Chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số trên địa bàn tây nguyên TT

Mục đích Mục đích chung của luận án là đề xuất các giải pháp có căn cứ khoa học nhằm hoàn thiện chính sách phát triển kinh tế đối với DTTS trên địa bàn Tây Nguyên đáp ứng các mục tiêu p

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

THÁI THỊ MINH PHỤNG

CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ BỀN VỮNG ĐỐI VỚI DÂN TỘC THIỂU SỐ TRÊN ĐỊA BÀN

Công trình được hoàn thành tại: Học viện Hành chính

quốc gia

Người hướng dẫn khoa học:

1 PGS.TS Nguyễn Hoàng Hiển

2 TS Nguyễn Đăng Quế

Địa điểm: Phòng bảo vệ luận án tiến sĩ - Phòng họp

……Nhà ……, Học viện Hành chính Quốc gia Số: 77 - Đường Nguyễn Chí Thanh - Quận Đống Đa - Hà Nội

Thời gian: vào hồi …giờ …ngày … tháng … Năm ………

Có thể tìm hiểu luận án tại Thư viện Quốc gia Việt Nam

hoặc thư viện của Học viện Hành chính Quốc gia

các tộc người thiểu số Hiến pháp Việt Nam năm 2013 khẳng định: “Nhà nước thực hiện chính sách phát triển toàn diện và tạo điều kiện để các DTTS phát huy nội lực, cùng phát triển với

đất nước”

Tây nguyên cũng như nhiều vùng trong cả nước, cộng đồng các dân tộc thiểu số (DTTS) là một bộ phận không thể tách rời cộng đồng dân tộc Với vị trí chiến lược của Tây Nguyên, chính sách phát triển kinh tế đối với đồng bào DTTS

có ý nghĩa và tầm quan trọng đặc biệt trong quá trình đẩy mạnh

phát triển kinh tế - xã hội Việc lựa chọn đề tài “Chính sách

phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số trên địa bàn Tây Nguyên” xuất phát từ những lý do sau đây:

- Xuất phát từ vai trò của vấn đề phát triển kinh tế đối với DTTS Tây Nguyên trong mối quan hệ với công cuộc xây dựng

và phát triển kinh tế - xã hội nói chung ở Tây nguyên

- Xuất phát từ những yêu cầu của phát triển bền vững Phát triển kinh tế bền vững là mục tiêu hướng đến của nhiều quốc gia trong giai đoạn hiện nay

- Xuất phát từ những thay đổi tình hình thế giới và trong nước tác động đến đời sống của cộng đồng các DTTS nói chung và DTTS Tây Nguyên nói riêng

- Xuất phát từ từ thực trạng chính sách phát triển kinh tế đối với DTTS Tây Nguyên hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập

2

- Xuất phát từ thực tiễn đời sống đồng bào DTTS Tây Nguyên hiện nay vẫn còn chứa đựng những nguy cơ thiếu tính bền vững

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích

Mục đích chung của luận án là đề xuất các giải pháp có căn cứ khoa học nhằm hoàn thiện chính sách phát triển kinh tế đối với DTTS trên địa bàn Tây Nguyên đáp ứng các mục tiêu phát triển bền vững, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào DTTS Tây Nguyên định hướng đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030

Mục đích cụ thể của luận án nhằm xây dựng khung lý thuyết nghiên cứu về CSPTKT bền vững đối với DTTS; xác định căn cứ thực tiễn về CSPTKT đối với DTTS Tây Nguyên; nghiên cứu phương hướng và giải pháp hoàn thiện CSPTKT đối với DTTS Tây Nguyên đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 và trong những giai đoạn tiếp theo

2.2 Nhiệm vụ

- Thứ nhất, tổng quan về tình hình nghiên cứu của các nhà khoa học, tác giả trong và ngoài nước về những vấn đề liên quan đến đề tài luận án; Thứ hai, làm rõ cơ sở lý luận về CSPTKTBV đối với DTTS; Thứ ba, đánh giá kết quả thực thi một số CSPTKT đối với DTTS Tây Nguyên; Thứ tư, đánh giá tác động CSPTKT đối với đồng bào DTTS Tây Nguyên dựa trên cách tiếp cận của phát triển bền vững Trên cơ sở đó, luận

