XÂY DỰNG kế HOẠCH GIÁO dục sức KHỎE (GIÁO dục sức KHỎE)

> Cần xây dựng các chương trình GDSK nối tiếp nhau , sao cho kết thúc của chương trình này là cơ sở khởi đầu cho một chương trình khác tạo thành những chu trình GDSK... Làm rõ những h

XÂY DỰNG KẾ HOẠCH GIÁO DỤC SỨC KHỎE

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 2

Mục tiêu học tập

Bài học giúp sinh viên:

 Nắm được những nguyên tắc lập kế hoạch

tổng quát và lập kế hoạch giáo dục sức khỏe (GDSK)

 Biết cách xây dựng một kế hoạch GDSK.

 “Trong việc chuẩn bị trận

đánh tôi luôn thấy rằng các

kế hoạch đều vô ích,

nhưng việc lập kế hoạch là

cần thiết ”

 “In preparing for battle I

have always found that

plans are useless, but

planning is indispensable ”

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 4

4 Lượng giá &

Đánh giá

4 Lượng giá &

Đánh giá

3 Triển khai thực 3 Triển

khai thực

2 Xây dựng kế 2 Xây dựng kế

1 Chẩn đoán cộng đồng

1 Chẩn đoán cộng đồng

Chu trình giáo dục sức khỏe

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 6

Chu trình giáo dục sức khỏe

 Làm thay đổi một thái độ hay hành vi của một cộng đồng là điều không đơn giản, cần phải

có thời gian và những bước đi thích hợp

> Cần xây dựng các chương trình GDSK nối

tiếp nhau , sao cho kết thúc của chương trình

này là cơ sở khởi đầu cho một chương trình

khác tạo thành những chu trình GDSK

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 8

Chẩn đoán cộng đồng

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 10

Xây dựng kế hoạch GDSK

“Người thông minh lập kế hoạch;

Người khôn ngoan nắm nguyên tắc.”

“The intelligent have plans; the wise have

principles.”

(Raheel Farooq)

Để xây dựng tốt một kế hoạch, cần quan tâm/tuân thủ những

nguyên tắc gì?

5 nguyên tắc trong xây dựng kế hoạch

Theo tác giả Chris Halward có 5 nguyên tắc quan trọng sau trong xây dựng kế hoạch:

1.Xác định mục tiêu (Set goals)

 Xác định rõ ràng, cụ thể những gì ta muốn đạt được

2 Làm rõ những hoạt động cần thực hiện

(Clarify the tasks)

 Danh sách các hoạt động có thể ngắn hoặc dài nhưng phải đủ để đạt được mục tiêu

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 15

3 [Nhân sự] Thấy được trách nhiệm (Agree

responsibilities)

 Người/nhóm người phụ trách một hoạt động

nào đó phải thấy được trách nhiệm của mình

4 Xác định khung thời gian hợp lý (Schedule)

5 Không ngừng học hỏi, rút kinh nghiệm (Learn)

 Dự đoán các tình huống và dự kiến các

phương án đối phó một cách linh hoạt

6 nguyên tắc trong xây dựng KH GDSK

1 Kế hoạch phải được xây dựng phù hợp với các

nhu cầu và hoàn cảnh của cộng đồng

2 Phải cân nhắc dựa trên mối quan tâm của cộng

đồng

3 Lập kế hoạch cùng với những người tham gia

thực hiện

4 Xác định và sử dụng tất cả nguồn lực sẵn có của cộng đồng

5 Lập kế hoạch phải linh hoạt, không cứng nhắc

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 17

Nội dung của một kế hoạch GDSK

Xếp lại thứ tự các mục của kế hoạch GDSK sau

1 Dự kiến kế hoạch lượng giá chương trình

2 Đặt vấn đề

3 Mục tiêu chuyên biệt

4 Nội dung truyền thông

5 Mục tiêu tổng quát

6 Tiến độ hoạt động của chương trình (đầu ra)

7 Đối tượng

8 Phương pháp và phương tiện truyền thông

9 Dự trù nhân lực, vật tư, phương tiện, kinh phí cho

mỗi hoạt động và cho toàn bộ kế hoạch (đầu vào)

4) Mục tiêu chuyên biệt

5) Nội dung truyền thông

6) Phương pháp và phương tiện truyền thông

7) Tiến độ hoạt động của chương trình (đầu ra)

8) Dự trù nhân lực, vật tư, phương tiện, kinh phí cho

mỗi hoạt động và cho toàn bộ kế hoạch (đầu vào)

 Phần Nội dung có thể lồng ghép vào các hoạt động.

 Vấn đề sức khỏe ưu tiên và lý do chọn

 Hành vi sức khỏe nào cần xây dựng hoặc thay đổi

 Những căn cứ chỉ đạo của cấp trên.

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 23

Xây dựng kế hoạch

3) Đối tượng

 Xác định và mô tả đối tượng chính và phụ của

chương trình dựa vào những thông tin thu thập

trong giai đoạn chẩn đoán cộng đồng

 Đối tượng chính (đối tượng phải có) : là những

người có tác động trực tiếp và quyết định đến vấn

đề sức khỏe, thường là người có hành vi có hại cho sức khỏe.

