Gợi ý: Đoạn thơ cho thấy những hình ảnh đã để lại ấn tượng sâu sắc trong tâm trí tác giả: tiếng đập cánh của con chim sẻ nhỏ như cầu mong sự giúp đỡ trong đêm cơn bão về gần sáng: nhữn[r]
Trang 1TỪ ĐỒNG NGHĨA, TỪ TRÁI NGHĨA, TỪ ĐỒNG ÂM, TỪ NHIỀU NGHĨA
1/ Chọn từ thích hợp trong ngoặc đơn để hoàn chỉnh từng câu dưới đây:
a/ Chúng ta bảo vệ những (thành công, thành tích, thành tựu, thành quả) của sự nghiệp đổimới đất nước
b/ Các quốc gia đang phải gánh chịu những (kết quả, hiệu quả, hệ quả, hậu quả) của sự ônhiễm môi trường
c/ Học sinh phải chấp hành (quy chế, nội quy, thể lệ, quy định) của lớp học
d/ Loại xe ấy ………… nhiều xăng quá, không hợp với ý muốn muốn người………nênrất khó……… (tiêu dùng, tiêu thụ, tiêu hao)
e/ Các ………là những người có tâm hồn………(thi sĩ, nhà thơ)
2/ Với mỗi từ in đậm dưới đây hãy tìm một từ trái nghĩa:
a/ già: - quả già - người già - cân già
b/ chạy: - người chạy - ô tô chạy - đồng hồ chạy
c/ nhạt: - muối nhạt - đường nhạt - màu áo nhạt - tình cảm nhạt
d/ cứng: - thép cứng - học lực loại cứng - động tác còn cứng
e/ non: - con chim non - cân này hơi non - tay nghề non
g/ tươi: - hoa tươi - rau tươi - cá tươi - trứng tươi
- cau tươi - củi tươi - nét mặt tươi - màu sắc tươi
3/ Tìm từ trái nghĩa với mỗi từ sau: thật thà, giỏi giang, cứng cỏi, hiền lành, nhỏ bé, nông cạn,sáng sủa, thuận lợi, vui vẻ, cao thượng, cẩn thận, siêng năng, nhanh nhảu, đoàn kết
4/ Phân biệt nghĩa các từ in nghiêng, cho biết những từ nào là từ đồng âm, những từ nào là từnhiều nghĩa:
a/ - Cái nhẫn bằng bạc - Đồng bạc trắng hoa xòe - Cờ bạc là bác thằng bần - Ông Ba tóc
đã bạc - Đừng xanh như lá, bạc như vôi - Cái quạt máy này phải thay bạc
b/ Cây đàn ghi ta - Vừa đàn vừa hát - lập đàn để tế lễ - bước lên diễn đàn - Đàn chim tránh rét trở về - Đàn thóc ra phơi.
5/ Phân biệt nghĩa của những từ đồng âm trong các cụm từ sau:
a/ đậu tương - đất lành chim đậu - thi đậu
b/ bò kéo xe - hai bò gạo - cua bò lổm ngổm
c/ cái kim sợi chỉ - chiếu chỉ - chỉ đường - một chỉ vàng
6/ Đặt câu để phân biệt nghĩa các từ đồng âm: chiếu, kén, kính, nghé, sáo
7/ Trong những câu nào dưới đây, các từ đi, chạy mang nghĩa gốc và trong những câu nàochúng mang nghĩa chuyển:
a/ Đi: - Nó chạy còn tôi đi - Anh đi ô tô, còn tôi đi xe máy
- Cụ ốm nằng đã đi hôm qua rồi - Thằng bé đã đến tuổi đi học
- Ca nô đi nhanh hơn thuyền - Anh đi con mã còn tôi đi con tốt
- Ghế thấp quá không đi được với bàn
b/ chạy: - Cầu thủ chạy đón quả bóng - Đánh kẻ chạy đi, không ai đánh kẻ chạy lại
- Tàu chạy trên đương ray - Đồng hồ này chạy chậm - Mưa ào xuống không kịp chạycác thứ phơi ở sân - Nhà ấy chạy ăn từng bữa - Con đường mới mở chạy qua làng tôi.8/ Trong các từ in đậm dưới đây, từ nào là từ đồng âm, từ nào là từ nhiều nghĩa:
a/ Vàng: - Giá vàng ở trong nước tăng đột biến.
- Tấm lòng vàng.
- Ông tôi mua bộ vàng lưới mới để chuẩn bị cho vụ đánh bắt hải sản.
b/ Bay: - Bác thợ nề cầm bay xây trát tường nhanh thoăn thoắt.
Trang 2- Sếu giang mang lạnh đang bay ngang trời.
- Đạn bay rào rào.
- Chiếc áo này đã bay màu.
