- Các loại bản đồ hình thể, công nghiệp, nông nghiệp của Tây Nguyên và Trung du miền núi Bắc Bộ.. - Atlat địa lí Việt Nam - Biểu đồ mẫu.[r]
Trang 1Tiết 43- Bài 38
THỰC HÀNH
Ngày soạn: 28/3/2009
I- MỤC TIấU BÀI HỌC
Sau bài học, HS cần:
- Củng cố thờm kiến thức trong bài 37
- Biết được những nột tương đồng và khỏc biệt về cõy cụng nghiệp lõu năm và chăn nuụi gia sỳc lớn giữa Tõy Nguyờn và Trung du, miền nỳi Bắc Bộ
- Rốn luyện kớ năng xử lớ số liệu và vẽ biểu đồ
II- CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIấN VÀ HỌC SINH
1 Giỏo viờn
- Cỏc loại bản đồ hỡnh thể, cụng nghiệp, nụng nghiệp của Tõy Nguyờn và Trung du miền nỳi Bắc Bộ
- Atlat địa lớ Việt Nam
- Biểu đồ mẫu
2 Học sinh
- Kết quả xử lớ số liệu
- Vẽ biểu đồ
- Cỏc dụng cụ học tập: mỏy tớnh bỏ tỳi, bỳt chỡ, thước kẻ
III- HOẠT ĐỘNG HẠY HỌC
Bài tập 1:
a) Vẽ biểu đồ
Hoạt động 1: HS làm việc cỏ nhõn
Bước 1: GV yờu cầu HS đọc rừ và xỏc định yờu cầu của đề bài
Bước 2: HS trình bày kết quả làm bài thực hành:
* Xử lớ số liệu:
- Tỉnh tỉ trọng của từng loại cây công nghiệp trong tổng diện tích cây công nghiệp lâu năm của cả nớc, Trung du và miền núi Bắc Bộ và Tây Nguyên
+ Cách tính: Tổng diện tích cây công nghiệp lâu năm của từng đơn vị lãnh thổ là 100%; tỉnh
tỉ lệ diện tích của từng loại cây theo đơn vị lãnh thổ: lấy diện tích của từng loại cây chia cho tổng diện tích của từng đơn vị lãnh thổ rồi x 100
+ Ví dụ: Tỉ trọng diện tích Cà phê cả nớc = 497 , 4
1633 , 6 x 100 = 30,4%
+ Kết quả: Cách tính nh trên ta có kết quả ở bảng sau
CƠ CẤU DIỆN TÍCH CÂY CễNG NGHIỆP NĂM 2005 ( Đơn vị %) n v %) ị %)
Cả nước Trung du và miền
nỳi BB
Tõy Nguyờn
* Tớnh qui mụ:
Trang 2Lấy bỏn kớnh biểu đồ diện tớch cõy cụng nghiệp của Trung du miền nỳi phớa Bắc là 1 đvbk (R TDMNBB = 1) thỡ bỏn kớnh biểu đồ diện tớch cõy cụng nghiệp của Tõy Nguyờn và cả nước lần lượt là:
+ Bán kính biểu đồ Tõy Nguyờn (RTN ) = √634 , 3 91 , 0 = 2,64 (đvbk)
+ Bán kính biểu đồ Cả nước (RCN ) = √1933 ,6 91 , 0 = 14,05 (đvbk)
* Quy ra độ: 1% ứng với 3,60 hay 3036’
* Vẽ biểu đồ:
Biểu đồ quy mô và cơ cấu diện tích cây công nghiệp lâu năm của cả nớc, Trung du và miền núi Bắc Bộ, Tây Nguyên, năm 2005
2- Nhõn xột và giải thớch về những sự giống nhau và khỏc nhau trong sản xuất cõy cụng
nghiệp lõu năm giữa Trung du miền nỳi BB với Tõy Nguyờn (HS chia cặp làm việc)
Hai HS cựng bàn bạc, thảo luận để giải quyết vấn đề Một số HS đại diện trỡnh bày, cỏc HS khỏc nhận xột, bổ sung
GV nhận xột phần trỡnh bày của cỏc HS và chuẩn kiến thức:
* Giống nhau:
a) Qui mụ:
- Là hai vựng chuyờn canh cõy cụng nghiệp lớn của cả nước (về diện tớch và sản lượng)
- Mức độ tập trung húa đất đai tương đối cao, cỏc khu vực chuyờn canh cà phờ, chố… tập trung trờn qui mụ lớn, thuận lợi cho việc tạo ra vựng sản xuất hàng húa lớn phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu
b) Về hướng chuyờn mụn húa
- Đều tập trung vào cõy cụng nghiệp lõu năm
- Đạt hiệu quả kinh tế cao
c) Về điều kiện phỏt triển
- Điều kiện tự nhiờn: đất, nước, khớ hậu là những thế mạnh chung