án xem xét về mức độ phù hợp của nội dung chính sách với đối tượng chính sách và những yêu cầu mà PTBV đặt ra; Thứ năm, trên cơ sở quan điểm của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước và quan điểm của riêng tác giả, luận án đề xuất giải pháp hoàn thiện CSPTKT đối với DTTS trên địa bàn Tây Nguyên đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận án là chính sách phát

triển kinh tế bền vững đối với DTTS trên địa bàn Tây Nguyên

3.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Về nội dung:

Luận án tiếp cận CSPTKT từ góc độ công cụ chính

sách, tiếp cận PTBV là mục tiêu của chính sách Các chính

sách được nghiên cứu trong luận án bao gồm: chính sách giải

quyết đất ở, đất sản xuất và giao khoán, bảo vệ rừng; chính

sách xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng, chính sách tín dụng;

chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp Trong điều

kiện của luận án, tác giả đi sâu nghiên cứu đánh giá tác động

chính sách đến đời sống đồng bào các DTTS Tây Nguyên dựa

trên kết quả thực thi chính sách và các tiêu chí đánh giá Từ đó,

xem xét về mức độ phù hợp của nội dung chính sách so với đặc

thù của đối tượng chính sách và những yêu cầu của phát triển

bền vững

- Về không gian: Luận án nghiên cứu tại 5 tỉnh Tây

Nguyên (Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông, Kon Tum, Lâm Đồng)

- Về thời gian: nghiên cứu từ năm 2011 đến năm 2020

(đây cũng là giai đoạn thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế -

xã hội từ năm 2011 đến năm 2020 và Chiến lược phát triển bền

vững Việt Nam giai đoạn 2011- 2020), định hướng đến năm

2025 và tầm nhìn đến năm 2030

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp luận

Luận án nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận

của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử

Vì vậy, vấn đề nghiên cứu luận án cần phải được đặt trong sự

tương tác với sự kiện, hoàn cảnh lịch sử cụ thể của thời đại

hiện nay liên quan đến xây dựng và tổ chức thực hiện chính

sách dân tộc nói chung và chính sách phát triển kinh tế đối với

Formatted: Indent: First line: 0.49", Space Before: 0 pt,

After: 0 pt, Line spacing: single

Formatted: Font: (Default) Times New Roman, 12 pt, Bold,

Not Italic

4

DTTS nói riêng Vận dụng lý thuyết về khoa học quản lý công

và phát triển theo quan điểm gắn lý luận – thực tiễn

4.2 Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp phân loại

và hệ thống hoá lý thuyết; Phương pháp tổng hợp, phân tích và thống kê; Phương pháp điều tra, khảo sát bằng bảng hỏi;

Phương pháp phỏng vấn, chuyên gia

5 Giả thuyết khoa học và câu hỏi nghiên cứu 5.1 Giả thuyết khoa học

Luận án được tiến hành để chứng minh các giả thuyết khoa học dưới đây:

Giả thuyết 1: Tác động từ CSPTKT đến đời sống đồng bào các DTTS Tây Nguyên chưa thật sự đáp ứng mục tiêu của PTBV; Giải thuyết 2: Nội dung một số CSPTKT vẫn còn bất cập, chưa phù hợp với đặc thù của đồng bào DTTS Tây nguyên

và chưa chú trọng các trụ cột của PTBV; Giả thuyết 3: Nguyên nhân dẫn đến sự tác động từ CSPTKT đến với DTTS Tây Nguyên chưa đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững có thể xuất phát từ những lý do: nội dung một số chính sách chưa thật sự phù hợp với đặc thù của DTTS Tây Nguyên, đồng thời chưa chú trọng các trụ cột trong PTBV; việc huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực cho chính sách còn nhiều hạn chế; xuất phát điểm của các DTTS Tây Nguyên thấp, ý thức tự vươn lên phát triển của đa số đồng bào Tây Nguyên chưa cao…

5.2 Câu hỏi nghiên cứu

- Cơ sở lý luận về CSPTKT bền vững đối với DTTS là gì?