9/ Xác định nghĩa của từ in nghiêng trong các kết hợp từ dưới đây, rồi phân chia các từ ấythành nghĩa gốc và nghĩa chuyển:
a đầu người, đầu van, đầu cầu, đầu làng, đầu sông, đầu lưỡi, đầu đàn, cứng đầu, đứng
đầu, dẫn đầu.
b miệng cười tươi, miệng rộng thì sang, há miệng chờ sung, trả nợ miệng, miệng bát,
miệng giếng, miệng túi, vết thương đã kín miệng, nhà có năm miệng ăn.
c xương sườn, sườn núi, hích vào sườn, sườn nhà, sườn xe đạp, sườn của bản báo cáo,
hở sườn, đánh vào sườn địch.
10/ a Viết lại cho rõ nội dung từng câu dưới đây (có thể thêm một vài từ):
- Vôi của tôi tôi tôi
c/ Tiết kiệm phải là một ………
d/ Thơ ………của Nguyễn Trãi
e/ ………nước ta thời Đinh là Đại Cồ Việt
12/ Trong mỗi nhóm dưới đây, từ nào không cùng nghĩa với các từ trong nhóm:
a/ tổ quốc, tổ tiên, đất nước, giang sơn, sông núi, nước nhà, non sông, nước non, non nước.b/ quê hương, quê quán, quê cha đất tổ, quê hương bản quán, quê mùa, quê hương xứ sở.13/ Đặt câu với thành ngữ: Quê hương bản quán
14/ Tìm từ lạc trong từng dãy từ dưới đây và đặt tên cho nhóm từ còn lại:
a/ thợ cấy, thợ cày, thợ rèn, thợ gặt, nhà nông, lão nông, nông dân
b/ thợ điện, thợ cơ khí, thợ thủ công, thủ công nghiệp, thợ hàn, thợ mộc, thợ nề, thợ nguội.c/ giáo viên, giảng viên, giáo sư, kĩ sư, nghiên cứu, nhà khoa học, nhà văn, nhà báo
15/ Đặt câu với mỗi từ sau: lành nghề, khéo tay
16/ Dựa vào nghĩa của tiếng hoà, chia các từ sau thành hai nhóm, nêu nghĩa của hoà trong
mỗi nhóm: hoà bình, hoà giải, hoà hợp, hoà mình, hoà tan, hoà tấu, hoà thuận, hoà vốn
17/ Đặt câu với mỗi từ sau: hòa thuận, hòa tấu
18/ Chon từ thích hợp trong các từ sau để điền vào chỗ trống: hòa dịu, hòa âm, hòa đồng, hòa hảo, hòa mạng, hòa nhã, hòa quyện
a/ Giữ ……….với các nước láng giềng
b/ ……….điện quốc gia
c/ Bản nhạc có những ………phức tạp
Trang 3d/ Từ đối kháng, đối đầu chuyển sang quan hệ ……… , hợp tác.
b/ Hành động đó là ………chứ không phải vô tình
c/ Sự thống nhất ……… giữa lí luận và thực tiễn
d/ Cuộc đi thăm……….của Chủ tich nước
e/ Bộ đội ………cùng nhân dân chống thiên tai
g/ Cách giải quyết hợp tình,………
h/ ……….hai xã nhỏ thành một xã lớn
i/ Sự ………về kinh tế giữa nước ta với các nước trong khu vực
k/ Bộ………thơ văn thời Lý – Trần
20/ Tìm từ thích hợp trong các từ sau để điền vào chỗ trống: thiên bẩm, thiên chức, thiên tài.a/ Không sợ ………chê cười sao?
b/ Chú bé này có………về âm nhạc
c/ ……… làm mẹ của người phụ nữ
d/ Nguyễn Huệ là một………
21/ Trong bài Mùa thu mới, nhà thơ Tố Hữu viết:
Yêu biết mấy, những dòng sông bát ngát
Giữa đôi bờ dào dạt lúa ngô non
Yêu biết mấy, những con đường ca hát
Qua công trường mới dựng mái nhà son !
Theo em khổ thơ trên đã bộc lộ cảm xúc của tác giả trước những vẻ đẹp gì trên đất nước chúng ta?
Gợi ý: - Vẻ đẹp của những “dòng sông bát ngát” đang chảy giữa đôi bờ “dào dạt lúa ngô
non” Đó cũng chính là vẻ đẹp hứa hẹn một cuộc sống ấm no cho những người dân trên đất nước ta
- Vẻ đẹp của “con đường ca hát” vì được chạy qua công trường đang xây dựng những mái nhà ngói mới Đó cũng chính là vẻ đẹp của hạnh phúc đầy hứa hẹn đối với nhân dân ta.22/ Đọc bài Việt Nam thân yêu, nhà thơ Nguyễn Đình Thi có viết:
Việt Nam đất nước ta ơi !
Mênh mông biểu lúa đâu trời đẹp hơn.
Cánh cò bay lả dập dờn
Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều.
Nêu những cảm nhận của em khi đọc đoạn thơ trên?