29,5
7,5
30,4 32,5
3,6 8,5
70,2
8,3
17,2
Trung du và miền núi Bắc Bộ Tây Nguyên Cả nớc
Các cây khác Cao su
Chè
C phê à phê
Trang 3- Dõn cư cú kinh nghiệm trong việc trồng và chế biến sản phẩm cõy cụng nghiệp
- Được sự quan tõm của Nhà nước về chớnh sỏch, đầu tư
* Khỏc nhau:
Trung du và miền nỳi Bắc Bộ Tõy Nguyờn
Về vị trớ và vai
trũ của từng
vựng
Là vựng chuyờn canh cõy cụng nghiệp lớn thứ 3 cả nước
Là vựng chuyờn canh cõy cụng nhiệp lớn thứ 2 cả nước
chuyờn mụn húa + Quan trọng nhất là Chố, sau đúlà Quế, Sơn, Hồi
+ Cỏc cõy cụng nghiệp ngắn ngày cú thuốc lỏ, đậu tương
+ Quan trong nhất là cà phờ, sau đú
là cao su , chố + một số cõy cụng nghiệp ngắn ngày: dõu tằm, bụng vải
Về điều kiện
phỏt triển
Địa hỡnh Miền nỳi bị chia cắt Cao nguyờn xếp tầng với những mặt
bằng tương đối bằng phẳng Khớ hậu Cú mựa đụng lạnh cộng với độ
cao địa hỡnh nờn cú điều kiện phỏt triển cõy cận nhiệt (chố)
Cận xớch đạo với mựa khụ sõu sắc
Đất đai Đất feralit trờn đỏ phiến, đa gờ
nai và cỏc laoij đỏ mẹ khỏc Đất bazan màu mỡ, tõng phụng húasõu, phõn bố tập trung KT-XH - Là nơi cư trỳ của nhiều dõn
tộc ớt người
- Cơ sở chế biến cũn hạn chế
- Vựng nhập cư lớn nhất nước ta
- Cơ sở hạ tầng cũn thiếu nhiều
* Giải thớch:nguyờn nhõn của sự khỏc biệt về hướng chuyờn mụn húa cõy cụng nghiệp ở 2 vựng
- Do sự khỏc nhau về điều kiện tự nhiờn:
+ Trung du miền nỳi BB cú mựa đụng lạnh, đất feralit cú độ phỡ khụng cao, địa hỡnh nỳi bị cắt xẻ, ớt mặt bằng lớn dẫn đến qui mụ sản xuất nhỏ
+ Tõy Nguyờn cú nền nhiệt cao, địa hỡnh tương đối bằng phẳng, đất badan cú đọ phỡ cao, thớch hợp với qui hoạch cỏc vựng chuyờn canh cú qui mụ lớn và tập trung
- Cú sự khỏc nhau về đặc điểm dõn cư, đặc điểm khai thỏc lónh thổ, tập quỏn sản xuất
+ Trung du miền nỳi BB: dõn cư cú kinh nghiệm trong trồng và chế biến chố từ lõu đời + Tõy Nguyờn: dõn cư cú kinh nghiệm trong trồng và chế biến cà phờ
Bài tập 2
a) Tớnh tỉ trọng trõu bũ trong tổng đàn trõu bò cả nước (cách tính tơng tự bài 1)
Kết quả:
Cả nớc Trung du và miền núi Bắc Bộ Tây Nguyên
Số lợng
(Nghìn
con) Tỉ lệ (%)
Số lợng Nghìn con Tỉ lệ % Nghìn conSố lợng Tỉ lệ %
b) Giải thích
- Hai vùng trên có thế mạnh về nhăn nuôi gia súc lớn vì đều có diện tích đồng cỏ lớn trên các cao nguyên, chất lợng cỏ tốt Có điều kiện khí hậu thích hợp
Trang 4- Thế mạnh này đợc thể hiện ở tỉ trọng đàn trâu và đàn bò chiếm tỉ lệ cao so với cả nớc Đàn
bò của Trung du miền núi Bắc Bộ chiếm 16,2% và Tây Nguyên chiếm 11,1% trong tổng
đàn bò cả nớc; đàn trâu Trung du miền núi Bắc Bộ chiếm 57,5% và Tây Nguyên chiếm 2,51% trong tổng đàn trâu cả nớc
- Trung du và miền núi Bắc Bộ, trâu đợc nuôi nhiều hơn bò vì trâu khoẻ hơn, chịu rét giỏi hơn bò, dễ thích nghi với điều kiện chăn thả trong rừng Còn ở Tây Nguyên thì ng ợc lại, do khí hậu khô và nóng nên thích hợp với bò hơn
IV- ĐÁNH GIÁ
GV cho điểm và biểu dương cỏc học sinh làm việc tớch cực
V- HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP
HS về nhà tiếp tục hoàn thiện bài thực hành