Chủ đề D: Đạo đức, pháp luật và văn hóa trong môi trường số. Nội dung: Gìn giữ tính nhân văn trong thế giới ảo.Sau khi học xong bài học này, học sinh được hình thành và phát triển các năng lực chu và năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu chương trình GDPT năm 2018.
Trang 1TIN HỌC 12 CHỦ ĐỀ D: ĐẠO ĐỨC, PHÁP LUẬT VÀ VĂN HÓA TRONG
MÔI TRƯỜNG SỐ NỘI DUNG: GÌN GIỮ TÍNH NHÂN VĂN TRONG THẾ GIỚI ẢO
(Thời lượng: 3 tiết)
I YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Sau khi học xong bài học này, học sinh được hình thành và phát triển các năng lực sau:
1 Năng lực chung
- Giao tiếp, hợp tác để làm việc theo nhóm.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Trung thực, nhân ái và có trách nhiệm trong ứng xử khi tham gia thế giới ảo.
2 Năng lực chuyên môn
- Hiểu được nghĩa của từ “Nhân văn”, “Thế giới ảo”
- Xây dựng được quy tắc ứng xử, giao tiếp trong thế giới ảo.
- Phân tích được ưu và nhược điểm về giao tiếp trong thế giới ảo qua các
ví dụ cụ thể.
- Phân tích được tính nhân văn trong ứng xử ở một số tình huống tham gia thế giới ảo.
- Rút ra được bài học cho bản thân khi tham gia, giao tiếp, ứng xử trong thế giới ảo.
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Chuẩn bị của giáo viên
Trang 2- Phương pháp: Dạy học bằng phương pháp thuyết trình, đàm thoại, nêu
và giải quyết vấn đề Kết hợp với kỹ thuật dạy học: Khăn trải bàn, phòng tranh
- Phương tiện: Máy chiếu, bảng phụ, phiếu học tập.
2 Chuẩn bị của học sinh
- Tự học, tự nghiên cứu trước nội dung bài học.
- Sưu tầm một số hình ảnh, video về các hoạt động thiện nguyện trên mạng xã hội thể hiện tính nhân văn đối với cộng đồng, vở ghi….
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1 Ổn định lớp: Sĩ số ……….
2 Kiểm tra bài cũ
Em hãy kể tên một số mạng xã hội được sử dụng phổ biến hiện nay ở nước ta? Khi sử dụng mạng xã hội cần ứng xử như thế nào cho văn minh và phù hợp?
3 Tiến trình bài học
A KHỞI ĐỘNG VÀ HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (45 phút)
1 Mục tiêu
- Hiểu được nghĩa của từ “Nhân văn”, “Thế giới ảo”
- Phân tích được ưu và nhược điểm về giao tiếp trong thế giới ảo.
- Xây dựng được quy tắc ứng xử, giao tiếp trong thế giới ảo.
2 Phương pháp/ kỹ thuật: Dạy học nêu vấn đề, đàm thoại, vấn đáp, kỹ thuật
“Khăn trải bàn”
3 Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân, hoạt động cả lớp.
4 Phương tiện dạy học: Máy tính, máy chiếu Projecter, tài liệu.
Trang 35 Sản phẩm: Học sinh được giao nhiệm vụ theo dõi các đoạn video và văn bản
pháp luật từ đó thực hiện các yêu cầu cụ thể Từ những sản phẩm thu được học sinh hiểu rõ ưu, nhược điểm và xây dựng được quy tắc ứng xử, giao tiếp trong thế giới ảo.
Nội dung hoạt động:
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Xây dựng quy tắc ứng xử, giao tiếp trong thế giới ảo
GV gợi ý HS tìm hiểu về ý
nghĩa của từ “nhân văn” và
“thế giới ảo”
GV chốt ý, giải thích cụ
thể
1 Chuyển giao nhiệm vụ
Hoạt động nhóm
Chiếu Video 1 Quà tặng
cuộc sống, sau đó yêu cầu
các nhóm HS trả lời các
HS nêu những hiểu biết cá nhân về nghĩa của từ “nhân văn”, “thế giới ảo”
HS cho ví dụ về tính nhân văn của con người: Tình yêu thiên nhiên, bảo vệ môi trường, các hoạt động thiện nguyện…
Ví dụ về thế giới ảo: Mạng
xã hội, các cộng đồng trực tuyến, hội, nhóm online…
HS quan sát Video Quà tặng cuộc sống: Bài học giao tiếp, sau đó trả lời các câu hỏi:
- Nhóm 1: Em hãy cho biết
ý nghĩa của đoạn phim trên?
- Nhóm 2: Bản thân em đã
ứng xử như thế nào khi gặp
a Giải thích nghĩa của từ
“nhân văn”, “thế giới ảo”
- Nhân văn: Là những tư tưởng, quan điểm, tình cảm khi bàn về các giá trị sống của một con người như: Phẩm giá, tình cảm, trí tuệ, sức mạnh, vẻ đẹp
- Thế giới ảo: Là nơi mà con người tương tác với nhau bằng các phương tiện truyền thông, có thể vượt qua ranh giới về địa lý: mạng xã hội, cộng đồng mạng
b Quy tắc ứng xử, giao tiếp trong thế giới ảo.
