- So sánh sự diễn đạt trong 2 cách trên ta thấy trong cách 1 tác giả dùng nhiều phép nhân hóa làm cho việc miêu tả chổi gần với cách miêu tả người nên có tính biểu cảm cao hơn, chổi[r]
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Nêu các kiểu so sánh và cho ví dụ mỗi kiểu?
So sánh ngang bằng:
Ví dụ: Quê hương là chùm khế ngọt.
So sánh không ngang bằng:
Ví dụ: Một giọt máu đào hơn ao nước lã.
Trang 3I-Nhân hóa là gì?
Bài tập 1:Tìm phép nhân hóa trong khổ thơ sau:
Ông trời Mặc áo giáp đen
Ra trận Muôn nghìn cây mía Múa gươm
Kiến Hành quân Đầy đường (Trần Đăng Khoa)
Bầu trời được gọi
bằng gì?
Những hoạt động nào của cây mía
và con kiến giống như người?
Trang 4I-Nhân hóa là gì? Trong các văn bản vừa học, em hãy tìm
những câu văn nào tác giả cũng dùng những từ ngữ chỉ hoạt động của người để gán cho vật?
Những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước.
(Vượt thác- Võ Quảng)
Dế Choắt ra cửa, hé mắt nhìn chị Cốc.Rồi hỏi tôi:
-Chị Cốc béo xù đứng trước cửa nhà ta
đấy hả?
(Tô Hoài)
Trang 5I-Nhân hóa là gì?
Bài tập 2: So với cách diễn đạt sau, cách miêu tả sự vật hiện tượng ở khổ thơ BT 1 hay hơn ở chỗ nào?
Bầu trời đầy mây đen
Muôn nghìn cây mía ngả nghiêng, lá bay phấp phới.
Kiến bò đầy đường.
Hay hơn vì khổ thơ trên có tính hình ảnh
và gần gũi với con người hơn.
Cách diễn đạt như vậy, người ta gọi là nhân hóa Vậy em hiểu thế nào là nhân hóa?
Nhân hóa là gọi hoặc tả con
vật, cây cối, đồ vật, bằng
những từ ngữ vốn được dùng
để gọi hoặc tả con người; làm
cho thế giới loài vật, cây cối,
đồ vật, trở nên gần gũi với
con người, biểu thị được
những suy nghĩ, tình cảm của
con người.
Ví dụ: Cây dừa
Sải tay
Bơi
Ngọn mùng tơi
Nhảy múa
( Trần Đăng Khoa)
Trang 6I-Nhân hóa là gì? Trong các câu dưới đây, những sự vật nào
được nhân hóa?
a Từ đó, lão Miệng, bác Tai, cô Mắt, cậu
Chân, cậu Tay lại thân mật sống với nhau, mỗi người một việc, không ai tị
ai cả.
(Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng)
b Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ nước,
giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.
(Thép Mới)
c Trâu ơi , ta bảo trâu này Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với ta.
( Ca dao)
II-Các kiểu nhân hóa:
Dựa vào các từ in mực đỏ, cho biết mỗi sự vật trên được nhân hóa bằng cách nào?
1- Dùng những từ vốn gọi
người để gọi vật
2- Dùng những từ vốn chỉ hoạt
động, tính chất của người để chỉ
hoạt động, tính chất của vật.
Ví dụ: Cỏ gà rung tai
Nghe
Bụi tre
Tần ngần
Gỡ tóc
( Trần Đăng Khoa)
3- Trò chuyện, xưng hô với vật
như với người.
Ví dụ:
Buồn trông con nhện giăng tơ
Nhện ơi nhện hỡi, nhện chờ mối ai
Buồn trông chênh chếch sao mai
Sao ơi sao hỡi, nhớ ai sao mờ.
( Ca dao)
VD: Chim gặp bác Chào Mào
“chào bác!” Chim gặp cô Sơn Ca
“chào cô!” ( Hoàng Vân)
Trang 7I-Nhân hóa là gì? Bài tập 1: hãy chỉ ra và nêu tác dụng của
phép nhân hóa trong đoạn văn sau:
Bến cảng lúc nào cũng đông vui Tàu mẹ, tàu con đậu đầy mặt nước Xe anh, xe em tíu tít nhận hàng về và chở hàng ra Tất cả đều bận rộn.
( Phong Thu)
II-Các kiểu nhân hóa:
1- Dùng những từ vốn gọi
người để gọi vật
2- Dùng những từ vốn chỉ
hoạt động, tính chất của
người để chỉ hoạt động,
tính chất của vật.
3- Trò chuyện, xưng hô với vật
như với người.
III- Luyện tập:
Bài tập 1:các nhân hóa có trong
đoạn văn thể hiện qua các từ
ngữ sau: đông vui, mẹ, con, anh,
em, tíu tít, bận rộn.
- Có tác dụng làm cho quang
cảnh bến cảng sống động hơn,
người ta dễ hình dung được
cảnh nhộn nhịp, bận rộn của các
phương tiện có trên cảng.
Trang 8I-Nhân hóa là gì? Bài tập 2: Hãy so sánh cách diễn đạt trong
đoạn văn ở bài tập 1 với đoạn văn dưới đây:
Bến cảng lúc nào cũng rất nhiều tàu xe
Tàu lớn, tàu bé đậu đầy mặt nước Xe to, xe nhỏ nhận hàng về và chở hàng ra Tất cả đều hoạt động liên tục.
II-Các kiểu nhân hóa:
1- Dùng những từ vốn gọi
người để gọi vật
2- Dùng những từ vốn chỉ
hoạt động, tính chất của
người để chỉ hoạt động,
tính chất của vật.
3- Trò chuyện, xưng hô với vật
như với người.
III- Luyện tập:
Bài tập 1:
Đoạn văn ở bài tập 1 sử dụng
nhiều phép nhân hóa nhờ vậy
mà sinh động và gợi cảm hơn.
Bài tập 2:
Trang 9I-Nhân hóa là gì? Bài tập 3: Hai cách viết dưới đây có gì khác
nhau? Nên chọn cách viết nào cho văn bản biểu cảm và chọn cách viết nào cho văn bản thuyết minh?
II-Các kiểu nhân hóa:
1- Dùng những từ vốn gọi
người để gọi vật
2- Dùng những từ vốn chỉ
hoạt động, tính chất của
người để chỉ hoạt động,
tính chất của vật.
3- Trò chuyện, xưng hô với vật
như với người.
III- Luyện tập:
Bài tập 1:
Bài tập 2:
- So sánh sự diễn đạt trong 2
cách trên ta thấy trong cách 1
tác giả dùng nhiều phép nhân
hóa làm cho việc miêu tả chổi
gần với cách miêu tả người nên
có tính biểu cảm cao hơn, chổi
trở nên gần gũi với con người,
sống động hơn.
Cách 1: Trong họ hàng nhà chổi thì cô bé Chổi Rơm vào loại xinh xắn nhất Cô có chiếc váy vàng óng, không ai đẹp bằng Áo của cô cũng bằng rơm thóc nếp vàng tươi, được tết săn lại, cuốn từng vòng quanh người trông cứ như áo len vậy.
(Vũ Duy Thông) Cách 2: Trong các loại chổi, chổi rơm vào loại đẹp nhất Chổi được tết bằng rơm nếp vàng Tay chổi được tết săn lại thành sợi
và quấn quanh thành cuộn.
Bài tập 3:
Trang 10I-Nhân hóa là gì? Bài tập 4:Hãy cho biết phép nhân hóa trong
mỗi đoạn trích dưới đây được tạo ra bằng cách nào và tác dụng của nó như thế nào?
II-Các kiểu nhân hóa:
III- Luyện tập:
Bài tập 1:
Bài tập 2:
Bài tập 3:
a- Núi cao chi lắm núi ơi Núi che mặt trời chẳng thấy người thương!
( Ca dao) d- Cả rừng xà nu hàng vạn cây không có cây nào không bị thương Có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh dưới nắng hè gay gắt, rồi dần dần bầm lại, đen và đặc
quyện lại thành từng cục máu lớn.
( Nguyễn Trung Thành)
Câu a: Núi ơi (trò chuyện xưng
hô với vật như với người)
để bộc lộ tâm tình, tâm sự của
con người.
Câu d: (Cây) bị thương; thân mình;
vết thương; cục máu: dùng từ ngữ
vốn chỉ hoạt động, tính chất, bộ
phận của người để chỉ hoạt động,
tính chất của vật có tác dụng
biểu cảm, tố cáo tội ác của giặc đã
tàn phá rừng xà nu
Bài tập 4:
Trang 11I-Nhân hóa là gì? Bài tập 5: Viết đoạn văn miêu tả ngắn với
nội dung tự chọn, trong đó có dùng phép nhân hóa.
II-Các kiểu nhân hóa:
III- Luyện tập:
Bài tập 1:
Bài tập 2:
Bài tập 3:
Bài tập 4:
Bài tập 5:
Mùa xuân, không khí ấm áp Mưa xuân lất phất, dịu dàng rải xuống vạn vật.Từ
những cành cây trần trụi, gầy guộc, trỗi dậy những mầm non tươi xanh mơn mởn Lúa chen vai đứng dậy Hoa cười chim nhảy múa Không gian chan hòa hương thơm và rộn rã âm thanh
Trang 12Thế nào là nhân hóa? Cho Ví dụ.
Trang 13Bài vừa học: Cần nắm:
- Nhân hóa là gì? Cho ví dụ.
- Các kiểu nhân hóa? cho ví dụ mỗi kiểu.
- Hoàn thành các bài tập đã gợi ý.
Bài sắp học: Phương pháp tả người.
- Đọc các đoạn văn ở bài tập 1 và trả lời các câu hỏi ở bài tập 2 SGK trang 60,61.
- Rút ra kết luận về phương pháp tả người.