Trong suốt quá trình hoạt động và lãnh đạo cách mạng nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng vấn đề dân tộc và chính Người cũng đã nêu một tấm gương sáng về đoàn kết, giúp đỡ đồng b[r]
Trang 1“Bác Hồ với dân tộc thiểu số, các dân tộc
thiểu số đối với Bác Hồ kính yêu”
Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ thiên tài, suốt đời phấn đấu vì nền độc lập, tự do của đất nước, vì sự ấm no, hạnh phúc của nhân dân, Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến đời sống của mọi người dân
Nói đến Bác Hồ - Nhớ về Bác Hồ là chúng ta liên tưởng ngay đến hình ảnh: “Nhớ
Ông Cụ mắt sáng ngời/ Áo nâu túi vải đẹp tươi lạ thường/ Nhớ Người những sáng tinh sương/ Ung dung yên ngựa trên đường suối reo/ Nhớ chân Người bước lên đèo/ Người đi rừng núi trông theo bóng Người/” Vâng! Trong suốt
quá trình hoạt động và lãnh đạo cách mạng nước ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng vấn đề dân tộc và chính Người cũng đã nêu một tấm gương sáng về đoàn kết, giúp đỡ đồng bào các dân tộc thiểu số, từ đó Người đã được đồng bào coi như chính người của bản, làng mình
Bằng kinh nghiệm thực tiễn phong phú và sự hiểu biết sâu sắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn sử dụng những ngôn từ mộc mạc, đơn giản, cụ thể, dễ hiểu, dễ nhớ để tuyên truyền Trên số 123 báo Việt Nam Độc lập ra ngày 21 tháng 4 năm 1942, Bác có vẽ ba bức tranh miêu tả một người nhắc không nỗi một hòn đá to, nhưng nhiều người cùng chung tay đoàn kết thì nhắc bổng lên được Bác còn viết kèm theo mấy câu chú thích: “Hòn đá to/ Hòn đá nặng/ Chỉ một người, nhắc không đặng/ Hòn đá nặng/ Hòn đá bền/ Chỉ ít người, nhắc không lên/ Hòn đá to/ Hòn đá nặng/ Nhiều người nhắc, nhắc lên đặng.”Trong suy nghĩ và tình cảm của mình, Người luôn coi 54 dân tộc sinh sống trên đất nước Việt Nam đều là anh em một nhà, là thành viên không thể chia cắt của đại gia đình dân tộc Việt Nam
Với tư tưởng nhất quán: Đất nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kiên trì xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc trên cơ sở bình đẳng, xóa bỏ thành kiến dân tộc, chăm lo mọi mặt để miền núi tiến kịp miền xuôi Bất kỳ ở đâu và trong thời điểm nào, Người cũng quan tâm, kêu gọi sự đoàn kết giữa các dân tộc, giữa dân tộc Kinh với các dân tộc thiểu số, giữa các dân tộc thiểu số với nhau để thực hiện khát vọng giành độc lập tự do cho Tổ quốc, hạnh phúc cho nhân dân Tháng 7 năm 1943, Bác đã chỉ thị cho Liên Tỉnh ủy Cao Bằng
Trường Tiểu học Đinh Bộ Lĩnh GV: LÊ THỊ HẢO – Tổ 2
Trang 2– Bắc Cạn tổ chức hội nghị “Liên hiệp các dân tộc” tại khu căn cứ kháng chiến,
gồm đại biểu các dân tộc: Tày, Nùng, Mông, Kinh ; hội nghị này được coi là bước chuẩn bị tiến tới Đại hội các dân tộc thiểu số lần thứ nhất.Ngay sau Cách mạng tháng Tám thành công, trong điều kiện muôn vàn khó khăn thử thách, vừa phải cùng một lúc chống lại nạn đói, nạn dốt và chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài, nhưng với quan điểm nhất quán “đoàn kết thì sống, chia rẽ thì chết”, ngày 3/12/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh dành thời gian đến dự và phát biểu tại Đại hội lần thứ nhất các dân tộc thiểu số Mở đầu lời phát biểu, Bác khẳng định: “Nhờ sức đoàn kết trong đấu tranh của tất cả các dân tộc, nước Việt Nam ngày nay được độc lập, các dân tộc thiểu số được bình đẳng cùng dân tộc Việt Nam, tất cả đều như anh chị em trong một nhà, không có sự phân chia nòi giống, tiếng nói gì nữa” Đây
là lần đầu tiên trên 100 đại biểu, thay mặt cho đồng bào các dân tộc thiểu số đã hội
tụ trong một nhà, tay bắt mặt mừng thật là thân ái Bác căn dặn: “Hôm nay là một ngày rất vẻ vang cho nước Việt Nam, là một đại hội xưa nay chưa từng có, một cuộc thân thiện làm cho cả nước vui mừng ; trước kia, các dân tộc để giành độc lập phải đoàn kết, bây giờ để giữ lấy nền độc lập càng cần đoàn kết hơn nữa”
Với Bác, tất cả những tình cảm, việc làm đối với đồng bào dân tộc thiểu số là những gì rất cụ thể Trong một cuộc nói chuyện với đoàn đại biểu các dân tộc ít người ở phía bắc sau ngày giành được chính quyền, Bác nói: "Trước khi nước ta được độc lập, các đồng bào trên đó ai nấy đã biết nhiệt tâm yêu nước, yêu nòi, đã gắng sức giúp anh em Việt Minh Tất cả già trẻ, đàn ông, đàn bà ai cũng tham gia cách mạng hoặc ra mặt trận giết giặc, hoặc ở đàng sau giồng giọt ngô, khoai, giúp cho quân lính mình Bây giờ, nước ta được độc lập, tôi thay mặt đồng bào Kinh cảm ơn anh chị em " Trên báo Cứu quốc số 192, ngày 20-3-1946, Người có bài gửi đồng bào các tỉnh miền núi phía bắc Trong bài viết của mình, Người thể hiện tấm lòng biết ơn của mình đối với đồng bào trong những năm tháng Người vừa về nước hoạt động cách mạng: "Tôi luôn luôn nhớ đến lòng yêu mến và sự giúp đỡ của các đồng bào trong những ngày tháng tôi ở thượng du Tôi luôn luôn nhớ đến tình thân mật mà các đồng bào đối với tôi trong những lúc chúng ta gặp gỡ nhau những lúc tôi đau ốm, anh chị em săn sóc ân cần như ruột thịt Vì vậy, người tôi tuy có xa cách nhưng lòng tôi vẫn luôn luôn gần gũi anh em Tôi chắc rằng, cái tình thân ái ấy không bao giờ phai lạt" Năm 1947, có ba cụ lão du kích Cao Bằng hăng hái xung phong cùng nhân dân giết giặc, Bác liền có thơ tặng:
"Tuổi cao chí khí càng cao/ Múa gươm giết giặc ào ào gió thu/ Sẵn sàng tiêu diệt quân thù/ Tiếng thơm Việt Bắc ngàn thu lẫy lừng" (HCM toàn tập-T.4) Nhân kỷ niệm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2-9-1947, Người có thư gửi nhân dân Việt Bắc để biểu dương, khen ngợi: "Có sự vẻ vang đó là vì toàn thể đồng bào Việt
Trang 3Bắc: Kinh, Thổ, Mán, Nùng, Mèo, v.v ai cũng yêu nước, ai cũng không chịu làm
nô lệ, ai cũng đoàn kết, ai cũng hăng hái ủng hộ cách mạng”
Thư gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam tại Plâycu ngày 19/ 4/ 1946, Người vạch rõ những âm mưu thâm độc của bè lũ đế quốc, phong kiến và nêu cao tinh thần đoàn kết của đồng bào các dân tộc Người viết: “Đồng bào Kinh hay Thổ, Mường hay Mán, Gia Rai hay Ê Đê, Xê Đăng hay Ba Na và các dân tộc thiểu số khác, đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt Chúng ta sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau”, nên tất cả chúng ta phải đoàn kết chặt chẽ để “giữ gìn nước non ta, để ủng hộ Chính phủ ta” Cũng theo Người, chúng ta phải “quyết góp chung lực lượng lại để giữ vững quyền tự do, độc lập”,
dù “sông có thể cạn, núi có thể mòn, nhưng lòng đoàn kết của chúng ta không bao giờ giảm bớt” Đặc biệt, Người nhấn mạnh: “Chúng ta phải thương yêu nhau, phải kính trọng nhau, phải giúp đỡ nhau để mưu hạnh phúc chung của chúng ta và con cháu chúng ta” Để thực hiện sự đoàn kết giữa các dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh khuyên đồng bào các dân tộc phải thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau, xoá bỏ những bất đồng, mặc cảm, tôn trọng và có trách nhiệm với đất nước, với dân tộc
Trang 4Ngày 7 tháng 5 năm 1959, Bác Hồ cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhà thơ Tố Hữu, bác sĩ Phạm Ngọc Thạch đến thăm cán bộ, bộ đội, đồng bào Yên Châu tỉnh Sơn La đã có công, có thành tích trong kháng chiến, Bác ân cần dạy bảo, ngày trước do Tây áp bức, đời sống nhân dân đói khổ, nay đã có ruộng cày, muốn sung sướng hơn nữa phải phát triển kinh tế, tăng gia sản xuất, cải tiến kỹ thuật, phải làm thủy lợi giỏi để lấy nước, giữ nước để cấy được hai vụ Bác còn căn dặn: “Bác đi qua nhiều nơi thấy rừng bị phá rất nhiều, những cây gỗ to, cao chặt để đốt hay để cho nó mục nát, không khác gì đồng bào tự mình đem tiền bạc của mình bỏ xuống sông Đồng bào có nên giữ rừng, gìn giữ gỗ không? Có nên đốt bừa đi không? Phải giữ gìn cho tốt, 5 năm, 10 năm nữa, rừng là vàng, là bạc, là máy móc cả” Và cũng trong buổi nói chuyện đó có một hình ảnh rất sinh động, Bác cầm trong tay một bó que, mọi người không biết Bác định làm gì Nhìn một lượt đồng bào các dân tộc, Bác hỏi: “Hồi còn Tây, còn vua quan, đồng bào Kinh ăn hiếp đồng bào Thái, đồng bào Thái ăn hiếp đồng bào Puộc, đồng bào Xá có phải thế không? (lúc
