ga ly 9 t37 39 vật lý 9 trần quang tuyến thư viện giáo dục tỉnh quảng trị

- Ph©n biÖt ®îc dßng ®iÖn xoay chiÒu trong TN.. - Nªu ®îc thÕ nµo lµ dßng ®iÖn xoay chiÒu..[r]

Trang 1

Ngày soạn:

Ngày giảng: Tiết: 37

Bài 33: Dòng điện xoay chiều

A Mục tiêu :

+) Kiến thức:

- Nêu dòng điện xuất hiện trong các TN ở những bài trớc là dòng điện xoay chiều

- Phân biệt đợc dòng điện xoay chiều trong TN - Chiều thay đổi.- Vì sao có sự thay đổi đó

- Nêu đợc thế nào là dòng điện xoay chiều - Cách tạo ra dòng điện xoay chiều

+) Kỹ năng: – Làm thí nghiệm – Suy luận – Quan sát

+) Thái độ: - Hợp tác - Hởng ứng

B Phơng pháp : Nêu và giải quyết vấn đề.

C.Chuẩn bị :

+) HS: - Mỗi nhóm một cuộn dây có 2 bóng đèn LED – Một NC thẳng – Gia TN +) GV: - Một bộ TN nh của HS

D tiến trình lên lớp :

I - ổn định lớp : Nắm HS vắng:………

II - Bài cũ :

II - Bài mới :

1/ Đặt vấn đề : - Nh các em đã đợc nghiên cứu thì dòng điện cảm ứng chỉ xuất hiện khi có sự chuyển động tơng đối giữa cuộn dây và NC Nh vì sao các bóng đèn LED lại không sáng cùng một lúc Vì sao lạicó hiện t-ợng này, để hiểu điều đó ta nghiên cứu bài 33: “Dòng điện xoay chiều”

2/ Nội dung bài giảng :

HĐ 1: (10P) - Tìm hiểu chiều của

dòng điện cảm ứng:

- Từng HS đọc thông tin SGK, quan sát

hình 33.1 tìm hiểu cách làm TN

- HS thảo luận nhóm để tìm ra cách làm

TN

- HS các nhóm làm TN quan sát hiện

t-ợng và rút ra nhận xét

- Các nhóm HS nêu nhận xét của mình

từ đó rút ra két luận

-HS nêu kết luận

=> Khi số ĐST xuyên qua tiết diện

thẳng của cuộn dây dẫn tăng hoặc giảm

thì dòng điện trong cuộn dây đổi chiều

- Từng HS đọc thông tin SGK, tìm hiểu

khái niệm về dòng điện xoay chiều

=>Dòng điện luân phiên đổi chiều gọi

là dòng điện xoay chiều.

I- Chiều của dòng điện cảm ứng:

1) Thí nghiệm:

- GV hớng dẫn HS đọc thông tin SGK quan sát hình 33.1 tìm hiểu cách làm TN thông qua việc trả lời các câu hỏi gợi ý của GV

-? Làm thế nào để làm TN? Ta cần quan sát gì? -? Khi đa NC từ ngoài vào trong cuộn dây thì đèn nào sáng?

-? Khi kéo NC từ trong cuộn dây ra ngoài thì đèn nào sáng?

2) Kết luận:

-? Vậy ta rút ra kết luận gì?

3) Dòng điện xoay chiều:

-? Vậy thế nào là dòng điện xoay chiều.Vì sao ?

HĐ 2: (15P) Tìm hiểu cách tạo ra

dòng điện xoay chiều:

hình 33.2 tìm hiểu cách làm TN

- HS các nhóm làm TN quan sát hiện

t-ợng và rút ra nhận xét

- Từng HS trả lời các câu hỏi củaGV và

nêu nhận xét của mình thống nhất câu

nhận xét đúng

II- Cách tạo ra dòng điện xoay chiều:

1) Cho NC quay trớc cuộn dây dẫn:

- GV hớng dẫn HS tìm hiểu cách tạo ra dòng điện xoay chiều

-? Khi cho NC quay trớc cuộn dây dẫn thì các

đèn sáng nh thế nào?

-? Các bóng đèn thay nhau sáng chứng tỏ điều gì?

Trang 2

hình 33.3 trả lời câu hỏi của GV và

hoàn thành C3 SGK

- HS các nhóm rút ra nhận xét

- HS nêu kết luận nh SGK

=> Dòng điện cảm ứng xoay chiều xuất

hiện khi cho NC quay trớc cuộn dây

hay cho cuộn dây quay trong từ trờng.

-? Dòng điện này có đặc điểm gì? Đây có phải là dòng điện xoay chiều không vì sao?

2) Cho cuộn dây dẫn quay trong từ trờng :

- GV hớng dẫn HS tìm hiểu cách tạo ra dòng điện

xoay chiều bằng cách cho cuộn dây dẫn quay

trong từ trờng

-? Khi cho cuộn dây dẫn quay trong từ trờng thì các đèn sáng nh thế nào?

-? Các bóng đèn thay nhau sáng chứng tỏ điều gì?

3) Kết luận:

-? Vậy ta rút ra kết luận gì? Làm thế nào để tạo

ra dòng điện xoay chiều?

HĐ 3: (15P) Vận dụng:

- Từng HS quan sát hình 33.4 trả lời các

câu hỏi C4, SGK và trả lời các câu hỏi

gợi ý của GV

- HS nêu câu giải thích của mình

- HS khác nhận xét và thống nhất câu

trả lời đúng

III - Vận dụng:

- GV hớng dẫn HS trả lời các câu hỏi SGK Bằng cách nêu các câu hỏi gợi ý,

-? Quan sát hình vẽ và cho biết cấu tạo của nó? -? Vì sao các bóng đèn lại thay nhau sáng ở mỗi nửa?

-? Điều đó chứng tỏ dòng điện trong cuộn dây là dòng điện gì?

IV-Củng cố (4p): - Qua bài ta cần nắm nhũng nội dung cơ bản nào ?

=> Khi số ĐST xuyên qua tiết diện thẳng của cuộn dây dẫn tăng hoặc giảm thì dòng điện trong cuộn dây đổi chiều => Dòng điện cảm ứng xoay chiều xuất hiện khi cho NC quay trớc cuộn dây hay cho cuộn dây quay trong từ trờng.

GV cho HS đọc phần ghi nhớ và phần có thể em cha biết

V – Dặn dò (3p):

-Về nhà học bài làm các bài tập trong SBT Bài 33.1=>33.4

- Chú ý khi làm bài 33.4 hãy xét xem số ĐST qua cuộn dây có tăng hoặc giảm không, => có xuất hiện dòng điện xoay chiều không?

- Nh các em đã biết cái đinamô khi cho núm quay thì tạo ra dòng điện Thực chất đinamô là một máy phát điện nhở Vậy nhà máy phát điện lớn có cấu tạo giống nh đinamô không? Để biết điều đó các em về nhà nghiên cứu trớc bài 34 “ Máy phát điện xoay chiều”.

E- Phần bổ Sung :

………

Ngày soạn:

Ngày giảng: Tiết: 38 Bài 34: máy phát điện xoay chiều A Mục tiêu : +) Kiến thức: - Nêu đợc cấu tạo của máy phát

-Trình bày đợc nguyên tắc hoạt động của máy phát

- Nêu đợc sự giống và khác nhau giữa máy phát mô hình với máy phát trong thực tế +) Kỹ năng: - Qua sát – Suy luận +) Thái độ: - Hợp tác - Hởng ứng B Phơng pháp : Nêu và giải quyết vấn đề C.Chuẩn bị : +) HS: - Mỗi nhóm một máy phát mô hình (nếu có) +) GV: - Tranh vẽ hình 34.1, 34.2 – Một máy phát quay tay, bóng đèn, các dây nối

D tiến trình lên lớp : I - ổn định lớp : Nắm HS vắng:………

II - Bài cũ : ?1: Dòng điện trong cuộn dây dẫn kín sẽ đổi chiều khi nào?

Trang 3

?2: Làm thế nào để tạo ra dòng điện xoay chiều? Có mấy cách?

II - Bài mới :

1/ Đặt vấn đề : - Nh các em đã biết cái đinamô khi cho núm quay thì tạo ra dòng điện

Thực chất đinamô là một máy phát điện nhở Vậy nhà máy phát điện lớn có cấu tạo giống nh

đina mô không? Để biết điều đó ta nhà nghiên cứu bài 34 “ Máy phát điện xoay chiều”

HĐ 1: (10P) - Tìm hiểu cấu tạo và hoạt

động của máy phát điện xoay chiều:

- Từng HS đọc thông tin SGK, quan sát hình

34.1 tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của máy

phát điện xoay chiều

- Trả lời các câu hỏi của GV

- HS nêu cấu tạo của máy phát điện xoay

chiều các HS khác nhận xét và nhất trí cấu

tạo

- HS nêu nguyên tác hoạt động của máy phát

- HS nêu kết luận SGK

=>Máy phát điện xoay chiều có hai bộ phận

chính là NC và cuộn dây dẫn Một trong hai

bộ phận đứng yên gọi là Stato, bộ phận quay

gọi là Rôto.

I – Cấu tạo và hoạt động của máy phát

điện xoay chiều:

- GV hớng dẫn HS đọc thông tin SGK quan sát hình 33.1 tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều

-? Dựa vào những TN nào đã học để tạo ra dòng điện xoay chiều?

-? Máy phát điện xoay chiều có cấu tạo NTN

? -? Có những bộ phận chính nào?

-? Hãy nêu nguyên tác hoạt động của máy phát?

-? Vì sao cho NC quay hoặc cuộn dây quay thì có dòng điện xoay chiều?

-? Vậy ta rút ra kết luận gì ? -? Bộ phận nào gọi là Stato? Bộ phận nào gọi

là Rôto?

-? Một MPĐ có cấu tạo nh trên khi hoạt động thì có nhợc điểm gì?

HĐ 2: (10P) - Tìm hiểu máy phát điện

xoay chiều trong thực tế:

- Từng HS đọc thông tin SGK, tìm hiểu đặc

tính kỹ thuật của máy phát điện xoay chiều

trong thực tế

- HS trả lời các câu hỏi của GV

=> Máy phát điện xoay chiều trong kỹ thuật

phải có hiệu điện thế lớn và công suất lớn.

=> Thay NC vĩnh cửu bằng NC điện và cuộn

dây là Stato

- HS suy nghĩ tìm cách làm quay MPĐ

- Từng HS nêu cách làm quay MPĐ

II- Máy phát điện xoay chiều trong kỹ thuật:

1 ) Đặc tính kỹ thuật:

- GV hớng dẫn HS đọc thông tin SGK tìm hiểu đặc tính kỹ thuật của máy phát điện xoay chiều trong thực tế

-? Một MPĐ có cấu tạo nh trên khi hoạt động thì có nhợc điểm gì?

-? Trong kỹ thuạt thì MPĐ cần có công suất

nh thế nào? Có hiệu điện thế nh thế nào? -? Vậy vì sao phải thay NC vĩnh cửu bằng

NC điện?

2 ) Cách làm quay máy phát điện:

-? Làm thé nào đẻ làm quay MPĐ?

- HS so sánh sự giống và khác nhau về cấu

tạo của đinamô với MPĐ

III - Vận dụng:

GV hớng dẫn HS so sánh sự giống và khác nhau về cấu tạo của đinamô với MPĐ

-? Đinamô và MPĐ giống nhau ở chỗ nào? -? Đinamô và MPĐ khác nhau ở chỗ nào?

