Tuần 10. Đất nước (trích trường ca Mặt đường khát vọng - Nguyễn Khoa Điềm)

thanh niên trong vùng bị tạm chiếm để họ nhận thức đúng đắn về ĐN, về vai trò và những hy sinh to lớn của Nhân Dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ ĐN .Từ đó họ kiên quyết đứng về[r]

ĐẤT NƯỚC

Nguy n Khoa i m ễ Đ ề

Ti t 28 ế

II, TÁC PHẨM:

Đất ngoại ô (1972), Mặt đường khát vọng (1974), Ngôi nhà có ngọn lửa ấm (19860),

Thơ Nguyễn Khoa Điềm (1990), Cõi lặng (2007)

-Thơ NKĐ hấp dẫn bởi bởi sự kết hợp giữa cảm xúc nồng nàn

và sự suy tư sâu lắng

* Sơ lược về trường ca “Mặt đường khát vọng” và xuất

xứ đoạn trích “Đất Nước”

-Sáng tác năm 1971, ở chiến khu Trị - Thiên ; được in lần đầu năm

1974

Mục đích sáng tác : Thức tỉnh

thanh niên trong vùng bị tạm chiếm để

họ nhận thức đúng đắn về ĐN, về vai trò và những hy sinh to lớn của Nhân Dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ ĐN Từ đó họ kiên quyết đứng về phía Nhân Dân chống đế quốc Mỹ

xâm lược

Đoạn trích“ĐấtNước” trích

trong chương V của trường

ca “MĐKV”

B ĐỌC - HIỂU

1, ĐỌC – XÁC ĐỊNH BỐ CỤC:

Bố cục : 2 phần ( tương ứng với 2 đoạn trong SGK)

Đoạn 1: Cảm nhận của NKĐ về ĐN từ nhiều

phương diện khác nhau

Đoạn 2: Cảm nhận của NKĐ về vai trò và

những hy sinh to lớn của ND trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

I NHỮNG CẢM NHẬN VỀ ĐN CỦA

NHÀ THƠ.

1, Cảm nhận của NKĐ về sự sinh thành, tồn tại và phát triển ĐN

Nguyễn Khoa Điềm

ĐẤT NƯỚC

Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất nước lớn lên khi

dân mình biết trồng tre

mà đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cái kèo, cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai

…”ngày xửa, ngày xưa” mẹ thừơng hay kể

…miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất Nước có :

Đất nước có từ xa xưa( trong những câu

chuyện cổ tích, trong phong tục tập quán

lâu đời) nhưng lại hiển hiện ngay trong

cuộc sống hàng ngày

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

Đất Nước lớn lên :

…dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

…tóc mẹ bới sau đầu

…cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

…kèo, cột thành tên

…hạt gạo phải một nắng hai sương xay,

giã, giần, sàng

Truyền thống yêu nước chống ngoại xâm;

truyền thống lao động cần cù; những thuần phong,

Nguyễn Khoa Điềm

ĐẤT NƯỚC

Kh ái niệm Đất Nước vừa cao cả thiêng liêng;

*Đất nước tồn tại và phát triển nhờ vào

truyền thống yêu nước chống ngoại xâm; truyền thống lao động cần cù; những

thuần phong mỹ tục; sự bền vững của mỗi gia đình; lối sống nặng nghĩa tình của

nhân dân Việt Nam

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

2, Đất nước được cảm nhận từ phương diện địa lý, lịch sử và sự thống nhất giữa

cá nhân v ới cộng đồng

Nguyễn Khoa Điềm

ĐẤT NƯỚC

Đất là nơi anh đến trường

Nước là nơi em tắm

Đất Nước là nơi ta hò hẹn

Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm

Đất là nơi “con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc”

Nước là nơi “con cá ngư ông móng

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

Theo phương diện địa lý:

ĐN là nơi :

-…anh đến trường; em tắm…

-…ta hò hẹn; đánh rơi khăn

-…núi bạc, biển khơi…

-…dân mình đoàn tụ…

ĐN là không gian gắn liền với đời sống sinh hoạt của con người; là núi sông, rừng biển ; là không gian của tình yêu đôi lứa,của tình nghĩa đồng

ĐN g ắn với dòng dõi con rồng cháu tiên

ĐN gắn với truyền thống dựng và giữ nước

- Mỗi cá nhân là một tế bào của ĐN.

- ĐN sẽ lớn mạnh trong tình yêu lứa đôi và tình đoàn kết dân tộc

ĐN là sự thống nhất giữa hạnh phúc cá nhân với hạnh phúc lớn của dân tộc.

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

Nghệ thuật tách từ , sử dụng những chất liệu trong văn học dân gian (ca dao,

thần thoại, truyền thuyết…), kết hợp

với những hình ảnh quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày, NKĐ đã tạo nên một khái niệm ĐN vừa khái quát,

vừa cụ thể; vừa thiêng liêng ,cao cả;

vừa gần gũi , quen thuộc với mỗi

con người.

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

mãi trường tồn.

ĐẤT NƯỚC

Dùng nhiều động từ;

giọng thơ mang âm hưởng của

những lời tâm sự chân tình

II.CẢM NHẬN CỦA NKĐ VỀ VAI TRÒ

Nguyễn Khoa Điềm

Đất Tổ Đảo con Gà

Sông Ông Đốc, cồn Ông Trang

Bà

Đen

Bà Điểm

Những hình ảnh liệt kê,

điệp từ “góp”, kiểu quy nạp hàng loạt hiện tượng  Nhân Dân là đối tượng

quan trọng nhất tạo ra dáng hình ĐN

ĐẤT NƯỚC

Những cảnh quan thiên nhiên gắn

liền với đời sống, tâm hồn và lịch sử

dân tộc

Nguyễn Khoa Điềm

Những hiện tượng tự nhiên chỉ có thể trở thành danh lam, thắng cảnh khi chúng gắn bó với cuộc sống con người và được cảm nhận qua tâm hồn, trí tưởng

tượng phong phú của con người VN.

Nhân Dân là những người đã

tạo nên danh lam, thắng cảnh

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

2, Cảm nhận của NKĐ về vai trò của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ ĐN

Quý trọng tình nghĩa

Quyết liệt trong căm

III TOÅNG KEÁT:

Nội dung: ĐN là của nhân dân.

văn học dân gian cùng với cách diễn đạt và tư duy hiện đại, nhà thơ đã tạo ra màu sắc thẩm mỹ vừa quen thuộc lại vừa mới mẻ

về hình ảnh ĐN