Trong khi đó, đối với môn hóa học trung học cơ sở có một số bài dạy có thể sử dụng được các hóa chất để làm thí nghiệm hay liên hệ các hiện tượng, hoạt động sản xuất trong thực tiễn để r[r]
Trang 1PHẦN I LỜI NÓI ĐẦU
I Lý do chọn đề tài:
1 Cơ sở lý luận:
Bác Hồ dạy:
“Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người”
Thấm nhuần tư tưởng đó, ngành giáo dục đã đổi mới toàn diện sự nghiệpgiáo dục nhằm tạo nên bước nhảy mang tính đột biến về chất lượng dạy và học ởtất cả các cấp học Giờ đây học sinh đóng vai trò là trung tâm trong quá trình họctập, chủ động trong việc tiếp thu kiến thức Do đó đòi hỏi người giáo viên phải cókiến thức vững vàng, nhất là kiến thức bộ môn Đồng thời phải có sự đầu tư tìmtòi những vấn đề hay, mới lạ giúp cho các em tiếp thu bài tốt hơn, phát huy đượcnăng lực của các em
Mục tiêu chung của chương trình hóa học trung học cơ sở là cung cấp chohọc sinh một hệ thống kiến thức phổ thông, cơ bản và thiết thực đầu tiên về hóahọc Hình thành ở các em một số kĩ năng cơ bản, phổ thông và thói quen học tậplàm việc khoa học làm nền tảng cho sự nghiệp giáo dục xã hội chủ nghĩa, pháttriển năng lực nhận thức, năng lực hành động chuẩn bị cho học sinh học lên và đivào cuộc sống lao động Học sinh bằng họat động tự lực, tích cực của mình màchiếm lĩnh kiến thức Quá trình này được lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ góp phầnhình thành và phát triển cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo
Tăng cường tính tích cực phát triển tư duy sáng tạo cho học sinh trong quátrình học tập là một yêu cầu rất cần thiết, đòi hỏi người học tích cực, tự lực thamgia sáng tạo trong quá trình nhận thức Bộ môn hoá học ở phổ thông có mục đíchtrang bị cho học sinh hệ thống kiến thức cơ bản, bao gồm các kiến thức về cấutạo chất, phân loại chất và tính chất của chúng Việc nắm vững các kiến thức cơbản góp phần nâng cao chất lượng đào tạo ở bậc phổ thông, chuẩn bị cho họcsinh học lên lớp trên, ứng dụng trong thực tế đời sống hay tham gia các hoạt độngsản xuất sau này
Do là môn học mang tính thực nghiệm cao nên thí nghiệm hóa học có vaitrò to lớn trong hoạt động học tập hóa học của học sinh Thứ nhất hình thànhkhái niệm, tính chất hóa học mới Thứ hai là ôn tập, củng cố, kiểm tra kiến thứcthông qua thí nghiệm hóa học Thứ ba là rèn luyện kĩ năng thực hành hóa học
Học hóa học không những để làm các bài tập tính toán, nhận biết, viếtphương trình hóa học của các phản ứng…… mà học hóa học còn để biết đượcnhững ứng dụng phong phú và thiết thực của hóa học vào cuộc sống Đồng thờinhững khái niệm, tính chất hóa học mới có thể được rút ra từ những nhận xét, thínghiệm, hiện tượng trong thực tiễn
Trang 2Việc sử dụng thí nghiệm hóa học đóng vai trò đặc biệt quan trọng như một
bộ phận không thể tách rời của quá trinh dạy học Thí nghiệm đóng vai trò quantrọng trong nhận thức, phát triển giáo dục Người ta coi thí nghiệm là cơ sở củaviệc học hóa học và để rèn luyên kỹ năng thực hành Thông qua thí nghiệm , họcsinh nắm kiến thức một cách hứng thú, vững chắc và sâu sắc hơn
