+ Sự phát triển của lực lượng sản xuất từ thấp đến cao trải qua các thời kỳ lịch sử khác nhau đã quyết định thay thế quan hệ sản xuất cũ bằng quan hệ sản xuất mới cao hơn và đưa loài ngư[r]
Trang 1Câu
Nội dung quy luật về sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với tính chất
và trình độ của lực lượng sản xuất Liên hệ thực tế việc vận dụng quy luật này ở nước ta
Làm rõ các nội dung sau.
1 Cơ sở lý luận
a Khái niệm.
- Lực lượng sản xuất: Biểu hiện mối quan hệ giữa con người với tự
nhiên trong quá trình sản xuất Lực lượng sản xuất bao gồm: Người lao động với những tri thức và kỹ năng lao động, là nhân tố cơ bản, hàng đầu của lực lượng sản xuất; Tư liệu sản xuất, bao gồm tư liệu lao động và đối tượng lao động Trong tư liệu lao động có công cụ lao động và các phương tiện lao động; trong đối tượng lao động có 2 loại: Loại có sẳn trong tư nhiên và loại
đã qua chế biến Trong thời đại ngày nay, khoa học đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp
- Quan hệ sản xuất: Biểu hiện mối quan hệ giữa người và người
trong quá trình sản xuất Quan hệ sản xuất bao gồm: Quan hệ giữa người với người về sở hữu đối với tư liệu sản xuất, đây là mặt quyết định các mối quan
hệ khác; Quan hệ giữa người và người trong tổ chức quản lý sản xuất; Quan
hệ giữa người và người về phân phối sản phẩm lao động
b Nội dung quy luật
- Lực lượng sản xuất quyết định sự hình thành, biến đổi phát triển của quan hệ sản xuất
+ Phương thức sản xuất là sự thống nhất biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, trong đó lực lượng sản xuất là nội dung và quan hệ sản xuất là hình thức của quá trình sản xuất, trong mối quan hệ này thì nội dung quyết định hình thức
Trang 2+ Lực lượng sản xuất phát triển thì quan hệ sản xuất biến đổi cho phù hợp và làm cho lực lượng sản xuất phát triển Khi tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất phát triển đến mức độ nhất định nào đó sẽ mâu thuẫn với quan hệ sản xuất hiện có, đòi hỏi xoá bỏ quan hệ sản xuất cũ để hình thành quan hệ sản xuất mới, thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển…
+ Sự phát triển của lực lượng sản xuất từ thấp đến cao trải qua các thời kỳ lịch sử khác nhau đã quyết định thay thế quan hệ sản xuất cũ bằng quan hệ sản xuất mới cao hơn và đưa loài người trải qua những hình thái kinh tế xã hội khác nhau
- Sự tác động trở lại của quan hệ sản xuất đối với lực lượng sản xuất
+ Khi quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất thì sẽ tạo điều kiện cho lực lượng sản xuất phát triển Còn khi quan hệ sản xuất không phù hợp thì nó trở thành cản trở, trói buộc sự phát triển của lực lượng sản xuất…
+ Quan hệ sản xuất có ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình sản xuất cũng như là thái độ của những người lao động
2 Sự vận dụng quy luật về sự phù hợp của QHSX với trình độ phát triển của LLSX vào quá trình xây dựng HTKT-XH của Việt Nam
- Cần khẳng định:
+ Lực lượng sản xuất bị kìm hãm không chỉ trong trường hợp quan hệ sản xuất lạc hậu, mà còn cả khi phát triển không đồng bộ và có những yếu tố
đi quá xa so với trình độ của lực lượng sản xuất
+ Thực tế nước ta đòi hỏi phải thực hiện nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần… Có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN
Trang 3- Học thuyết hình thái kinh tế xã hội của triết học Mac xít đã vạch ra được những kết cấu và những quy luật chung nhất của sự vận động xã hội, nhưng khi vận dụng vào từng quốc gia phải có quan điểm lịch sử cụ thể
- Lịch sử phát triển của xã hội loài người về đại thể phải trải qua các hình thái kinh tế xã hội một cách tuần tự từ thấp đến cao, song căn cứ vào điều kiện hoàn cảnh lịch sử của từng quốc gia, quốc tế mà một nước có khả năng bỏ qua một số hình thái kinh tế xã hội nào đó để tiến triển một hình thái kinh tế xã hội cao hơn
- Nước ta vốn là một nước có nền kinh tế chậm phát triển, song dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, nhân dân ta đã lựa chọn con đường phát triển lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa