Cïng víi viÖc tuyªn truyÒn phæ biÕn kiÕn thøc y häc th êng thøc cho nh©n d©n, cßn ph¶i lµm cho mäi ng êi biÕt ® îc vai trß cña thÓ dôc thÓ thao trong rÌn luyÖn b¶o vÖ søc khoÎ.... ThÓ [r]
Trang 1Nội dung và hình thức hoạt động
nhân đạo của học sinh tr ờng phổ thông
I- Hoạt động CTĐ là điều kiện để giáo dục các phẩm chất
đạo đức cho học sinh;
II- Hoạt động tuyên truyền phổ biến kiến thức, thói quen nếp sống văn minh, bảo vệ sức khoẻ;
III- Tổ chức các nhóm hoạt động bảo vệ sức khoẻ trong tr ờng;
IV- Tổ chức các hoạt động xã hội – nhân đạo của học sinh tr ờng phổ thông;
V- Tổ chức tự quản của học sinh.
Trang 2I- Hoạt động CTĐ là điều kiện để giáo dục các phẩm
chất đạo đức cho học sinh:
Nội dung cơ bản của giáo dục đạo đức cho con ng ời là hình thành cho mỗi ng ời những thuộc tính cơ bản, mà các thuộc tính ấy đã đ ợc
đúc kết ở mấy giá trị chủ yếu là: chân, thiện mỹ.
Điều thiện đ ợc thể hiện bản chất nhân đạo của con ng ời và là điều cơ bản cần giáo dục cho học sinh ở tất cả mọi nơi, mọi điều kiện giáo dục.
Có thể nói rằng để hình thành các phẩm chất cơ bản của nhân cách trẻ em cần đ ợc hoà mình trong cuộc sống mà cuộc sống ấy đ ợc ng
ời giáo dục tổ chức và đ a mục tiêu cần giáo dục vào cuộc sống để học sinh trực tiếp tiếp cận với nó.
Nhân đạo là mục đích, là lí t ởng của phong trào Chữ thập đỏ Lý t ởng nhân đạo của Chữ thập đỏ còn phù hợp với truyền thống, đạo đức của nhân dân Việt Nam: th ơng ng ời, làm việc nghĩa, đoàn kết đùm bọc lẫn nhau Có thể khẳng định rằng, làm việc nghĩa là tình cảm
là nguyện vọng là lẽ sống của con ng ời.
Trang 3I- Hoạt động CTĐ là điều kiện để giáo dục các phẩm chất đạo
đức cho học sinh:
Lý t ởng nhân đạo của hoạt động Chữ thập đỏ đ ợc phát huy theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: vì nhân dân, vì tình th ơng mà sẵn sàng phục vụ nhân dân vô điều kiện Quan điểm nhân đạo đ ợc chứa đựng trong nguyên tắc sống: Mỗi ng ời vì mọi ng ời.
Xuất phát từ lí t ởng nhân đạo mà con ng ời luôn luôn hoạt động với tinh thần
Hoạt động Chữ thập đỏ mang tính nhân bản do đó nó có nguồn gốc kích thích tính tích cực hoạt động xã hội của con ng ời Nh vậy, hoạt động Chữ thập
đỏ là đ a học sinh trực tiếp làm những việc nhân nghĩavới mọi ng ời và thể hiện tình th ơng yêu giúp đỡ mọi ng ời, trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc xây dựng một cuộc sống văn minh lịch sự Trên cơ sở hoạt động ấy hình thành cho học sinh những năng lực của con ng ời tích cực hoạt động xã hội nh : biết phát hiện vấn đề, vạch kế hoạch giải quyết vấn đề, tổ chức thực hiện kế hoạch, và kĩ năng kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện.
Trang 4I- Hoạt động CTĐ là điều kiện để giáo dục các phẩm chất đạo đức cho học
sinh:
Một đặc điểm nổi bật của hoạt động Chữ thập đỏ là hoạt động mang tính tự giác Mỗi ng ời tham gia vào hoạt động Chữ thập đỏ hoàn toàn tự nguyện, không gò ép, bắt buộc, Vì vậy thông qua thông qua các hoạt động này con ng ời đ ợc nhìn thấy mục đích của việc làm- đ a lại giá trị vật chất và giá trị tinh thần cho mọi ng ời- và trực tiếp thực hiện nhiệm vụ thấy đ ợc mình hạnh phúc tham gia vào các hoạt động Chữ thập đỏ con ng ời có thể tự khẳng định vai trò, vị trí của mình trong xã hội Và chính việc xác định vai trò vị trí cá nhân trong xã hội, con ng ời đ ợc khẳng định từ đó kích thích, thúc đẩy năng lực hoạt động sáng tạo của cá nhân để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà xã hội yêu cầu Năng lực sáng tạo là phẩm chấtcơ bản con ng ời trong giai đoạn mới, trong thời đại phát triển khoa học kỹ thuật.