Sử dụng thí nghiệm hóa học là một trong những hình thức luyện tập rất cóhiệu quả để phát huy tính tích cực trong việc tiếp thu kiến thức Do vậy việc sửdụng thí nghiệm hóa học có một vai trò quan trọng trong dạy học tích cực mônhóa học để hình thành, rèn luyện cho học sinh khả năng thức nhận thức, kỹ năngthực hành và hình thành những đặc tính tốt của người lao động mới: cẩn thận,ngăn nắp, trật tự, gọn gàng, tính kỹ luật
Việc sử dụng các thí nghiệm hay hiện tượng, hoạt động sản xuất trong thựctiễn để tìm ra kiến thức mới sẽ giúp cho các em có sự ham thích học bộ môn hóahọc hơn Các em có sự hứng thú, tìm tòi, đặt vấn đề đối với những hiện tượngchung quanh mình Đó là tính tích cực của các em khi học bộ môn hóa học màchương trình trung học cơ sở đặt ra và yêu cầu đạt được
2 Cơ sở thực tiễn:
Hóa học là môn khoa học thực nghiệm, chuyên nghiêm cứu cấu tạo cácchất, sự biến đổi chất và ứng dụng của chúng Bằng những thí nghiệm hóa học đểlàm sáng tỏ mối liên hệ phát sinh giữa các sự vật, giải thích được bản chất củacác hiện tượng hóa học để học sinh có được những kiến thức, kỹ năng tổng hợp
và vận dụng vào thực tế đời sống
Trong dạy học hoá học, thí nghiệm hoá học thường được sử dụng để chứngminh, minh hoạ cho những thông báo bằng lời của giáo viên về các kiến thức hoáhọc Thí nghiệm hoá học dùng để nghiên cứu tính chất các chất, hình thành cáckhái niệm hoá học
Sử dụng thí nghiệm trong hóa học có vị trí cực kỳ quan trọng, để dạy họctích cực môn hóa học, nó đóng vai trò có tính chất quyết định đến sự thành côngcủa một giờ dạy có thí nghiệm hóa học ở cấp trung học cơ sở
Sử dụng thí nghiệm hóa học có tác dụng giúp học sinh có kỹ năng thựchành, biết phân tích, giải thích các hiện tượng xảy ra
Sử dụng thí nghiệm hóa học giúp các em làm quen với các phương phápnghiên cứu khoa học
Các thí nghiệm hóa học khi thực hiện trong quá trình dạy học thường sửdụng các hóa chất từ phòng thí nghiệm Đó là những hóa chất được cung cấp theonhững tiêu chí của phòng thí nghiệm, thực hành thường rất độc hại, hạn chế chohọc sinh sử dụng Trong khi đó, đối với môn hóa học trung học cơ sở có một sốbài dạy có thể sử dụng được các hóa chất để làm thí nghiệm hay liên hệ các hiệntượng, hoạt động sản xuất trong thực tiễn để rút ra được kiến thức mới hay củng
cố kiến thức đã học
Một khi học sinh tự mình chuẩn bị được hóa chất, tiến hành những thínghiệm đơn giản, dễ làm để rút ra được kiến thức mới hay làm những thí nghiệm
Trang 3thực hành tạo ra sản phẩm có ứng dụng trong thực tiễn thí các em sẽ hứng thúhơn với bộ môn hóa học mình đang học.
Một số chất có thể tìm được từ trong thực tiễn để làm thí nghiệm
Ví dụ: dạy bài tính chất hóa học của bazơ (lớp 9) có thể dùng nước vôitrong là dung dịch bazơ Ca(OH)2 để làm các thí nghiệm Vôi sống CaO ở vùngnông thôn xã Vĩnh Châu B có nhiều vì người ta dùng để bón ruộng làm hạ phèncho đất trước khi sạ lúa
Đối với trường Tiểu học và Trung học cơ sở Vĩnh Châu B thuộc xã vùngsâu, mới mở các lớp THCS nên học sinh còn nhiều bỡ ngỡ khi tiếp xúc với bộmôn hóa học Do điều kiện học tập còn thiếu thốn, chưa có phòng thí nghiệmhóa học riêng nên việc làm quen với thí nghiệm, thực hành hóa học chưa thể sánhbằng học sinh ở vùng thuận lợi về thao tác hay nhận thức, suy luận Do đó, việcgiúp các em sử dụng một số thí nghiệm từ trong thực tiễn sẽ giúp các em đến gầnhơn với bộ môn hóa học nói chung cũng như ham muốn, tìm tòi những kiến thứcmới về hóa học ban đầu nói riêng là rất cần thiết
