[r]
Trang 1Kế hoạch bài dạy
Bài: Giải bài toán bằng cách lập phương trình
Người soạn: Lê Thị Huyền Trang
Ngày soạn: 09 – 01 – 2018
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Mai Anh
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- HS nắm được các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình
2 Kỹ năng
- HS biết vận dụng các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình để giải một số dạng toán bậc nhất không quá phức tạp
- Rèn kỹ năng giải phương trình
3 Thái độ
- Rèn tính cẩn thận, chính xác khi trình bày lời giải
II Chuẩn bị
- GV: sách giáo khoa, giáo án
- HS: sách giáo khoa, vở ghi, vở bài tập
III Các hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
- GV: Giải phương trình: x2(36 x) 50
22 0 22
x x
- GV nhận xét
Trang 23 Bài mới
a) Đặt vấn đề (1’)
Như vậy, ở các tiết học trước chúng ta đã biết được cách giải phương
trình bậc nhất một ẩn, phương trình tích, phương trình chứa ẩn ở mẫu Vậy cách lập phương trình để giải một bài toán như thế nào? Chúng ta cũng tìm hiểu qua bài học ngày hôm nay:
“Tiết 50: Giải bài toán bằng cách lập phương trình.”
b) Tiến trình bài dạy.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung Hoạt động 1: Biểu diễn một đại lượng bởi biểu thức chứa ẩn (13’)
- GV: Người ta nói “trong thực tế, nhiều đại
lượng biến đổi phụ thuộc lẫn nhau Nếu kí
hiệu một trong các đại lượng đó là x thì các
đại lượng khác có thể được biểu diễn dưới
dạng một biểu thức của biến x ” Để hiểu rõ
hơn, chúng ta cùng nhau xét ví dụ 1
- GV: Gọi x là vận tốc của một ô tô.
Hỏi: Bằng kiến thức đã học về mối liên hệ giữa
quãng đường, vận tốc và thời gian Các em hãy
cho cô biết:
+ Quãng đường ô tô đi được trong 5 giờ được
biểu diễn như thế nào? (S = 5x)
+ Nếu S = 100km, khi đó thời gian được biểu
diễn như thế nào?
100
t x
- Yêu cầu HS đọc ?1
- GV: Tương tự như VD1, cả lớp làm câu a)
vào vở Chú ý câu b) đề bài yêu cầu viết
biểu thức vận tốc trung bình của Tiến được
tính theo đơn vị là km/h Mà quãng đường
đề bài cho theo đơn vị là m và thời gian
được tính theo đơn vị là phút Vậy nên các
em cần phải đổi quãng đường và thời gian
sao cho phù hợp với vận tốc trung bình
1 Biểu diễn một đại lượng bởi biểu thức chứa ẩn
VD1:
Gọi (x km h là vận tốc / )
của một ô tô Khi đó:
+ Quãng đường ô tô đi được trong 5 giờ là 5x (km) + Thời gian để ô tô đi được quãng đường 100km là 100
x (h)
?1 a) Biểu thức quãng đường Tiến chạy là: S = 180x (m)
b) Đổi: 4500 m = 4,5 km
x phút = 60
x
giờ Biểu thức vận tốc trung bình của Tiến là:
Trang 3- Yêu cầu 2 HS lên bảng, HS còn lại tự làm
vào vở
- Yêu cầu HS nhận xét bài trên bảng
- Yêu cầu HS đọc ?2
- GV hướng dẫn:
Gọi x là số tự nhiên có 2 chữ số.
a) Ví dụ x , nếu viết thêm chữ số 5 vào 12
bên trái số x ta được số mới bằng 512 tức là
500 + 12
Vậy viết thêm chữ số 5 vào bên trái số x, ta
được số mới bằng gì? (500 + x )
b) Ví dụ x , nếu viết thêm chữ số 5 vào 12
bên phải số x ta được số mới bằng 125 tức
là 12.10 + 5
Vậy viết thêm chữ số 5 vào bên phải số x, ta
được số mới bằng gì? (10 x + 5)
- Vậy chúng ta đã biết cách biểu diễn một đại
lượng dưới dạng một biểu thức chứa ẩn
Bây giờ, chúng ta cùng chuyển sang tìm
hiểu về các bước giải bài toán bằng cách lập
phương trình
4,5.60
( / )
x
?2
Gọi x là số tự nhiên có 2 chữ
số
a) Viết thêm chữ số 5 vào
bên trái số x , ta có biểu
thức 5x500x b) Viết thêm chữ số 5 vào
bên phải số x , ta có biểu
thức 5 10x x5
Hoạt động 2: Ví dụ về giải bài toán bằng cách lập phương trình (15’)
- GV: Chúng ta cùng tìm hiểu bài toán cổ
trong ví dụ 2
- Yêu cầu HS đọc ví dụ 2
Hỏi: Bài toán cho biết gì? Và hỏi gì?
- HS: Bài toán cho biết: Tổng số gà và chó là
36 con, tổng số chân gà và chân chó là 100
chân Bài toán hỏi: có bao nhiêu gà, bao
nhiêu chó
2 Ví dụ về giải bài toán bằng cách lập phương trình
VD2:
Gọi số gà là x (con)
Đk: x nguyên dương và
36
x
Khi đó: số chó là 36 x
Trang 4- GV:
+ Nếu gọi x là số gà thì x cần điều kiện gì?
( x nguyên dương và x 36)
+ Khi đó số chó được biểu diễn như thế nào?
(36 x )
+ Gà có 2 chân, chó có 4 chân Vậy sốc hân gà,
chân chó được biểu diễn như thế nào?
(chân gà: 2 x ; chân chó: 4(36 x))
+ Vậy ta cần căn cứ vào đâu để ta lập phương
trình bài toán?
(tổng số chân)
- GV yêu cầu HS lập phương trình và giải
phương trình (1 HS lên bảng)
- GV nhận xét x có thoả mãn các điều 22
kiện của ẩn không? (có)
- GV kết luận bài toán
- Hỏi: qua bài toán trên, hãy cho biết: Để giải
quyết bài toán bằng cách lập phương trình,
ta cần tiến hành những bước nào?
(nêu các bước trong SGK)
- Yêu cầu 2 HS đọc các bước giải bài toán
bằng cách lập phương trình
- Yêu cầu HS đọc ?3
- GV: Cách làm tương tự như VD2, yêu cầu
1 HS lên bảng làm, HS còn lại tự làm vào
vở
- HS nhận xét bài bạn
- GV nhận xét
(con)
Số chân gà là 2x (chân)
Số chân chó là 4(36 x) (chân)
Tổng số chân là 100 nên ta có phương trình:
2 4(36 ) 100
22
x x
Ta thấy x 22 thoả mãn các điều kiện của ẩn
Vậy số gà là 22 (con) số chó là 36 – 22 = 14 (con)
Các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình (SGK – tr25)
?3
Gọi số chó là x (con) Đk: x nguyên dương và
36
x
Khi đó: số gà là 36 x (con)
Số chân chó là 4x (chân)
Số chân gà là 2(36 x) (chân)
Tổng số chân là 100 nên ta có
Trang 5phương trình:
4 2(36 ) 100
x
14
x
Vậy số chó là 14 (con) số gà là 36 – 14 = 22 (con) Hoạt động 3: Luyện tập (8’)
- Vậy bài học ngày hôm nay, chúng ta cần
nắm được kiến thức gì? (các bước giải bài
toán bằng cách lập phương trình.)
- Vận dụng làm bài tập 34 (SGK – tr25)
+ Yêu cầu HS đọc đề bài
+ GV hướng dẫn:
Bài toán yêu cầu tìm phân số ban đầu Phân số
có tử và mẫu, ta nên chọn mẫu số là x
Đk: x nguyên dương và x 0
Sau đó ta làm tương tự như VD2 và ?3
+ HS làm bài (1 HS lên bảng)
+ HS nhận xét
+ GV nhận xét bài
Bài 34 (SGK – tr25)
Gọi mẫu số là x
Đk: x 0 Khi đó tử số là x 3 Phân số đã cho là
3
x x
Nếu tăng cả tử và mẫu của nó thêm 2 đơn vị thì ta được phân số mới là:
x x
x x
4
x
Vậy phân số đã cho là
3 4 3 1
x x
Hoạt động 4: Hướng dẫn tự học tại nhà (2’)
Trang 6BTVN: bài 35, 36 (SGK – tr25;26)
Bài 43 đến 48 (SBT – tr14)
Đọc “có thể em chưa biết” (SGK – tr26) Chuẩn bị §7 (SGK – tr27)