoát

Non nớc ấy ngàn thu”

? Hãy nêu cách đánh giặc lần 2.

- Vừa đánh vừa lui, chờ thời cơ phản công, vờn không nhà

trống” lấy ít địch nhiều

-> Thắng lợi vẻ vang

- Giặc rút về Thăng Long cố thủ-> gặp khó khăn

-5/1285 ta phản công giànhthắng lợi ở Tây Kết, Hàm Tử,bến Chơng Dơng

- Kết quả: Giặc phần bị chết,phần còn lại rút chạy về nớc,Thoát Hoan chui vào ống đồng

về nớc, Toa Đô bị chém đầu

- Cách đánh: Vừa đánh vừa lui,chờ thời cơ phản công, "vờnkhông nhà trống” lấy ít địchnhiều

- Quân Nguyên quyết tâm xâm lợc Đại Việt lần thứ ba

- Vua tôi nhà Trần quyết tâm tiến hành cuộc kháng chiến chống lại nhà Nguyên với cáctrận đánh lớn: Vân Đồn, Bạch Đằng và giành thắng lợi vẻ vang

- Su tầm t liệu các loại tranh ảnh mô tả các hoạt động khang chiến thời Trần

- Chuẩn bị lợc đồ diễn biến cuộc kháng chiến chống xâm lợc MC1287-1288Chuyện kể về cuộc kháng chiến của Trần Khánh D

Câu hỏi: Hãy trình bày tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân

Nguyên xâm lợc của nhà Trần?

3 Bài mới

a) Giới thiệu bài: Hai lần đem quân xâm lợc đều thất bại thảm hại vua Nguyên vô cùng

tức giận hạ quyết tâm xâm lợc lần nữa hòng nuốt trôi Đại Việt, lần này vua Nguyên chuẩn bịrất kĩ càng có cả thuyền trở vũ khí và lơng thực để khỏi phải rơi vào tình cảnh nh lần xâm lợctrớc Vậy với sự chuẩn bị rất chu đáo cuộc xâm lợc của quân Nguyên có giành đợc thắng lợihay không:

b) Bài mới:

1.Nhà Nguyên xâm l ợc Đại Việt

Mục tiêu: Biết đợc âm mu xâm lợc Đại Việt lần thứ III của quân Mông Nguyên:

G: Hai lần thất bại-> Nguyên tức giận quyết

định đình chỉ cuộc xâm lợc Nhật Bản để tập -Lần thứ ba xâm lợc Đại Việt.Vua Nguyên:

Trang 38

trung lực lợng đánh Đại Việt-> quyết tâm

- Đình chỉ cuộc xâm lợc Nhật Bản-> Đại Việt

Vua Nguyên căn dặn con “không đợc khinh

G:Lần này chúng cbị chu đáo định đánh lâu

dài với ta

? Trớc nguy cơ xâm lợc của nhà Nguyên vua

+Đoàn thuyền lơng <chục vạn thạch lơng>

- Cuối 12/1287 quân Nguyên ồ ạt tiến vào nớcta:

+Quân bộ- Thoát Hoan-> Lạng Sơn-> BắcGiang-> Vạn Kiếp

+Quân thuỷ- Ô Mã Nhi-> Vạn Kiếp

2.Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền l ơng của Tr ơng Văn Hổ.

Mục tiêu:Hiểu và biết và trình bày đợc diển biến trên lợc đồ chiến thắng Vân Đông và ý

nghĩa lịch sử của chiến tháng:

G:Ô Mã Nhi đợc giao nhiệm vụ bảo vệ, đoàn

- Kết quả: Phần lớn thuyền lơng bị đắm, sốcòn lại bị quân Trần chiếm

hoạch "vờn không nhà trống" để đối phó với

giặc Thoát hoan điên cuồng cho quân đánh

các căn cứ của nhà trần, đuổi bắt 2 vua Trần

(thái thợng hoàng và vua)

? Trớc tình thế đó quân Nguyên đã làm gì?

- Binh lính tàn phá cớp bóc của dân

- Cho khai quật lăng mộ họ Trần

GV giảng: Quân lính đi đến đâu nhân dân

căm ghét đuổi đánh Thoát Hoan tuyệt vọng,

cho quân rút về Vạn Kiếp và từ đây rút về

n-ớc.