Đồng thời ở đơn vị thì bộ môn hóa học còn nhiều mới mẻ, chưa có nguồntài liệu nghiên cứu nào áp dụng trong đơn vị Bản thân rất muốn nâng cao chấtlượng giáo dục của trường nói chung, của bộ môn nói riêng nên đã thúc đẩy tôinghiên cứu đề tài này làm nguồn tài liệu giảng dạy lâu dài
Đó chính là lý do tôi chọn đề tài này
II Mục đích đề tài:
Tôi nghiên cứu để tài này để có thể sử dụng một số thí nghiệm, nhận xétcác hiện tượng, hoạt động sản xuất trong thực tiễn, nhằm cung cấp kiến thức mớicho học sinh Đồng thời liên hệ với thực tiễn để giúp các em củng cố được kiếnthức đã học bằng cách giải thích hiện tượng hay nêu ứng dụng … Cụ thể là:
- Sử dụng một số thí nghiệm trong thực tiễn để thay thế các thí nghiệm trong sáchgiáo khoa
-Sử dụng các thí nghiệm thực hành để tạo ra sản phẩm dùng trong cuộc sống
- Đưa ra các hiện tượng hay ứng dụng trong thực tiễn giúp học sinh củng cố kiếnthức
- Phát huy tính tích cực của học sinh thông qua hoạt động nhóm trong thí nghiệm,thực hành
Qua đó giúp các em phát huy kỹ năng: quan sát, thực hành, từ đóphát triển tư duy của mình Đồng thời đề tài cũng góp phần bồi dưỡng thái độ yêukhoa học, ham thích bộ môn, rèn luyên đức tính người lao động: cẩn thận, ngănnắp, .Đó cũng là mục đích đề tài mà tôi nghiên cứu
Trang 4III Lịch sử đề tài:
Trên cơ sở nghiên cứu tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viênTHCS chu kì III (2004-2007) môn hóa học ở phần sử dụng thí nghiệm trong dạyhọc hóa học thì các thí nghiệm có thể là giáo viên hay học sinh thực hiện Họcsinh có thể thực hiện thí nghiệm hóa học nhằm phát huy hơn nữa năng lực củamình nên tôi nhận thấy có thể giao việc cho các em thực hiện một số thí nghiệmđược chuẩn bị sẵn các điều kiện ở nhà
Qua quá trình giảng dạy, khi liên hệ thực tế, tôi thấy có một số thí nghiệmhay hiện tượng trong thực tiễn có thể vận dụng vào trong bài dạy
Do điều kiện nhà trường chưa có phòng thí nghiệm thực hành nên việc thực hiệncác thí nghiệm theo đúng chuẩn mực trong sách giáo khoa rất khó khăn Vì vậy,tôi nghiên cứu tìm ra một số thí nghiệm có thể cho học sinh trực tiếp thực hiệnnhằm giúp các em ham thích học môn hóa học và tự bản thân bước đầu tìm rakiến thức thức hóa học mới Đồng thời tôi nhận thấy một số hoạt động sản xuấttrong đời sống có thể giúp các em củng cố kiến thức đã học
Giúp các em ở những năm học trước thực hiện đề tài này, tôi thấy các em
có sự tiến bộ rõ rệt về sự say mê học môn hóa học từ đó chất lượng học tập đượcnâng cao rõ rệt
Từ những điều trên mà tôi tự nghiên cứu đề tài này
IV Phạm vi đề tài:
Đề tài đươc nghiên cứu trong chương trình hóa học lớp 8, 9 THCS, trong
đó tôi chọn ra một số bài có thể vận dụng các thí nghiệm thay thế được các thínghiệm trong sách giáo khoa mà dễ thực hiện nhằm giúp các em tìm được cáckiến thức mới hay củng cố kiến thức đã học
Đồng thời tôi nghiên cứu đưa ra một số hiện tượng hay ứng dụng trongthực tiễn để các em có điều kiện vận dụng kiến thức đã học để giải thích hay mởrộng được kiến thức hơn
Nếu có điều kiện, đề tài này có thể phổ biến rộng rãi thành tài liệu giúp cácbạn đồng nghiệp và các em học sinh sử dụng để dạy và học tốt môn hóa học