Mạng xã hội và cộng đồng trực tuyến ngày càng phát triển tạo ra không gian giao tiếp cho mọi người
Trang 4Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung
câu hỏi
2 Thực hiện nhiệm vụ
GV quan sát, hỗ trợ, gợi ý
các nhóm thảo luận
3 Báo cáo kết quả thực
hiện nhiệm vụ
4 Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ.
GV cho các nhóm nhận
xét, bổ sung kết quả của
nhóm bạn rồi chốt ý
Đặc biệt nhấn mạnh về việc
tình huống tương tự ở thế giới thật và thế giới ảo?
- Nhóm 3: Chỉ ra những ưu
điểm, nhược điểm khi giao tiếp trên Facebook?
- Nhóm 4: Liệt kê các quy
tắc ứng xử, giao tiếp phù hợp trong thế giới ảo Cho ví dụ?
- Các nhóm trao đổi thảo luận bằng kỹ thuật khăn trải bàn: Mỗi cá nhân ghi câu trả lời sau đó thống nhất ý kiến rồi ghi vào phiếu học tập của nhóm
- Nhóm trưởng báo cáo kết quả của nhóm mình
- Các thành viên của các nhóm bổ sung, góp ý, sửa lỗi cho nhóm bạn
HS tìm hiểu kỹ nội dung Luật An ninh nạng
Ví dụ: Trao đổi thông tin trên Facebook
- Ưu điểm: Kết nối được nhiều
bạn bè, người thân, bình đẳng trong môi trường mạng, lan tỏa thông tin nhanh chóng, là nơi để học tập, giải trí…
- Nhược điểm: Giới trẻ dễ sa đà
trở nên nghiện mạng xã hội, dẫn đến tôn vinh các giá trị ảo, thể hiện sự vô cảm, bình luận thiếu văn hóa…
- Cách giao tiếp và ứng xử trên thế giới ảo cũng cần tuân thủ các nguyên tắc và chuẩn mực chung trong giao tiếp đó là:
1 Có quan điểm, thái độ và hành
vi phù hợp với luật pháp hiện hành
2 Tự chủ bản thân, giao tiếp chuẩn mực, có trách nhiệm với lời nói và hành vi trên thế giới
Trang 5Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung
tuân thủ luật An ninh mạng
hiện hành khi HS tham gia
vào thế giới ảo
ảo
3 Không ngừng học hỏi, chọn lọc, tận dụng thế mạnh và nguồn lực của thế giới ảo vào phát triển bản thân cũng như sự nghiệp
4 Tỉnh táo, sáng suốt, không để bản thân bị người khác lừa gạt, sai khiến làm điều sai trái
B TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG (25 phút)
1 Mục tiêu
– Phân tích được tính nhân văn trong ứng xử ở một số tình huống tham gia thế giới ảo.
- Rút ra được bài học cho bản thân khi tham gia, giao tiếp, ứng xử trong thế giới ảo.
2 Phương pháp/ kỹ thuật: Dạy học nêu vấn đề, đàm thoại, vấn đáp.
3 Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân, hoạt động cả lớp.
4 Phương tiện dạy học: Máy tính, máy chiếu Projecter, tài liệu.
5 Sản phẩm: HS phân tích được tính nhân văn trong ứng xử khi tham gia thế
giới ảo từ đó rút ra bài học cho bản thân.
Nội dung hoạt động:
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung
Hoạt động 2: Gìn giữ tính nhân văn trong thế giới ảo
GV đưa ra một số tình HS theo dõi các tình huống Gìn giữ tính nhân văn trong thế
Trang 6Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung
huống giao tiếp trong thế
giới ảo, yêu cầu các nhóm
HS nêu quan điểm của cá
nhân, chỉ ra nhưng hành
động nên và không nên
Tình huống 1: (Ảnh 1)
Trong lớp học trực tuyến
mà em tham gia có nhiều
học sinh bình luận với lời
lẽ khiếm nhã với thầy cô
giáo và bài giảng của thầy
cô Em sẽ có những góp ý
gì để thay đổi thái độ và
nhận thức của các bạn?