Trang 5này có nhiều tiếng thưa: Dạ có đấy ạ!) Hồi trước như thế là vì sao? Vì Tây và vua quan muốn chia rẽ đồng bào, muốn làm cho đồng bào yếu đi Bây giờ, chúng ta, tất
cả các dân tộc Kinh, Thái, Mường, Mèo, Mán, Xá, Puộc đều là anh em ruột thịt một nhà ” Rồi Bác cầm bó que giơ cao cho mọi người cùng thấy, vừa nói vừa lấy
ra từng que một: “Đây là đồng bào Kinh, đây là Thái, đây là Mèo, là Xá, là Puộc,
là Mán, Mường bẻ từng cái có gẫy được không?” (có tiếng trả lời: Dạ được!) Bác liền nắm que lại, hỏi: “Bây giờ đoàn kết lại thế này có ai bẻ gẫy được không?” (tiếng trả lời vang lên: Không, không ạ) Bác vui vẻ, gật đầu: “Chẳng những không
ai bẻ gẫy được mà ai bẻ, chúng ta đánh vào cái đầu nó Đồng bào phải đoàn kết chặt chẽ như nắm tay này” Bác giơ nắm tay lên và thế là đồng bào các dân tộc hoan hô mãi không ngớt
Những năm tháng sống và hoạt động ở vùng đầu nguồn Pác Bó, Người đã có rất nhiều kỷ niệm với đồng bào các dân tộc nơi đây Với tình cảm của mình, Người rất chú ý đến những nếp sinh hoạt, những phong tục tập quán và đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số Trong hồi ký "Bác Hồ đến bản tôi", ông Dương Ðại Lâm
đã kể lại một câu chuyện đầy xúc động thể hiện tấm lòng và sự hiểu biết của Người với phong tục, lối sống của đồng bào các dân tộc vùng cao Chuyện rằng, có một
nữ hội viên trong tổ chức Hội cứu quốc cơ sở không may bị bệnh qua đời, gia đình
tổ chức làm ma rất chu đáo Ðược tin, Người cho gọi đồng chí Dương Ðại Lâm lên hỏi về vấn đề thăm viếng, khi đến thăm viếng thì mang gì đến giúp và các đoàn thể đến thì làm những việc gì, kể cả việc có phải đọc văn tế không ? Ông Dương Ðại Lâm trả lời rằng có, nhưng văn tế thì phải nhờ các ông tào hay chữ, mà các ông tào thì Thấy Dương Ðại Lâm ngập ngừng, Người bảo: "Thôi thế thì Ðại Lâm cứ về, chiều lên lấy" Y hẹn, Người trao cho Ðại Lâm bài văn tế mà bố cục, lời lẽ, quy
Bác Hồ nói chuyện với đồng bào, cán bộ, bộ đội tại Thuận Châu ngày 7 tháng 5 năm 1959
Trang 6cách giống như của mọi ông tào cao tay, nhưng nội dung thì rất mới, bao hàm một
ý nghĩa chính trị sâu sắc, những câu văn thống thiết làm xúc động lòng người Nghe xong bài văn tế, nhiều già bản thốt lên: "Ðúng quá, đúng quá ! Văn tế của thầy tào nào làm hay đến thế?" Có thể thấy rằng, Người đã cho chúng ta một bài học có tính thời sự sâu sắc: Với đồng bào các dân tộc thiểu số thì cần lắm những tấm lòng để đi đến tấm lòng, biết tranh thủ để tuyên truyền, vận động và giác ngộ mọi người Ðặc biệt, Người đã chỉ cho chúng ta rằng: Ðã là người cách mạng thì không được lợi dụng mê tín của quần chúng để kiếm chác Nhưng đừng nên cứng nhắc Phải biết tranh thủ để tuyên truyền, giúp người ta giác ngộ cách mạng
Có thể nói, đó chính là tấm lòng, là tình cảm trong suốt cả cuộc đời hoạt động cách mạng của mình mà Bác đã dành cho đồng bào các dân tộc thiểu số
Bác Hồ với nhân dân Pác Bó
Trang 7Bác Hồ kính yêu với đồng bào các dân tộc thiểu số Việt Nam
Đồng bào Tây Nguyên khắc ghi lời Bác dạy:
Bác Hồ chưa một lần vào Tây Nguyên, nhiều người dân Tây Nguyên chưa một lần được gặp Bác, nhưng tình cảm của Người đối với đồng bào và tấm lòng của đồng bào đối với Bác lớn không gì so sánh được
Già Ksor Jun (làng Plei Rơ Hai, phường Lê Lợi, TP.Kon Tum) treo thư Bác ở vị trí trang trọng.
Trang 8Với già A Hưu (trú tại Lei Rơ 1, phường Lê Lợi, TP Kon Tum), ra Bắc công tác, được gặp Bác Hồ năm 1946 là kỷ niệm quý giá nhất trong cuộc đời già Năm nay
đã 87 tuổi, nhưng già vẫn nhớ như in những lời của Bác, được Bác gọi bằng cái tên trìu mến “những người Việt Nam mới” Theo lời già, sở dĩ Bác Hồ gọi già và những người con Tây Nguyên khác bằng cái tên ấy là vì già và những người cùng
đi lúc ấy đại diện cho những người Tây Nguyên biết đi theo cách mạng, biết làm cách mạng để đánh đuổi Tây Già còn nhớ, Bác dạy bà con nhân dân mình phải biết thương yêu nhau, phải biết yêu tổ quốc, yêu đồng bào; việc gì tốt thì nên làm, việc gì xấu thì nên tránh, không được làm điều xấu có hại cho tổ quốc ”
Trong chiến tranh chống Mỹ, một số người dân tộc thiểu số được tổ chức phân công ra Bắc học tập, rèn luyện Sau này nhiều người đã trở thành “hạt giống đỏ” trên mảnh đất Tây Nguyên Ông Ka Ba Tơ - nguyên Phó Bí thư thường trực Tỉnh
ủy Kon Tum là một trong những “hạt giống đỏ” Ông là một trong những người hiện đang sinh sống ở tỉnh Kon Tum vinh dự 3 lần được gặp Bác Hồ Bác Hồ đã đi
xa song trong ký ức của ông, hình ảnh của Người vẫn mãi lắng đọng trong tâm khảm Ông Ka Ba Tơ - cho biết: “Lúc nào tôi cũng nhớ lời Bác dạy Suốt quá trình công tác, hoạt động, chiến đấu, tôi luôn tự nhắc nhở mình hoàn thành tốt nhiệm vụ
mà không được tự kiêu, tự mãn”
Ở Tây Nguyên bây giờ nhiều gia đình bên cạnh bàn thờ Chúa, hình ảnh Bác Hồ luôn đặt ở vị trí trang trọng Không hoa mỹ, không ồn ào, tình cảm người dân Tây Nguyên đối với Người được cất giữ trong trái tim mỗi người và trong nếp sống của mỗi nhà Ngày hôm nay, đến các nhà rông, nhà văn hoá trên địa bàn tỉnh Kon Tum, đâu đâu cũng treo thư Bác Hồ gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam năm
1946 và ảnh của Bác ở vị trí trang trọng nhất
Đồng bào dân tộc thiểu số nâng niu ảnh Bác Hồ
Trang 9Bác Hồ kính yêu là người rất quan tâm đến vấn đề về các dân tộc thiểu số ở Việt Nam và vì vậy tấm lòng, tình cảm của Người đối với đồng bào các dân tộc thiểu số cũng nhiều hơn nước bể, cây rừng
Trước khi vĩnh biệt chúng ta, trong Di chúc, Bác đã căn dặn: “Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng và của dân ta ” Tin tưởng rằng, đồng bào các dân tộc thiểu số huyện nhà sẽ phát huy truyền thống cách mạng của quê hương, đất nước tiếp tục khẳng định niềm tin son sắt và mãi mãi đi theo con đường mà Đảng Cộng sản Việt Nam, Bác Hồ và dân tộc ta đã lựa chọn Quyết tâm ghi tạc và nguyện thực hiện tốt nhất lời dạy của Bác Hồ: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công''; cùng nhau bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc góp phần xứng đáng vào quá trình xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; không ngừng nâng cao cảnh giác, kiên quyết phòng và chống mọi âm mưu phá hoại, chia rẽ khối đại đoàn kết các dân tộc; chung sức, chung lòng xây dựng quê hương phát triển toàn diện và bền vững
Các dân tộc thiểu số với Bác Hồ kính yêu