Trang 5PHẦN II NỘI DUNG VÀ GIẢI PHÁP
I Thực trạng:
1 Thực trạng:
Trong chương trình hóa học trung học cơ sở, hầu hết các bài học đều có sửdụng thí nghiệm hóa học hoặc ứng dụng các điều đã học vào trong thực tế.Nhưng do trường chưa có phòng thí nghiệm hóa học riêng nên các dụng cụ hayhóa chất thí nghiệm đều để cùng trong một phòng thiết bị dạy học chung cho toàncấp Chưa có cán bộ chuyên trách để tạo điều kiện giúp học sinh làm thí nghiệmmột cách thành thạo và chính xác Vì vậy, khi chuẩn bị cho một tiết học giáo viênphải mất rất nhiều thời gian: từ việc chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm, phân chia hóachất, .Do đó các em không được phát huy tính tích cực của mình trong khâuchuẩn bị bài, dự kiến các tình huống trong tiết học và trả lời những câu hỏi đặt ratrong thực tế cuộc sống liên quan đến bài học
Do các em ít có điều kiện đầu tư cho thí nghiệm hóa học nên không pháthuy được tinh thần làm việc tập thể nhóm (như trách nhiệm cụ thể khi được giaoviệc) kỹ năng thực hành, xử lí tình huống,…
Do giáo viên chưa khai thác hết các vấn đề của bài học có liên quan đếnthực tế cuộc sống nên chưa phát huy kỹ năng tư duy, liên hệ thực tế của học sinh
Từ đó, các kỹ năng hiểu, vận dụng hay vận dụng nâng cao theo yêu cầucủa phần kiểm tra đánh giá môn hóa học của học sinh không được cao, ảnhhưởng đến chất lượng giáo dục của đơn vị
Đồng thời niềm yêu thích môn học của các em không cao vì các em cảmthấy đây là môn học trừu tượng có những điều không gần gũi với đời sống hiệntại của các em
Trước khi áp dụng đề tài, tôi đã tiến hành kiểm tra, đánh giá học sinh quacác tiêu chí được đặt ra nhằm giúp các em phát huy tính tích cực của mình trongviệc học môn hóa học
Tổng số học sinh lớp 8, lớp 9 năm học 2011-2012 được tham gia đánh giá
là 79 học sinh ở cuối học kỳ I
Các tiêu chí Số học sinh đạt Tỉ lệChuẩn bị hóa chất cho thí nghiệm 16 20%Thực hiện thí nghiệm cá nhân và có kết quả 14 18%Tham gia nhóm làm thí nghiệm 27 35%Thực hiện được thí nghiệm thực hành (có sản
phẩm)
Giải thích được các câu hỏi liên hệ 4 5%
Trang 62.Nguyên nhân:
Do các em chưa nắm được mục đích của thí nghiệm để làm gì ? thí nghiệm
để chứng minh điều gì ? thí nghiệm đem lại kiến thức mới nào ?
Các em chưa được giao nhiệm vụ chuẩn bị hóa chất gì ? Cách thu thập hóachất và bảo quản ra sao ?
Các em chưa được biết cách thức tiến hành một cách cụ thể, theo một trình
Do địa phương là vùng thuần nông nên các em khó có điều kiện để biếtmột số hóa chất dùng trong công nghiệp như đất đèn dùng trong hàn gió đá, quechì dùng trong hàn sắt… của nghề cơ khí Tức là việc vận dụng một số hiểu biếtcủa mình về hóa học trong cuộc sống còn hạn chế
Tìm hiểu được nguyên nhân trên, tôi đề ra cho mình các công việc nhằmgiúp các em phát huy tính tích cực trong học tập môn hóa học ở trung học cơ sởthông qua các thí nghiệm từ thực tiễn
II Nội dung cần giải quyết:
Để giúp các em phát huy tính tích cực trong học tập môn hóa học trunghọc cơ sở bằng cách thực hiện các thí nghiệm trong thực tiễn, tôi tiến hành nhữngcông việc như sau:
2.1 Xây dựng nguyên tắc an toàn trong thí nghiệm
2.2 Xác lập các thí nghiệm trong thực tiễn có thể sử dụng trong các tiếtdạy
2.3 Xác lập các vấn đề liên hệ đến bài học cho học sinh giải thích hay một