 Đối tượng phụ (đối tượng nên có, có thì tốt) : là

những thành viên khác có tác động đến đối tượng chính ở những mức độ khác nhau.

Xây dựng kế hoạch

Ví dụ: Trong chương trình làm giảm tỉ lệ trẻ em

dưới 5 tuổi bị tiêu chảy

 Đối tượng chính: bà mẹ có con dưới 5 tuổi

 Đối tượng phụ nên có: cha của trẻ, ông bà nội ngoại

 Đối tượng có thì tốt: những người có uy tín

trong cộng đồng

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 25

Xây dựng Kế hoạch

4) Mục tiêu cụ thể/chuyên biệt

 Mục tiêu chuyên biệt trong chương trình

GDSK là những gì mà đối tượng đích cần biết, nghĩ, hoặc làm được sau chương trình (kiến

thức, thái độ, thực hành).

 Mục tiêu chuyên biệt chính là cơ sở để lượng giá chương trình.

Xây dựng Kế hoạch

 Xác định các mục tiêu chuyên biệt bao gồm

các yếu tố:

 Đối tượng (Ai?)

 Thời gian cần thiết (Bao lâu?)

 Thay đổi điều gì (Cái gì?)

 Mức độ nào (Độ nào?)

 Khả thi (Attainable): Không quá cao

vào hiện trạng và khả năng hiện có

 Theo dõi được (Timeframe/ T rackable): Có thể

theo dõi được trong quá trình thực hiện chương trình.

(Chương trình truyền thông thay đổi hành vi hút

thuốc lá trong nhà, TP.Hải Phòng)

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 29

Ví dụ 2

 Tăng tỷ lệ người dân có hiểu biết đúng phòng chống bệnh không lây nhiễm (tăng trung bình 5%/năm);

và giảm các hành vi nguy cơ mắc bệnh không lây nhiễm gồm hút thuốc, lạm dụng rượu bia, chế độ ăn không hợp lý và thiếu vận động

thể lực (giảm trung bình 3%/năm)

(Kế hoạch thực hiện “Chương trình hành động

Truyền thông giáo dục sức khỏe giai đoạn 2011-2015, tỉnh Kon Tum)

Xây dựng kế hoạch

5) Nội dung truyền thông

Xây dựng nội dung các thông điệp cần truyền đạt dựa trên:

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 31

Xây dựng kế hoạch

Thông tin chính Thông tin bổ sung

- Đối tượng cần biết gì?

- Đối tượng cần nghĩ gì để

giúp thay đổi hành vi?

- Đối tượng phải làm gì?

 đảm nhận phần cốt lõi của các thông điệp cần đưa

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 33

Xây dựng kế hoạch

 Phương pháp & phương tiện truyền thông phụ:

 hỗ trợ thông điệp của phương tiện truyền thông chính, có thể đưa thêm thông tin bổ sung hoặc nhấn mạnh một ý đặc biệt nào đó.

Xây dựng kế hoạch

7)Tiến độ hoạt động của chương trình

 Dựa trên nội dung và phương pháp phương

tiện đã chọn lựa để xác định cụ thể các hoạt

động và thời hạn hoàn thành theo trình tự hợp

lý để đạt mục tiêu

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 35

Xây dựng kế hoạch

Lưu ý cần:

 Dự kiến kế hoạch thử nghiệm và sản xuất các

tài liệu phương tiện truyền thông (loại tài liệu

nào có thể tự làm? loại nào cần hỗ trợ của

tuyến hướng trợ? ai làm? làm với ai?)

 Dự kiến kế hoạch huấn luyện những người

tham gia chương trình GDSK (huấn luyện ai?

về vấn đề gì?)

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 37

Xây dựng kế hoạch

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

- Thu thập thông tin

- Sản xuất tài liệu .

- Huấn luyện .

- Hoạt động truyền thông ……….

- Lượng giá

-Sơ đồ Gantt

Phương tiện

C

Kinh phí

D

Xây dựng kế hoạch

9) Dự kiến kế hoạch lượng giá chương trình

 Lượng giá khi nào?

9/2016 Môn GDSK Lớp Y5 NK 2016-2017 41

Tài liệu tham khảo

 Chris Halward The principles of planning Tải về ngày

28/8/2013 từ

http://www.truenorthgb.com/management-tips/principles-of-planning

 LabSpace-The Open University Health Education, Advocacy

and Community Mobilisation-Study Session 12 Planning Health

Education Programmes Tải về ngày 28/8/2013 từ

http://labspace.open.ac.uk/file.php/6714/!via/oucontent/course/342 6/alternatives/x-heacmp2s14.doc

 Nhiều tác giả Tài liệu huấn luyện về Giáo dục sức khỏe và

Nâng cao sức khỏe Trung tâm Truyền thông-Giáo dục sức

khỏe, 2003.

 Trần Huệ Trinh Bài giảng về xây dựng kế hoạch giáo dục sức

khỏe 2007

Chúc các em luôn khỏe, vui

& học tốt