ĐẠI CƯƠNG CHẨN đoán HÌNH ẢNH (CHẨN đoán HÌNH ẢNH)

Một số tính chất tía x1/ Tính truyền thẳng và đâm xuyên: tia X truyền thẳng theo mọi hướng và có khả năng xuyên qua vật chất, qua cơ thể người.. 2/ Tính bị hấp thu: sau khi xuyên qua vật

ĐẠI CƯƠNG CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH

ĐẠI CƯƠNG CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH

Khái niệm và tên gọi

Máy xquangMáy

Lịch sử

Đầu đèn

Hình

Xquang qui ước

• Tia X là gì:

Bản chất củatia X là sóng điện từ gồm những sóng

xoay chiều theo chu kỳ, cùng một loại vớiánh sáng, sóng vô tuyến điện Đặc điểm của các bức xạ trên là truyền đi với tốcđộ gần giống nhau (khoảng

300000km/s) chỉ khác nhau về bước sóng, chu kỳ và tần số Tia X có bước sóng dài khoảng 10-8 cm.

Một số tính chất tía x

1/ Tính truyền thẳng và đâm xuyên: tia X truyền

thẳng theo mọi hướng và có khả năng xuyên

qua vật chất, qua cơ thể người Sự đâm xuyên này càng dễ dàng khi cường độ tia càng tăng

2/ Tính bị hấp thu: sau khi xuyên qua vật chất thì cường độ chùm tia X bị giảm xuống do một phần năng lượng bị hấp thu Đây là cơ sở của các

phương pháp chẩn đoán X quang và liệu pháp X quang Sự hấp thu này tỷ lệ thuận với:

• Mật độ của vật: số nguyên tử trong một thể tích nhất

định của vật càng nhiều thì sự hấp thu tia X càng tăng

Ví dụ nước ở trạng thái lỏng hấp thu tia X nhiều hơn ở trạng thái hơi

3/ Đặc tính truyền thẳng, đâm xuyên và hấp thụ

của tia X là nhưng đặc tính quan trọng trong tạo hình X quang

4/ Tính chất quang học: giống như ánh sáng, tia X cũng có những hiện tượng quang học như khúc

xạ, phản xạ, nhiễu xạ và tán xạ Những tính chất này tạo nên những tia thứ trong cơ thể khi nó

xuyên qua và gây nên giảm độ tương phản trên các phim chụp Để chống lại hiện tượng này

người ta có thể dùng loa khu trú, đóng nhỏ chùm tia, lưới lọc

5/ Tính chất gây phát quang: dưới tác dụng của tia X một

số muối trở nên phát quang như clorua, Na, BA, Mg, Li, và có chất trở nên sáng như Tungstat cadmi,

platino-cyanua Bari các chất này được dùng để chế tạo màn huỳnh quang dùng khi chiếu X quang, tấm tăng quang

6/ Tính chất hoá học: tính chất hoá học quan trọng nhất của tia X là tác dụng lên muối bromua bạc trên phim và giấy ảnh làm cho nó biến thành bạc khi chịu tác dụng của các chất khử trong thuốc hiện hình Nhờ tính chất này mà nó cho phép ghi hình X quang của các bộ phận trong cơ thể lên phim và giấy ảnh.

H.

• Kỹ thuật DSA

Kỹ thuật DSA : Digital Subtraction Angiography

Các kỹ thuật Xquang mới

• Xquang kỹ thuật số

Ưu và khuyết

a Ưu

+ Quá trình tạo ảnh đơn giản, nhanh chóng, không cần

phòng tối như X–quang cổ điển.

+ Sử dụng máy in phim khô, đơn giản và thân thiện với

môi trường, không độc hại.

+ Ảnh thu được dưới dạng số nên có thể lưu trữ, truyền

đi dễ dàng.

+ Tấm thu nhận ảnh có thể tái sử dụng nhiều lần (khoảng

20.000 lần).

b.Khuyết

+ Vôn đầu tư ban đầu rất lớn.

+ Độ phân giải chưa tốt

Siêu âm

The piezoelectric effect was discovered by Jacques and Pierre Curie in 1880

• Definition of Ultrasound (US):

• Sound with frequency greater than 20,000

cycles per second or 20kHz.  Audible sound sensed by the human ear are in the range of 20Hz to 20kHz

Vận tốc lan truyền

• Sơ đồ lan truyền

• Cycle - the combination of one rarefaction and one compression equals one

cycle.

• Amplitude - the maximum displacement of a particle or pressure wave

• Intensity - the amount of force or energy of sound

• Decibel (dB) - a numerical expression of the relative loudness of sound Wavelength - the distance between the onset of peak compression or cycle

to the next.

Velocity - the velocity is the speed at which sound waves travel through a

particular medium Velocity is equal to the frequency x wavelength.

•

• The velocity of US through human soft tissue is 1540 meters per second.

• Frequency - the number of cycles per unit of time

Frequency and wavelength are inversely related The

higher the frequency the smaller the wavelength.

Acoustic Impedance - simply put, acoustic impedance

is dependent on the density of the material in which

sound is propagated through The greater the impedance the more dense the material.

Reflection - the portion of a sound that is returned from

the boundary of a medium (echo)  The angle of

incidence influences the reflected and refracted waves

(tt)Minh họa

Các loại mode

A Mode - amplitude mode

B Mode - brightness mode

M Mode - motion mode

• Các loại đầu dò

Sector - Linear

• Máy Siêu âm

• Ảnh

CT là từ viết tắt của thuật ngữ Computed Tomography

• Hình máy CT

• Nguyên lý của CT:

• Trong máy CT có một nguồn phát ra tia X

Nguồn phát tia X này có thể xoay tròn quanh bộ phận cần chụp Tia X sẽ chiếu qua bệnh nhân và đến được các đầu dò (detector) Tia X khi chiếu qua bệnh nhân sẽ bị hấp thụ một phần bởi các

cơ quan Tuỳ theo cấu tạo của các cơ quan khác nhau, mà mức độ hấp thụ tia X sẽ khác nhau

Trong cơ thể, xương sẽ hấp thụ tia X nhiều nhất, còn mô mềm sẽ hấp thụ ít hơn

• Minh họa

• Hounsfiedl unit

• Đơn vị hounsfield ở mô

Cộng hưởng từ

Hình

• Lịch sử

Lauterbur đoạt giải Nobel 2003

(tt) Thành phần máy

• Phân loại nam châm

• Phân loại máy

• Nguyên lý cơ bản

• Mô tả

• Mô tả

• Chuyển động đảo

• Phương trình

• Cộng hưởng

• Khái niệm thời gian thư giãn T1 + T2

(tt )

• T2

• Tạo hình

Voxel và pixel

(tt) Hình:

• Nhược điểm

Các vật bằng kim loại cấy trong cơ thể không

được phát hiện có thể bị ảnh hưởng bởi từ

trường mạnh

Không sử dụng với các bệnh nhân mang thai ở

12 tuần đầu tiên Các bác sĩ thường sử dụng các phương pháp tạo ảnh khác, ví dụ như siêu

âm, với các phụ nữ mang thai trừ phi thật cần thiết bắt buộc phải sử dụng MRI

Y HỌC HẠT NHÂN ( NUCLEAR MEDICINE )

Chý ý : Là nghiên cứu về chức năng chứ không phải là hình thái

YHHN có 2 ứng dụng trong y là chẩn đoán và điều trị

Cấu tạo nguyên tử :

Lớp vỏ :

Hạt nhân : Có thể phát ra các tia như α-β-γ

Chẩn đoán YHHN là dựa vào sự đo đạc tía phóng xạ γ

Ví dụ : ta có γ camera để chuyển đổi tín hiệu tia γ thành hình ảnh có thể quan sát được.

Mẫu nguyên tử

Một số khái niệm liên quan

• Proton : mang điện dương và ở hạt nhân

• Nuclei: hạt nhân gồm proton+ neutron

• Hạt nhân không bền sinh phóng xạ

Một số thiết bị chẩn đoán

• Máy Pet/Ct : là sự kết hợp giữa positron emission tomography và máy CTscan

Ví dụ minh họa

Hình Ct và pet/ct

KHẢO SÁT HÌNH ẢNH CÁC GIÁC QUAN

Xquang qui ước:

Tư thề Blondeau :