Trang 7III.Biện pháp giải quyết:
1 Xây dựng nguyên tắc an toàn trong thí nghiệm:
An toàn thí nghiệm là yêu cầu trước hết đối với mọi thí nghiệm Để đảmbảo an toàn khi sử dụng thí nghiệm trước hết giáo viên phải xác định ý thức tráchnhiệm cao về sức khỏe và tính mạng của học sinh Mặt khác giáo viên cần nắmchắc kỹ thuật và phương pháp tiến hành thí nghiệm Chẳng hạn trước khi đốtHiđro, Metan đều phải thử độ tinh khiết của chúng, khi làm việc với các hóa chấtđộc hại, phải có biện pháp bảo hiểm, không dùng quá liều lượng hóa chất dễcháy, và dễ nổ Các thí nghiệm có thể tạo thành chất khí độc bay hơi cần tiếnhành xuôi theo chiều gió hoặc quay về phía không có học sinh
Để đảm bảo an toàn thí nghiệm cho học sinh, trước khi làm thí nghiệmgiáo viên cần nhắc nhở một số quy tắc an toàn trong thí nghiệm và cách sử dụnghóa chất như sau:
Không dùng hóa chất đựng trong các lọ không có nhãn ghi rõ tên hóa chất Không nếm hoặc ngửi hóa chất
Hóa chất mình tìm được cần ghi rõ tên phía ngoài
3/Các thí nghiệm thực hành cần ghi rõ thời gian bắt đầu thực hiện, thời gian hoàn thành sản phẩm
2 Xác lập các thí nghiệm trong thực tiễn và các câu hỏi liên hệ có thể
sử dụng trong các tiết dạy:
Trên cơ sở nghiên cứu các bài dạy và căn cứ vào điều kiện ở địa phương
mà các em có thể tìm được các hóa chất chuẩn bị cho các thí nghiệm Chẳng hạn như vôi sống CaO, u rê hầu như nhà em nào cũng có vì địa phương này là vùng thuần nông, người ta dùng vôi sống để bón ruộng giúp đất hạ phèn, u rê để bón phân cho lúa Thuốc muối có thể mua ở các tiệm tạp hóa hoặc phèn xanh (đồng IIsunfat) mua được ở các tiệm thuốc bắc
Trang 8Về hình thức chuẩn bị thì các em có thể chuẩn bị cá nhân hoặc chuẩn bịtheo nhóm
Đối với các câu hỏi liên hệ, tôi muốn cho các em có sự đầu tư suy nghĩ vậndụng những kiến thức đã học để giải thích, liên hệ thực tiễn nhằm giúp các em
mở rộng kiến thức
Trang 9LỚP BÀI HỌC CHUẨN BỊ HÓA CHẤT NỘI DUNG THÍ NGHIỆM HOẶC THỰC HÀNH
8
Mở đầu môn
hóa học
Đường cátAxit sunfuric và đường cát
Khi đun đường cát cho đến cháy đen sẽ tạo thành một chất mới có màu đen, vị đắng
Tính háo nước của axit sunfuric đặc làm cho đường sủi bọt đen
Chất Mạt sắt, mùn cưa và nam châm Tách chất khỏi hỗn hợp có thể dựa vào tính chất vật lí (nam
Dung dịch Nước, muối ăn
Nước, dầu ănDầu ăn, benzen
Hòa tan thành dung dịch nước muốiHòa tan không được vì dầu ăn nổi trên mặt nước
Hòa tan được chứng tỏ dầu ăn hòa tan được benzen
CaO tác dụng với nước tạo thành Ca(OH)2
Dung dịch Ca(OH)2 Thí nghiệm các tính chất hóa học của bazơ như tác dụng với
chất chỉ thị màu; tác dụng với oxit axit (CO2); tác dụng với axit; nhiệt phân
Một số muối Các loại muối ăn Nêu ứng dụng của muối ăn
Trang 10Thí nghiệm các tính chất của muối cacbonat
Axetilen Thu axetilen bằng cách hòa tan
đất đèn với nước
Thí nghiệm các tính chất của axetilen
Rượu etylic Cơm nếp và men rượu Làm cơm rượu
Axit axetic Rượu etylic, nước, con giấm Nuôi giấm
Saccarozơ Các loại đường Tìm hiểu tính chất vật lí
Tinh bột và
xenlulozơ
Bột gạo, nếpMạt cưa
Tạo thành hồ tinh bột để làm thí nghiệm với iotPolime Vải tơ, rổ nhựa Tìm hiểu ứng dụng
LỚP BÀI HỌC CÂU HỎI LIÊN HỆ GIẢI THÍCH
Sự oxi hóa Vì sao ban đêm không nên để nhiều
cây xanh trong nhà ?