Gợi ý: Đoạn thơ bộc lộ cảm xúc dào dạt của tác giả trước những vẻ đẹp bình dị trên đất nước
Việt Nam thân yêu Hình ảnh “biển lúa” rộng mênh mông gợi cho tanieemf tuwg hòa về sự giàu đẹp, trù phú của quê hương Hình ảnh “cánh cò bay lả dập dờn” gợi vẻ nên thơ, xao xuyến mọi tams lòng Đất nước còn mang niềm tự hào với vẻ đẹp hủng vĩ của “đỉnh Trường Sơn” cao vời vợi sớm chiều mây phủ Đoạn thơ đã giúp ta cảm nhận được tỉnh cảm thiết tha yêu quý và tự hào về đất nước của tác giả Nguyễn Đình Thi
23/ Đọc bài thơ sau:
Trang 4Quê em
Bên này là núi uy nghiêm
Bên kia là cánh đồng liền chân mây
Xóm làng xanh mát bóng cây
Sông xa trắng cánh buồm bay lưng trời.
Em hình dung được cảnh quê hương của nhà thơ Trần Đăng Khoa như thế nào?
Gợi ý: Bài thơ cho thấy quê hương của nhà thơ Trần Đăng Khoa rất đẹp Một bên có ngọn
núi uy nghiêm như đứng đó từ bao đời nay Một bên là cánh đồng rộng mênh mông, trải xa títtắp như đến tận chân trời Ở giữa là xóm làng thân yêu được che chở bởi bóng cây xanh mát
Xa xa, hình ảnh dòng sông hiện trắng những cánh buồm, trông như đàn chim sải cánh bay trên trời cao Vẻ đẹp của quê hương nhà thơ làm ta thêm tự hào về đất nước Việt Nam
24/ Trong bài Hạt gạo làng ta, nhà thơ Trần Đăng Khoa có viết:
Hạt gạo làng ta Những trưa tháng sáu
Có bão tháng bảy Nước như ai nấu
Gợi ý: Hạt gạo của làng ta đã từng trải qua biết bao khó khăn thử thách to lớn của thiên
nhiên: nào là bão tháng bảy, nào là mưa tháng ba Hạt gạo còn được làm ra từ những giọt mồ hôi của người mẹ hiền trên cánh đồng nắng lửa “Giọt mồ hôi sa / Những trưa tháng sáu / Nước như ai nấu / Chết cả cá cờ / Cua ngoi lên bờ / Mẹ em xuống cấy… ” Hình ảnh đối lập ở hai dòng thơ cuối gợi cho nghĩ đến sự vất vả, gian truân của người mẹ khó có gì so sánhnổi Càng cảm nhận ssau sắc nổi vất vả của nguopwif mẹ để làm ra hạt gạo ta canghf thêm yêu thương mẹ biết bao nhiêu !
25/ Kết thúc bài thơ Tiếng vọng, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều viết:
Đêm đêm tôi vừa chợp mắt
Cánh cửa lại rung lên tiếng đập cánh
Những quả trứng lại lăn vào giấc ngủ
Tiếng lăn như đá lở trên ngàn.
Đoạn thơ cho thấy những hình ảnh nào đã để lại ấn tượng sâu sắc trong tâm trí tác giả ?
Vì sao như vậy?
Gợi ý: Đoạn thơ cho thấy những hình ảnh đã để lại ấn tượng sâu sắc trong tâm trí tác giả:
tiếng đập cánh của con chim sẻ nhỏ như cầu mong sự giúp đỡ trong đêm cơn bão về gần sáng: những quả trứng trong tổ không có chim mẹ ấp ủ sẽ mãi mãi không nở thành chim non được Những hình ảnh đó đã làm nên tiếng vọng “khủng khiếp” trong giấc ngủ và trở thành nỗi băn khoăn, day dứt khôn nguôi trong tâm hồn tác giả
ĐẠI TỪ, QUAN HỆ TỪ
1/ Xác định chức năng ngữ pháp của đại từ tôi trong từng câu dưới đây:
a/ Tôi đang học bài thì Nam đến
b/ Người được nhà trường biểu dương là tôi
Trang 5c/ Cả nhà rất yêu quý tôi.
d/ Anh chị tôi đều học giỏi
e/ Trong tôi một cảm xúc khó tả bỗng trào dâng
g/ Đơn vị đi qua tôi ngoái đầu nhìn lại
Mưa đầy trời nhưng lòng tôi ấm mãi
h/ Đây là quyển sách của tôi
i/ Người về đích sớm nhất trong cuộc thi chạy việt dã hôm ấy là tôi
2/ Tìm những đại từ được dùng trong các câu ca dao, câu thơ sau:
Nguồn bao nhiêu nước nghĩa tình bấy nhiêu
3/ Tìm đại từ trong đoạn hội thoại sau, nói rõ từng đại từ thay thế cho từ ngữ nào:
Trong giờ ra chơi, Nam hỏi Bắc:
- Bắc ơi, bạn được mấy điểm môn Tiếng Anh?