Tình huống 2: (Ảnh 2)
Tình trạng hạn mặn ở miền
Tây Nam bộ đang diễn ra
khốc liệt Em đang tìm
cách vận động bạn bè,
người thân trên mạng xã
hội ủng hộ người dân nơi
đây Em hãy tạo bài viết
ngắn có tính thuyết phục
giao tiếp, trao đổi, thảo luận,
đề xuất giải pháp xử lý tính huống thể hiện tính nhân văn
Nhóm 1: Tình huống 1
Nhóm 2: Tình huống 2
HS thảo luận, trao đổi sau đó ghi ý kiến cá nhân ra phiếu học tập Nhóm trưởng đại diện nhóm trình bày
HS khác nhận xét, bổ sung
Từ những tình huống cụ thể trên HS rút ra bài học nên và không nên làm gì trong thế giới ảo để chung tay gìn giữ
giới ảo là trách nhiệm của mỗi cá nhân với cộng đồng, cụ thể:
1 Phải biết chặn, lọc, giảm tương tác với những trang mạng
xã hội, trang cá nhân thường xuyên đăng tải các thông tin, video clip, hình ảnh, bài viết mang tính phản động, xuyên tạc,
vi phạm thuần phong mĩ tục
2 Biết phản hồi, phản bác lại các luận điệu xuyên tạc, bóp méo mang tính tiêu cực
3 Hãy “Thích và chia sẻ (Like
và share)” thông tin trên mạng
xã hội và Internet một cách có trách nhiệm
4 Thường xuyên chia sẻ về những tấm gương người tốt, việc tốt, việc tử tế trong xã hội để lan tỏa những giá trị cao đẹp
5 Mỗi cá nhân tích cực học tập, nâng cao trình độ hiểu biết của bản thân
Trang 7Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung
cao để mọi người tham gia,
chia sẻ
Sau khi các nhóm trình bày
kết quả thảo luận, GV kết
luận
tính nhân văn
C KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ (20 phút)
1 Mục tiêu
- Phân tích được tính nhân văn trong tình huống cụ thể của thế giới ảo.
- Liên hệ được với bản thân đã làm được gì có trách nhiệm khi tham gia thế giới ảo.
2 Phương pháp/ kỹ thuật: Dạy học nêu vấn đề, đàm thoại, vấn đáp
3 Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân, hoạt động cả lớp.
4 Phương tiện dạy học: Máy tính, máy chiếu Projecter, phiếu học tập số 1, số
2.
5 Sản phẩm: HS liên hệ bản thân để điều chỉnh hành vi cho phù hợp.
Nội dung hoạt động:
HS hoàn thành phiếu học tập sau:
Trang 8Phiếu số 1
Em hãy chỉ ra hành vi nên và không nên khi tham gia thế giới ảo (đánh dấu X vào lựa chọn):
ST
T
Hành vi Nên Không nên
1 Đăng trạng thái bi quan, tiêu cực lên mạng xã hội
2
Chia sẻ Video các trang mạng học tập trực tuyến phục
vụ cho việc học
3
Bình luận động viên, chia sẻ với bạn học khi gia đình
bạn có chuyện buồn
4
Theo dõi các trang web của những hiện tượng mạng
có ảnh hưởng xấu đến giới trẻ
5
Chia sẻ những bài viết, tin đồn chưa được kiểm chứng
thông tin
Trang 9Phiếu số 2
Những hành vi nào sau đây là vi phạm luật An ninh mạng hiện hành:
ST
T
Hành vi Vi phạm Không
1 Đưa tin sai lệnh về dịch bệnh Covid -19 gây hoang
mang cho người dân
2 Bình luận, trao đổi với thầy cô giáo về vấn đề học tập
thông qua các bài giảng trực tuyến
3 Sử dụng mạng xã hội quảng cáo thông tin cửa hàng
của bạn
4 Đưa tin quảng cáo mua bán bảo hiểm nhân thọ
5 Đưa tin kêu gọi, tổ chức bạn bè tham gia đa cấp
Sau khi hoàn thành phiếu học tập, đối chiếu với luật An ninh mạng và Luật Công nghệ thông tin – truyền thông HS sinh có định hướng đúng đắn trong việc sử dụng mạng xã hội cũng như việc tham gia vào thế giới ảo.
D HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG (45 phút)
1 Mục tiêu
- Hiểu rõ và vận dụng được luật An ninh mạng.
2 Phương pháp/ kỹ thuật: Dạy học nêu vấn đề, đàm thoại, vấn đáp
3 Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân, hoạt động cả lớp.
4 Phương tiện dạy học: Máy tính, máy chiếu Projecter, Video 2.
5 Sản phẩm: Học sinh theo dõi Video, viết được bài luận, trình bày và bảo vệ
được quan điểm cá nhân của mình.
Nội dung hoạt động:
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
GV chiếu Video 2 Quà tặng cuộc sống: HS quan sát Video
Trang 10Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
Sống ảo
Yêu cầu:
Chia nhóm học sinh trong lớp thành 5
nhóm và thực hiện cùng một yêu cầu:
Mỗi nhóm sử dụng một phần mềm học
tập để tạo một bài thuyết trình nêu lên
quan điểm của bản thân về tính nhân văn
trong thế giới ảo và thế giới thực
Nhận xét kết quả thực hiện của từng
nhóm
Nhắc nhở học sinh ôn bài, chuẩn bị bài
mới cho buổi học sau
- Các nhóm trao đổi, thảo luận thống nhất lựa chọn phần mềm học tập để tạo bài thuyết trình như PowerPoint, Violet, Word hoặc tạo Video…
- Thảo luận ý kiến được thể hiện trong bài thuyết trình, tranh ảnh minh họa…
- Đại diện nhóm trình bày bài thuyết trình, thành viên các nhóm khác nhận xét, bổ sung ý kiến, tự đánh giá và cho điểm