Trong quá trình nói hoặc viết người ta có thể sử dụng những kết cấu có hình thức giống câu để mở rộng các thành phần như: chủ ngữ, vị ngữ, bổ ngữ, định ngữ,… nhằm giúp các em vận dụng tố[r]
Trang 1Bài 27
Tiết 111
Tuần 29
Tiếng Việt : DÙNG CỤM CHỦ – VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU: LUYỆN TẬP (TT)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Cách dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu.
- Tác dụng của việc dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu.
2 Kĩ năng
- Mở rộng câu bằng cụm chủ - vị.
- Phân tích tác dụng của việc dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu.
3 Thái độ: Cĩ ý thức dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu trong nĩi và viết.
4 Năng lực HS: quan sát, nhận biết, suy nghĩ, phân tích.
II NỘI DUNG HỌC TẬP: áp dụng lý thuyết vào thực hành
III CHUẨN BỊ
- GV : sách tham khảo , ví dụ
- HS :Soạn bài theo gợi ý GV
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1.Ổn định tổ chức và kiểm diện : Kiểm diện HS(1 phút)
2 Kiểm tra miệng : (3 phút)
?Dùng cụm chủ vị để mở rộng câu là như thế nào.(3đ)
- Dùng cụm chủ vị để mở rộng câu :là dùng cụm chủ vị dưới hình thức giống một câu đơn bình thường, gọi là cụm C-V làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu
? Cụm C-V được dùng để mở rộng thành phần nào trong câu.(3đ)
- CN, VN, PN trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ.
BT:Phân tích cấu tạo ngữ pháp, tìm cụm c-v làm thành phần câu trong câu sau(4đ)
a.Bạn // v ẫn tr ẻ như m ột thanh ni ê n //đang 18 tu ổi
C pnt tttt pns ->Cụm C-V làm phụ sau trong cụm tính từ.
b Bỗng một bàn tay /đập vào vai // khiến hắn /giật mình ->Làm CN, làm PN của ĐT.
3 Tiến trình bài học (33 phút)
Hoạt động 1: Giới thiệu bài(2 phút)
Trong quá trình nĩi hoặc viết người ta cĩ thể sử
dụng những kết cấu cĩ hình thức giống câu để mở
rộng các thành phần như: chủ ngữ, vị ngữ, bổ ngữ,
định ngữ,… nhằm giúp các em vận dụng tốt kiểu câu
này chúng ta đi vào luyện tập
Hoạt động 2: Luyện tập(31 phút)
GV treo bảng phụ bài tập 1 trang 96- HS đọc và
xác định yêu cầu bài tập.
BT 1: Tìm cụm C- V làm thành phần câu hoặc
thành phần của cụm từ trong các câu dưới đây Cho
biết trong mỗi câu, cụm C- V làm thành phần gì ?
a.Cĩ 2 cụm C-V được mở rộng
a.-Khí hậu /nước ta// ấm áp-> (CN)
C V
1.Bài tập 1 :Tìm cụm C- V làm thành phần câu hoặc thành phần của cụm từ trong câu:
a Cĩ 2 cụm C-V được mở rộng
- Khí hậu /nước ta// ấm áp-> (CN)
C V
Trang 2- Cho phép ta// quanh năm trồng trọt (PN trong
CĐT)
b Cĩ 4 cụm C-V được mở rộng
- Khi các thi sĩ //ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ.
- Khi cĩ người// lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy
làm đề tài ngâm vịnh.
=> Cụm C-V làm phụ ngữ cho danh từ “khi”
- Nĩi núi non, hoa cỏ// trơng mới đẹp.
- Nĩi tiếng chim , tiếng suối// nghe mới hay.
=> Cụm C-V làm phụ ngữ cho động từ “nĩi”
c Cĩ 2 cụm C-V làm phụ ngữ cho đt « thấy »
- Thấy những tục lệ tốt đẹp ấy //mất dần
C V
=> Cụm C-V làm phụ ngữ cho động từ “Thấy”.
-Thấy những thức quí của đất mình// thay
dần ngồi.
=> Cụm C-V làm phụ ngữ cho động từ “Thấy”.
GV treo bảng phụ bài tập 2 trang 97
HS đọc và xác định yêu cầu bài tập.
HS làm vào vở luyện tập.
GV treo bảng phụ bài tập 3 trang 97
HS đọc và xác định yêu cầu bài tập.
HS làm vào vở luyện tập.
-Cho phép ta// quanh năm trồng trọt (PN trong CĐT)
ĐT C V
b Cĩ 2 cụm C-V làm phụ ngữ cho danh từ “khi”, cĩ 2 cụm C-V làm phụ ngữ cho động từ “nĩi”
- Khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ.
- Khi cĩ người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề tài ngâm vịnh.
- Nĩi núi non, hoa cỏ trơng mới đẹp.
- Nĩi tiếng chim , tiếng suối nghe mới hay.
c Cĩ 2 cụm C-V làm phụ ngữ cho
đt « thấy »
- Thấy những tục lệ tốt đẹp ấy //mất dần
-Thấy những thức quí của đất mình// thay dần ngồi.
2 Bài tập 2: Gộp các câu cùng cặp thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần của cụm từ.
a Quan hệ ý nghĩa giữa 2 câu : nhân-quảû
- Chúng em /học giỏi //làm cho cha mẹ
và thầy cơ /vui lịng.
b.Thật ra là 1 câu , không phải 2 câu
- Nhà văn Hồi thanh / khẳng định rằng cái đẹp /là cái cĩ ích.
c.Quan hệ nhân -quả
- TV /rất giàu thanh điệu //khiến lời nĩi của người VN ta /du dương, trầm bổng như một bản nhạc.
d Quan hệ nhân – quảû
- Cách mạng tháng Tám/ thành cơng //đã khiến cho TV /cĩ một bư ớc phát triển mới, một số phận mới.
3.Bài tập 3: Gộp mỗi cặp hoặc vế câu thành một câu có cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần của cụm từ.
a Anh em hịa thuận / khiến hai thânvui vầy.
b Đây là cảnh rừng thơng ngày ngày biết bao người qua lại.
c Hàng loạt vở kịch như "Tay ngời đàn
Trang 3bà", "Giác ngộ", "Bên kia sơng Đuống" ra đời / đã sởi ấm cho ánh đèn sân khấu ở khắp mọi miền đất nước.
4 Tổng kết(Củng cố , rút gọn kiến thức)(5 phút)
- Nêu các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu.-> Làm CN, VN, PN
- Bài tập bổ sung:
Bài 1: Biến đổi các câu sau thành câu cĩ cụm C - V thành phần câu:
a) Sự năng nổ học tập của Lan khiến mọi người ngạc nhiên Lan năng nổ học tập // khiến mọi người ngạc nhiên.
b) Việc làm của anh ấy rất đáng khen Anh ấy làm việc //rất đáng khen.
c) Bìa quyển sách này rất đẹp Quyển sách này // bìa rất đẹp.
Bài 2: Mở rộng các câu sau thành câu cĩ cụm C - V làmphụ ngữ Nĩi rõ đĩ là phụ ngữ gì?
a) Mọi người chấp hành luật lệ giao thơng Luật lệ giao thơng // được mọi người chấp hành (bổ ngữ)
b) Tơi ở căn phịng rất đơn sơ Căn phịng tơi ở rất đơn sơ (định ngữ)
5 Hướng dẫn học tập( Hướng dẫn HS tự học ở nhà)(3 phút)
* Đối với bài học ở tiết học này :
- Về nhà học bài ghi trong vở.
- Viết đoạn văn ngắn cĩ sử dụng câu cĩ cụm C - V mở rộng thành phần câu hoặc thành phần cụm từ với chủ đề tự chọn.
* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo
- Chuẩn bị “Luyện nĩi bài văn giải thích một vấn đề” theo các bài tập sgk/98.
+ H chuẩn bị theo nhĩm: tổ 1-2: đề 1; tổ 3-4: đề 2
+ H chuẩn bị của riêng cá nhân: trả lời hết các câu hỏi gợi tình huống trong các mục I.2 sgk/98
+ Tìm thêm tư liệu để làm bài.
+ Tìm hiểu đề và lập dàn ý chi tiết.
+ Tự tập nĩi một mình từng phần; sau đĩ tập nĩi với nhĩm học tập.
V PHỤ LỤC : tư liệu