- Tớ được mười, còn cậu được mấy điểm? Bắc nói
- Tớ cũng thế
4/ Tìm đại từ xưng hô trong đoạn trích sau, nói rõ từng đại từ thay thế cho từ ngữ nào:
Khi gấu đã đi khuất, anh kia từ trên cây tụt xuống và cười:
- Thế nào, gấu rỉ tai cậu điều gì thế?
- À, nó bảo với tớ rằng những người xấu là những kẻ chạy bỏ bạn trong lúc hiểm nghèo
5/ Tìm những đại từ xưng hô và nhận xét thái độ, tình cảm của nhân vật khi dùng mỗi đại từ trong đoạn thơ sau:
Má hét lớn: “Tụi bay đồ chó!
Cướp nước tao, cắt cổ dân tao!
Tao già không sức cầm dao
Giết bay đã có con tao trăm vùng !”
6/ Tìm quan hệ từ, cặp quan hệ từ trong các câu sau và nêu rõ tác dụng của chúng:
Hằng ngày, bằng tinh thần và ý chí vươn lên, dưới trời nắng gay gắt hay trong tuyết rơi, hàng triệu trẻ em trên thế giới cùng đi học Nếu phong trào học tập ấy bị ngừng lại thì nhân loại sẽ chìm đắm trong cảnh ngu dốt, trong sự dã man
7/ Tìm quan hệ từ thích hợp để điền vào chỗ trống: với, hoặc, mà, của
a/ Lão thích nhà văn Đức hơn lời chào của người Đức chăng?
b/ Sao ngài lại nói thế? Si-le là nhà văn quốc tế chứ! Ông già điềm đạm trả lời
Trang 6c/ Chẳng lẽ Si-le không viết gì cho chúng tôi hay sao?
d/ Có chứ Si-le đã dành cho các ngài vở Những tên cướp
9/ Tìm quan hệ từ trong các câu sau và nêu tác dụng của chúng:
a/ Sẻ cầm nắm hạt kê chích đưa và ngượng nghịu nói với bạn
b/ Bố tôi làm việc ở nhà máy giày da An Phú còn mẹ tôi làm việc ở bệnh viện Nguyễn Trãi.c/ Đêm đã khuya lắm rồi, cả nhà đã đi ngủ từ lâu nhưng bạn Hoàng vẫn ngồi học
d/ Tiếng kẻng của hợp tác xã vang lên, các xã viên ra đồng làm việc
e/ Bố em hôm nay về nhà muộn vì công tác đột xuất
10/ Tìm cặp quan hệ từ ở mỗi câu sau và cho biết chúng biểu thị quan hệ gì giữa các bộ phận của câu
a/ Bạn Hà chẳng những học giỏi mà bạn ấy còn tích cực công tác xã hội
b/ Vì bạn Vương không chịu khó học nên cuối năm ấy bạn phải thi lại
c/ Tuy chúng ta đã tận tình giúp đỡ Khôi nhưng bạn ấy vẫn chẳng tiến bộ được mấy tí
d/ nếu trời mưa thì ngày mai chúng ta không đi cắm trại
11/ Điền quan hệ từ thích hợp vào từng chỗ trống trong các câu sau:
a/ Voi ơi, ta không nỡ giết voi…… voi với ta không có thù hận gì
b/ Anh lấy vàng bỏ đầy túi…… chim lại mang anh về
c/ Ngày mai bạn Dũng trực……bạn Nam trực
d/ …… ai đạt thành tích tốt………người ấy sẽ được thưởng
e/ …… Hương chưa được kết nạp Đội………bạn học còn yếu
12/ Xác định ý nghĩa của các quan hệ từ được dùng trong những câu sau:
a/ Hễ Minh Trung múa thì Minh Hiển đánh đàn và Minh Long hát
b/ Nếu Minh Trung múa thì Minh Hiển đánh đàn và Minh Long hát
c/ Vì Minh Trung múa nên Minh Hiển đánh đàn và Minh Long hát
d/ Hễ Minh Trung còn múa thì Minh Hiển còn đánh đàn và Minh Long còn hát
e/ Do Minh Trung múa nên Minh Hiển đánh đàn và Minh Long hát
13/ Những từ in đậm trong các câu sau là danh từ hay đại từ làm chủ ngữ?
a/ ….mẹ tôi gọi tôi đến bên buộc vào mười đầu ngón tay tôi mười miếng lá.
b/ Ngày mai, mẹ sẽ hóa phép cho bàn tay của con đẹp hẳn lên.
c/ Tôi mỉm cười trong đêm.
d/ Hương rượu trong đêm thật thơm và ngọt.
e/ Nụ cười thật hiền dịu.
g/ Tôi cũng là đứa thích ăn rượu nếp.