Hoạt động Chữ thập đỏ là điều kiện tạo ra các mối quan hệ bình đẳng giữa các thành viên trong xã hội.
Hoạt động Chữ thập đỏ thể hiện đúng theo 7 nguyên tắc cơ bản của Hội Chữ thập đỏ: nhân đạo, vô t , trung lập, độc lập, tự nguyện, thống nhất, bình đẳng.
Trang 5I- Hoạt động CTĐ là điều kiện để giáo dục các phẩm chất đạo
đức cho học sinh:
Vận dụng các hoạt động Chữ thập đỏ vào giáo dục là điều kiện để hình thành các phẩm chất đạo đức: Tính nhân ái, tinh thần trách nhiệm, tính tích cực hoạt động xã hội, và các năng lực tổ chức, thực hiện nhiệm
vụ Tất cả phẩm chất và năng lực kể trên hình thành thông qua hoạt
động thực tiễn cụ thể Các phẩm chất đạo đức không thể hình thành qua những lời thuyết giáo của thầy, cô giáo và của ng ời lớn.
Sử dụng các Hoạt động Chữ thập đỏ vào giáo dục là tạo ra môi tr ờng để cho nhà tr ờng dễ dàng tổ chức các hoạt động giáo dục và có hi vọng đ
a lại hiệu quả giáo dục cao.
Thông t liên tịch số 01 của Bộ giáo dục- Hội Chữ thập đỏ Việt Nam-
Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh đã khẳng định nội dung Hoạt
động Chữ thập đỏ trong tr ờng phổ thông.
Trong bài viết này d ới góc độ tổng kết kinh nghiệm & những cơ sở lý luận giáo dục hiện đại; đ a ra những hoạt động & hình thức tổ chức chủ yếu để các tr ờng nghiên cứu & áp dụng, tạo điều kiện tốt cho hoạt
động Chữ thập đỏ trong tr ờng học đạt kết quả cao & mang lại lợi ích giáo dục lớn cho thế hệ trẻ
Trang 6II- Hoạt động tuyên truyền phổ biến kiến thức, thói quen
nếp sống văn minh, bảo vệ sức khoẻ:
Tr ờng phổ thông là trung tâm văn hoá, nơi có điều kiện đem những tri thức khoa học phổ biến cho nhân dân địa ph ơng Các thầy, cô giáo là lực l ợng tiên phong, là ng ời tổ chức việc tuyên truyền vận động nhân dân thuận lợi nhất Cấc tri thức khoa học cần truyền thụ tới nhân dân có thể bằng hai con đ ờng: trực tiếp & gián tiếp nh : Tổ chức những buổi nói chuyện khoa học, phổ biến các kiến thức về giữ gìn sức khoẻ, về các kỹ thuật mới, về truyền thống nhân ái Loại hình trực tiếp nay có thể tổ chức theo hình thức các câu lạc
bộ Con đ ờng gián tiếp truyền đến nhân dân những trí thức khoa học và lối sống mới bằng cách truyền thụ thông qua học sinh và học sinh lại là những ng ời trực tiếp truyền đạt
đến gia đình và ng ời xung quanh Đây là cách truyền thông tin bằng con ng ời trực tiếp đến ng ời khác, hiện nay vẫn là dạng thông tin cần thiết và đ ợc sử dụng rộng rãi, th ờng xuyên trong giáo dục
Trang 7II- Hoạt động tuyên truyền phổ biến kiến thức, thói quen nếp
sống văn minh, bảo vệ sức khoẻ:
Tất nhiên còn ph ơng pháp truyền tin qua các ph ơng tiện thông tin đại chúng Nh ng cách truyền tin này hiện tại ít đọng lại các tri thức cần thiết mà ta cần giáo dục, nhất là những ng ời có trình độ văn hoá thấp, song hiệu quả truyền tin bằng ph ơng pháp hiện đại vẫn là
điều kiện mà nhà tr ờng có thể sử dụng để vận động quần chúng, song phải biết kết hợp việc tuyên truyền kiến thức cuộc sống với việc th ởng thức những tác phẩm văn nghệ vui t ơi và bổ ích.
