Do vËy tríc khi truyÒn m¸u ph¶i thö m¸u.[r]
Trang 1Giáo án: Sinh học 8
Tiết1:Bài mở đầuNgày soạn: … / … /
Ngày dạy: … / … / …
I)Mục tiêu
HS nêu đợc mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa của môn học
Xác định đợc vị trí của con ngờ trong tự nhiên
lời câu hỏiSGK
- 1 vài HS phát biểu ý kiến, các em khác nhận xét, bổ sung
1) Vị trí con ngời trong
tự nhiên
- Đặc điểm cơ bản để phân biệt ngời với động vật là:
+ sự phân hóa của bộ
x-ơng phù hợp với chức năng lao động bằng tay
và đI bằng 2 chân
+ Nhờ lao động có mục
đích ngời đã bớt lệ thuộc vào thiên nhiên.+ có tiếng nói chữ viết
có t duy trừu tợng và hình thành ý thức+ Biết dùng lửa để lấu chín thức ăn
+ Não phát triển sọ lớn hơn mặt
* Hoạt động 2: Tìm hiểu nhiệm vụ của môn học cơ thể ngời
* Hoạt động 3: tìm hiểu phơng pháp học tập
Trang 2- GV yêu cầu HS đọc
thông tin SGK trả lời
câu hỏi:
- Dựa vào đặc điểm và
nhiệm vụ của môn học
đại diện phát biểu
3) Phơng pháp học tập môn học
-Để học tốt môn cơ thể ngời và vệ sinh cần vận dụng tốt các phơng pháp:
+ Quan sát tranh mô hình tiêu bản mãu ngâm…
+ Thí nghiệm HS tự làmhoặc GV biểu diễn + Vận dụng kiến thức kĩnăng để giảI quyết những tình huốnh xảy ratrong đời sống
IV) kiểm tra- Đánh giá
Gv cho HS đoc chậm tóm tắt cuối bài và nêu đợc các nội chính của bài.V) Dặn dò
Học và nhớ đợc phần cuối tóm tắt của bài
Học và trả lời 2 câu hỏi cuối bài
Tự xác định cho bản thân các phơng pháp học tập bộ môn
Chơng I: Khái quát về cơ thể ngời
Tiết2: Cấu tạo cơ thể ngờiNgày soạn: … / … /
3) Ph ơng pháp: Vấn đáp kết hợp với quan sát và thong báo
III) Hoạt động dạy học
1) ổn định lớp (1 phút)
2) Kiểm tra bài cũ:
3) Bài mới:
* Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo của cơ thể ngời
- GV yêu cầu HS quan
- Đại diện các nhóm báo cáo kết quả
- Các nhóm nhận xét bổsung
1) Cấu tạo cơ thể ngời
- Cơ thể ngời đợc chia làm 3 phần: Đầu thân vàchân tay
- Khoang ngực và khoang bụng ngăn cách nhau bởi cơ hoành
* Hoạt động 2: Các hệ cơ quan
Trang 3- 1vài HS trình bày kết quả điền bảng các HS nhận xét, bổ sung.
- Một vài HS trả lời, các
em khác nhận xét bổ sung
2) Các hệ cơ quan
- Hệ vậnđộng; hệ tiêu hóa; hệ hô hấp; hệ tuần hoàn; hệ bài tiết; hệ thần kinh
- Ngoài ra trong cơ thể còn có: da; hệ nội tiêt;
hệ sinh dục…
* Hoạt động 3: Tìm hiểu sự phối hợp hoạt động của các cơ quan
- GV yêu cầu HS dựa
HS khác nhận xét bổ sung
3) Sự phối hợp hoạt
động các cơ quan trong cơ thể
- Các cơ quan trong cơ
thể ngời có sự phối hoạt
động với nhau dới sự chỉ
đạo của cơ chế thần kinh và thể dịchIV) kiểm tra- Đánh giá
GV cho HS đọc chậm phần tóm tắt cuối bài và nêu lên những ý chính của bàiV) Dặn dò
Học bài và ghi nhớ phần tóm tắt của bài
Học bài và trả lời câu hỏi 1,2 SGK
Lấy ví dụ về sự phối hợp hoạt động của các hệ cơ quan trong cơ thể
Hãy chứng minh cơ thể là 1 khối thống nhất
Tiết3:Tế bàoNgày soạn: … / … /
Ngày dạy: … / … / …
I) Mục tiêu
Trình bày đợc các thành phần cấu trúc cơ bản của TB: màng sinh chất, chất
TB, nhân phân biệt đợc chức năng của từng thành phần cấu trúc trong TB
Nêu đợc TB là đơn vị cấu trúc và là đơn vị chức năng của cơ thể
Trang 4III) Hoạt động dạy học
1) ổn định lớp (1 phút)
2) Kiểm tra bài cũ:
3) Bài mới:
* Hoạt động1: Tìm hiểu cấu tạo TB
- GV cho HS trả lời câu
- 1 Vài HS trả lời HS khác nhận xét bổ sung
1) Cấu tạo tế bào
- Gồm: Màng sinh chất;
chất tế bào( lới nội chất,
ti thể, ribôxôm, bộ máy gôngi, trung thể…);
- HS thảo luận nhóm , thóng nhất ý kiến
- Đại diện nhóm trả lời câu hỏi nhóm khác nhận xét bổ sung
2) Chức năng các bộ phận trong TB
- Màng sinh chất điều chỉnh sự vận chuyển vạtchất vào và ra TB đẻ cung cấp nguyên liệu vàloại bỏ chất thải Chất
TB thực hiện các hoạt
động trao đổi chất
Nhân điều khiển mọi hoạt động sống của cơ
thể
* Hoạt động 3: Tìm hiểu thành phần hóa học của TB
- GV yêu cầu HS nghiên
- 1 vài HS trình bày về thành phần hóa học của TB
- HS thảo luận , thống nhất ý kiến
- Đại diện nhóm trả lời các nhóm khác nhận xét
bổ sung
3) Thành phần hóa học của TB
- Các nguyên tố hóa học
có trong TB cũng chính
là những nguyên tố có ngoài tự nhiên
- Giữa cơ thể và môI ờng t nhiên có những sựliên quan mật thiết
tr-* Hoạt động 4: Tìm hiểu hoạt động sống của TB
- GV cho HS trả lời câu
- Các nhóm thảo luận thống nhất ý kiến
- Đại diên nhóm trả lời, nhóm khác nhận xét bổ sung
4) Hoạt động sống của TB
- TB tham gia váo các hoạt động sống là: trao
đổi chất, sinh trởng, sinh sản và cảm ứngIV) kiểm tra- Đánh giá
GV cho HS đọc chậm phần tóm tắt cuối bài và nêu lên những ý chính của bài
Trang 5V) Dặn dò
Học và nhớ phần tót tắt cuối bài
Học bài trả lời 2 câu hỏi cuối bài
vẽ và ghi chú thích cấu tạo hiển vi của TB
* Hoạt động 1: Tìm hiểu kháI niệm mô
- GV yêu cầu HS nghiên
- Đại diên nhóm phát biểu ý kiến, nhóm khác nhận xét bổ sung
1) KháI niệm mô
- Mô là tập hợp những
TB chuyên hóa có cấu tạo giống nhau đảm nhiệm những chức năng nhất định
* Hoạt động 2: Tìm hiểu các loại mô
- 1vài HS trả lời HS khác nhận xét bổ sung
- HS quan sát H4.2SGK trả lời câu hỏi SGK
- HS nghe và ghi nhớ kiến thức
- HS suy nghĩ 1 vài m trả lời HS khác nhận xét bổ sung
- HS quan sát H4.3 SGKkết hợp nghiên cứu thông tin SGK
- Thảo luận nhóm , thống nhất đáp án
2) Các loại mô
a mô biểu bì
- Gồm các TB xếp sít nhau phủ ngoài cơ thể, lót trong cơ quan rỗng
nh ống tiêu hóa, dạ dày, bóng đái có chức năng bảo vệ hấp thụ và tiết
b Mô liên kết: ( mô sợi,mô xơng, mô sụn, mô
mỡ)-Gồm những TB nằm rảirác trong chất nền
- Tạo bộ khung hco cơ thể, và neo giữ các cơ
Trang 6- HS nghiên cứu thông tin, kết hợp quan sát H4.4 SGK trả lời câu hỏi
- HS khác nhận xét bổ sung
d Mô thần kinh
- Gồm các TB thần kinh( nơron) và các TB thần kinh đệm
- Cấu tạo nơron:
- Chức năng mô thần kinh:
IV) kiểm tra- Đánh giá
GV cho HS đọc chậm phần tóm tắt cuối bài và nêu lên những ý chính của bàiV) Dặn dò
Học và ghi nhớ phần tóm tắt cuối bài Nắm vững các loại mô
Học bài và trả lời 4 câu hỏi SGK
Mỗi nhóm chuẩn bị cho giờ thực hành một con ếch
Tiết5:Thực hành quan sát tế bào và mô
Ngày soạn: … / … /
Ngày dạy: … / … / …
I) Mục tiêu
Chuản bị đợc tiêu bản tạm thờiTB mô cơ vân
Quan sát và các TB trong tiêu bản đã làm sẵn
Phân biệt những điểm khác nhau của mô biểu bì mô cơ và mô liên kết
rèn luyện đức tínhkiên trìcẩn thânj ngăn lẳptong công tác thực hành
II) Chuẩn bị
1) Giáo viên: dụng cụ thực hành nh SGK
2) Học sinh: Mỗi HS chuẩn bị 1 con ếch hoặc 1 miếng thịt lợn
3) Ph ơng pháp: Thực hành kết hợp với quan sát và vấn đáp
III) Hoạt động dạy học
- GV gợi ý cho HS quan sát để phân
biệt màng, chất TB , vân ngang cà
nhân của TB
*HS cử đại diện nhóm làm tiêu bản
nh nêu ở SGK
- HS sau khi có TB cơ trên bản kính nhỏ dung dịch sinh lí 0,65% NaCl rồi
đậy lam kính để quan sát TB dới kínhhiển vi
Chú ý : đặt lam kính không bị bọt khí
* HS điều chỉnh kính hiển vi quan sáttiwu bản sao cho thấy TB cơ vân rõ nhất
* Hoạt động 2: Quan sát tiêu bản các loại mo khác
* GV yêu cầu HS quan sát các tiêu
bản mô biểu bì mô sụn, mô xơng, mô 2) Quan sát tiêu bản các loại mô khác
Trang 7cơ trơn dới kính hiển vi và trình bày
kết quả * HS dới sự hớng dẫn của GV , các nhóm HS tiến hành quan sát
- Đại diên nhóm báo cáo kết quả, nhms khác nhận xét bổ sung và xác
định các thành phần của các mô đợc quan sát
IV) kiểm tra- Đánh giá
GV cho HS tóm tắt phơng pháp làm tiêu bản
GV yêu cầu HS vẽ lại các mô đã quan sát
V) Dặn dò
ôn lại các bài đã học đặc biệt chú ý mô thần kinh
Nắm vứng cấu tạo và chức năng của nơronchuaanr bị cho bài sau
Tiết:6 Phản xạNgày soạn: … / … /
Ngày dạy: … / … / …
I) Mục tiêu
HS trònh bày đợc cấu tạo và chức năng của nơron Mô tả đợc phản xạ và cung phản xạ
Phân biệt đợc cung phản xạ với vòng phản xạ
Bieets quan sát phân tích so sánh đờng đI của cung phản xạ và vòng phản xạ.II) Chuẩn bị
1) Giáo viên:Tranh phíng to H6.1- 3 SGK
2) Học sinh
3) Ph ơng pháp: Vấn đáp quan sát làm việc với SGK
III) Hoạt động dạy học
- 1 vài em phát biểu ý kiến , các em khác nhậnxét bổ sung
- Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận các nhóm khác bổ sung
để cùng xây dựng đáp
án
- HS suy nghĩ 1 vài em trả lời các em khác nhậnxét bổ sung
1) Cấu tạo và chức năngcủa nơron
- Nơron thần kinh gồm
có thân ( chứa nhân), sợitrục và các sợi nhánh
Diện tiếp xúc giữa đầu mút của sợi trục ở nơronnày với nơron kế tiếp gọi là xináp
- Chức năng:
+ Cảm ứng: Khả năng tiếp nhận các kích thích
và phản ứng lsị với các kích thích bằng phát ra xung thần kinh
+ Dẫn truyền xung thần kinh: khả năng lan truyền xung thần kinh theo 1 chiêu nhất định
từ nơI phát sinh hoặc nơI tiếp nhận về thân nơron và truyền đI dọc theo sợi trục
* Hoạt động 2: Tìm hiểu cung phản xạ
- GV thông báo: Tay
chạm vào vật nóng thì
rụt lại, đèn sáng chiêu
- HS suy nghĩ thảo luận nhóm 1 vài em trả lời câu hỏi , các em khác
2) Cung phản xạa) Phản xạ
- Phản xạ là phản ứng
Trang 8- HS dới sự hớng dẫn của GV 1 vài HS trả
lời , HS khác nhận xét
bổ sung
- 1 vài HS nêu ví dụ vè vòng phản xạ và phân tích đờng dẫn truyền xung thân kinh trong phản xạ đó
- HS thực hiện lệnh của
GV trao đoỏi nhóm và
cử đại diên mô tả spơ đồcung phản xạ
của cơ thể trả lời các kích thích của môI trờngtrong dới sự điều khiển của hệ thần kinh
b) Cung phản xạ
- 1 cung phản xạ gồm 3 nơron: nơron hớng tâm, nơron trung gian, nơron
li tâm
c) Vòng phản xạ
- Trong vòng phản xạ luôn có luồng thông tin ngợc báo về trung ng thần kinh điều chỉnh phẩn ứng cho thích hợp
luồng thần kinh bao gồm cung ohản xạ và đ-ờng phản hồi tạo nên vòng phản xạ
IV) kiểm tra- Đánh giá
GV cho HS đọc chậm phần tóm tắt cuối bài và nêu lên những ý chính của bàiV) Dặn dò
Học và ghi nhớ phần tóm tắt cuối bài
Học bài và trả lời câu hỏi cuối bài
Tìm thêm ví dụ về phản xạ và phân tích đờng đI của xung thần kinh trong phản xạ đó
đọc mục em có biết
Chơng II: Vận độngTiết:7 Bộ XơngNgày soạn: … / … /
Biết cách quan sát so sánh các loại xơng trên hình vẽ
Biết đợc vai trò của sự luyện tập đối với bộ xơng và biết cách giữ gìn bảo vệ
bộ xơng của bản thân
II) Chuẩn bị
1) Giáo viên: Tranh phóng to các hình 7.1- 4 SGK
2) Học sinh
3) Ph ơng pháp: Vấn đáp kết hợp với quan sát và thông báo
III) Hoạt động dạy học
1) ổn định lớp (1 phút)
2) Kiểm tra bài cũ:
Trang 93) Bài mới:
* Hoạt động 1: Tìm hiểu các phần chính của bộ xơng
- GV yêu cầu HS quan
- HS suy nghĩ trả lời , các em khác nhận xét
bổ sung
1) Các phần chính của
bộ xơng
- Bộ xơng ngời gồm 3 phần : Xơng đầu, xơng thân, xơng chi
* Hoạt động 2: Tìm hiểu phân biệt các loại xơng
ời lớn đó là xơng ống tay, xơng đùi, xơng cẳngchân…
- Xơng ngắn: Kích thớc ngắn : Xơng cổ tay, x-
ơng cổ chân, các đốt sống…
- Xơng dẹt: hình bản dẹt, mỏng: xơng bả vai, xơng cách chậu, xơng sọ…
- HS thảo luận nhóm trả
lời câu hỏi SGK
- Các nhóm cử đại diện trả lời từng câu hỏi, các nhóm khác nhận xét bổ sung để thống nhất đáp
- Khớp bán động:…
- Khớp bất động:…
IV) kiểm tra- Đánh giá
GV cho HS đọc chậm phần tóm tắt cuối bài và nêu lên những ý chính của bàiV) Dặn dò
Học thuộc và ghi nhớ phần tóm tắt cuối bài
Học bài và trả lời 3 câu hỏi cuối bài
vẽ các loại khớp vào vở
đọc mục em có biết ?
Tiết8: cấu tạo và tính chất của xơngNgày soạn: … / … /
Trang 103) Ph ơng pháp: Vấn đáp kết hợp với quan sát thí nghiệm và làm việc với SGK
III) Hoạt động dạy học
quan sát yêu cầu HS
trả lời câu hỏi
+ Cấu tạô của xơng dài?
đại diện trả lời , các nhóm khác nhận xét và nêu ý kiến của nhóm mình
- HS suy nghĩ , 1 vài emphát biểu , các em khác nhận xét bổ sung
- HS thực hiện lệnh của
GV , một vài em trình bày cấu tạo và chức năng của xơng dài, các
em khác nhận xét bổ sung
* HS trao đổi nhóm để thực hiện lệnh của GV
1 vài em nêu nhận xét các em khác bổ sung
1) Cấu tạo của xơng
a Cấu tạo của xơng dài
- Cấu tạo hình ống làm cho xơng chắc và nhẹ
Nan xơng xếp vòng cung có tác dụng phân tán lực làm tăng khả
năng chịu lực
b.Chức năng của xơng dài
- Bảng 8.1 SGK
c Cấu tạo của xơng ngắn và xơng dẹt
- Xơng ngắn và xơng dẹt không có cấu tạo hình ống, bên ngoài là mô xơng cứng và mô x-
ơng xốp có cấu tạo gồm nhiều nan xơng
* Hoạt động 2: Tìm hiểu sự to ra và dài ra của xơng
2) Sự to ra và dài ra của xơng
- Xơng to ra về bề ngang là nhờ các TB
Trang 11+ Nhờ đâu xơng dài ra
đẩy vào trong và hóa
x-ơng
- Xơng dài ra là nhờ 2
đĩa sụn tăng trởng( nằm giữa thân xơng và 2 đầu xơng) hóa xơng
* Hoạt động 3: Tìm hiểu thành phần hóa học và tính chất của xơng
- GV yêu cầu HS tiến
- HS nghe và ghi nhớ thông tin
3) Thành phần hóa học
và tính chất của xơng
- Xơng đợc cấu tạo bằngchất hữu cơ( gọi là cốt giao) và chất vô cơ chủ yếu là canxi Sự kết hợp giữa chất hữu cơ và chấtvô cơ làm cho xơng vừa rắn chắc vừa đàn hồi
IV) kiểm tra- Đánh giá
GV cho HS đọc chậm phần tóm tắt cuối bài và nêu lên những ý chính của bàiV) Dặn dò
Học thuộc và ghi nhớ phần tóm tắt cuối bài
Học bài và trả lời 3 câu hỏi cuối bài
Nêu đợc đặc điểm cấu tạo của TB, và của TB bắc cơ
Hiểu rõ tính chất cơ bản của cơ là sự co cơ
Hiểu đợc ý nghĩa của sự co cơ
1) Cấu tạo bắp cơ và TBcơ
- Bắp cơ gồm nhiều bó
Trang 12Hai đầu bắp cơ có gân bám vào các xơng qua khớp, phần giữa phềnh
- GV yêu cầu HS trả lời
câu hỏi SGK và theo dõi
- HS suy nghĩ thảo luận nhóm, một vài em trả
lời các em khác bổ sungthống nhất đáp án
- HS thực hiện lệnh của
GV các nhóm thảo luận,
đại diên trình bày từng nội dung bài tập Các nhóm khác theo dõi, góp ý kiến và bổ sung
2) Tính chất của cơ
- Khi có kích thích tác
động vào cơ quan thụ cảm trên cơ sẽ xuất hiệnxung thần kinh theo dâyhớng tâm về trung ng thần kinh Trung ng thần kinh phát lệnh theodây li tâm tới cơ làm cơ
* Hoạt động 3: Tìm hiểu ý nghĩa của hoạt động co cơ
- GV cho HS trả lời câu
+ Sự co cơ có tác dụng gì? Phan tích sự hoạt
động co, dãn giữa cơ 2
đầu và cơ 3 đầu ở cánh tay
-HS trao đổi nhóm và cử
đại diện phát biểu câu trả lời, các nhóm khác nghe và bổ sung
3) ý nghĩa hoạt động co cơ
- Các cơ vân có đầu bám vào xơng khi cơ co giúp xơng cử động làm cơ thể vận động để giảI quyết các nhu cầu cuộc sống nh đi lại, lao
động…Sự sắp xếp các cơ trên cơ thể thờng tạo thành từng cặp đối kháng , cơ này keo xơng
về 1 phía thì cơ kia kéo xơng về phía ngợc lại
IV) kiểm tra- Đánh giá
GV cho HS đọc chậm phần tóm tắt cuối bài và nêu lên những ý chính của bàiV) Dặn dò
Về nhà học thuộc và ghi nhớ phần tóm tắt cuối bài
Học bài và trả lời 3 câu hỏi cuối bài
Tiết10: Hoạt động của cơ
Trang 13 Nêu đợc lợi ích của sự luyện lậpcơ từ đó vận dụng vào đời sống thờng xuyênluyện tập thể dục thể thao và lao động vừa sức.
II) Chuẩn bị
1) Giáo viên: Máy ghi công cơ và các quả cân với khối lợng 100g 200g, 300g, 400g,và 800g
2) Học sinh
3) Ph ơng pháp: Vấn đáp làm việc với SGK và thông báo
III) Hoạt động dạy học
- HS nghe và nghi nhớ kiến thức
1)Công cơ
- Khi cơ co tạo ra một lực gọi là công cơ
* Hoạt động 2: Tìm hiểu sự mỏi cơ
HS …
-HS thảo luận nhóm cử
đại diện phát biểu câu trả lời, các nhóm khác nhận xét bổ sung
- HS làm theo lệnh của
GV, 1 vài em nêu nguyên nhân sự mỏi cơ,
em khác nhận xét bổ sung
2) Sự mỏi cơ
- Cơ làm việc quả sức thì biên độ co cơ giảm
và dẫn tới cơ bị mệt Hiện tợng đó gọi là sự
co cơ
a) Nguyên nhân sự mỏi cơ
b) Biện pháp chống mỏi cơ
- Biên pháp chống mỏi cơ là nghỉ ngơi và xoa bóp để máu đa tới nhiềuoxi, thảI nhanh axit lactic ra ngoài
* Hoạt động 3: Tìm hiểu sự luyện tập để rèn luyện cơ
- GV yêu cầu HS suy
- Sự luyện tập thờng