Trong quá trình huấn luyện, để bò hiểu được ý chủ, lúc nào chạy nhanh lúc nào chạy chậm, khi nào thì vọt nhanh, lúc nào đạp bừa đôi trước, cách bám đường đua và nghệ thuật chặt cua nhưng[r]
Trang 1Lễ hội đua bò Bảy Núi - An Giang
NTO - Đua bò là môn thể thao cổ truyền mang đậm nét văn hóa của đồng bào dân tộc Khmer Nam bộ dịp lễ Dolta hằng năm, đồng thời tạo sự đoàn kết, gắn bó giữa các dân tộc đang sinh sống nơi vùng Thất Sơn hùng vĩ Lễ hội đua bò đã có
từ lâu trong cộng đồng người dân tộc Khmer, được tổ chức vào dịp lễ Dolta - lễ hội truyền thống của dân tộc Khmer, để cầu phước cho linh hồn tổ tiên và người thân đã khuất Từ năm 1992, mỗi dịp lễ Dolta đều có lễ hội đua bò, nhằm vào các ngày từ 29/8 đến 1/9 âm lịch
Đua bò có từ thuở xa xưa, khi vào mùa vụ, bà con trong phum, sóc thường đến cày ruộng cho chùa và đổi công giúp nhau Các đôi bò kéo bừa được chủ nhân rủ nhau đua trên nền ruộng Hay khi bò kéo lúa về nhà, các chủ bò cũng rủ nhau đua Trước đây, mỗi cuộc đua bò thường được sư cả của ngôi chùa trong vùng đứng ra tổ chức Đôi bò thắng được vinh quang đeo dây cà tha, vòng lục lạc
Lễ hội đua bò truyền thống tại vùng Bảy Núi, tỉnh An Giang trong những năm gần đây đã thực sự trở thành sinh hoạt thể thao - văn hóa ngày càng phát triển ở vùng này
Trang 2Mỗi năm một lần, vào lễ Dolta của người Khmer những người nông dân lũ lượt đổ về đấu trường với tinh thần thể thao, lòng ham muốn chiến thắng chẳng hề thua kém bất cứ cuộc thi tài nào Còn tiếng hò reo vang dậy trời đất bằng tiếng Khmer lẫn tiếng Việt là minh chứng sự cuồng nhiệt của những khán giả chân đất
Trường đua thông thường là một thửa ruộng, người xem bao quanh bốn phía như ở sân bóng đá Đường đua dài 120m, còn lại hai đầu 40m là khoảng cách an toàn cho bò xuất phát và dừng lại tại điểm đích Cặp bên là thửa ruộng nhỏ, là nơi bò chuẩn bị trước khi vào đua Người cầm vàm điều khiển đôi bò đua gọi là “tài xế” (cách gọi của đồng bào Khmer Nam bộ gọi người điều khiển bò đua) Đôi bò phải kéo theo chiếc bừa cây và người tài xế đứng trên đó điều khiển Đua từng cặp 2 đôi, đôi trước đôi sau tùy theo thỏa thuận hoặc bốc thăm Với những chiếc lục lạc vàng ánh, chiếc ách sơn phết đẹp mắt, cặp sừng nhỏ nhắn khoác áo bông sặc sỡ, các đôi bò được bắt cặp chờ vào vòng đua Sau hai vòng hô làm nóng, tới điểm phất cờ là cặp bò đua (con trước, con sau chứ không chạy song song) bước vào vòng thả Đoạn thả quyết định phân thắng bại chừng hơn 100m, nếu đôi trước bị đôi sau đạp lên bừa hay qua mặt là đôi sau thắng Cuộc đua cứ vậy, hết đôi này đến đôi khác, đạp tung nước, đuổi nhau trong màn mưa, trong tiếng reo hò cổ vũ cuồng nhiệt của khán giả
Trang 3Theo những người sành điệu, hấp dẫn nhất của đua bò chính là ở vòng hô Tuy các đôi bò chạy chậm, nhưng đó là lúc thể hiện tài năng của người điều khiển đôi bò “Tài xế” nào “cứng cựa” điều khiển cho đôi bò của mình làm đôi bò đối thủ hoảng loạn chạy “tạt” ra ngoài vòng đua sẽ đoạt vé vào vòng trong Cứ vậy, từ hơn 40 đôi, loại dần còn 4 đôi vào tranh nhất, nhì, ba, tư
Trong quá trình huấn luyện, để bò hiểu được ý chủ, lúc nào chạy nhanh lúc nào chạy chậm, khi nào thì vọt nhanh, lúc nào đạp bừa đôi trước, cách bám đường đua và nghệ thuật chặt cua nhưng vẫn giữ tốc độ, không chạy ra ngoài vòng đua là tài điều khiển và bí quyết riêng của từng “tài xế”
Trang 4Trước lễ hội một tháng, đôi bò đua được chăm sóc với một chế độ dinh dưỡng đặc biệt: tắm rửa, lau khô mình bằng những chiếc khăn bông mềm mại, uống nước dừa tươi, cho bò ăn cháo, uống hột gà nhằm đảm bảo sức dẻo dai trong suốt những chặng đua
Từ năm 1992 chính quyền huyện Tịnh Biên và Tri Tôn (An Giang) phối hợp luân phiên tổ chức và có sự trợ giúp của ngành thể dục - thể thao, ngành văn hóa, xây dựng thành văn bản điều lệ cuộc đua Theo đó, mỗi lượt đua có hai đôi bò tham dự, trọng tài cho bốc thăm xem đôi nào đi trước, đôi nào đi sau Các đấu thủ phải thực hiện hai vòng, vòng một gọi là vòng hô: vòng này các đôi bò chạy đều quanh đường đua, nếu chạy ra ngoài bị coi là thua cuộc Vòng hai là vòng thả, đây là vòng hấp dẫn nhất đặc biệt là đoạn 100m về đích
Trang 5Về với lễ đua bò, bạn không những được chứng kiến một môn thể thao độc đáo, hấp dẫn mà còn có dịp thưởng ngoạn cảnh đẹp Bảy Núi nổi lên giữa một vùng đồng bằng với những cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay, đến lễ đền thờ Bà Chúa Xứ linh thiêng, viếng thăm những ngôi chùa Khmer xinh đẹp
Thông tin địa danh:
Địa chỉ: An Giang
(NTO.vn tổng hợp)