- Kết quả thực thi một số CSPTKT đối với DTTS Tây Nguyên hiện nay như thế nào?

- CSPTKT đối với DTTS Tây Nguyên đã tác động đến đời sống đồng bào các DTTS Tây Nguyên ra sao, có đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững hay không?

- Nội dung CSPTKT đối với DTTS Tây Nguyên liệu đã phù hợp với đối tượng chính sách hay chưa?

6 Những đóng góp mới của luận án

Luận án là kết quả nghiên cứu khoa học, độc lập của tác giả và có những đóng góp mới sau:

- Luận án củng cố và bổ sung về mặt học thuật một số khái niệm và nội dung: phát triển kinh tế bền vững, chính sách phát triển kinh tế bền vững, CSPTKT bền vững đối với DTTS; vai trò chính sách và các yếu tố ảnh hưởng đến CSPTKT bền vững đối với DTTS; các tiêu chí đánh giá tác động CSPTKT bền vững đối với DTTS

- Trên cơ sở phân tích, đánh giá kết quả thực thi một số CSPTKT cụ thể; luận án đánh giá tác động chính sách đến đồng bào các DTTS Tây Nguyên, tác giả đã chứng minh rằng các tác động chính sách chưa đáp ứng các mục tiêu phát triển bền vững, nội dung một số chính sách chưa phù hợp với đặc thù DTTS nơi đây Đồng thời tác giả cũng đã chỉ ra một số nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên và những vấn đề chính sách phát sinh

- Thông qua các nghiên cứu của mình, tác giả xây dựng một số định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện CSPTKT đối với DTTS Tây Nguyên đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững Luận án đề xuất 03 giải pháp chính: giải pháp đổi mới cách tiếp cận CSPTKT bền vững đối với DTTS; các giải pháp hoàn thiện một số CSPTKT cụ thể gắn với đặc thù DTTS Tây Nguyên; giải pháp nhằm đảm bảo thực thi CSPTKTBV đối với DTTS Tây Nguyên

7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Luận án góp phần bổ sung và hoàn

thiện cơ sở khoa học về chính sách phát triển kinh tế đối với DTTS, chính sách phát triển kinh tế bền vững Hơn thế nữa,

6

luận án còn là nguồn luận cứ để phục vụ cho việc bổ sung, hoàn thiện lý luận, quan điểm, chủ trương của Đảng và định hướng của Nhà nước về chính sách phát triển kinh tế đối với DTTS ở Việt Nam nói chung và chính sách phát triển kinh tế đối với DTTS ở Tây Nguyên nói riêng đáp ứng mục tiêu PTBV

- Ý nghĩa thực tiễn: Luận án góp phần thực hiện chỉ đạo

Chính phủ về rà soát, điểu chỉnh bổ sung xây dựng, hoàn thiện

hệ thống chính sách phát triển kinh tế đối với DTTS nói chung

và DTTS Tây Nguyên nói riêng trong tình hình hiện nay cũng như những giai đoạn tiếp theo Những kết quả thu được của Luận án trong quá trình tiếp cận, đánh giá, một số chính sách phát triển kinh tế đối với DTTS trên địa bàn Tây Nguyên; phát hiện những bất cập trong chính sách trước yêu cầu phát triển bền vững và đề xuất các giải pháp chính sách…; góp phần cung cấp thêm những bằng chứng khoa học thực tiễn để các cơ quan liên quan tham khảo trong quá trình hoạch định và tổ

chức thực hiện các chính sách trên

8 Cấu trúc của luận án

Cấu trúc của luận án được kết cấu thành 3 phần: Phần mở đầu, phần nội dung, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo

và phụ lục Phần nội dung chia làm 4 chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án

