giáo án cả năm ngữ văn 9 nguyễn văn nghĩa thư viện tài nguyên dạy học tỉnh thanh hóa

Ở tiết trước các em đã được tìm hiểu về việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh, để giúp các em hiểu rõ, sâu hơn về việc sử dụng đó, tiết học hôm nay chúng ta [r]

Trang 1

- Thấy được vẻ đẹp trong phong cách sống và làm việc của Hồ Chí Minh Sự

kết hợp hài hoà giữa yếu tố truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng đọc và phân tích văn bản.

3 Thái độ:

- Tình cảm kính yêu, tự hào, học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại.

II/ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:

- Thảo luận nhóm

- Nêu và giải quyết vấn đề

III/ CHUẨN BỊ:

Giáo viên: Đọc tài liệu, nghiên cứu soạn bài

Đọc, soạn văn bản, chân dung Hồ Chí Minh, ảnh tư liệu

Học Sinh: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn SGK

Học bài cũ, đọc soạn văn bản

IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

1 Ổn định: Nắm sĩ số, nề nếp lớp (1 phút)

2 Bài cũ: (5 phút)

Thế nào là văn bản nhật dụng? Lấy ví dụ và nêu chủ đề của các tác phẩm đó?

3 Nội dung bài mới:

a/ Đặt vấn đề.

Sống, chiến đấu, lao động và học tập và rèn luyện theo gương Bác Hồ vĩ đại

đã và đang là một khẩu hiệu kêu gọi thúc dục mọi chúng ta trong cuộc sốnghàng ngày Thực chất nội dung khẩu hiệu là động viên mỗi chúng ta hãy noitheo tấm gương sáng của người, học tập theo gương sáng của Bác Vậy vẻ đẹpvăn hoá của phong cách Hồ Chí Minh là gì? Tiết học này chúng ta cùng tìmhiểu

b/ Triển khai b i.ài

Trang 2

Bài văn có thể chia làm mấy phần?

Nội dung của từng phần?

HS: Trả lời

Mục đích của bài viết? Từ đó nêu

phương thức biểu đạt chính của văn

bản?

Mục đích: Trình bày cho người đọc

hiểu và quý trọng vẻ đẹp phong cách

Bác ->Phương thức thuyết minh.

Hoạt động 2

Em biết danh hiệu cao quý nào của

Chủ tịch Hồ Chí Minh về văn hoá?

Danh nhân văn hoá thế giới

Vốn tri thức văn hoá nhân loại của

Chủ tịch Hồ Chí Minh sâu rộng như

thế nào?

Vì sao Người lại có được vốn tri thức

sâu rộng như vậy

HS: Thảo luận 2 câu hỏi trên

Bổ sung những tư liệu để làm rõ thêm

những biểu hiện văn hoá đó của Bác

Sự tiếp nhận văn hoá ở Hồ Chí Minh

có gì đặc biệt?

Quan điểm trên có ý nghĩa như thế

nào đối với cuộc sống ngày nay?

Tác giả đã khái quát vẻ đẹp phong

cách văn hoá Hồ Chí Minh như thế

nào? Em suy nghĩ gì về lời bình luận

đó

Phương Đông + mới, hiện đại

truyền thống + hiện đại

dân tộc + Nhân loại.

3 Bố cục:

Gồm 2 phần:

- Phần 1: Từ đầu đến "hiện đại":

Con đường hình thành phongcách văn hoá Hồ Chí Minh

- Phần 2: Vẻ đẹp trong lối sống

của Hồ Chí Minh

II Tìm hiểu văn bản:

1 Con đường hình thành phong cách văn hoá Hồ Chí Minh.

- Trong cuộc đời hoạt động cách

mạng Người:

+ Đi qua nhiều nơi+ Tiếp xúc với nhiều nền vănhoá từ phương Đông đếnphương Tây

+ Hiểu biết sâu rộng văn hoá cácnước Châu Á, Phi, Mĩ

+ Nói được nhiều ngoại ngữ:Pháp, Anh, Hoa, Nga

- Cách tiếp thu của Bác:

Trang 3

Tuần 1

Tiết 2 Ngày soạn: 19/08/2018

Văn bản: PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH (Tiếp theo)

Lê Anh Trà

I/ MỤC TIÊU: Học xong bài này học sinh phải:

1 Kiến thức:

- Giúp HS thấy được vẻ đẹp trong phong cách sống và làm việc của Hồ Chí

Minh Sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng đọc và phân tích văn bản

3 Thái độ:

- Tình cảm kính yêu, tự hào, học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại.