Do ban đêm không có ánh sáng cây không quang hợp,chỉ hô hấp nên hấp thụ khí O2và thải khí CO2làm chophòng thiếu khí O2và quá nhiều khí CO2
Ban ngày do có ánh sáng mặt trời nên cây quang hợp, hấp thụ khí CO2và giải phóng khí O2
Trang 11Làm cho bếp được thoáng, củi được chất xếp chéo vớinhau, không khí đi vào nhiều hơn.
Vì khí oxi nặng hơn không khí (nói chung) và do lực hút trái đất nên khí oxi tập trung nhiều ở dưới mặt đất.Càng lên cao càng ít khí oxi nên các phi công phải thởbằng các bình khí oxi đặc biệt
Dung dịch Vì sao muốn dập tắt ngọn lửa do
xăng dầu cháy, người ta không dùngnước ?
Vì xăng không tan trong nước mà nổi trên mặt nước
Do đó khi xăng dầu cháy, nếu có nước chúng sẽ nổi trên mặt nước và tiếp tục cháy rồi lan ra theo mặt nước
Nồng độ dung
dịch
Vì sao ở Biển Chết (Địa Trung Hải) người không biết bơi không sợ bị chìm ?
Vì ở đây nồng độ muối rất cao (270 phần nghìn) làm cho tỷ trọng nước biển cao hơn tỷ trọng của người nên cơ thể người không chìm trong nước
Phân bón Vì sao phân u rê để lâu ngày nơi ẩm
ướt có mùi khai ?
Vì sao u rê có thể ướp cá biển
Vì u rê tác dụng với nước tạo ra amoniac có mùi khai theo phản ứng:
CO(NH2)2 + H2O CO2+ 2NH3
U rê tác dụng với nước theo phản ứng trên là phản ứng thu nhiệt nên nước chung quanh rất lạnh, làm hạnchế vi sinh vật hoạt động nên người ta hay dùng u rê
để ướp cá (nếu dùng nhiều sẽ có hại cho sức khỏe)
Sự ăn mòn kim Em hãy kể những việc làm chống Học sinh tự tìm hiểu và ghi lại
Trang 12loại … lại sự ăn mòn kim loại ở gia đình
em ?
Vì sao bảo vệ vỏ tàu biển bằng thép,người ta gắn các tấm kẽm vào phía ngoài vỏ tàu ở phần chìm trong nước biển ?
Vì nước biển sẽ ăn mòn các tấm kẽm còn các tấm thép sẽ được bảo vệ
9
Sắt Nhà máy nước thường khai thác xử
lí nước ngầm để cung cấp nước sạchcho thành phố Người ta thường tiếnhành theo những cách sau đây
- Bơm nước ngầm cho chảy qua các giàn mưa
- Sục khí oxi vào bể chứa nước ngầm
Giải thích cách làm trên
Trong nước ngầm thường có chứa sắt dưới dạng muốisắt (II) tan trong nước có ảnh hưởng không tốt đến chất lượng của nước Để loại bỏ hợp chất sắt trong nước ngầm, các nhà máy nước sử dụng một hai cách trên, mục đích làm cho sắt (II) sẽ bị oxi hóa thành hợpchất sắt(III) ở dạng kết tủa, dễ bị tách loại
Silic … Sau khi đổ bê tông được 24 giờ,
người ta thường phun hoặc ngâm nước để bảo dưỡng bê tông
Sau khi đổ bê tông được 24 giờ, người ta ngâm hoặc phun nước để bảo dưỡng bê tông vì đông cứng của xi măng chủ yếu là sự kết hợp của các hợp chất trong xi măng với nước, tạo nên những tinh thể đan xen nhau thành khối cứng và bền
Cacbon Vì sao khi cơm bị khê người ta
thường cho vào nồi cơm một mẩu than củi ?
Vì than củi là một dạng thù hình của cacbon có tính hấp phụ sẽ hấp phụ mùi cơm khê
Axit cacbonic … Vì sao muối NaHCO3dùng để chữa
bệnh đau dạ dày?
Trong dạ dày có chứa dung dịch axit HCl Người bị đau dạ dày là người có nồng độ dung dịch axit HCl
Trang 13cao làm dạ dày bị bào mòn NaHCO3 dùng để làm thuốc trị đau dạ dày vì nó làm giảm hàm lượng dung dịch HCl có trong dạ dày nhờ có phản ứng hóa học.NaHCO3 + HCl NaCl +H2O+CO2
9
Clo Sục khí Clo vào nước máy để làm gì
? Sao lại có mùi hắc ?
Khi sục khí Clo vào nước máy sẽ tạo nên phản ứng:
Cl2 + H2O HClO + HCl Chất HClO có tính oxi hóa cao sẽ tiêu diệt vi khuẩnMùi hắc của nước máy là do khí Clo còn dư lại sau phản ứng
Nhôm Vì sao không đựng nước vôi bằng
thau nhôm ?
Vì nhôm có phản ứng với dung dịch nước vôi theo phản ứng:
Al +Ca(OH)2 + 2H2O Ca(AlO2)2+ 3H2
Axit axetic Vì sao khi nấu canh cá lại cho thêm
giấm vào sẽ làm giảm mùi tanh của
cá ?
Vì các chất làm nên mùi tanh của cá có tính bazơ nên giấm có tính axit sẽ trung hòa các chất tanh làm
Trang 143.Tổ chức thực hiện:
Do các hóa chất đều dễ tìm, có rất nhiều trong thực tiễn nên các em sẽ tìm chuẩn bị trước ở nhà để thực hành hoặc đến lớp làm thí nghiệm
Việc sử dụng các thí nghiệm có rất nhiều hình thức :
+Thí nghiệm biểu diễn do giáo viên thực hiện
+Thí nghiệm nghiên cứu của học sinh bao gồm: thí nghiệm nghiên cứu bài mới; thí nghiệm thực hành và thí nghiệm ngoại khóa
Tùy thuộc nội dung của bài học mà có những hình thức sử dụng thí nghiệm khác nhau
Thí nghiệm nghiên cứu của học sinh thực hiện những thí nghiệm đơn giản,
độ nguy hiểm không có
Ở các tiết học trước đó giáo viên tổ chức cho học sinh chuẩn bị các thínghiệm ở các tiết học sau bằng cách giao nhiệm vụ cụ thể cho cá nhân hoặc nhóm:
-Nêu mục đích, yêu cầu của thí nghiệm
-Chuẩn bị hóa chất (dụng cụ chứa hóa chất, cách lấy hóa chất và bảo quản)-Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm
-Cách thức tiến hành thí nghiệm
-Hình thức thực hiện cá nhân hoặc theo nhóm Có thể tổ chức thực hiện thí nghiệm trước rồi ghi bảng tường trình, báo cáo kết quả thí nghiệm trong giờ học chính thức
-Quan sát, nhận xét hiện tượng trước và sau khi thí nghiệm Rút ra kết luận ban đầu
Ví dụ: Khi dạy bài “Sự biến đổi chất” (bài 12-hóa 8)
-Mục đích, yêu cầu thí nghiệm: làm thí nghiệm để phân biệt khi nào là hiện tượng vật lí, khi nào là là hiện hiện tượng hóa học
-Chuẩn bị hóa chất: nước, đường cát trắng
-Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm: cốc nước, đèn cồn hoặc bếp ga, ống nghiệm hoặc xoong nhỏ
-Cách thức tiến hành thí nghiệm:
+Bước 1: khuấy đều nước và đường cát thành dung dịch nước đường
+Bước 2: Dùng ống nghiệm hoặc xoong nhỏ đun nước đường cho đến khi cạn
+Bước 3: Dùng ống nghiệm hoặc xoong nhỏ đun riêng đường cát trắng cho đến khi cháy đen
-Quan sát , nhận xét hiện tượng:
+Nếm dung dịch nước đường thấy có vị ngọt
+Khi đun cạn dung dịch nước đường, nước bay hơi đi còn lại chất đường.+Khi đun riêng đường thấy đường chuyển thành màu đen, nếm có vị đắng.-Kết luận: