- Con ngêi ph¶i sèng hoµ hîp víi thiªn nhiªn, lo b¶o vÖ m«i trêng.. Cuéc chia tay cña nh÷ng con bóp bª..[r]
Trang 1Giáo án thao giảng
dự thi Giáo viên dạy giỏi cấp huyện
Năm học 2008 - 2009
Giáo viên: Nguyễn Thị Hồng Diệu
Đơn vị: Trờng THCS Ba Đình - Nga Sơn
Môn thi: Ngữ văn Ngày soạn: 18 / 03 / 2009 Ngày dạy: 19 / 03 / 2009
Lớp dạy: 9A - Trờng THCS Nga Thanh - Nga Sơn
Bài 26, Tiết 131
Tổng kết phần văn bản nhật dụng
A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:
- Trên cơ sở nhận thức tiêu chuẩn đầu tiên và chủ yếu của văn bản nhật dụng là tính cập nhật của nội dung, hệ thống hóa đợc chủ đề của các văn bản nhật dụng trong chơng trình Ngữ văn THCS
- Nắm đợc một số đặc điểm cần lu ý trong cách thức tiếp cận văn bản nhật dụng
B Chuẩn bị:
- Giáo viên: Soạn bài, su tập tài liệu, lập bảng hệ thống
- Học sinh: Chuẩn bị bài ở nhà, ôn lại các văn bản nhật dụng đã học, chuẩn bị bảng hệ thống theo sự hớng dẫn của giáo viên
C Tổ chức các hoạt động dạy học
1 ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ: GV kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh.
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1:
Trình bày cách hiểu của em về văn
bản nhật dụng ?
Em hiểu nh thế nào về tính cập nhật
của VBND ?
Em thấy tính cập nhật đó đợc thể
hiện nh thế nào trong cuộc sống
I Khái niệm văn bản nhật dụng
- Văn bản nhật dụng không là khái niệm thể loại, cũng không chỉ kiểu văn bản Nó chỉ đề cập tới chức năng, đề tài và tính cập nhật của nội dung văn bản mà thôi
- Cập nhật là kịp thời đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của cuộc sống hằng ngày, cuộc sống hiện tại
=> luôn đợc đề cập qua các phơng tiện thông tin đại chúng, qua các
Trang 2hằng ngày ?
Vì sao học sinh cần cập nhật những
nội dung này ?
(HS thảo luận)
Với chức năng nh trên, VBND có
nhất thiết phải sử dụng một phơng
thức biểu đạt nào không ?
Các môn học khác có thể đề cập
đến những vấn đề đợc nêu ra trong
các văn bản nhật dụng không? Dẫn
chứng?
(HS thảo luận)
Tại sao cần phải đa các văn bản ấy
vào bộ môn Ngữ văn ?
Gợi ý: Liên hệ các bài “ý nghĩa văn
chơng”, “Tiếng nói của văn nghệ” đã
học
(HS thảo luận)
Vậy theo em, tiêu chuẩn nào là
quan trọng nhất với VBND ?
Nghị quyết, chỉ thị của Đảng và Nhà nớc, các thông báo, công bố của các
tổ chức quốc tế
=> để nắm đợc tình hình của thế giới xung quanh, tạo điều kiện để HS có thể hòa nhập với xã hội
- VBND có thể sử dụng mọi thể loại, mọi kiểu văn bản
- Sinh học, Địa lí: Vấn đề bảo vệ môi trờng…
- Lịch sử, Giáo dục công dân: Bảo vệ
di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, chống chiến tranh, bảo vệ quyền trẻ em…
- Tác phẩm văn chơng có thể làm cho ngời đọc thấm thía về tính chất thời sự của vấn đề, tác động mạnh
mẽ vào tình cảm, nhận thức của ngời
đọc => giá trị văn chơng vẫn là một yêu cầu quan trọng
* Ghi nhớ: Tính cập nhật về nội
dung là tiêu chuẩn hàng đầu của văn bản nhật dụng Điều đó đòi hỏi lúc học văn bản nhật dụng, nhất thiết phải liên hệ với thực tiễn cuộc sống
Hoạt động 2:
GV yêu cầu HS trình bày phần
chuẩn bị ở nhà của mỗi nhóm về lập
bảng hệ thống các VBND đã học
trong chơng trình
- Các nhóm theo dõi, nhận xét bài
làm của các nhóm khác
- GV tổng hợp, nhận xét, và cho HS
quan sát, so sánh bảng hệ thống của
GV
- Các nhóm quan sát và hoàn thiện
II Nội dung các văn bản nhật dụng đã học
Trang 3bảng hệ thống của nhóm mình.