Chương 2: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số Chương 3: Thực trạng chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số Tây Nguyên

Chương 4: Quan điểm, định hướng và giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số Tây nguyên

7

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN

QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu về chính sách công, chính sách kinh tế, chính sách phát triển kinh tế bền vững 1.1.1 Các công trình trên thế giới

1.1.2 Các công trình trong nước

1.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu về chính sách dân tộc, chính sách phát triển kinh tế đối với dân tộc thiểu số 1.2.1 Các công trình trên thế giới

1.2.2 Các công trình trong nước

1.3 Tổng quan tình hình nghiên cứu về chính sách phát triển kinh tế đối với Tây Nguyên

1.4 Những vấn đề đặt ra cần phải tiếp tục nghiên cứu

Nghiên cứu hệ thống cơ sở lý luận một cách toàn diện

về chính sách phát triển kinh tế đối với DTTS; Nghiên cứu cụ thể nhằm hệ thống hoá, thống kê, phân loại và rà soát một cách toàn diện về chính sách phát triển kinh tế đối với vùng DTTS Tây Nguyên; Nghiên cứu đánh giá một cách toàn diện, sâu sắc

về yêu cầu đòi hỏi đối với chính sách và thực trạng thực thi chính sách phát triển kinh tế vùng DTTS Tây Nguyên; Nghiên cứu giải pháp chính sách phù hợp với đặc thù vùng DTTS Tây Nguyên nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững

Tiểu kết chương 1

Việc nghiên cứu công trình khoa học đã được nghiên cứu, tổng kết cả về mặt lý luận và thực tiễn trên đã giúp nghiên cứu sinh kế thừa một cách có chọn lọc để phục vụ cho quá trình viết luận án Đồng thời, tác giả đã xác định được khoảng

trống cần nghiên cứu Do đó, luận án: “Chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số trên địa bàn Tây Nguyên” có hướng tiếp cận riêng và không bị trùng lặp với các

công trình đã công bố

8

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN

VỀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ BỀN VỮNG ĐỐI VỚI DÂN TỘC THIỂU SỐ 2.1 Dân tộc thiểu số và những đặc thù của dân tộc thiểu số 2.1.1 Dân tộc thiểu số

Ở Việt Nam, khái niệm Dân tộc thiểu số được quy định

tại Khoản 2 Điều 5 Nghị định số 05/2011/NĐ-CP ngày

14/01/2011 của Chính Phủ quy định về công tác dân tộc: “Dân tộc thiểu số là những dân tộc có số dân ít hơn so với dân tộc đa

số trên phạm vi lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”

2.1.2 Những đặc thù của dân tộc thiểu số ở Việt Nam

- Một là, các DTTS ở nước ta có dân số ít, quy mô không đồng đều và sống xen kẽ nhau; Hai là, DTTS ở nước ta

cư trú chủ yếu ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới khó khăn;

Ba là, các DTTS ở Việt Nam có trình độ phát triển kinh tế - xã hội không đều; Bốn là, mỗi dân tộc có ngôn ngữ và văn hóa riêng; Năm là, một số DTTS ở Việt Nam có quan hệ đồng tộc xuyên biên giới với các nước láng giềng; Sáu là, một số DTTS gắn bó mật thiết với các tôn giáo

2.2 Chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số

2.2.1 Khái niệm, phân loại và vai trò của chính sách

phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số

2.2.1.1 Khái niệm chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số

Phát triển kinh tế bền vững là quá trình vận động tiến lên một cách liên tục, toàn diện về mọi mặt kinh tế, chính trị, xã hội của của một quốc gia (hoặc của địa phương, vùng) bằng việc khai thác và sử dụng hợp lý, hiệu quả các nguồn lực để

9

tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, đảm bảo công bằng trong phân phối phối và sẻ chia thành quả phát triển kinh tế nhưng không làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển của các chủ thể khác trong tương lai