II/ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:

Giải quyết vấn đề, vấn đáp, hợp tác nhóm

Đọc, soạn văn bản, chân dung Hồ Chí Minh, ảnh tư liệu

Học bài cũ, đọc soạn văn bản

2 Kiểm tra bài cũ: (4 Phút)

Hồ Chí Minh không chỉ là nhà yêu nước nhà cách mạng vĩ đại mà còn là mộtdanh nhân văn hóa thế giới Vẽ đẹp van hóa chinh là nét đẹp nỗi bật trong phongcách Hồ Chí Minh

b/ Tri n khai b i.ển khai bài ài

Khi trình bày những nét đẹp trong

lối sống của Hồ Chí Minh, tác giả

tập trung ở những khía cạnh nào?

Những khía đó được gới thiệu cụ

thể như thế nào (Nơi ở và nơi làm

việc, trang phục, việc ăn uống, )

I Đọc và tìm hiểu chung

1 Đọc

2 Chú thích

3 Bố cục:

II Tìm hiểu văn bản:

1 Con đường hình thành phong cách văn hoá Hồ Chí Minh.

2 Vẻ đẹp trong lối sống Hồ Chí Minh.

- Là một chủ tịch nước:

Trang 4

Em hãy hình dung về cuộc sống

của các vị nguyên thủ quốc gia ở

các nước trên thế giới?

Hãy kể thêm những câu chuyện,

đọc những vần thơ nói về lối sống

Em hiểu từ “Phong cách” trong

Phong cách Hồ Chí Minh nghĩa là

+ Đồ đạc mộc mạc đơn sơ

+ Tư trang ít ỏi: va li con, vài vật kỉ niệm

Lối sống đạm bạc, đơn sơ giản dị,

tự nhiên không cầu kỳ, phức tạp

- Lối sống của Bác là sự kế thừa và

phát huy những nét cao đẹp của nhàvăn hóa dân tộc mang nét đẹp thờiđại gắn bó với nhân dân:

+ Là lối sống thanh cao, sang trọng.+ Là lối sống rất dân tộc, Việt Nam

Vẻ đẹp phong cách sống của Bác:

- Truyền thống + hiện đại.

- Dân tộc + nhân loại

- Thanh cao + giản dị

Bài tập 1: Nghĩa của từ ''Phong

cách" trong Phong cách Hồ Chí Minh.

Lối sống, cung cách sinh hoạt, làmviệc, hoạt động, ứng xử tạo nên cáiriêng của một người nào đó

Bài tập 2:

HS: Làm bài tập 1 SgkTr 08

4 Củng cố: (3 phút)

- HS nhắc lại nội dung kiến thức.

- HS đọc đoạn thơ trong bài thơ: Việt Bắc - Tố Hữu.

5 Dặn dò: (1 phút)

- HS học thuộc ghi nhớ SGK.

- Đọc bài các phương châm hội thoại.

Trang 5

Tuần 1

Tiết 3 Ngày dạy: 22/08/2018

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI I/ MỤC TIÊU: Học xong bài này học sinh phải:

- Giáo dục ý thức sử dụng ngôn ngữ trong sáng, có hiệu quả.

II/ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

Đọc tài liệu, nghiên cứu soạn bài, giáo cụ: Bảng phụ, giá đỡ

Đọc, bài

- Hội thoại nghĩa là nói chuyện với nhau nói đến hội thoại là nói đến giao tiếp.Tục ngữ có câu "Ăn không nên lời" nhằm chê những kẻ không biết ăn nóitrong giao tiếp Văn minh ứng xử là một nét đẹp của nhân cách văn hoá "Họcăn học mở" là nhưng cách học mà ai cũng cần học, cần biết

- Trong giao tiếp có những quy định tuy không nói ra thành lời nhưng nhữngngười tham gia giao tiếp cần tuân thủ nếu không giao tiếp sẽ không thành.Những quy định đó thể hiện qua các phương châm hội thoại (về lượng, về chất,quan hệ, cách thức, lịch sự )

Câu trả lời của Ba có làm cho An

thoả mãn không? Vì sao?

Muốn cho người nghe hiểu thì

I Phương châm về lượng.

Trang 6

Vì sao truỵen lại gây cười?

Qua đây, trong giao tiếp, người hỏi

và người trả lời cần chú ý gì?

HS: Trao đổi thảo luận

Đại diện nhóm trình bầy và nhận

xét lẫn nhau

GV: Kết luận

HS: Đọc văn bản trên bảng phụ

Truyện cười phê phán thói xấu gì?

Em rút ra bài học gì trong giao tiếp?

trao đổi thảo luận

Đại diện nhóm trình bầy và nhận

- Câu hỏi thừa: cưới.

- Câu trả lời thừa: áo mới.

Chú ý:

Đừng nói những gì mình khôngtin

- Vi phạm phương châm về lượng:

“Rồi có nuôi được không.”

4 Củng cố: (3 phút)

- HS nhắc lại nội dung kiến thức.

- HS kể một câu chuyện mà nội dung đã vi phạm phương châm hội thoại đã

học

- Làm bài tập 4, 5 / 11 (GV hướng dẫn cụ thể)

Trang 7

Tuần 1

Tiết 4 Ngày soạn: 20/08/2018

SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG

VĂN BẢN THUYẾT MINH.

- Nắm được một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh, làm cho

văn bản thuyết minh thêm sinh động hấp dẫn

Đọc tài liệu, nghiên cứu soạn bài, giáo cụ: Bảng phụ

Đọc, bài

2 Kiểm tra bài cũ: Phần chuẩn bị của học sinh (1 phút)

Ở chương trình ngữ văn 8 các em đã được học , bước đầu tạo lập văn bản thuyếtminh Ở lớp 9 các em tiếp tục được học kiểu văn bản này với một số yêu cầu caohơn như sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh có tácdụng gì và cụ thể như thế nào bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu

1 Ôn tập văn bản thuyết minh.

- Văn bản thuyết minh là kiểu

văn bản thông dụng trong mọilĩnh vực đời sốngnhằm cungcấp những kiến thức kháchquan về đặc điểm, tính chất,nguyên nhân của các hiện

Trang 8

Phút

nhằm mục đích gì?

Trong chương trình lớp 8 các em đã

được các phương pháp, biện pháp

thuyết minh nào?

HS liệt kê

HS: Đọc văn bản

Văn bản trên thuyết minh về vấn đề gì?

Thuyết minh vấn đề này khó không vì

sao?

Để bài thuyết minh thêm sinh động tác

giả bài viết còn sử dụng các biện pháp,

phương pháp thuyết minh nào?

HS: Trao đổi thảo luận

Đại diện nhóm trình bầy và nhận xét

Văn bản trên có phải là văn bản thuyết

minh không vì sao?

Hãy tìm các phương pháp thuyết minh

mà tác giả sử dụng?

Hãy phân tích cụ thể các phương pháp

thuyết minh trên?

HS: Đọc và xác định yêu cầu?

Hãy tìm các phương pháp thuyết minh

tượng, sự vật trong đời sống xãhội Bằng phương thức: giớithiệu, trình bầy, giải thích

- Mục đích: Cung cấp những

hiểu biết khách quan về những

sự vật, hiện tượng được chọnlàm đối tượng thuyết minh

- Các phương pháp thuyết minh

đã học: Định nghĩa, ví dụ,liệtkê, số liệu, phân loại, sosánh

2 Một số biện pháp nghệ thuật khác để thuyết minh sự vật một cách hình tượng, sinh động.

- Vấn đề thuyết minh: Sự kì lạ

của Hạ Long

- Đây là vấn đề thuyết minh rất

khó vì rất trừu tượng (Trí tuệ, tâm hồn )

- Phương pháp:

+ Nghệ thuật miêu tả: Chính đá trở nên linh hoạt

+ Tự thuật - So sánh: Có thể để con thuyền của ta mỏng như + Nghệ thuật nhân hoá: Và các thập loại chúng sinh

+ Triết lí: Trên thế giới này Ghi nhớ: SGK

II Luyện tập.

Bài tập 1/13.

- Văn bản thuyết minh vì đã

cung cấp cho người đọc những kiến thức khách quan về loài ruồi

Trang 9

mà tác giả sử dụng?

Hãy phân tích cụ thể các phương pháp

thuyết minh trên?

Trang 10

Tuần 1

Tiết 5 Ngày soạn: 24/08/2018

LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

- Học sinh biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết

minh

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng tạo lập văn bản thuyết minh có sử dụng linh hoạt các

phương pháp thuyết minh và trình bầy vấn đề trước tập thể

1 Giáo dục:

- Giáo dục ý thức tìm hiểu, quan sát các vật xung quanh cuộc sống.

Đọc tài liệu, nghiên cứu soạn bài, giáo cụ: Bảng phụ, giá đỡ

Đọc, bài, làm bài tập theo hướng dẫn

2 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)

- Thế nào là văn bản thuyết minh?

- Để bài văn thuyết minh sinh động hấp dẫn, chúng ta cần sử dụng các phương

pháp thuyết minh nào?

Ở tiết trước các em đã được tìm hiểu về việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh, để giúp các em hiểu rõ, sâu hơn về việc sử dụng đó, tiết học hôm nay chúng ta sẽ tiến hành luyện tập.

19

Phút

GV: Điều hành các công việc của lớp

HS: Thảo luận, xây dựng dàn ý

GV: Hướng HS khai thác được các ý

Nêu các biện pháp nghệ thuật thông

thường có thể sử dụng cho bài văn?

Trang 11

15

Phút

GV: Nhận xét chung

HS: Trình bày phần mở bài Gọi 2

học sinh đọc đoạn mở bài

HS: Nhận xét, bổ sung

GV: Nhận xét, góp ý

- Giá trị kinh tế, văn hoá, nghệ

thuật của chiếc nón

+ Kết bài:

Cảm nghĩ về chiếc nón thờihiện đại

2 Luyện tập.

Đoạn văn mở bài

- Là người Việt Nam, ai chẳng

biết chiếc nón trắng quen thuộc

Mẹ đội chiếc nón ra đồng nhổ

mạ, cấy lúa Chị đội nón trắng

đi chợ, chèo đò Em đi họccũng luôn mang theo che mưa,che nắng Chiếc nón quen thuộc

là thế Nhưng có bao giờ bạn tựhỏi: Nó ra đời từ bao giờ, đượclàm như thế nào, giá trị của nó rasao?

- Chiếc nón trắng Việt Nam

không chỉ để che mưa, che nắng,

nó là một nét duyên dáng của

người phụ nữ Việt Nam "Qua đình ngả nón trông đình, Đình bao nhiêu ngói, thương mình bấy nhiêu" Vì sao chiếc nón

được yêu quí và trân trọng nhưvậy, xin hãy cùng tôi tìm hiểu về

Trang 12

- Học sinh nắm được vấn đề đặt ra trong văn bản: nguy cơ chiến tranh hạt nhân

đang đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất; Nhiệm vụ toàn thể nhân loại làngăn chặn nguy cớ đó, là đấu tranh cho một thế giới hoà bình

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng đọc, tìm hiểu, phân tích văn bản nhận dụng.

3 Giáo dục:

- Giáo dục lòng yêu hoà bình.

Đọc tài liệu, nghiên cứu soạn bài, giáo cụ: Bảng phụ, giá đỡ, tranh ảnh

Đọc, bài, sạon bài, sưu tầm tranh về chiến tranh

1 Ổn định lớp: Nắm sĩ số, nề nếp lớp (1 phút)

- Vẻ đẹp trong phong cách sống và làm việc của Hồ Chí Minh được thể hiện

như thế nào Sau khi học xong văn bản em có suy nghĩ gì về Bác?

Trong chiến tranh thế giới lần thứ hai, những ngày đầu tháng Táng năm 1945,

chỉ bằng hai quả bom nguyên tử đầu tiên ném xuống hai thành phố Hi- rô-si- ma

và na ga- xa- ki, đế quốc Mĩ đã làm cho hai triệu người Nhật Bản bị thiệt mạng

và còn di hoạ đến ngày nay Thế kỉ XX thế giới phát minh ra nguyên tử hạt nhân

- vũ khí huỷ diệt hàng loạt khủng khiếp Thế kỉ XXI luôn tiềm ẩn nguy cơ chiến

tranh hạt nhân Vì lẽ đó trong một bài tham luận của mình nhà văn Mác Két đãđọc tại cuộc hợp gồm 6 nguyên thủ quốc gia bàn về việc chống chiến tranh hạtnhân bảo vệ hoà bình

Trang 13

HS xác định kiểu văn bản? vì sao?

HS xác định đối tượng được nói tới

trong văn bản?

HS: Đọc chú thích SGK

Cho biết văn bản trên có thể chia làm

mấy phần Hãy xác định giới hạn và

nội dung của từng phần?

HS: Xác định luận điểm chính của cả

đoạn trích?

HS: Đọc phần 1

Tác giả mở đầu bài văn bằng kiểu

câu gì? Nêu tác dụng của nó?

Với những số liệu cụ thể như thế nào

Nhận xét cách mở đầu của tác giả?

HS: Hình ảnh so sánh nào đáng chú ý

ở đoạn văn này?

Hiểu như thế nào về thanh gươm

bên là do khách quan thiên tai còn

một bên là do chính con người

1 Đọc.

2 Tìm hiểu chung văn bản.

- Kiểu văn bản: văn bản nhật

dụng- nghị luận chính trị xã hội

- Bố cục văn bản: 3 phần.

P1: Từ đầu tốt đẹp hơn… )Nguy cơ chiến tranh hạt nhân.P2 của nó….) Chứng minh sựnguy hiểm và phi lí của chiếntranh

P3 Chúng ta hết….) Nhiệm

vụ của chúng ta và đề nghị củatác giả

- Luận điểm chính:

+ Nguy cơ chiến tranh

+ Chống lại và xóa bỏ chiếntranh là nhiệm vụ cấp bách củatoàn thể nhân loại

II Phân tích.

1 Hiểm hoạ chiến tranh hạt nhân

- Mở đầu bằng câu hỏi và tự trả

lời bằng thời điểm hiện tại

- 50.000 đầu đạn…) 4 tấn thuốc

nổ/ người Xoá sạch mọi sự sốngtrên trái đất

Khẳng định hiểm hoạ tiểm tàng

do chính con người gây ra

Trang 14

Tuần 2

Tiết 7 Ngày soạn: 26/08/2018

ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HOÀ BÌNH (Tiếp theo)

Ga-bri-en Gac-xi-a Mác-két

- Học sinh nắm được vấn đề đặt ra trong văn bản: nguy cơ chiến tranh hạt nhân

đang đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất; Nhiệm vụ toàn thể nhân loại làngăn chặn nguy cớ đó, là đấu tranh cho một thế giới hoà bình

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng đọc, tìm hiểu, phân tích văn bản nhận dụng.

3 Giáo dục:

- Giáo dục lòng yêu hoà bình.

Đọc tài liệu, nghiên cứu soạn bài, giáo cụ: Bảng phụ, giá đỡ, tranh ảnh

Đọc, bài, sạon bài, sưu tầm tranh về chiến tranh

- Thảm hoạ chiến tranh hạt nhân được biểu hiện với những con số nào?

Thông tin thời sự quốc tế thường đưa về các thông tin chiến tranh, việc sử dụng vũ khí hạt nhân của một số nước, em suy nghĩ gì về điều này?

GV: Phần văn bản tiếp theo được tạo

thành 3 đoạn văn, mỗi đoạn đều nói

tới 2 chữ "Trái đất "

Em có suy nghĩ, tình cảm gì về trái

đất?

Em hiểu như thế nào về ý nghĩ:

II Tìm hiểu văn bản

1 Luận điểm, hệ thống luận cứ.

Trang 15

phút

"Trái đất chỉ là một cái làng nhỏ

trong vũ trụ nhưng lại là nơi độc nhất

có phép màu của sự sống trong hệ

mặt trời "?

Quá trình sống trên trái đất đã được

tác giả hình dung như thế nào?

Có gì độc đáo trong cách lập luận của

tác giả?

Em hiểu gì về sự sống trái đất từ hình

dung đó của tác giả?

Chiến tranh hạt nhân là hành động

như thế nào?

Em hiểu thế nào về “bản đồng ca của

những người đòi hỏi một thế giới

không có vũ khí và một cuộc sống hoà

bình, công bằng”?

Em hiểu gì về ý tưởng "Mở ra một

nhà băng lưu trữ trí nhớ có thể tồn tại

được sau thảm hoạ hạt nhân"?

Những thông điệp nào được gửi tới

Nêu ND và nghệ thuật trong văn bản

bị cho chiến tranh hạt nhân làm mất đi khả năng để con người được sống tốt đẹp hơn 2.3 Chiến tranh hạt nhân đi ngược lí trí của con người, phản lại sự tiến hoá của tự nhiên.

- Trái đất:

+ Thiêng liêng, cao cả

+ Không được xâm phạm, huỷhoại

- Trong vũ trụ trái đất chỉ là một

hành tinh nhỏ nhưng duy nhất có

sự sống Đó là sự thiêng liêng, kìdiệu

+ 180 triệu năm bông hồng mới

nở, + 380 triệu năm con bướm mớibay được, + Trải qua 4 kỉ địachất, con người mới hát đượchay hơn chim và mới chết vìyêu

Phải lâu dài lắm mới có được sựsống trên trái đất …-> phải bảovệ

- Chiến tranh hạt nhân là hành

động cực kì phi lí, ngu ngốc,đáng xấu hổ, đi ngược lại lí trí

2.4 Nhiệm vụ của con người.

- Đó là tiếng nói của công luận

thế giới chống chiến tranh

- Là tiếng nói yêu chuộng hoà

bình trên trái đất của nhân dânthế giới

- Thông điệp về cuộc sống đã

từng tồn tại

- Thông điệp về những kẻ đã xoá

bỏ cuộc sống trên trái đất

-> Đoàn kết để ngăn chặn chiến

tranh, yêu chuộng hoà bình

III Tổng kết.

Trang 16

HS: Đọc ghi nhớ Sgk 1 Nội dung

- Qua bài viết này, em nhận thức được điều gì về chiến tranh hạt nhân và

nhiệm vụ của chúng ta?

- Đọc soạn văn bản: Tuyên bố về sự sống còn

Trang 17

- Nắm được một trong những cách quan trọng để phát triển của từ vựng tiếng

Việt là biến đổi và phát triển nghĩa cuả từ ngữ trên cơ sở nghĩa gốc

- Giúp hs xác định dược nghĩa của từ: Nghĩa gốc và nghĩa phát sinh

2 Kỹ năng:

- Giúp hs xác định dược nghĩa của từ: Nghĩa gốc và nghĩa phát sinh

3 Thái độ:

- Giáo dục hs giữ gìn yêu quý Tiếng việt

Nghiên cứu, soạn giáo án, viết bảng phụ

Học bài cũ, làm bài tập, đọc trước bài mới

Câu hỏi: Thế nào là cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp? Cho ví dụ

Ngôn ngữ là một hiện tượng xã hội Nó ngừng biến đổi theo sự vận độngcủa xã hội Sự phát triển của Tiếng Việt, cũng như ngôn ngữ nói chung, đượcthể hiện trên cả 3 mặt : ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp Bài học hôm nay chỉ đề cậpđến sự phát triển của Tiếng Việt về mặt từ vựng

Kinh tế trong VB “Vào nhà ngục

Quảng Đông cảm tác” có nghĩa là

I Sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ.

1 Ví dụ.

- Kinh tế trong bài thơ “Vào nhà

Trang 18

Ngày nay, chúng ta có hiểu từ này

theo nghĩa như Phan Bội Châu đã

dùng hay không?

Qua đó, em có nhận xét gì về nghĩa

của từ?

HS: Đọc kĩ câu thơ trong VD 2.

Hãy giải thích nghĩa của từ xuân và

tay

HS: Thảo luận, trả lời câu hỏi

Đâu là nghĩa gốc, đâu là nghĩ

chuyển?

Nghĩa chuyển đó được hình thành

theo phương thức nào?

HS: Đọc ghi nhớ

HS: Đọc làm bài tập

HS: Lên bảng

GV: Nhận xét, đánh giá, cho điểm

HS: Đọc thảo luận, trình bày

ngục Quảng Đông cảm tác” là

hình thức nói tắt của “kinh bang

tế thế”, có nghĩa là trị nước cứu đời Cả câu thơ ý nói tác giả ôm

ấp hoài bão trông coi việc nước,cứu giúp người đời

- Ngày nay, không còn dùng theo

nghĩa như vậy nữa, mà theo

nghĩa: toàn bộ hoạt động của con người trong lao động sản xuất, trao đổi, phân phối và sử dụng của cải vật chất làm ra.

-> Nghĩa của từ không phải bất

biến Nó thay dổi theo thời gian

Có nghĩa cũ bị mất đi và có nghĩamới được hình thành

a Xuân (1): mùa chuyển tiếp từ

đông sang xuân, thời tiết ấm dầnlên, thường được coi là mùa mở

đầu của năm (nghĩa gốc)

xuân (2): thuộc về tuổi trẻ (nghĩa

chuyển).

b Tay (1): bộ phận chính trên cơ

thể, từ vai đến các ngón, dùng để

cầm, nắm ( nghĩa gốc)

tay (2): người chuyên hoạt động

hay giỏi về một môn, một nghề

nào đó (nghĩa chuyển).

- Xuân -> chuyển nghĩa theo

phương thức ẩn dụ

- Tay -> cuyển nghĩa theo

phương thức hoán dụ ( lấy tên bộphận để chỉ toàn thể)

Trang 19

trà đã được dùng với nghĩa

chuyển, chứ không phải nghĩagốc như đã được giải thích ở trên

Trà trong những trường hợp này

có nghĩa là sản phẩm từ thực vật,được chế biến thành dạng khô,dùng để pha nước uống ->Chuyển nghĩa theo phương thức

ẩn dụ

Bài tập 3

Đồng hồ điện, đồng hồ nước… từ

đồng hồ được dùng với nghĩa

chuyển theo phương thức ẩn dụchỉ những dụng cụ dùng để đo có

Trang 20

Tuần 7

Tiết 34 Ngày soạn: 07/10/2018

MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ.

- Giáo dục hs giữ gìn sự trong sáng của Tiếng việt

Nghiên cứu, soạn giáo án, viết bảng phụ

Sự việc xảy ra như thế nào?

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn tự sự.

1 Ví dụ- Sgk.

- Quang Trung đánh đồn Ngọc

Hồi

Trang 21

phút

HS: Thuật lại sự việc theo Sgk

GV: Yêu cầu HS nối các sự việc ấy

lại thành đoạn văn

HS: Nhận xét đoạn văn ấy có sinh

động không? Tại sao?

HS: Đọc, so sánh với đoạn trích trong

Sgk, rút ra nhận xét

Vì sao ở đoạn trích, sự việc lại được

tái hiện sinh động?

Từ phần nội dung trên, em hãy cho

biết: khi kể chuyện, người kể cần phải

làm những gì để câu chuyện trở nên

+ Quân Thanh bắn ra, khôngtrúng người nào; phun khói lửathì gió lại đổi chiều, thành ra tựlàm hại mình

+ Quân của Quang Trung khiêngván nhất tề xông lên đánh

+ Quân Thanh chống đỡ khôngnổi Sầm Nghi Đống thắt cổ tự

tử chết, quân Thanh đại bại

2 Kết luận:

Trong khi kể, người kể cầnmiêu tả chi tiết hành động, cảnhvật, con người và sự việc đã diễn

ra như thế nào thì chuyện mớitrở nên sinh động

Trang 22

Tuần 8

Tiết 36+37 Ngày soạn: 14/10/2018

KIỂM TRA

(Tập làm văn - bài viết số 2)

- Có thái độ viết bài tập làm văn có sử dụng yếu tố miêu tả

- Giáo dục ý thức kỉ luận trong học tập.

- Kiểm tra - đánh giá.

Giáo viên: Nghiên cứu, soạn giáo án, ra đề, biêu chấm

Học Sinh: Tự ôn tập, chuẩn bị kiểm tra

Để đánh giá lại quá trình học tập, Kiểm tra 2 tiết

b/ Triển khai bài.

- Ôn lại các nội dung đã học

1 MA TR N ẬN ĐỀ KIỂM TRA ĐỀ KIỂM TRA KI M TRAỂM TRA

Trang 23

Đánh giá

số điềm

- Viết một văn bản tự sự có kết hợp với yếu tố miêu tả

- Phải lựa chọn nhân vật, sự việc và các yếu tố miêu tả cho phù hợp

Gợi ý: Tưởng tượng về thăm trường cũ trong tương lai có nghĩa là: khi ấy em đã

trưởng thành, đã có một nghề nghiệp nhất định, một vị trí xã hội nhất định

+ Lí do gì khiến em về thăm trường cũ

Khi về trường cũ thì:

- Cảnh sắc như thế nào?

Trang 24

- Gặp gỡ ai và không gặ gỡ ai? Vì sao?

- Cảm xúc khi đến và khi về

Yêu cầu bài làm:

- Kiểu bài: tự sự kết hợp với các yếu tố miêu tả và biểu cảm

- Nội dung: đủ các ý cơ bản trên

- Hình thức:

+ Bố cục 3 phần rõ ràng, mạch lạc

+ Diễn đạt tốt, giàu cảm xúc

+ Viết đúng câu, biết viết đoạn văn

+ Chữ viết đẹp, không sai chính tả

Cho điểm:

- Điểm 9 - 10: như yêu cầu, châm chước một vài lỗi nhỏ.

- Điểm 7 - 8: Đủ nội dung, văn viết chưa có cảm xúc sâu sắc.

- Điểm 5 - 6: Đủ các ý chính, hợp lí; đảm bảo bố cục ba phần; chưa có cảm

xúc; viết đoạn kém; sai ít lỗi diễn đạt

- Điểm 3 - 4: Đủ các ý chính; bố cục chưa rõ ràng; sai nhiều lỗi diễn đạt.

- Điểm 0 - 2: Những trường hợp còn lại.

Trang 25

Tuần 8

Tiết 38 Ngày soạn: 11/10/2018

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

(Trích: Truyện Lục Vân Tiên) Nguyễn Đình Chiểu

- Hiểu và lí giải được vị trí TP và đóng góp của NĐC cho kho tàng VHDT.

Nắm được cốt truyện và những cơ bản về tác giả, tác phẩm

- Hiểu được khát vọng cứu đời giúp người của tác giả và phẩm chất của nhân

vật Lục Vân Tiên

- Thấy được đặc trưng phương thức khắc hoạ tính cách nhân vật của Nguyễn

Đình Chiểu

2 Kĩ năng:

- Đọc - hiểu một đoạn trích thơ.

- Nhận diện và hiểu được t/d của các từ địa phương Nam Bộ được sử dụng

trong đoạn trích

- Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng nv lí tưởng theo quan niệm đạo đức

mà NĐC đã khắc hoạ trong đoạn trích

Nghiên cứu, soạn bài, tranh ảnh về Nguyễn Đình Chiểu

Đọc kĩ đoạn trích, tìm hiểu vị trí đoạn trích

1 Ổn định lớp: Nắm sĩ số, nề nếp lớp (1 Phút)

Trang 26

Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng từng nói về Nguyễn Đình Chiểu Trên trời cónhững vì sao có ánh sáng khác thường , nhưng thoạt nhìn chưa thấy sáng, songcàng nhìn càng sáng Nguyễn Đình Chiểu - nhà thơ yêu nước vĩ đại của nhândân miền nam thế kỉ XX - là một trong những ngôi sao như thế

Học sinh xem tranh chân dung Nguyễn Đình Chiểu

Nêu những hiểu biết của em về tác

giả Nguyễn Đình Chiểu?

GV: Diễn giảng thêm

(Là thầy giáo danh tiếng, khắp miền

lục tỉnh Khi ông mất cả cánh đồng

Ba Tri rợp trắng khăn tang của các

thế hệ học trò Là người có lòng yêu

nước và tinh thần bất khuất chống

giặc ngoại xâm

Nêu hiểu biết của em về tác phẩm?

HS: Trả lời

GV: Giảng bài

GV: Giới thiệu cốt truyện

Truyện được kết cấu theo kiểu

truyền thống của loại truyện truyền

thống ntn?

(Đề cao tinh thần nghĩa hiệp, sẵn

sàng cứu khốn phá nguy Thể hiện

khát vọng của nhân dân hướng tới

và sáng tác ở thời kì đau thương

mà anh dũng của dân tộc ta vàothế kỉ XIX

- Là thầy thuốc, hết lòng cứu

nhân độ thế

- Ông để lại cho đời bao trang thơ

bất hủ, được lưu truyền rộng rãi:

"Lục Vân Tiên", "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc"

2 Tác phẩm, tóm tắt tác phẩm.

2.1 Tác phẩm:

- Truyện Lục Vân Tiên là truyện

thơ Nôm có khoảng 2082 câu thơlục bát, ra đời khoảng đầu nhữngnăm 50 của thế kỉ XIX, thể hiện

rõ lí tưởng đạo đức mà NguyễnĐình Chiểu muốn gửi gắm quatác phẩm

Trang 27

Đoạn trích được chia làm mấy phần,

nêu nội dung chính của từng phần?

HS: Trả lời

GV: Nhận xét

HS: Đọc lại đoạn 1 (14 câu đầu)

GV: Giới thiệu qua phần đầu đoạn

trích

Hình ảnh Lục Vân Tiên đánh cướp

được miêu tả ở những câu thơ nào?

HS: Thảo luận cặp trình bày

GV: Hình ảnh Lục Vân Tiên được so

sánh với dũng tướng Triệu Tử Long

Trận Đương Dang - truyện "Tam

quốc diễn nghĩa" trong thời buổi hỗn

loạn, người ta trông mong ở những

người tài đức, dám ra tay cứu nạn

+ Phần 1: 14 câu đầu: Lục Vân

Tiên đánh tan bọn cướp

+ Phần 2: Phần còn lại: Cuộc trò

chuyện giữa Lục Vân Tiên vớiKiều Nguyệt Nga sau trận đánh

III Tìm hiểu chi tiết

1 Nhân vật Lục Vân Tiên

a Khi gặp bọn cướp

"Vân Tiên ghé lại bên đàng

Bẻ cây làm gậy nhằm làng xôngvô

…chớ quen…hại dân

…tả đột hữu xôngKhác nào Triệu Tử phá vòngĐương Dang

…một gậy thác rày thân vong"

- Nắm được nội dung cốt truyện cũng như giá trị của tác phẩm Lục Vân Tiên

- Đọc soạn văn bản Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga.

Trang 28

Tuần 8

Tiết 39 Ngày soạn: 12/10/2018

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA (Tiếp theo)

(Trích: Truyện Lục Vân Tiên) Nguyễn Đình Chiểu

- Những hiểu biết ban đầu về tác giả Nguyễn Đình Chiểu và tác phẩm Truyện

Lục Vân Tiên

- Thể thơ luc bát truyền thống của dân tộc qua tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên.

- Những hiểu biết bước đầu về nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm

Truyện Lục Vân Tiên

- Khát vọng cứu người, giúp đời, của tác giả và phẩm chất của hai nhân vật

Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga

2 Kĩ năng:

- Đọc - hiểu đoạn trích truyện thơ trung đại.

- Nhận diện và hiểu được tác dụng của các từ địa phương Nam Bộ được sử

dụng trong đoạn trích

- Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng nhân vật lí tưởng theo quan niệm đạo

đức mà Nguyễn Đình Chiểu đã khắc hoạ trong đoạn trích

3 Thái độ:

- Biết cảm thông, chia sẻ trước số phận con người.

Nghiên cứu, soạn bài, tranh ảnh về Nguyễn Đình Chiểu

1 Ổn định lớp: Nắm sĩ số, nề nếp lớp (1 Phút)

Đọc thuộc lòng đoạn trích Kiều ở Lầu Ngưng Bích? Ý nghĩa đoạn trích

Trang 29

GV: Giới thiệu: HS quan sát tranh Nguyễn Đình Chiểu

Sau trận đánh, Lục Vân Tiên có thái

độ, cách cư xử với Kiều Nguyệt Nga

và Kim Liên ntn? (Thể hiện qua

những câu thơ nào)

Quan niệm về người anh hùng của

Nguyễn Đình Chiểu thể hiện ở những

câu thơ nào? giải thích ý nghĩa quan

Tìm những câu thơ thể hiện cách cư

xử của Kiều Nguyệt Nga

Qua đó em thấy Kiều Nguyệt Nga là

người như thế nào?

Vì sao nàng suýt bị bọn cướp hành

1 Nhân vật Lục Vân Tiên

a Khi gặp bọn cướp

b Khi gặp Kiều Nguyệt Nga

"+ Hỏi: ai than khóc ở trong xe này?

Làm ơn há dễ trông người trả ơn"

Lục Vân Tiên tìm cách an ủi, âncần hỏi han, nghe nói NguyệtNga muốn được lạy tạ vội gạt đingay, từ chối lời mời về thămnhà của Nguyệt Nga để chonàng đền đáp công ơn

-> Lục Vân Tiên: Anh dũng, tài

năng, có tấm lòng vị nghĩa vongthân, hào hiệp, chính trực, trọngnghĩa khinh tài, từ tốn, nhân hậu,

là hình ảnh lí tưởng mà tác giảgửi gắm niềm tin và ước vọng

2 Nhân vật Kiều Nguyệt Nga.

- Là một thiếu nữ xinh đẹp, tài

hoa, một tiểu thư lá ngọc cànhvàng

- Là người con rất mực hiếu thảo

Định dạng
Số trang	58
Dung lượng	128,5 KB