14/ Tìm quan hệ từ và cặp quan hệ từ (nếu……thì……, với, và, hoặc, mà, của, hay) thích hợpvới mỗi chỗ trống trong từng câu dưới đây:
a/ Bố muốn con đến trường ……….lòng hăng say……… niềm phấn khởi
b/ Con hãy nghĩ đến các em nhỏ bị câm ……….điếc ………vẫn thích đi học
c/ Những học sinh ấy hối hả bước trên con đường ở nông thôn, trên những phố dài …………các thị trấn đông đúc, dưới trời năng gắt……… trong tuyết rơi
d/ …………phogn trào học tập ấy bị ngừng lại ………loài người sẽ chìm đắm trong cảnh ngu dốt, trong sự dã man
15/ Tìm và nêu tác dụng của quan hệ từ trong cặp câu sau:
a/ - Nam về nhà và không ai hỏi han gì
- Nam về nhà mà không ai hỏi han gì
b/ - Tôi khuyên Nam và nó không nghe
Trang 7- Tôi khuyên Nam mà nó không nghe.
16/ Hãy thay quan hệ từ trong từng câu bằng quan hệ từ khác để có câu đúng:
a/ Cây bị đổ nên gió thổi mạnh
b/ Trời mưa và đường trơn
c/ Bố em sẽ thưởng cho em một hộp màu vẽ vì em học giỏi
d/ Tuy nhà xa nhưng bạn Nam thường đi học muộn
17/ Tìm từ không cùng nhóm và đặt tên cho từng nhóm:
a/ mẹ, cha, con cái, chú, dì, ông, ông nội, ông ngoại, bà, bà nội, bà ngoại, cụ, thím, mợ, cô, côgiáo, bác, cậu, anh cả, chị, em, em út, cháu, chắt, anh rể, chị dâu, anh em họ,…
b/ giáo viên, thầy giáo, cô giáo, hiệu trưởng, học sinh, bạn bè, bạn thân, lớp trưởng, anh chị lớp trên, anh em họ, các em lớp dưới, bác bảo vệ,…
c/ nông dân, dân cày, ngư dân, công nhân, họa sĩ, kĩ sư, giáo viên, thủy thủ, hải quân, phi công, tiếp viên hàng không, thợ lặn, thợ dệt, thợ điện, thợ may, thợ cơ khí, thợ thủ công, bộ đội, công an, nhà khoa học, học sinh, bạn bè, sinh viên, nhà buôn, nghệ sĩ,…
d/ Thái, Mường, Dao, Kinh, Tauyf, Nùng, Hmông, Khơ-mú, Giáy, Ba-na, Ê-đê, Gia-rai, cây Kơ-nia, Xơ-đăng, Tà-ôi , Chăm, Khơ-me,…
18/ Tìm từ thích hợp trong các từ sau để điền vào chỗ trống:
Vàng hoe, vàng ệch, vàng khè, vàng ối, vàng rộm, vàng xuộm
a/ Tờ giấy cũ ……… b/ Nước da ……….c/ Lúa chín………d/ Vườn cam chín……….e/ Nòng kén tằm……….g/ Nắng sớm………19/
CÂU GHÉP
1/ Phân các câu dưới đây thanh hai loại: câu đơn và câu ghép
a/ Trên các trảng rộng và chung quanh những lùm bụi thấp mọc theo các lạch nước, ta có thể nghe tiếng vù vù bất tận của hang nghìn loại côn trùng có cánh không ngớt bay đi bay lại trênnhững bong hoa nhiệt đới sặc sỡ
b/ Một vài giọt mưa loáng thoán rơi trên chiếc khăn quàng đỏ và mái tóc xõa ngang vai của Thủy ; những sợi cỏ đẫm nước lùa vào dép Thủy làm bàn chân nhỏ bé của em ướt lạnh
c/ Cây chuối cũng ngủ, tàu lá lặng đi như thiếp vào trong nắng
d/ Trong im ắng, hương vườn thơm thoảng bắt đầu rón rén bước ra và tung tăng trong ngọn gió nhẹ, nhảy trên cỏ, trườn theo những than cành
2/ Vạch ranh giới giữa các vế câu trong từng câu ghép ở bài tập 1 Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong từng vế câu
3/ Trong Thư gửi các học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam độc lập (1945), Bác Hồ đã viết:
Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phầnlớn ở công học tập của các em
Lời dạy của Bác Hồ kính yêu đã giúp em hiểu được trách nhiệm của người học sinh đốivới việc học tập như thế nào?