Bảng hệ thống các văn bản nhật dụng đã học trong
chơng trình Ngữ văn THCS
Lớp Tên văn bản
ND
Nội dung Chủ đề, đề tài PT biểu
đạt
6
1 Cầu Long
Biên chứng
nhân lịch sử
Phong Nha
3 Bức th của
thủ lĩnh da
đỏ
- Nơi chứng kiến những sự kiện lịch sử hào hùng, bi tráng của Hà Nội
- Là kì quan thế giới, thu hút khách du lịch, tự hào
và bảo vệ danh thắng này
- Con ngời phải sống hoà hợp với thiên nhiên, lo bảo
vệ môi trờng
- Giới thiệu và bảo
vệ di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh
- Giới thiệu danh lam thắng cảnh
- Quan hệ giữa thiên nhiên và con ngời
- TS, MT, BC
- TM, MT
- NL, BC
7
4 Cổng trờng
mở ra
5 Mẹ tôi
6 Cuộc chia
tay của những
con búp bê
7 Ca Huế
trên sông
H-ơng
- Tình cảm thiêng liêng của cha mẹ với con cái
Vai trò của nhà trờng đối với mỗi con ngời
- Tình yêu thơng, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng của con cái
- Tình cảm thân thiết của hai anh em và nỗi đau chua xót khi ở trong hoàn cảnh gia đình bất hạnh
- Vẻ đẹp của sông Hơng
VH và những con ngời tài hoa xứ Huế
- Giáo dục, nhà tr-ờng, gia đình, trẻ em
- Văn hóa dân gian
- TS, MT,
TM, NL, BC
- TS, MT,
NL, BC
- TS, NL, BC
- TM, NL,
TS, BC
8
8 Thông tin
về ngày trái
đất năm 2000
9 Ôn dịch và
thuốc lá
10 Bài toán
dân số
- Tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông với môi tr-ờng
- Tác hại của thuốc lá đến kinh tế và sức khoẻ
- Mối quan hệ giữa dân số
và sự phát triển xã hội
- Môi trờng
- Chống tệ nạn ma tuý, thuốc lá
- Dân số và tơng lai nhân loại
- NL, TM
- TM, NL,
BC
- TM, NL
9 11 Tuyên bố
thế giới về sự
sống còn,
quyền đợc
- Trách nhiệm chăm sóc, bảo vệ và phát triển của trẻ
em của cộng đồng quốc tế
- Quyền sống con ngời
- NL, TM,
BC
Trang 4bảo vệ và phát
triển của trẻ
em
12 Đấu tranh
cho một thế
giới hoà bình
13 Phong
cách Hồ Chí
Minh
- Nguy cơ chiến tranh hạt nhân và trách nhiệm ngăn chặn chiến tranh vì hoà bình thế giới
- Vẻ đẹp của phong cách HCM, tự hào, kính yêu về Bác
- Chống chiến tranh, bảo vệ hoà bình thế giới
- Hội nhập với thế giới và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc
- NL, BC
- NL, BC
D Củng cố, luyện tập: GV cho HS làm bài tập trên máy chiếu.
Bài tập 1: Khoanh tròn vào các chữ cái đầu nhận xét đúng về VBND:
A VBND là một khái niệm chỉ thể loại văn bản giống nh văn bản thơ trữ tình, văn bản truyện ngắn
B VBND là một khái niệm chỉ đề cập tới chức năng, đề tài và tính cập nhật của nội dung văn bản
C VBND là khái niệm chỉ kiểu văn bản giống nh văn bản tự sự, văn bản nghị luận
D VBND có thể sử dụng mọi thể loại, mọi kiểu văn bản
E Tính cập nhật về nội dung là tiêu chuẩn hàng đầu của VBND
G Giá trị văn chơng là yêu cầu cao nhất đối với VBND
Bài tập 2: Nối tên văn bản ở cột A với đề tài mà văn bản đó đề cập
ở cột B cho phù hợp:
1 Cầu Long Biên - Chứng nhân lịch
sử
a Bảo vệ hòa bình, chống chiến tranh
2 Động Phong Nha b Di tích lịch sử của đất nớc
3 Bức th của thủ lĩnh da đỏ c Môi trờng trái đất
4 Cuộc chia tay của những con búp
bê
d Tình mẹ và vai trò của giáo dục, nhà trờng
5 Cổng trờng mở ra, Mẹ tôi e Dân số và tơng lai loài ngời
6 Ca Huế trên sông Hơng f Danh lam, thắng cảnh
7 Thông tin về ngày Trái đất năm
2000
g Quan hệ giữa thiên nhiên và con ngời
8 Ôn dịch, thuốc lá h Tình cảm gia đình
9 Tuyên bố thế giới về sự sống i Hội nhập với thế giới và giữ gìn
Trang 5còn bản sắc văn hóa dân tộc.
10 Đấu tranh cho một thế giới hòa
bình
k Quyền sống của con ngời
11 Phong cách Hồ Chí Minh l Văn hóa nghệ thuật
12 Bài toán dân số m Thuốc lá và đời sống cộng đồng
Nối: 1 - b; 2 - f; 3 - g; 4 - h; 5 - d; 6 - l; 7 - c; 8 - m; 9 - k; 10 - a; 11 - i;
12 - e
E Hớng dẫn chuẩn bị bài:
Chuẩn bị hai phần còn lại của bài
Rút kinh nghiệm giờ dạy: