Việc giúp học sinh tập đọc 1 bài nhạc cũng phải được thực hiện theo đúng các bước nhất định. Nếu như ở tập hát, bước đầu tiên là luyện thanh thì ở tập đọc nhạc sẽ phải là luyện tập cao đ[r]
Trang 1MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY ÂM
NHẠC CHO HỌC SINH LỚP 4I.ĐẶT VẤN ĐỀ
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật phản ánh hiện thực khách quanbằng những hình tượng có sức biểu cảm của âm thanh Với học sinh THmôn Âm nhạc là một trong những phương tiện hiệu quả nhất để thực hiệnnhiệm vụ giáo dục học sinh nhằm góp phần giáo dục toàn diện cho học sinhtheo mục tiêu đào tạo Tạo cơ sở hình thành nhân cách con người mới Tuynhiên, âm nhạc trong nhà trường với tư cách là một môn học có mức độ nhấtđịnh về mục đích và nội dung, song mục đích của việc dạy và học môn Âmnhạc trong nhà trường phổ thông là giáo dục văn hoá âm nhạc cho học sinhnhằm trang bị cho các em những kiến thức, kỹ năng cơ bản ban đầu về âmnhạc Tạo điều kiện cho học sinh có khả năng cảm thụ, hiểu và thể hiệnnghệ thuật âm nhạc, khơi dậy ở các em những khả năng sáng tạo trong hoạtđộng âm nhạc, củng cố thêm về tình cảm đạo đức, về niềm tin thị hiếu nghệthuật và nhu cầu âm nhạc
Thông qua những phương tiện của nghệ thuật âm nhạc để bồi dưỡngkhả năng nhận thức, phát triển tư duy, óc sáng tạo góp phần cùng các mônhọc khác phát triển năng lực trí tuệ cho học sinh, bồi dưỡng những năngkhiếu nghệ thuật, đẩy mạnh phong trào văn nghệ quần chúng làm cho khôngkhí của nhà trường thêm vui tươi lành mạnh Từ mục tiêu giáo dục và những
lí do chung của môn học âm nhạc nói trên, bản thân tôi nhận thấy đó là mộthướng đi và là một phương pháp giáo dục đúng đắn mang tính đặc thù củaviệc giáo dục cái hay, cái đẹp góp phần quan trọng vào việc hình thành nhâncách toàn diện của con người mới: Đức - Trí – Lao- Thể - Mĩ
Trang 2Xuất phát từ những vấn đề trên tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Một số phương pháp giảng dạy âm nhạc cho học sinh lớp 4”.
II C Ơ SỞ LÍ LUẬN
Để đạt được những mục tiêu trên đòi hỏi người giáo viên dạy âm nhạccần phải có những năng lực đặc biệt đó là năng lực chuyên ngành và nănglực sư phạm
Ý nghĩa năng lực chuyên ngành với năng lực sư phạm và sự vận dụngmối liên hệ này trong việc dạy môn âm nhạc ở trường tiểu học:
1 Ý nghĩa của năng lưc chuyên ngành trong việc dạy môn âm nhạc ở trường tiểu học:
- Chuyên ngành là cơ sở giúp người giáo viên âm nhạc giải quyết trọnvẹn những vấn đề về nội dung dạy học
- Giúp giáo viên hiểu được đầy đủ và đúng đắn mục đích yêu cầu củamôn học trong chương trình âm nhạc ở trường tiểu học
- Giúp giáo viên nắm vững các kiến thức cơ bản có hệ thống về âmnhạc: Nhạc lý cơ bản, ký xướng âm, hoà âm, phân tích tác phẩm âm nhạc
- Giáo viên nắm được đặc trưng, tác dụng của âm nhạc đối với đời sốngtinh thần, hoạt động xã hội của con người, có thị hiếu âm nhạc đúng đắn
- Năng lực chuyên ngành giúp giáo viên biết vận dụng lý luận vào việcgiảng dạy giới thiệu các tác phẩm và phát huy âm nhạc truyền thống ViệtNam vào nhà trường phổ thông
- Năng lực thực hành: Đàn, hát, múa sẽ giúp cho giáo viên có khảnăng vận dụng vào chương trình giảng dạy ở trường phổ thông, là nền móngcho khả năng sáng tạo trong hoạt động âm nhạc
- Năng lực chuyên ngành giúp giáo viên có khă năng nghiên cứu đểnâng cao chất lượng giảng dạy
- Có năng lực phát hiện và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu
2 Ý nghĩa của năng lực sư phạm trong việc giáo dục âm nhạc ở trường tiểu học:
- Năng lực sư phạm giúp người giáo viên âm nhạc giải quyết các vấn
đề về phương thức dạy học để nâng cao chất lượng học tập
- Nhờ có năng lực sư phạm nên giáo viên có thể lập được kế hoạch dạyhọc một cách khoa học Biết lựa chọn, giới hạn các nội dung phù hợp vớiđối tượng dạy học Biết làm nổi bậc trọng tâm, dự kiến tình huống và phânchia thời gian hợp lý, biết lựa chọn phương pháp phù hợp với kiểu bài học
- Các kĩ năng hướng dẫn, truyền đạt tri thức dễ hiểu, phát huy đượctính tích cực của học sinh
III.THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ
1 Đặc điểm chung.
1.1 Về phía nhà trường.
*) Thuận lợi:
Trang 3- Âm nhạc là một môn học độc lập trong chương trình tiểu học Dạy
và học nghiêm túc, có kiểm tra, đánh giá kết quả cụ thể và là một trongnhững tiêu chuẩn để xét lên lớp hay hoàn thành chương trình bậc học
- Ban giám hiệu nhà trường quan tâm thường xuyên
- Giáo viên nắm chắc về chuyên môn, tích cực tìm tòi, nghiên cứunhững phương pháp mới để vận dụng trong quá trình giảng dạy
*) Khó khăn:
- Cơ sở vật chất cho việc dạy và học còn nhiều thiếu thốn, nhà trườngchưa có phòng học chức năng Nhạc cụ, băng, đĩa nhạc kém chất lượng,tranh ảnh để phục vụ cho việc dạy học bộ môn âm nhạc còn thiếu nhiều
- Chưa có máy tính, máy chiếu để phục vụ dạy học
-Tài liệu tham khảo ít ỏi Giáo viên phải tự tìm tài liệu, sưu tầm đồdùng dạy học Trong khi đó yêu cầu của bộ môn cần phải có những trangthiết bị như: Nhạc cụ, máy nghe, video, băng, đĩa nhạc để phục vụ cho việcdạy và học
1.2 Về phía học sinh.
*) Thuận lợi:
-Học sinh ngoan, đa số các em rất yêu thích môn Âm nhạc Đặc biệt làphân môn hát Học sinh cảm nhận giai điệu các bài hát khá tốt Thực hiệncác bài hát với đàn hoặc đĩa tương đối tốt
*) Khó khăn:
-Đa số là học sinh ở nông thôn và lao động tự do nên các em ít đượcquan tâm đến việc học tập Vì vậy với môn học âm nhạc cũng không ngoại lệ,học sinh ít được quan tâm, trình độ hiểu biết về âm nhạc còn hạn chế, chưasâu rộng, không kích thích các em học tập Ngoài ra, học sinh còn bị chi phối,ảnh hưởng về các môn chính, lo cho thi, lo đánh giá, phần nào sao nhãng việchọc môn âm nhạc
IV CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
Trang 4- Để có một tiết học âm nhạc đạt kết quả cao, việc chuẩn bị của giáoviên trước khi lên lớp là hết sức quan trọng, việc nắm vững bài học là rấtcần thiết Giáo viên thuộc bài hát và thể hiện tốt bài hát để khi hát mẫu chohọc sinh nghe gây được sự hào hứng, các đồ dùng dạy học được chuẩn bịđầy đủ và sử dụng đúng mục đích sẽ làm cho giờ học có hiệu quả hơn
Có thể liệt kê những thiết bị dạy học cần thiết của bộ môn, cách khai thác
nhạc với tinh thần “học vui – vui học” tạo ra sự thoải mái, cân bằng
trong quá trình tiếp thu các môn học ở trường tiểu học
Giáo viên khi dạy cần sử dụng các phương tiện, thiết bị dạy học hỗtrợ như: băng nhạc, máy nghe, nhạc cụ, tranh ảnh để giờ dạy có hiệu quảhơn
-Học hát thực chất là quá trình bắt chước của học sinh để hát đúnggiai điệu, lời ca của bài hát Sự bắt chước này gồm hoạt động nghe giáo viênhát mẫu, hoặc đàn giai điệu rồi tái hiện lại Với sự bắt chước đó thì chưa thểcoi là sáng tạo, vậy muốn có sự sáng tạo GV cần phải làm như thế nào?
Ngoài cách dạy hát theo các bước cơ bản, để phát huy tính sáng tạocủa học sinh, giáo viên có thể đảo các bước và sử dụng những phương phápsau:
+ Phương pháp dạy tập hát bài mới.
Trang 5Quy trình dạy bài hát mới:
Học hát là một quá trình học tập và rèn luyện lâu dài nhằm hướng dẫn học sinh cách hát tự nhiên, hát đúng giai điệu, lời ca, biết cách lấy hơi, hát rõ lời và bước đầu hát diễn cảm Các em có khả năng trình bày bài hát đã học theo hình thức đơn ca, song ca, tốp ca, đồng ca và có thể hát kết hợp các hoạt động múa phụ họa hoặc gõ đệm Thông qua các bài hát, giáo dục về những tình cảm tốt đẹp nhằm bồi dưỡng và nâng cao cảm thụ âm nhạc, nâng cao tâm hồn cho học sinh, giúp các em thêm tự tin, yêu đời, có khả năng tham gia hoạt động ca hát ở trong và ngoài trường học.
Thời lượng dạy một bài hát ở Tiểu học một tiết là 35 phút Giáo viên nên dạy theo 7 bước sau:
+Giới thiệu bài hát
sự chú ý, tò mò cho học sinh, làm cho các em cảm nhận được giai điệu củabài thông qua nghe hát mẫu Khi dạy hát từng câu giáo viên nên sử dụngnhạc cụ và hát mẫu Giáo viên nên đàn giai điệu trước khi hát mẫu, vì một
số lý do:
Trang 6+Học sinh đó nghe hỏt mẫu cả bài.
+Dạy từng cõu mà giỏo viờn hỏt mẫu quỏ nhiều sẽ giống như cỏch dạytruyền khẩu
+Nhằm phỏt huy tớnh tớch cực của học sinh, giỏo viờn nờn đàn giai điệu đểhọc sinh lắng nghe, hỏt nhẩm theo, sau đú hỏt hũa theo tiếng đàn Giỏo viờncần khuyến khớch cỏc em cố gắng thực hiện Khi sửa chỗ sai cho học sinh,lỳc đú giỏo viờn mới nờn hỏt mẫu
Cỏc em cũn nhỏ, khả năng nhận thức chủ yếu theo bản năng và cảm tớnh
Do đú, cho cỏc em nghe hỏt mẫu và đọc lời ca của bài hỏt là việc đầu tiờnphải làm, ở giai đoạn này việc giải nghĩa những từ khú sẽ giỳp cỏc em hiểuđược ý nghĩa của lời ca Đọc lời ca theo tiết tấu sẽ giỳp cỏc em phần nàocảm nhận được tớnh chất nhịp điệu của bài, người giỏo viờn chỉ cần hướngdẫn rừ thờm một chỳt là cỏc em cú thể hỡnh dung được những chỗ ngõn, nghỉsau mỗi cõu của bài hỏt
Trong quá trình học hát, các em hát đúng về giai điệu, lời ca Để các emthuộc bài nhanh và nhớ giai điệu bài hát, giáo viên có thể chia nhóm để các
em tự ôn tập và kiểm tra lẫn nhau
-*Ví dụ: Bài hát Em yeõu hoứa bỡnh giáo viên chia lớp thành 2 nhóm.Lần lợt từng nhóm trình bày, sau đó giáo viên gọi từng nhóm nhận xét cácbạn hát hoặc giáo viên chia nhóm và vận dụng hình thức hát đối đáp:
Nhóm 1 hát câu 1 đoạn 1
Nhóm 2 hát câu 2 câu 2 (Sau đó cho học sinh hát ngợc lại)Giáo viên có thể chia thành nhiều nhóm nhỏ để các em hát và lựachọn hình thức trình bày bài hát cho phù hợp:
1 học sinh nam hát lĩnh xớng câu 1 đoạn 1, 1 em nữ hát câu 2 đoạn 1,
Trang 7Thường học sinh hay bị hát cuốn nhịp Đây là lỗi thường gặp trong các tiết dạy hát, do học sinh muốn nhanh chống hoàn thành kiến thức vừ học, do sự điều tiết hơi không chủ động và ảnh hưởng của tâm lí đám đông nên không làm chủ về nhịp độ, dẫn đến tình trạng “cuốn nhịp” Một số cách khắc phục lỗi hát “Cuốn nhịp” đó là:
+Giáo viên chia lớp thành nhóm nhỏ để tập luyện về nhịp độ (tránh ảnh hưởng của tâm lí đám đông).
+Lần lượt hát với tốc độ hơi chậm, hơi nhanh, vừa phải Mục tiêu
để học sinh hát với mọi tốc độ mà vẫn làm chủ về nhịp độ.
+Hát theo chỉ huy của giáo viên, rèn cho học sinh chú ý theo tay giáo viên lúc đánh nhịp
+Hát thầm trên nền nhạc đệm.
+Tập gõ nhịp khi nghe nhạc
Thường trong chương trình học hát ở Tiểu học, dạy một bài hát từ đầu đếnkhi hoàn chỉnh phải thông qua 3 tiết học Trong đó, tiết đầu dạy lời ca mới,tiết 2 củng cố; sửa chữa lời của tiết trước; dạy tiếp lời ca còn lại (lời 2 nếucó) Luyện tập củng cố cách gõ đệm theo tiết tấu; theo phách nhạc; theonhịp (tuỳ theo từng bài), tiết thứ 3 là ôn luyện, tập vận động phụ hoạ và trìnhbày bài hát
Bắt đầu ở tiết thứ 2, việc chỉnh sửa cao độ, tiết tấu của từng câu hátphải được giáo viên hướng dẫn các em thực hiện đúng nguyên tắc cơ bản.Thông thường sau tiết 1 các em được học tiết 2 tiếp theo là sau khoảng thờigian 1 tuần Việc nhớ lại hoàn toàn giai điệu của bài hát không phải học sinhnào cũng làm được Lúc này người giáo viên phải lấy giọng cho các em, lạiphải thực hiện hát mẫu hoặc cho các em nghe bài hát qua băng để các emnhớ lại giai điệu của bài Giáo viên dạo đàn, học sinh hát lại bài hát Việcđầu tiên là phát hiện những câu, những từ trong bài các em hát chưa đúng
để sửa chữa cho các em Khi các em thực hiện đúng cao độ của các câu hát
Trang 8trong bài, việc tiếp theo là giúp các em luyện tập, củng cố Giáo viên cầnđưa ra những yêu cầu, phải nêu rõ những nhiệm vụ mà các em phải thựchiện khi luyện tập Việc luyện tập bắt đầu từ từng nhóm rồi từng bàn thậmchí từng cá nhân Giáo viên lắng nghe, chữa từng lỗi sai sót nhỏ của các em,cũng có thể dùng đàn tấu các câu các em hát chưa đúng đó để các em nghe
và tự sửa lỗi cho mình Việc luyện tập hay sửa lỗi cho học sinh phải thựchiện một cách tổng quát, mặc dù ở thời điểm đó có thể chỉ sửa lỗi cho 1 em
Để học sinh không bị thụ động trong cách lựa chọn tiết tấu cho bàihát, GV khuyến khích kỹ năng nghe và đánh giá của học sinh bằng cách nhưsau: Giáo viên thay đổi tiết tấu, tốc độ hay dịch giọng bản nhạc để học sinhnhận biết và thực hành
*Ví dụ 1: Bài hát Thiếu nhi thế giới liên hoan.
GV đàn cho HS hát với nhịp Disco rồi lần lượt chuyển nhịp Rumba,Chacha , yêu cầu học sinh nghe và hát theo đàn
? Các em hãy cho cô giáo biết sự thay đổi tiết tấu như cô và các emvừa trình bày có phù hợp với bài hát không?
HS nêu ý kiến dựa vào kỹ năng nghe của bản thân
*Ví dụ 2: Bài hát Trên ngựa ta phi nhanh.
GV thay đổi tốc độ của bài hát: Từ tempo 115 xuống 70
? Em có nhận xét gì nếu cô thay đổi tốc độ bài hát như cô vừa trình bày?
HS trả lời: Bài hát Trên ngựa ta phi nhanh nếu hát ở tốc độ chậm sẽ
không phù hợp với sắc thái của bài hát vì bài hát có tính chất vui tươi, rộnràng, trong sáng
+ Học sinh phát biểu cảm nhận về bài hát dưới nhiều hình thức khác nhau.
Trong học tập bắt chước và tìm tòi sáng tạo là hình thức cao nhất thểhiện tính tích cực học tập của học sinh Từng bước khuyến khích các emmạnh dạn nói lên những cảm nhận của mình về môn học, về bài hát HS có
Trang 9thể không ủng hộ ý kiến của giáo viên, của bạn bè, có thể trình bày những ýkiến, tư tưởng của mình Đó là cơ sở để có khả năng sáng tạo cao hơn Giáoviên cần tạo điều kiện để học sinh tự nhận xét, tự đánh giá, tự cảm nhận để
có thể điều chỉnh cách học theo hướng tích cực
*Ví dụ:
- Sau khi cho học sinh nghe hát mẫu và đọc lời ca, giáo viên đặt câuhỏi:
? Em hãy nêu cảm nhận của mình về bài hát?
HS sẽ trả lời qua phần gợi ý của giáo viên về nội dung bài hát nói lên
điều gì? Giai điệu bài hát như thế nào? Qua bài hát này bản thân em học tậpđược gì? bởi cái hay cái đẹp của bài hát gắn liền với chính nội dung và hìnhthức của tác phẩm đó
+ Hướng dẫn học sinh biểu diễn bài hát.
Thông thường mỗi bài hát giáo viên đều hướng dẫn học sinh hát kếthợp vận động giúp cho các em tự nhiên khi hát Tuy nhiên, ở một số bàigiáo viên có thể dạy học sinh một vài động tác tay hoặc múa đơn giản, phùhợp để các em có thêm những lựa chọn khi biểu diễn bài hát
*Ví dụ :
Khi học bài Khăn quàng thắm mãi vai em giáo viên đưa ra yêu cầu:
? Tự chọn nhóm 4 – 5 học sinh và biểu diễn bài hát có động tác phụhoạ
- Học sinh tự chọn nhóm có giọng hát thích hợp về âm vực để trìnhbày bài hát: GV không nên áp đặt các em vào từng nhóm, để các em tự chọn
sẽ làm học sinh phấn khởi, vui thích khi được làm việc trong nhóm phù hợp
về sở thích, về âm vực, chất giọng
- Học sinh tự chọn cách trình bày bài: Các em có thể trình bày bài
Khăn quàng thắm mãi vai em một hoặc hai lần, mỗi câu hát sẽ do em nào
đảm nhiệm hay cả nhóm cùng hát Bài hát gồm hai đoạn, giáo viên cũng có
Trang 10thể gợi ý, các em hát đoạn 2 trước, đoạn một sau cũng được Ngoài ra, họcsinh có thể chọn để sử dụng các cách hát như lĩnh xướng, hoà giọng, đốiđáp như vậy hình thức trình bày bài hát của mỗi nhóm sẽ rất đa dạng,phong phú, giàu tính sáng tạo
- Học sinh tự chọn động tác phụ hoạ cho bài hát: học sinh có thể nghĩ
ra động tác phù hợp với nội dung bài hát và tập trình bày cho đều, đẹp (hátkết hợp vận động hoặc múa, hát kết hợp một vài động tác diễn xuất)
- Tuy nhiên, để sự sáng tạo của học sinh đạt hiệu quả cao, giáo viêncần tạo điều kiện về thời gian cho học sinh chuẩn bị Thông thường giáoviên thông báo trước một tuần để học sinh chọn nhóm và tập cách trình bày,biểu diễn bài hát
Với những bài hát khác, giáo viên vẫn có thể vận dụng các kĩ năng dạyhọc vừa nêu trên Học sinh càng quen cách làm, khả năng kết hợp theonhóm và tư duy sáng tạo của các em càng phát triển
+ Chơi trò chơi.
- Sau khi học sinh hát đúng giai điệu của bài hát giáo viên hướng dẫn học
sinh chơi trò chơi: Giáo viên làm kí hiệu tay theo các chữ cái A, U, I Khi giáo
viên đưa tay theo kí hiệu, học sinh hát giai điệu chỉ với 3 chữ cái theo đúng kíhiệu giáo viên hướng dẫn trước lớp
*Ví dụ 1:
-Bài hát Bạn ơi lắng nghe (Dân ca BaNa).
Câu 1 đoạn 1, giáo viên đưa tay kí hiệu chữ A, học sinh hát "A" theogiai điệu của câu 1
Câu 2 đoạn 1, Gv đưa tay kí hiệu chữ I, học sinh hát "I" theo giai điệucủa câu 2
Giáo viên tiếp tục thay đổi các kí hiệu khác cho đến hết bài hát
Trò chơi này giúp các em thay đổi không khí học tập, đồng thời đểcủa học sinh ghi nhớ khắc sâu về giai điệu
Trang 11- Trò chơi "Ai nhanh tai, nhanh mắt".
*Ví dụ 2:
Bài hát Thiếu nhi thế giới liên hoan.
4 học sinh đứng ở 4 góc lớp mang số báo danh từ 1, 2, 3, 4 giáo viên
hô 1 - 1, học sinh có số báo danh 1 sẽ hát câu 1, hoặc giáo viên hô 2 - 4, họcsinh có số báo danh 2 sẽ hát câu 4 Tương tự , giáo viên hô đảo lộn số báodanh và thứ tự các câu của bài hát
Việc kết hợp tổ chức một trò chơi trong giờ học hát vừa giúp học sinhnắm kiến thức chắc hơn, sâu hơn, nhanh hơn, vừa tạo ra không khí sôi nổicho học sinh, tạo hứng thú cho học sinh học môn Âm nhạc cũng như họccác môn học khác
+Phương pháp tập đọc nhạc.
Ở lớp 4, do mới được tiếp xúc nên yêu cầu của phân môn tập đọcnhạc đặt ra cho các em là hết sức nhẹ nhàng, đơn giản Ở giai đoạn đầu tiếpcận với phân môn này, các em phải thực hành các bài tập về cao độ, về tiếttấu, người giáo viên phải giúp các em nhận ra được âm thanh cao, thấptương ứng với vị trí các nốt nhạc trên khuông trong phạm vi 1 quãng 8 Sau
đó, các em được tiếp cận với thang 5 âm: Đô - Rê - Mi – Son – La và tiếntới thang 7 âm: Đô - Rê - Mi – Pha – Son La – Si
Về trường độ, các em được làm quen với các hình nốt và luyện tập thểhiện các hình nốt trong mối quan hệ 2 hình nốt, rồi 3 hình nốt Cách dạythực hành các hình nốt có thể thực hiện gõ theo tiết tấu, cũng có thể cho họcsinh tập đọc bằng tên gọi các hình nốt: đơn, đen, trắng Đôi khi để đỡ nhàmchán có thể thay bằng tiếng trống: Tùng, rinh
Việc giúp học sinh tập đọc 1 bài nhạc cũng phải được thực hiện theođúng các bước nhất định Nếu như ở tập hát, bước đầu tiên là luyện thanh thì
ở tập đọc nhạc sẽ phải là luyện tập cao độ Cho các em đọc lại cao độ củacác nốt nhạc không chỉ giúp các em khởi động giọng mà còn giúp các em
Trang 12nhớ vị trí các nốt trên khuông và cảm nhận cao độ các nốt so với nhau.Muốn các em thực hiện tốt bài tập, giáo viên phải đưa ra yêu cầu để các emtìm hiểu, nhận xét bài nhạc, về cao độ gồm nốt gì? Về trường độ gồm hìnhnốt gì? Trong bài có sử dụng các ký hiệu âm nhạc nào? Sau khi đã tìm hiểu,nhận xét xong bài nhạc, giáo viên đàn để các em nghe và cảm nhận giaiđiệu Nên đọc mẫu trước 2 hoặc 3 lần để các em so sánh với cao độ của đàn.Trước khi tập đọc từng câu, từng nhịp nên cho học sinh thực hiện trước tiếttấu rút ngọn của bài bằng cách gõ nhạc cụ hoặc đọc tên nốt Tập đọc từngcâu theo đàn, giáo viên sửa lỗi truyền miệng Luyện tập củng cố theo nhóm,
tổ hoặc cá nhân Khi các em đọc đúng cao độ, trường độ của bài, mớichuyển sang ghép lời ca Công việc này đòi hỏi sự kết hợp luyện tập nhịpnhàng giữa đọc nhạc, hát lời và gõ đệm nhạc cụ Cuối cùng là việc đánh giá,đây là giai đoạn động viên khích lệ các em học tập Phải thường xuyên độngviên học sinh, việc động viên có thể bằng lời hoặc bằng điểm số ngay cả khicác em thực hiện bài đọc chưa thật tốt
+Phương pháp ghi chép nhạc.
Ghi chép lại các bài nhạc đã học giúp các em nắm chắc vị trí các nốttrên khuông cũng như nhớ các hình nốt, ký hiệu đã học Nếu như tập đọcnhạc mang nhiều tính chất trừu tượng vì nó còn phụ thuộc vào tai nghe củatừng em thì ghi chép nhạc mang tính cụ thể hơn, hiện thực hơn Do vậy,việc hướng dẫn các em ghi chép đơn giản và dễ thực hiện Tuy nhiên, đơngiản không có nghĩa là không quan trọng, ngược lại tập ghi chép nhạc là sựđúc kết giữa 2 phân môn tập hát và tập đọc nhạc để khắc sâu kiến thức Do
đó đòi hỏi phải có sự chính xác tuyệt đối từng vị trí nốt trên khuông nhạc,quan trọng hơn nữa là qua chép nhạc các em phải nhớ được tên các nốt nhạc
là gì, nằm ở vị trí nào, cách viết các hình nốt ra sao, các hình nốt đó có ýnghĩa gì và phải thể hiện thế nào Việc ghi chép nhạc còn giúp các em ghi
Trang 13nhớ các ký hiệu khác về âm nhạc Các kiến thức đó bổ trợ cho việc tập đọcnhạc hoặc thực hiện các bài hát theo yêu cầu của tác giả
VD: Cách sử dụng dấu luyến, dấu tăng trường độ, dấu quay lại, dấu hồiđoạn, dấu lặng đen, lặng đơn, ngắt câu
Việc ghi chép nhạc là công việc đòi hỏi phải hướng dẫn các em thựchiện một cách thường xuyên Tuy nhiên không nhất thiết lúc nào cũng phảithực hiện ngay tại lớp vì như thế sẽ mất rất nhiều thời gian Ở lớp chỉ hướngdẫn các em cách thực hiện việc ghi chép, nhận ra cách trình bày thế nào chođúng, cho đẹp còn việc ghi chép lại bài nên cho các em thực hiện về nhà
+Sáng tác lời ca mới.
Đây là một hoạt động sáng tạo và đòi hỏi rất nhiều kỹ năng của họcsinh Phần lớn nội dung này là bài tập nâng cao dành cho những học sinhkhá giỏi và có năng khiếu
V KẾT QUẢ THỰC HIỆN
*Hiệu quả và bài học kinh nghiệm :
1.Hiệu quả: Qua nhiều năm thực hiện đề tài mang lại hiệu quả khá cao -Trong giảng dạy học sinh thích thú học tập, chủ động tiếp thu bài, tiếthọc sinh động
-Học sinh đạt được nhiều thành tích cao trong hoạt động ngoại khóa,các phong trào, hội thi văn nghệ do các cấp tổ chức:
-Học sinh đạt giải nhất hội thi nghi thức cụm, múa sân trường cấphuyện
Qua kiểm tra chất lượng cuối năm kết quả cụ thể như sau:
Lớp Số HS Hoàn thành tốt (A+) Hoàn thành (A) Chưa hoàn thành
2.Bài học kinh nghiệm:
-Để dạy tốt chương trình âm nhạc tiểu học, việc đầu tiên giáo viên cầnlàm là nghiên cứu kỹ sách giáo khoa, sách giáo viên và các tài liệu tậphuấn để nắm chắc mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học Giáo viêncũng cần soạn kế hoạch bài học, trao đổi với đồng nghiệp, qua đó kiểmnghiệm và điều chỉnh nhận thức của mình về nội dung và phương phápdạy học theo sách mới