4/ Tìm quan hệ từ, cặp quan hệ từ trong các câu sau và nêu rõ tác dụng của chúng:
Hằng ngày, bằng tinh thần và ý chí vươn lên, dưới trời nắng gắt hay trong tuyết rơi, hang triệu trẻ em trên thế giới cùng đi học Nếu phong trào học tập ấy bị ngừng lại thì nhân loại sẽ chìm đắm trong cảnh ngu dốt, trong sự dã man
5/ Tìm cặp quan hệ từ thích hợp để điền vào chỗ trống:
Trang 8a/ ……… trời mưa ……….chúng em sẽ nghỉ lao động.
b/ …………cha mẹ quan tâm dạy dỗ ……….em bé này rất ngoan
c/ …………nó ốm …………nó vẫn đi học
d/ …………Nam hát rất hay …………Nam vẽ cũng giỏi
6/ Hãy thay quan hệ từ trong từng câu dưới đây bằng quan hệ từ khác để có câu đúng:
a/ Nếu Rùa biết mình chậm chạp nên nó cố gắng chạy thật nhanh
b/ Tuy Thỏ cắm cổ chạy miết nên nó vẫn không đuổi kịp Rùa
c/ Vì Thỏ chủ quan, coi thường người khác nhưng Thỏ đã thua Rùa
d/ Câu chuyện này không chỉ hấp dẫn, thú vị nên nó còn có ý nghĩa giáo dục rất sâu sắc.7/ Các vế câu trong từng câu ghép dưới đây được nối với nhau bằng cách nào (dung từ có tác dụng nối hay dung dấu câu để nối trực tiếp)
a/ Mùa thu, gió thổi mây về phái cửa song, mặt nước phía dưới cầu Tràng Tiền đen sẫm lại.b/ Đêm đã rất khuya nhưng mẹ em vẫn cặm cụi ngồi soạn bài
c/ Em ngủ và chị cũng thiu thiu ngủ
d/ Mưa rào rào trên sân gạch ; mưa đồm độp trên phên nứa, đập bùng bùng vào tàu lá chuối.8/ Dựa vào số lượng vế câu của từng câu trong các đoạn sau để xét xem chúng là câu đơn haycâu ghép:
a/ Trời trở rét Vòm trời thấp hẳn xuống, mây xám như chì Gió bấc rít từng hồi dài Mấy chú gà con rúc rích dưới bụng mẹ, mấy chú vịt con kêu rối rít
b/ Miền Nam nước ta có nhiều dừa Dừa mọc ven sông, dừa men bờ ruộng, dừa leo sường đồi
c/ Những cây sấu đứng đường của Hà Nội mà bắt đầu lộp độp rụng xuống những trái sấu chín cây thì trên vỉa hè Hà Nội cũng bắt đầu hiện ra cái hình ảnh người gánh cốm đi bán rong Trái với thói thường của hàng rong, gánh cốm cứ êm ả mà đi, người bán cốm không cất tiếng rao hàng
9/ Chỉ ra những câu ghép trong những câu sau:
Sáng tinh mơ, trời còn mờ tối, mặt sông đã lấp lánh, rạng ngời Ngoài vườn, tiếng chimrâm ran
Hôm ấy, ba anh em dò dẫm ra vườn, Ngọc dẫn đầu, cô bé nhất nhưng mắt tinh như mắtmèo, còn hai cậu con trai đã cận thị lại quên không mang theo kính nên phải lần theo sau Thường các buổi sáng, lũ chim con ra ràng theo chim bố mẹ ra đầu cành tập bay Chúng chậpchoạng đập cánh và bay bị rơi xuống đất Ngọc tinh mắt thấy ngay, cô bé vồ được con nào thìgiáo cho các anh giữu trong lòng bàn tay
10/ Ghép từng vế câu bên trái với một vế câu ở bên phải và đặt vào giữa chúng một dấu câu
làng quê bắt đầu vào mùa gặt hái.
đàn hải âu chao lượn nhẹ nhàng.
ánh nắng càng thêm gay gắt.
Trang 911/ Chọn trong các từ và, rồi, còn, nhưng, hoặc hay những từ thích hợp để điền vào chỗ trốngtrong các câu sau:
a/ Một làn gió nhẹ thoáng qua… tóc Lan vương vào má
b/ Người em chăm chỉ, hiền lành… người anh tham lam, lười biếng
c/ Vườn cây đâm chồi, nảy lộc… vườn cây ra hoa
d/ Hàng tuần, tôi về nhà … mẹ tôi lên thăm tôi
12/ Nêu các cặp quan hệ từ trong các câu ghép sau và chỉ rõ ý nghĩa của chúng:
a/ Vì bão to nên các cây lớn đổ hết
b/ Nếu bão to thì các cây lớn đổ hết
c/ Tuy bão to nhưng các cây lớn không bị đổ
13/ Chữa lại mỗi câu sau bằng 2 cách khác nhau:
a/ Vì bão to nên cây không bị đổ
b/ Nếu xe hỏng nhưng em vẫn đến lớp đúng giờ
c/ Vì sóng to nên thuyền không bị đắm
d/ Tuy Minh đau chân nhưng bạn phải nghỉ học
e/ Vì thời tiết xấu nên cuộc tham quan của lớp phải hoãn lại
g/ Tuy nhà rất gần trường nhưng bạn Oanh không bao giờ đến lớp muộn
h/ Vì mẹ ốm nên mẹ đã làm việc quá sức
14/ Thêm một vế câu vào chỗ trống để tạo thành câu ghép (dùng dấu câu hoặc quan hệ từ thích hợp để ngăn cách các vế câu)
15/ Tìm bộ phận chính trong từng vế câu của mỗi câu ghép dưới đây:
a/ Trưa, nước biển xanh lơ và khi chiều tà, biển đổi sang màu xanh lục
b/ Những ngày chợ phiên, dì tôi lại mua cho vài cái bánh rợm; đêm nằm với chú, chú gác chân lên tôi mà lảy kiều, ngâm thơ
c/ Ở giữa hồ, nổi lên một hòn đảo nhỏ, mấy chú cá đớp nước tom tóp
d/ Buổi sớm, sương phủ trắng bản làng, mấy anh thanh niên vác cuốc đi nương
e/ Tuy nhà nghèo nhưng Lan học rất giỏi
g/ Nếu chú ta không nghe thì lão nói cho mà nghe
h/ Một hôm, vì người chủ quán không muốn cho Đan-tê mượn một cuốn sách nên Đan-tê phải đứng ngay tại quày để đọc Mặc dù người ra kẻ vào ồn ào nhưng Đan-tê vẫn đọc được hết cuốn sách
i/ Vì những điều mong ước của nó đã thực hiện được nên nó rất vui
16/ Ghép từng ô ở cột bên trái với một ô ở cột bên phải để tạo thành câu ghép thích hợp:
Trang 1017/ Các câu sau sai vì không có sự tương hợp giữa các vế câu, em hãy chữa lại cho đúng:a/ Nếu mưa to thì em học bài tốt.