Nhà tr ờng có thể sử dụng mọi điều kiện, ph ơng tiện để truyền thụ cho nhân dân những kiến thức cơ bản của việc bảo vệ và rèn luyện sức khoẻ nh sau:
1 Nhà tr ờng tổ chức dạy tốt ch ơng trình giáo dục sức khoẻ trong tr ờng học, làm cho học sinh có hiểu biết đúng về vai trò của sức khoẻ trong đời sống con ng ời, và các biện pháp rèn luyện, giữ gìn sức khoẻ.
Trang 8II- Hoạt động tuyên truyền phổ biến kiến thức, thói quen nếp sống văn minh,
bảo vệ sức khoẻ:
2 Nhà tr ờng cần tổ chức tốt những đợt tuyên truyền d ới hình thức thi
đua giữa các đơn vị trong tr ờng với mục tiêu dành danh hiệu: “ Tập thể cá nhân vệ sinh tốt”, trên cơ sở theo dõi việc tập thể học sinh và cá nhân có thành tích thực hiện và vận động gia đình thực hiện các nếp sống vệ sinh Có thể đặt ra những tiêu chuẩn cụ thể: Vệ sinh cá nhân, vệ sinh tr ờng lớp, vệ sinh trong gia đình và việc chấp hành
đầy đủ, nghiêm túc chế độ làm việc nghỉ ngơi trong ngày.
Nếu mỗi học sinh đều vận động và làm cho gia đình hiểu và thực hiện tốt những qui định về nếp sống văn minh, về vệ sinh cá nhân thì không những chúng tacó đ ợc các thành viên trong gia đình ó sức khoẻ mà có đ ợc địa ph ơng tập trung những gia đình sống có văn hoá, và lớn hơn xây dựng cả xã hội có văn hoá Những việc làm tuy
đơn giản nh ng khó khăn, mà phải kiên trì thì chúng ta có thể thu đ
ợc một kết quả có ý nghĩa xã hội lớn lao Nhờ hoạt động này mà chính trong những gia đình văn hoá ấy mới tạo ra sự hài hoà giữa tự nhiên xung quanh và cuộc sống con ng ời, làm cho mọi ng ời hiểu đ
ợc trách nhiệm và nghĩa vụ trong việc bảo vệ và làm sạch môi tr ờng
nh là bảo vệ sự sống của bản thân con ng ời.
Trang 9II- Hoạt động tuyên truyền phổ biến kiến thức, thói quen nếp
sống văn minh, bảo vệ sức khoẻ:
Bằng việc vận động nhân dân gìn giữ vệ sinh công cộng thực hiện nếp sống văn hoá ở mọi nơi thông qua các phong trào phát động ở địa ph ơng: “ Sạch làng, tốt ruộng”, phong trào làm nhà tiêu, hố xí, xây dựng các giếng n ớc gia
đình và giếng n ớc công cộng.
Việc tuyên truyền phổ biến kiến thức bảo vệ và làm sạch môi tr ờng còn phải làm cho mọi ng ời thấy đ ợc, ý nghĩa và lợi ích của việc trồng cây và bảo vệ cây cối ở những nơi công cộng, việc trồng rừng và bảo vệ rừng Để cho học sinh và nhân dân thấy đ ợc giá trị cây cối đoói với cuộc sống nhà tr ờng phải xây dựng tr ờng có phong cảnh đẹp: các hàng cây bóng mát ở sân tr ờng; có v
ờn hoa, cây cảnh và tạo ra sự hài hoà sinh thái sinh thái giữa cuộc sống học hành của học sinh và cảnh trí của tr ờng lớp, tạo ra một không khí trong lành, và có cảm gâic con ng ời đang đ ợc thiên nhiên nâng đỡ.
Ngày nay, một vấn đề vừa mang theo lợi ích kinh tế, vừa có ý nghĩa bảo vệ môi
tr ờng, bảo vệ sức khoẻ đó là việc thực hiện ph ơng án VAC ( v ờn, ao, chuồng ) đang đ ợc phát triển rộng rãi ở các vùng nông thôn ở đất n ớc ta Nhà tr ờng cần tạo ra điều kiện cho học sinh và gia đình học sinh hiểu đ ợc và vận dụng
ph ơng án VAC vừa là điều kiện kinh tế đồng thời cũng là điều kiện để giử gìn bảo vệ môi tr ờng làm cho sức khoẻ con ng ời đ ợc nâng cao Nh ng củng cần l u ý phát triển ph ơng án VAC với mục tiêu làm sạch môi tr ờng sống.