? Trớc tình hình đó, vua tôi nhà Trần đã làm

-1/1288 Thoát Hoan-> Thăng Long trốngvắng-> tình thế nguy khốn, tuyệt vọng địchrút quân về nớc

-Vua Trần quyết định phản công, chọn sôngBạch Đằng làm trận quyết chiến

- Kết quả: Nhiều tên giặc bị chết, Ô Mã Nhi

bị bắt sống-ý nghĩa: Đập tan mộng xâm lăng của giặcNguyên

Trang 39

Tiết 28 IV.Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của

ba lần kháng chiến chống quân xâm lợc Mông- Nguyên.

- Bồi dỡng lòng tự hào về truyền thống đánh giặc giữ nớc

- Bài học lịch sử về tinh thần đoàn kết quân dân

3.Kĩ năng:- Phân tích, so sánh sự kiện và nhân vật lịch sử qua ba lần kháng chiến để

rút ra nhận xét chung

C chuẩn bị.

- Su tầm t liệu các loại tranh ảnh mô tả các hoạt động khang chiến thời -Hịch tớng sĩ của Trần Quốc Tuấn

- su tầm t liệu về kháng chiến chống xâm lợc Mông Cổ

- T liệu về nhân vật lịch sử trong ba lần kháng chiến chống xâm lợc

1.ổn định lớp:KTSS:

Câu hỏi: Em hãy thuật lại diễn biến, kết quả và ý nghĩa của cuộc kháng chiến lần thứ

ba chống quân xâm lợc Nguyên?

3 Bài mới

a) Giới thiệu bài:Cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Mông- Nguyên của quân dân

nhà Trần đã diễn ra trong điều kiện rất khó khăn, gian khổ nhng đã giành đợc thắng lợi vẻvang ở cả ba lần Nguyên nhân thắng lợi do đâu? Những thắng lợi đó có ý nghĩa lịch sử nh thếnào?

b) Bài mới:

1.Nguyên nhân thắng lợi.

Mục tiêu:Hiểu và biết đợc nguyên nhân thắng lơị của cuộc k chiến chống Mông nguyên:

Trang 40

? Em hãy điểm lại những thắng lợi của ta trong cả ba

? Những đóng góp của Trần Quốc Tuấn?

- Trần Quốc Tuấn: Chỉ huy tài giỏi nhà lí luận quân sự

tài ba

- Viết cuốn: Binh th yếu lợc; vạn kiếp tông ; hịch tớng

sĩ

=>Kháng chiến lần 2,3- tổng chỉ huy lực lợng quân đội,

trực tiếp xông pha trận mạc, biết dùng ngời tài

? Chiến lợc, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo là gì?

? Em hãy nêu lại những nguyên nhân thắng lợi của

cuộc kháng chiến chống xâm lợc Mông Nguyên.

? Em hãy nêu lại lực lợng quân Mông-Nguyên xâm lợc

Đại Việt ở cả 3 lần nh thế nào?

- Những chiến lợc, chiến thuật đúng

đắn, sáng tạo của những ngời chỉhuy

2

ý nghĩa lịch sử.

Mục tiêu:Hiểu và biết đợc ý nghĩa lịch sử thắng lơị của cuộc k chiến chống Mông nguyên:

? Thắng lợi của ta trong cả ba lần kháng chiến có ý

nghĩa lịch sử nh thế nào?

“Khoan th sức dân làm kế sâu dễ, bền gốc”

G:Đây là thắng lợi vẻ vang của dân tộc mẫi mãi đợc

lịch sử trân trọng, học tập

- Đập tan hoàn toàn ý chí xâm lợc

và tham vọng của đế chế Nguyênbảo vệ độc lập, toàn vẹn lãnh thổcủa tổ quốc

- Góp phần xây đắp thêm truyềnthống chống giặc gic nớc của dântộc ta

- Để lại bài học lịch sử quý giá,

đoàn kết dân tộc, lấy dân làm gốc

- Ngăn chặn cuộc xâm lăng vàoNhật

4 Củng cố::Hệ thống kiến thức toàn bài.

? Em hãy nhắc lại ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống xâm lợc Mông- Nguyên

Sự phát triển kinh tế văn hóa thời Trần.

Tiết 29: I Sự phát triển kinh tế.

- Tự hào về văn hoá dân tộc thời Trần

- Bồi dỡng ý thức giữ gìn phát huy nền văn hoá dân tộc

3.Kĩ năng:

- Nhận xét, đánh giá những thành tựu kinh tế, văn hoá

- So sánh sự phát triển giữa thời Lý và thời Trần

Định dạng
Số trang	99
Dung lượng	291,33 KB