b/ Tuy nhà xa nhưng Lan đến lớp muộn
c/ Trời mưa mà đường trơn
d/ Mẹ em năm nay đã 30 tuổi nhưng trông mẹ già trước tuổi
18/ a/ Phân biệt sự khác nhau về nghĩa giữa 2 câu:
- Nếu xe không hỏng thì tôi sẽ đến lớp đúng giờ
- Nếu xe không hỏng thì tôi đã đến lớp đúng giờ
b/ Từ “nếu” trong câu nào có thể thay thế bằng từ “giá mà”?
19/ Chữa lại các câu sai sau bằng cách thay từ chỉ quan hệ hoặc sửa đổi vế câu:
a/ Vì những điều mong ước của nó không thực hiện được nên nó rất vui
b/ Dù hoa gạo đẹp nhưng cây gạo gọi đến rất nhiều chim
c/ Vì người rất yếu nên mẹ tôi lúc nào cũng thức khuya dậy sớm
d/ Vì cuộc sống con nhiều khó khăn nhưng gia đình họ rất hạnh phúc
20/ Chuyển từng cặp câu sau đây thành một câu ghép Đặt giữa các vế câu các dấu hoặc từ chỉ quan hệ thích hợp:
- Hoa mai cũng có năm cánh như hoa đào Cánh hoa mai to hơn cánh hoa đào một chút
- Tôi dỗ mãi Em tôi vẫn không nín
- Bà tôi không còn khỏe nữa Bà vẫn chăm sóc chúng tôi hàng ngày
- Mùa nắng, đất nẻ chân chim Nền nhà cũng rạn nứt
- Trăng lên Mặt nước lấp lánh sáng
21/ Từng câu dưới đây là câu đơn hay câu ghép, vì sao?
Cây gạo chấm dứt những ngày tưng bừng, ồn ã, lại trở về với dáng vẻ xanh mát, trầm tư; cây đứng im, cao lớn, hiền lành, làm tiêu cho những con đò cập bến và cho những đứa con
về thăm quê mẹ
Ngàn vạn lá gạo reo lên, múa lên Chúng chào anh em của chúng lên đường: từng loạt, từng loạt một, nhưng bông gạo bay tung vào trong gió, trắng xóa như tuyết mịn, tới tấp bay đikhắp hướng
22/ Gạch dưới từng vế câu và đóng khung các từ, dấu câu chỉ quan hệ trong các câu ghép sau:a/ Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước
b/ Ngoài bờ ruộng đã có bước chân người đi, tiếng nói chuyện rì rầm, tiếng gọi nhua í ới
Vì bà tôi kể chuyện rất hay
Vì tôi học giỏi
Bà tôi tuy ở xa
Đêm ấy, bà giữ tôi ở lại
Từ đó, hễ tết đến
Trời năm ấy ít lạnh
những chuyện gì trong gia đình tôi bà đều biết rõ.
là tôi lại nhớ đến bà tôi, nhớ đến câu chuyện bà kể.
Nên hễ có dịp ở cạnh bà là tôi lại đòi bà kểchuyện.
Nên mẹ tôi thường cho tôi được về ăn tết với bà.
nên tiết xuân đến sớm.
để tôi xem luộc bánh chưng.
Trang 11c/ Một mặt, họ mướn nhiều trạng sư cãi cho bạn; mặt khác, họ tổ chức những cuộc biểu tình phản đối trong cả nước.
d/ Nhân dân coi tôi như người làng và cũng có người yêu tôi tha thiết, nhưng sao sức quyến
rũ, nhớ thương vẫn không mãnh liệt day dứt bằng mảnh đất cọc cằn này
e/ Hô xê nhanh nhẹn tránh kịp và nhanh như chớp, anh túm lấy nó, quẳng xuống nước.g/ Mặt ông phương phi, hồng hào, trán rộng, tóc bạc trắng, xõa xuống vai
23/ Sửa lại các câu sau cho đúng:
a/ Giá như xe không hỏng dọc đường thì tôi sẽ đến lớp đúng giờ
b/ Vì người rất yếu nên tôi lúc nào cũng thức khuya học bài, làm bài
c/ Dù cuộc sống còn gặp nhiều khó khăn thì gia đình anh rất hạnh phúc
24/ Trong các câu sau, câu nào là câu ghép, câu nào là câu đơn?
a/ Mặt biển sang trong và dịu êm
b/ Mặt trời lên và mặt biển sang lấp lánh
c/ Sóng nhè nhẹ liếm lên bãi cát, bọt tung trắng xóa
1/ Ghép các tiếng sau vào trước hoặc sau tiếng phúc để tạo nên các từ ghép: lợi, đức, vô, hạnh, hậu, lộc, làm, chúc, hồng
2/ Tìm lời giải ở cột B với từ thích hợp ở cột A:
3/ Đặt câu với mỗi từ sau: hạnh phúc, phúc hậu
4/ Tìm từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống để hoàn chỉnh các câu tục ngữ sau:
5/ Đặt câu với thành ngữ, tục ngữ sau:
Lá lành đùm lá rách; Một nắng hai sương; Thức khuya dậy sớm
6/ Tìm từ thích hợp trong các từ sau để điền vào chỗ trống: vàng hoe, vàng ệch, vàng khè, vàng ối, vàng rộm, vàng xuộm
a/ Tờ giấy cũ b/ Nước da
c/ Lúa chín d/ Vườn cam chín
c/ Điều tốt lành để lại cho con cháu.
d/ Gia đình yên ấm, tiền của dồi dào.
Trang 12e/ Nong kén tằm g/ Nắng sớm
7/ Đọc đoàn trích sau, rồi thực hiện yêu càu nêu bên dưới:
Cô mùa xuân xinh tươi đang lướt nhẹ trên cánh đồng Đó là một cô gái dịu dàng, tươi tắn, ăn mặc y như cô Tấm trong đêm hội thử hài thuở nào Cô mặc yếm thắm, một bộ áo mớ
ba màu hoàng yến, chiếc quần màu nhiễu điều, thắt lưng màu hoa hiên Tay cô ngoắc một chiếc lẵng đầymàu sắc rực rỡ Cô lướt đi trên cánh đồng, người nhẽ bỗng, nghiêng nghiêng
về phía trước
a/ Tìm động từ, tính từ trong đoạn trích trên
b/ Tìm từ đồng nghĩa với mỗi từ sau: xinh tươi, dịu dàng, rực rỡ
c/ Tìm chủ ngữ, vị ngữ trong hai câu sau:
- Cô Mùa Xuân xinh tươi đang lướt nhẹ trên cánh đồng
- Tay cô ngoắc một chiếc lẵng đầy màu sắc rực rỡ
d/ Tìm các từ cùng kiểu cấu tạo với từ ăn mặc Trọng tâm nghĩa của các từ này nằm ở tiếng nào?
e/ Hình ảnh “Cô Mùa Xuân xinh tươi” là hình ảnh so sánh hay nhân hóa
8/ Tìm lời giải nghĩa ở cột B với từ thích hợp ở cột A:
9/ Tìm những từ trong đó tiếng công có nghĩa là “thuộc về nhà nước chung cho mọi người” trong các từ dưới đây:
Công chúng, công viên, công an, công cộng, công nghiệp, công nghệ, công quỹ, công
sở, công ty, dân công, gia công, lao công
10/ Tìm những từ trong đó có tiếng công có nghĩa là “không thiên vị” trong các từ dưới đây:
Công nhân, công cụ, công tác, công bằng, bất công, công lí, công minh, công nông, công phu, công trình, công tâm, công trường
11/ Xác định nghĩa của từ công trong từng câu dưới đây:
a/ Kẻ góp của, nhười góp công
b/ Một công đôi việc
c/ Của một đồng, công một nén
d/ Có công mài sắt có ngày nên kim
12/ Xếp những từ có tiếng công cho dưới đây vào từng cột thích hợp trong bảng:
Công nhân, gia công, thủ công, công thương, bãi công, đình công
13/ Trong bài Tiếng hát mùa gặt, nhà thơ Nguyễn Duy có viết:
“Gió nâng tiếng hát chói chang
Long lanh lưỡi hái liếm ngang chân trời.”
Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì nổi bật ở hai câu thơ trên? Nhờ biện pháp nghệ thuật nổi bật đó, em cảm nhận được nội dung, ý nghĩa gì đẹp đẽ?