GÃY XƯƠNG VÙNG KHUỶU (CHẤN THƯƠNG CHỈNH HÌNH)

ĐỊNH NGHĨA• Gãy xương vùng khuỷu là loại gãy phạm khớp mà sự liền lạc các mặt khớp của xương làm cho khớp khuỷu hoạt động bình thường với các chức năng vốn có... • Loại 1: gãy ngang sụn

GÃY XƯƠNG VÙNG

KHUỶU

Là khớp nối giữa xương cánh tay và cẳng tay

+ khớp cánh tay trụ là khớp mộng

 gập duỗi 0 – 1400

+ Khớp quay cánh tay và quay trụ trên cho

phép xoay khớp  sấp ngửa cẳng tay

900 – 00 – 900

GIẢI PHẪU VÀ CHỨC NĂNG KHỚP KHUỶU

ĐỊNH NGHĨA

• Gãy xương vùng khuỷu là loại gãy phạm

khớp mà sự liền lạc các mặt khớp của xương làm cho khớp khuỷu hoạt động bình thường với các chức năng vốn có.

• Khoảng 30% gãy xương vùng khuỷu xảy

ra ở người lớn tuổi (>50 tuổi)

• Gãy mỏm khuỷu chiếm 10 – 20% tất cả

các gãy xương vùng khuỷu

• Gãy mỏm vẹt chiếm 10 – 15% trong trật

khuỷu

TẦN SUẤT

• Ở người lớn hiếm gặp gãy trên 2 lồi cầu.

• Gãy chỏm con chiếm 0,5 – 1% tổn

thương khuỷu

• Gãy ròng rọc ít gặp nhất

ĐẶC ĐIỂM

• Gãy chỏm quay là loại gãy hay gặp nhất ở

người lớn

• Gãy trên 2 lồi cầu gặp nhiều ở trẻ em

• Gãy ngang qua các lồi cầu xảy ra ở những

bệnh nhân lớn tuổi bị loãng xương

• Gãy liên lồi cầu xảy ra ở những bn ở độ

tuổi từ 40 - 60

• Các xương tạo nên khớp khuỷu đều là đầu

• Thần kinh trụ nằm rất nông trong rãnh

khuỷu  dễ tổn thương khi gãy xương vùng khuỷu

• Trước khuỷu da rất mỏng và lỏng lẻo có nhiều TM

(TM quay nông, trụ nông, giữa, giữa nền, tình mạch nền), sâu hơn là động mạch  đường mổ đi vào xương gãy ở trước khuỷu là rất khó khăn.

• Phía sau chỉ trừ mỏm khuỷu ở ngay dưới da 

đường mổ vào dễ.

• Lồi cầu xương cánh tay, chỏm quay có cơ tam đầu

che phủ, đường mổ vào xương khó nhưng an toàn

do máu nuôi và TK ít

Gãy trên 2 lồi cầu:

• Hay gặp ở trẻ em (3 – 10 tuổi), bộ xương chưa

trưởng thành, các dây chằng bên và bao khớp mạnh hơn xương Ngược lại người lớn  gãy ít

• Có 2 kiểu gãy : gãy gập và gãy duỗi

• Ở trẻ em đĩa sụn còn tăng trưởng nên có thể

phân loại theo Salter - Harris

LÂM SÀNG

• Loại 1: gãy ngang sụn tiếp hợp

• Loại 2: gãy qua sụn tiếp hợp và hành xương

• Loại 3: gãy qua sụn tiếp hợp và đầu xương

• Loại 4: gãy qua đầu xương và hành xương

• Loại 5: gãy lún sụn tiếp hợp

PHÂN LOẠI GÃY BONG SỤN TIẾP HỢP

THEO SALTER- HARRIS

• Gãy kiểu chữ Y hay T với độ di lệch giữa các lồi cầu với nhau

• Cơ chế chấn thương thường là gián tiếp: mỏm khuỷu va đập vào mặt khuỷu làm chẻ đầu xa xương cánh tay.

• X quang thẳng khảo sát thích hợp nhất

• Điều trị là phẫu thuật KHX

GÃY LIÊN LỒI CẦU

• Gãy liên lồi cầu xương cánh tay

Xquang trước và sau mổ

• Gãy lồi cầu ngoài thường gặp hơn

ngoài khi khuỷu đập

• Gãy lồi cầu trong

Cơ chế là do va đập vào mỏm khuỷu trong khi khuỷu gập, mảnh gãy thường di lệch ra trước và xuống dưới

• Điều trị không di lệch là bất động, nếu gãy di

lệch > 3mm thì mổ KHX

GÃY CÁC LỒI CẦU

• Là gãy mặt khớp đầu xa xương cánh tay

• Thường xảy ra với khuỷu trật ra sau

• Dễ thấy trên phim nghiêng

• Điều trị: bất động và không di lệch, di lệch

phải phẫu thuật.

GÃY CHỎM CON

• Phân loại Mason: được chia làm 4 loại

GÃY CHỎM QUAY

GÃY MỎM KHUỶU

PHÂN LOẠI

Gãy ngang Ngang - lún Gãy chéo

Gãy nát Chéo xa Gãy trật

Phân loại theo SCHATZKER

X QUANG

Điều trị phẫu thuật

• Chỉ định tuyệt đối: gãy từ typ B đến F

• Có nhiều phương pháp để cố định xương nhưng tốt

nhất là xuyên đinh và néo ép số 8

• Tùy bản chất và vị trí của ổ gãy, mức độ gãy nát và

tuổi của bệnh nhân để chọn phương pháp phẫu thuật.

• Gãy mỏm khuỷu điều trị bằng phẫu thuật là tốt nhất vì

nắn sửa đúng giải phẫu của các mảnh xương gãy và mặt khớp

• Kết hợp xương vững chắc cho phép tập vận động

sớm

 Phục hồi tốt chức năng

ĐiỀU TRỊ

X QUANG

MỘT SỐ HÌNH ẢNH X QUANG THƯỜNG GẶP GÃY XƯƠNG VÙNG KHUỶU

Bình diện bên biểu hiện có gãy “kín đáo” của chỏm quay Hiện diện của dấu cánh buồm và

mỡ đệm phía sau gợi ý có gãy xương phối hợp.

Bình diện chỏm quay- chỏm con minh họa gãy không di lệch chỏm quay Kiểu gãy này không thấy trên X quang nghiêng.

X quang nghiêng của khuỷu minh họa gãy di lệch lên trên của chỏm con.

X quang nghiêng của khuỷu minh họa

gãy di lệch mỏm khuỷu

X quang nghiêng của khuỷu minh họa

gãy di lệch cổ xương quay

X quang thẳng của khuỷu minh họa

gãy liên lồi cầu kiểu chữ T

X quang nghiêng của khuỷu minh họa

gãy nhiều mảnh trên 2 lồi cầu

Biến chứng có thể xảy ra khi gãy khuỷu:

• HC Volkmann: thiếu máu nuôi  gãy trên LLC ở trẻ em

• Gãy ngang 2 lồi cầu: mất vận động do can thừa ở hố khuỷu và hố vẹt.

• Gãy LLC  mất giảm chức năng khuỷu

• Gãy lồi cầu: không lành xương, thoái hóa khớp, vẹo khuỷu

• Gãy mỏm vẹt không điều trị  mất vững khớp

cẳng tay.

vận động khớp

hoại tử vô mạch mảnh gãy  giới hạn vận động

cẳng tay