* Giới thiệu bài : Bất kể loại bản đồ nào cũng dùng một loại ngôn ngữ đặc biệt đó là hệ thống kí hiệu để biểu hiện các đối tượng địa lí về mặt đặc điểm, vị trí, sự phân bố trong không gi[r]
Trang 1-Tuần: 6
-Tiết:6
-Ngày dạy :
Bài 5
KÍ HIỆU BẢN ĐỒ.
CÁCH BIỂU HIỆN ĐỊA HÌNH TRÊN BẢN ĐỒ
1 MỤC TIÊU:
1.1 Kiến thức:
* HS biết :
Hoạt động 1 :
- HS biết kí hiệu bản đồ là gì, các loại kí hiệu bản đồ
- Học sinh hiểu công dụng của kí hiệu bản
Hoạt động 2 :
- Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ
- Thế nào là đường đồng mức
* HS hiểu :
Hoạt động 1 :
- Tại sao khi sử dụng bản đồ trước tiên phải đọc bản chú giải
Hoạt động 2 :
- Phân biệt được các dạng địa hình dựa vào đường đồng mức
1.2 Kỹ năng:
* HS thực hiện được :
- Đọc và hiểu nội dung bản đồ dựa vào kí hiệu bản đồ, biết cách đọc các kí hiệu trên bản đồ sau khi đối chiếu với bản chú giải, đặc biệt là kí hiệu về độ cao của địa hình (các đường đồng mức)
* HS thực hiện thành thạo : Xác định bản đồ
1.3 Thái độ:
*Thói quen : Học sinh thấy được sự cần thiết phải chú ý đọc bảng chú giải trước
khi đọc bản đồ
*Tính cách : cẩn thận
2 NỘI DUNG HỌC TẬP :
- Kí hiệu bản đồ, cách biểu hiện địa hình trên bản đồ
3 CHUẨN BỊ:
3.1 Giáo viên : Bản đồ nông, lâm nghiệp và thuỷ sản Việt Nam
3.2 Học sinh: Tập bản đồ
4 TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện :
6A1:
………
Trang 2………
6A3:
………
4.2 Kiểm tra miệng :
1) Kinh độ, vĩ độ của địa điểm là gì? Toạ độ địa lí của một điểm là gì ? (6đ)
2) Hoàn thành sơ đồ sau: ( 2đ)
3) Có mấy loại kí hiệu bản đồ? Ngơi sao màu xanh trên bản đồ là kí hiệu
cho đối tượng địa lí nào ?( 2đ)
ĐÁP ÁN : 1)
- Kinh độ và vĩ độ của một địa điểm là số độ chỉ khoảng cách từ kinh tuyến và vĩ tuyến của điểm đó đến kinh tuyến gốc và vĩ tuyến gốc.
- Toạ độ địa lí là một điểm chính là kinh độ , vĩ độ của địa điểm đó.
2)
Bắc
Đông
Bắc
Đông Tây
Nam
Trang 33) Có 3 loại kí hiệu :điểm, đường, diện tích Ngôi sao màu xanh là kí hiệu
cho nhà máy thủy điện
4.3 Tiến trình bài học :
* Giới thiệu bài : Bất kể loại bản đồ nào cũng dùng một
loại ngơn ngữ đặc biệt đĩ là hệ thống kí hiệu để biểu
hiện các đối tượng địa lí về mặt đặc điểm, vị trí, sự
phân bố trong khơng gian… Cách biểu hiện loại ngơn
ngữ bản đồ này ra sao để hiểu được nội dung, ý nghĩa
của kí hiệu ta phải làm gì? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu
vấn đề này trong bài học hơm nay.
Hoạt động 1: Cá nhân (20p)
- Hs quan sát bản đồ tự nhiên châu Nam Cực, trên bản
đồ cĩ rất nhiều những kí hiệu khác nhau và được gọi là
kí hiệu bản đồ
? Kí hiệu bản đồ là gì?
Kí hiệu bản đồ là những dấu hiệu qui ước dùng để
thể hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ
? Những kí hiệu bản đồ dùng để làm gì?
Kí hiệu bản đồ dùng để biểu hiện vị trí, đặc điểm…
của các đối tượng địa lí được đưa lên bản đồ
? Những kí hiệu này so với hình dạng thực tế của các
đối tượng thì như thế nào?
Khơng giống về kích thước và hình dạng thật
? Tại sao khi sử dụng bản đồ trước tiên chúng ta phải
xem bảng chú giải?
Bảng chú giải của bản đồ giúp chúng ta hiểu nội
dung và ý nghĩa của các kí hiệu dùng trên bản đồ
? Cĩ mấy loại kí hiệu bản đồ? Cho ví dụ?
Cĩ 3 loại kí hiệu:
Kí hiệu điểm: sân bay, cảng biển, nhà máy
Kí hiệu đường: ranh giới quốc gia, tỉnh, đường ơtơ
Kí hiệu diện tích: vùng trồng lúa, trồng cây cơng
nghiệp
? Cĩ mấy dạng kí hiệu bản đồ? Cho ví dụ?
Cĩ 3 dạng kí hiệu:
Kí hiệu hình học
Kí hiệu chữ
Kí hiệu tượng hình
- GV chốt ý
Kí hiệu điểm thường dùng để biểu hiện vị trí các đối
tượng cĩ diện tích tương đối nhỏ, mục đích chính là xác
1 Các loại kí hiệu bản đồ:
- Kí hiệu bản đồ dùng để biểu hiện vị trí, đặc điểm…của các đối tượng địa lí được đưa lên bản đồ
- Bảng chú giải giải thích nội dung và ý nghĩa của các kí hiệu
- Cĩ 3 loại kí hiệu: kí hiệu điểm, kí hiệu đường, kí hiệu diện tích
- Cĩ 3 dạng kí hiệu: kí hiệu hình học, kí hiệu chữ, kí hiệu tượng hình
Trang 4định vị trí nên không cần theo tỉ lệ bản đồ Các kí hiệu
điểm thường được biểu hiện dưới dạng kí hiệu hình học
hoặc tượng hình
Kí hiệu đường thường dùng để biểu hiện những đối
tượng phân bố theo chiều dài là chính
Kí hiệu diện tích thường dùng để biểu hiện những
đối tượng phân bố theo diện tích
- Tóm lại đặc điểm quan trọng nhất của kí hiệu là phản
ánh vị trí, sự phân bố đối tượng địa lí trong không gian
Mở rộng:Các kí hiệu này được dùng một cách quy ước
mình không thể thay đổi theo ý thích được
Liên hệ thực tế:huyện TC có k/s nào?
+Cội,sét,sỏi,cát ở Bổ Túc TĐ
+Đá ong,đá đỏ,cao lanh ở Suối Ngô
+Đá vôi ước tính 100 triệu tấn ở Tân Hòa ,nhà máy xi
măng đả hoạt động
Họat động 2: Tìm hiểu các cách biểu hiện địa hình trên
bản đồ(10p)
? Người ta biểu hiện địa hình trên bản đồ bằng những
cách nào?
Hai cách: bằng thang màu hoặc bằng đường đồng
mức
- Gv giới thiệu bảng thang màu trên bản đồ
? Màu sắc thể hiện độ cao địa hình trên bản đồ được qui
ước như thế nào?
Từ 0m – 200m: màu xanh lá cây
Từ 200m – 500m: màu vàng hay hồng nhạt
Từ 500m – 1000m: màu nâu nhạt
Từ 1000m – 2000m: màu đỏ
Từ 2000m trở lên màu đỏ đậm
- Hs quan sát hình 16
? Đường đồng mức là gì?
Là những đường nối những điểm có cùng một độ
cao
? Quan sát hình 16, hãy cho biết mỗi lát cắt cách nhau
bao nhiêu mét?
100 mét
? Dựa vào khoảng cách các đường đồng mức ở 2 sườn
núi phía đông và phía tây, hãy cho biết sườn nào có độ
dốc lớn hơn?
Sườn phía tây có độ dốc lớn hơn sườn phía đông
- Trên bản đồ nếu đường đồng mức càng sát vào nhau
thì địa hình nơi đó càng dốc và ngược lại
2.Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ:
- Có 2 cách: bằng thang màu hoặc bằng đường đồng mức
- Đường đồng mức là những đường nối những điểm có cùng một độ cao
Trang 5
- Như vậy các đường đồng mức vừa biểu hiện độ cao
vừa biểu hiện được đặc điểm của địa hình
GV lưu ý học sinh : Các đường đồng mức và đường
đẳng sâu cùng dạng kí hiệu , song biểu hiện kí hiệu
ngược nhau
VD: Độ cao dùng số dương ; 100 m , 500 m…
Đường đẳng sâu dùng số âm (-100)m; (-500m)…
- Qua bài học này, chúng ta cần nhớ rằng trước khi xem
một bản đồ nào đĩ thì việc đầu tiên cần phải làm là đọc
bảng chú giải
Mở rộng:So sánh cho hs núi già và núi trẻ.
4.4 Tổng kết :
? Nối các ý ở cột A với các ý ở cột B sao cho đúng:
Kí hiệu diện tích Các loại khống sản, nhà máy
Kí hiệu điểm Dịng sơng, dịng biển nĩng
Kí hiệu đường Vùng đồng bằng, vùng trồng lúa
? Độ cao địa hình được biểu hiện trên bản đồ bằng mấy cách?
Cĩ 2 cách: biểu hiện bằng thang màu hoặc bằng đường đồng mức
4.5 Hướng dẫn học tập :
- Đối với bài học ở tiết này:
+ Học bài: Kí hiệu bản đồ Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ
+ Làm bài tập bản đồ
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
+ Chuẩn bị bài: Ơn tập
+ Ơn tập các kiến thức đã học ở bài 1, 3, 4, 5, kết hơp quan sát và phân tích kênh hình ở các bài 1,3,4,5
5 PHỤ LỤC :
-Tài liệu chuẩn kiến thức kỹ năng
-Tài liệu SGK+SGV Địa lý 6
-Tài liệu GDMT