Trang 10II- Hoạt động tuyên truyền phổ biến kiến thức, thói quen nếp
sống văn minh, bảo vệ sức khoẻ:
Tất cả những việc làm trên phải bằng mọi hình thức truyền đạt đến mọi học sinh, mọi
ng ời dân và tạo điều kiện để họ hiểu biết đây là một yêu cầu cần thiết của cuộc sống cộng đồng, những điều thiết yếu nhất trong cuộc sống ở xã hội văn minh Mọi ng ời dân ý thức đ ợc sống trong xã hội cần tự giác & xử sự đúng mực trong mọi tình huống, trong mọi hoàn cảnh & biết sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên phục vụ cho cuộc sống của con ng ời Làm đ ợc những điều quy định ấy con ng ời mới thể hiện
đúng mức độ văn hoá của mình
3 Ông cha ta có câu châm ngôn nổi tiếng: " Phòng bệnh hơn chữa bệnh " Câu ấy đúng với nghĩa thực của nó trong mọi tr ờng hợp về bảo vệ sức khoẻ, và nó củng đúng với việc sử dụng nó để giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ, cho ng ời lớn
Những trí thức giáo dục sức khoẻ đầu tiên là làm cho học sinh hiểu biết về các bệnh thông th ờng và cách phòng các bệnh ấy
Hiện tại do điều kiện sống, do thời tiết ác nghiệt ở n ớc ta th ờng hay xảy ra một số dịch bệnh nh : tả, cúm, dịch hạch, sốt xuất huyết, sốt rét, viêm màng não do mô cầu Những bệnh dịch ấy lan truyền nhanh và th ờng gây tác hại lớn, do đó điều đầu tiên phải tuyên truyền cho mọi ng ời hiểu biết đ ợc nguồn gốc gây bệnh và các ph ơng pháp tiêu diệt bệnh ngay từ việc xoá bỏ hết nguồn gốc phát sinh bệnh Nhà tr ờng, các đội viên xung kích Chữ thập đỏ là những ng ời tiên phong, tích cực, chủ động vận động nhân dân tham gia xoá bỏ các mầm mống gây ra bệnh và giúp đỡ mọi nhà chống các bệnh hiểm nghèo đó
Trang 11II- Hoạt động tuyên truyền phổ biến kiến thức, thói quen nếp sống văn minh,
bảo vệ sức khoẻ:
Điều nổi lên ở nông thôn n ớc ta là trẻ em th ờng mắc các bệnh do ăn uống Trẻ em th ờng hay ăn quả xanh và uống n ớc lạnh ( n ớc ch a đun sôi ) gây ra các bệnh tai ác Ngày nay do điều kiện trồng trọt thay đổi phần lớn các loại cây rau xanh và quả cây đ ợc
ng ời trồng bảo vệ bằng các loại thuốc trừ sâu, vì thế nếu tr ớc khi ăn không rửa sạch, làm mất hết những vết thuốc còn dính lại trên rau, trên quả thì ng ời th ờng th ờng nhiễm độc thuốc sâu, một chứng bệnh nguy hiểm và th ờng dẫn đến sự chết ng ời
Ngoài các bệnh thuộc hệ tiêu hoá trẻ em ở n ớc ta th ờng mắc phải các bệnh ngoài da nh : ghẻ, lở, hắc lào và thậm chí còn nhiều học sinh có chấy rận Tất nhiên nguyên nhân sâu xa là do điều kiện sống khó khăn, trẻ em không đủ quần áo mặc ấm trong mùa đông, đêm ngủ không có mùng, màn Nhà tr ờng cần phổ biến kiến thức cho học sinh biết cách chống rét, chống các bệnh có thể xảy ra bằng cách thực hiện tốt
vệ sinh cá nhân nh câu nói: " Lành cho sạch, rách cho thơm" Làm cho học sinh hiểu
đ ợc ý nghĩa thẩm mĩ của vệ sinh cá nhân đối với mọi ng ời xung quanh
4 Một vấn đề vừa có ý nghĩa quốc tế vừa có ý nghĩa thời sự lớn đối với n ớc ta hiện nay
là vấn đề kế hoạch hoá gia đình Hiện nay, n ớc ta tỉ lệ, phát triển dân số còn cao Tỉ
lệ phát triển dân số cao đã làm giảm mức sống, làm hại đến sức khoẻ của bao bà mẹ
và bao trẻ em Việc dân số tăng nhanh, sinh đẻkhông có kế hoạch đã gây ra những tác hại lâu dài cho cuộc sống, cho hạnh phúc của gia đình và cho t ơng lai phát triển của đất n ớc