=> Máy phát điện xoay chiều có hai bộ phận chính là NC và cuộn dây dẫn Một trong

hai bộ phận đứng yên gọi là Stato, bộ phận quay gọi là Rôto.

=> Máy phát điện xoay chiều trong kỹ thuật phải có hiệu điện thế lớn và công suất lớn.

=> Thay NC vĩnh cửu bằng NC điện và cuộn dây là Stato

+) Hãy cho biết để máy phát điện xoay chiều hoạt động thì ta làm nh thế nào ?

Trang 4

+) Nếu dùng năng lợng là sức nớc và năng lợng nhiệt điện thì loại NL nào có lợi vì sao?

V – Dặn dò (3p):

-Về nhà học bài làm các bài tập trong SBT Bài 34.1=>34.4

- Chú ý khi làm bài 34.4 hãy xét xem làm thế nào để có thể thiết kế một MPĐ có thể quay liên tục có thẻ là bằng sức nớc hoặc bằng sức gió

- Nh các em đã biết khi ống dây dân lõi sắt có dòng điện một chiều thì lõi sắt hút sắt Vậy ta cho dòng điện xoay chiều chạy qua ống dây thì có hiện tợng này không vì sao?Để hiểu

điều đó ta nghiên cứu trớc bài 35 “Các tác dụng của dòng điện xoay chiều ”

E- Phần bổ Sung : ………

Ngày soạn:

Ngày giảng: Tiết: 39 Bài 35: các tác dụng của dòng điện xoay chiều đo cờng độ và hiệu điện thế xoay chiều A Mục tiêu : +) Kiến thức: - Quan sát TN và nêu đợc các tác dụng của dòng điện xoay chiều - Sử dụng đợc đồng hồ đo cờng độ dòng điện , hiệu điện thế của dòng điện xoay chiều. - So sánh đợc sự giống và khác nhau giữa dòng điện 1 chiều và dòng điện xoay chiều +) Kỹ năng: - Qua sát – Suy luận – T duy +) Thái độ: - Hợp tác - Hởng ứng B Phơng pháp : Thực nghiệm kết hợp với nêu và giải quyết vấn đề C.Chuẩn bị : +) HS: - Mỗi nhóm - một bút điện, -1 nam châm điện, 1 nam châm vĩnh cửu, 1 vôn kế 1 Am pe kế loại dùng để đo dòng điện xoay chiều +) GV: - Một bộ TN nh của HS D tiến trình lên lớp : I - ổn định lớp : Nắm HS vắng:………

II - Bài cũ : ?1: Nêu cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều? ?2: Trong kỹ thuật thì MPĐ cần có công suất nh thế nào? Có hiệu điện thế nh thế nào? II - Bài mới : 1/ Đặt vấn đề : - Nh các em đã biết khi ống dây dân lõi sắt có dòng điện một chiều thì lõi sắt hút sắt Vậy ta cho dòng điện xoay chiều chạy qua ống dây thì có hiện tợng này không vì sao? Để hiểu điều đó ta nghiên cứu bài 35 “Các tác dụng của dòng điện xoay chiều ”

HĐ 1: (6P) - Tìm hiểu tác dụng của dòng

điện xoay chiều:

35.1 tìm hiểu tác dụng của dòng điện xoay

chiều

- Các HS khác nhận xét thống nhất cau trả lời

đúng

I – Tác dụng của dòng điện xoay chiều:

- GV hớng dẫn HS đọc thông tin SGK quan sát hình 35.1 tìm hiểu tác dụng của dòng điện xoay chiều

-? Hiện tợng nào chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt, quang, từ?

-? Bóng đèn nóng sáng lên là tác dụng gì? -? Bút thử điện sáng là tác dụng gì?

Trang 5

=> Dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt,

HĐ 2: (10P) - Tìm hiểu tác dụng từ của

dòng điện xoay chiều.

35.2 tìm hiểu cách làm TN

- HS nêu những dụng cụ cần thiết và cách

làm TN

- Các nhóm nhận dụng cụ và tiến hành làm

TN trả lời câu C2 trong 4 phút

và rút ra kết luận

- HS nêu kết luận của nhóm mình Các nhóm

khác nhận xét và thống nhất

=> Khi dòng điện đổi chiều thì lực từ của

dòng điện tác dụng lên nam châm cũng đổi

chiều.

II- Tác dụng từ của dòng điện xoay chiều:

1 ) Thí nghiệm:

- GV hớng dẫn HS đọc thông tin SGK tìm hiểu cách làm TN

-? Để làm TN ta cần những dụng cụ gì và làm

nh thế nào?

-? Làm TN ta phải quan sát hiện tợng gì?

- GV theo dõi các nhóm làm TN -? Các em quan sát đợc hiện tợng gì?

-? Vì sao lại có hiện tợng nam châm điện có dòng điện xoay chiều lại vừa hút và đẩy thanh NC?

2) Kết luận:

-? Vậy qua TN ta rút ra kết luận gì?

HĐ 3: (10P) Tìm hiểu cách đo cờng độ và

hiệu điện thế của mạch xoay chiều

- Từng HS đọc thông tin SGK, quan sát GV

làm TN

- HS nêu quy tác dùng vôn kếvà ampe kế

- HS quan sát và nêu các đặc điểm giống và

khác nhau của 2 loại đồng hồ này

- Một vài HS lên đọc các giá trị của các dụng

cụ đo

- HS rút ra kết luận

=> Dùng vôn kế và am pe kế đo dòng điện

xoay chiều có ký hiệu AC ( hay ~) để đo giá

trị hiệu dụng của cờng độ, hiệu điện thế xoay

chiều Và không cần phân biết chốt của

chúng.

- HS đọc thông tin SGK tìm hiểu giá trị hiệu

dụng của dòng xoay chiều

III – Đo c ờng độ và hiệu điện thế của mạch điệm xoay chiều:

- GV làm TN nh SGK mắch mạch điện nh hình 35.4, 35.5 cho HS quan sát

-? Hãy nhắc lại quy tắc dùng vôn kế và am pe kế?

- GV đa 2 loại vôn kế và am pe kế đo dòng

điện 1 chiều và xoay chiều HS quan sát -? Hai loại này có những ký hiệu nào giống

và khác nhau?

-? Hai loại vôn kế và am pe kế đo dòng điện xoay chiều có ký hiệu gì?

-? Hãy đọc các giá trị đo đợc có nhận xét gì khi ta đổi cực của nguồn điện?

-? Vậy ta rút ra kết luận gì?

- Từng HS làm các câu C3, C4 vào giấy nháp

C3: Hai bóng sáng nh nhau Vì U xc = U mc

C4: Cuộn dây B xuất hiện dòng điện cảm ứng

IV- Vận dụng:

- GV hớng dẫn HS làm, theo dõi những HS yếu

-? Khi NC có dòng điện xoay chiều thì từ tr-ờng mà nó sinh ra NTN?

=> Dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt, quang, từ.

=> Dùng vôn kế và am pe kế đo dòng điện xoay chiều có ký hiệu AC ( hay ~) để đo giá trị hiệu dụng của cờng độ, hiệu điện thế xoay chiều Và không cần phân biết chốt của chúng.

V – Dặn dò (3p):

-Về nhà học bài làm các bài tập trong SBT

- Nghiên cứu trớc bài: “ Truyền tải điện năng đi xa” – Chú ý xem lại công thức tính công suất, công thức của định luận Jun Lexơ

E- Phần bổ Sung :

………

Trang 6

Định dạng
Số trang	6
Dung lượng	16,45 KB