* Chỉ tiêu đánh giá PTKTBV

Đối với riêng đồng bào DTTS, ngày 10/9/2015, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1557/QĐ-TTg phê duyệt một số chỉ tiêu thực hiện các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ đối với đồng bào DTTS gắn với mục tiêu phát triển bền vững sau năm 2015, theo đó 5 chỉ tiêu được xác định đó là:

Xóa bỏ tình trạng nghèo cùng cực và thiếu đói; Phổ cập giáo dục tiểu học; Tăng cường bình đẳng nam nữ và nâng cao vị thế cho phụ nữ; Giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ em; Tăng cường sức khỏe

bà mẹ; Phòng chống HIV/AIDS, sốt rét và các dịch bệnh khác; Đảm bảo bền vững về môi trường Các chỉ tiêu trên là cơ sở

giúp tác giả xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả thực thi CSPTKTBV đối với DTTS

* Chính sách phát triển kinh tế bền vững

Chính sách phát triển kinh tế (CSPTKT) được hiểu là toàn bộ các quyết định và hành động của Nhà nước nhằm điều chỉnh hành vi của các chủ thể kinh tế, thúc đẩy sự tiến lên liên tục và toàn vẹn về mọi mặt kinh tế, chính trị, xã hội của một quốc gia (hoặc của địa phương, vùng) hướng tới các mục tiêu tăng trưởng, ổn định, công bằng

Chính sách phát triển kinh tế bền vững được hiểu là toàn

bộ các quyết định và hành động của Nhà nước nhằm thúc đẩy

sự vận động tiến lên một cách liên tục của nền kinh tế quốc gia (hoặc kinh tế của địa phương, vùng) bằng việc khai thác và sử dụng hợp lý, hiệu quả các nguồn lực để tăng trưởng theo hướng hiện đại, ổn định, công bằng nhưng không làm ảnh hưởng đến sự phát triển của các chủ thể khác trong tương lai

*Chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số

10

Chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với DTTS có thể được hiểu là toàn bộ các quyết định và hành động của nhà nước nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế một cách ổn định, liên tục ở địa bàn DTTS bằng việc hỗ trợ, đầu tư, khuyến khích, tạo động lực và khơi dậy sự sáng tạo, tự vươn lên của các DTTS, khai thác và sử dụng có hiệu quả, tiết kiệm các nguồn lực để tăng thu nhập, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần; giữ gìn bản sắc văn hóa; giữ vững ổn định an ninh chính trị đồng thời không ảnh hưởng đến sự phát triển của các cộng đồng dân tộc khác trong tương lai

2.2.1.2 Phân loại chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với Dân tộc thiểu số

2.2.1.3 Vai trò chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số

2.2.2 Nội dung chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số

2.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số

2.2.3.1 Các yếu tố khách quan: Bản chất của vấn đề PTKTBV đối với DTTS; môi trường thực thi CSPTBV đối với DTTS

2.2.3.2 Các yếu tố chủ quan: Chủ thể tham gia

CSPTKTBV đối với DTTS; các bên có liên quan trong quá trình thực thi CSPTKTBV đối với DTTS; - Nhận thức, thái độ và tiềm lực phát triển kinh tế của đối tượng chính sách người DTTS

2.3 Đánh giá chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số

2.3.1 Phương pháp luận về đánh giá chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số

2.3.2 Tiêu chí đánh giá tác động chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với dân tộc thiểu số

11

- Một là, tiêu chí bảo đảm thu nhập bền vững cho đồng bào DTTS; Hai là, tiêu chí bền vững trong tiếp cận các điều kiện sống và dịch vụ xã hội cơ bản; Ba là, tiêu chí bền vững trong giữ gìn phát huy giá trị văn hóa của các DTTS; Bốn là, tiêu chí bền vững trong giữ vững ổn định an ninh, quốc phòng địa bàn DTTS; Năm là, tiêu chí bền vững về môi trường, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên thiên nhiên

2.4 Kinh nghiệm trong nước và một số quốc gia về chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với DTTS và bài học kinh nghiệm cho Tây Nguyên

Qua việc nghiên cứu thực tiễn chính sách phát triển kinh tế ở một số quốc gia: Trung Quốc; Thái Lan; Úc và các tỉnh trong nước: các tỉnh Trung du và miền núi Bắc bộ; các tỉnh đồng bằng Sông Cửu Long Tác giả rút ra 6 bài học kinh nghiệm quan trọng cho Tây Nguyên

Tiểu kết chương 2

Chương 2 tập trung hệ thống hóa những vấn đề lý luận

liên quan chính sách phát triển kinh tế bền vững đối với DTTS ở Việt Nam đồng thời bổ sung một số khái niệm mới Đặc biệt, luận án đã xây dựng 5 tiêu chí đánh giá tác động CSPTKTBV đối với DTTS ở Việt Nam Các tiêu chí này sẽ là cơ sở khoa học giúp tác giả nhận định, so sánh, phân tích, đánh giá tác động CSPTKT đối với DTTS trên địa bàn Tây Nguyên, Những phân tích, luận giải trong chương 2 đã phần nào góp phần làm rõ hơn

cơ sở lý luận của luận án, định hình khung lý thuyết giúp tác giả triển khai đề tài luận án đúng hướng và có cơ sở khoa học Bên cạnh đó, nội dung chương đã đề cập đến kinh nghiệm của một

số quốc gia và vùng, miền trên cả nước về CSPTKTBV đối với DTTS, nghiên cứu đã rút ra 6 bài học quan trọng góp phần củng

cố thêm cơ sở tham vấn cho việc hình thành các giải pháp luận

án

12

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ BỀN VỮNG ĐỐI VỚI DÂN TỘC THIỂU SỐ TÂY NGUYÊN 3.1 Khái quát những yếu tố đặc thù dân tộc thiểu số Tây Nguyên có ảnh hưởng đến chính sách phát triển kinh tế bền vững

3.1.1 Đặc điểm tự nhiên

Tây nguyên là vùng cao nguyên rộng lớn, gồm 5 tỉnh: Lâm Đồng, Đắk Lắk, Đắk Nông, Gia Lai, Kon Tum nằm ở phía Tây – nam Trung bộ Việt Nam, có diện tích 54.641km2 (chiếm 16,5% diện tích cả nước) Tây nguyên nằm ở phía Tây của dãy Trường Sơn, có địa hình đa dạng, bao gồm nhiều cao nguyên xếp tầng Địa hình chia cắt phức tạp có tính phân bậc rõ ràng, khí hậu Tây Nguyên có hai mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa khô Tây nguyên có nguồn thủy năng lớn; Đất đai được coi là tài nguyên cơ bản của vùng với nhiều loại đất, lớn nhất là đất xám; Đất đỏ bazan là loại đất màu mỡ thích hợp với nhiều loại cây trồng có giá trị cao Tây nguyên là một trong những vùng có tính đa dạng sinh học rất cao của Việt Nam Rừng Tây nguyên giàu về trữ lượng (chiếm khoảng 36% diện tích rừng cả nước),

đa dạng về chủng loại Song chất lượng rừng ngày càng suy giảm Đặc điểm tự nhiên địa bàn Tây Nguyên có nhiều thuận lợi cho phát triển kinh tế, nhất là phát triển sản xuất nông nghiệp, trong đó chủ yếu phát triển cây công nghiệp, phát triển kinh tế rừng, chăn nuôi và khai thác khoáng sản Tuy nhiên đặc điểm tự nhiên của vùng cũng chứa đựng nhiều yếu tố bất lợi như địa hình dốc gây khó khăn trong phát triển kinh tế - xã hội

3.1.2 Đặc điểm dân cư, dân tộc:

Theo Tổng điều tra dân số năm 2019, dân số các tỉnh trong vùng là trên 5.8 triệu người, chiếm 6,07% dân số cả nước Tây nguyên là nơi hội tụ của 52/54 dân tộc Việt Nam