Trang 12II- Hoạt động tuyên truyền phổ biến kiến thức, thói quen nếp sống
văn minh, bảo vệ sức khoẻ:
Nhà tr ờng phải làm cho học sinh và tuyên truyền cho nhân dân ý thức đ ợc rõ lợi ích của việc thực hiện kế hoạch hoá gia đìnhđối với từng ng ời và đối với Tổ quốc Những tri thức đầu tiên cần làm cho mọi ng ời hiểu ngoài lợi ích kinh tế, lợi ích xã hội còn phải biết lợi ích về giáo dục, về khả năng và t ơng lai phát triển của trẻ em Điểm đầu tiên cần làm cho mọi ng ời biết các biện pháp phòng ngừa, các ph ơng pháp thực hiện việc sinh đẻ có kế hoạch
Hiện nay ngành giáo dục đang đẩy mạnh việc giáo dục giứoi tính, làm cho học sinh hiểu đ ợc đặc điểm phát triển của giới tính, cách sử dụng những đặc tính riêng biệt của giới tính trong đời sống tinh thần của con ng ời Sử dụng đúng đắn đặc điểm giới tính là điều kiện làm cho hạnh phúc gia đình đ ợc đảm bảo Trong giáo dục giới tính của các n ớc tiên tiến việc phân biệt gi ới tính, đặc điểm của giới tính đ ợc đ a vào giảng dạy cho học sinh ngay từ các lớp đầu cấp của tr ờng phổ thông cơ sở ở mỗi lớp mức độ khoa học, kĩ thuật đ ợc nâng cao dần với mục tiêu làm cho mọi ng ời, nhất là lớp trẻ có kiến thức về sinh lí giứoi tính và biết cách sử dụng các hiểu biết ấy một cách hợp lý đúng khoa học
Nh vậy, vấn đề kế hoạch hoá gia đình là yêu cầu của xã hội mà mọi thành viên phải hiểu và thực hiện nghiêm chỉnh Vì đây là vấn đề quốc tế và dân sinh trong thời đại ngày nay
5 Một vấn đề mang truyền thống dân tộc trong việc bảo vệ sức khoẻ là vấn đề nuôi trồng cây con thuốc và áp dụng các ph ơng pháp chữa bệnh dân tộc
Trang 13II- Hoạt động tuyên truyền phổ biến kiến thức, thói quen nếp sống
văn minh, bảo vệ sức khoẻ:
Mỗi tr ờng phổ thông đều có điều kiện phổ biến tới mọi ng ời việc nuôi tròng cây con thuốc và chữa bệnh bằng các ph ơng pháp dân tộc Tr ớc hết, mỗi tr ờng cần có v ờn cây th ớc vừa là nơi thí nghiệm nuôi trồng cây con trong v ờn sinh vật, vừa là nơi phổ biến trực tiếp cho học sinh kĩ thuật nuôi trồng các loại cây, con thuốc Từ v ờn cây thuốc của nhà tr ờng mà động viên học sinh xây dựng những luống cây thuốc ở gia
đình Cố gắng tạo ra khung cảnh mỗi gia đình đều có những cây con thuốc cần thiết
và biết sử dụng các loại cây con thuốc chữa các bênh thông th ờng hàng ngày xảy ra ngoài việc giải quyết chũă các bệnh thông th ờng việc nuôi trồng các loại cây con thuốc còn góp phần làm phong phú các loại thuốc ở địa ph ơng và giải quyết các yêu cầu chữa bệnh cho nhân dân
Ngoài việc tuyên truyền trồng cây thuốc các tr ờng kết hợp với ytế địa ph ơng tuyên truyền việc chữa bệnh theo ph ơng pháp dân tốc nh : xoa bóp, châm cứu, bấm huyệt Tất cả các ph ơng pháp trên vừa có tác dụng nâng cao sức khoẻ mà không phải sử dụng đến tân d ợc Giúp cho mọi ng ời thấy đ ợc việc sử dụng thuốc tân d ợc để chữa bệnh là một biện pháp cần thiết, song trong việc dùng thuốc nó còn để lại cho bản thân ng ời bệnh những độc tính của thuốc gây tác hại trực tiếp đến sức khoẻ của con ng ời
6 Cùng với việc tuyên truyền phổ biến kiến thức y học th ờng thức cho nhân dân, còn phải làm cho mọi ng ời biết đ ợc vai trò của thể dục thể thao trong rèn luyện bảo vệ sức khoẻ