VIÊM dạ dày RUỘT cấp (BỆNH học nội) (chữ biến dạng do slide dùng font VNI times, tải về xem bình thường)

 Vẽ sơ đồ tiếp cận. Mô tả đăc điểm bệnh lý theo từng nhóm tác nhân gây VDD RUỘT CẤP... ĐỊNH NGHĨA◆ Bệnh lý cấp tính đường tiêu hóa : 1.. Sinh lý bệnh  Xâm lấn niêm mạc ruột  Sản x

VIÊM DẠ DÀY

RUỘT CẤP

 Vẽ sơ đồ tiếp cận.

 Mô tả đăc điểm bệnh lý theo từng nhóm tác nhân gây VDD RUỘT CẤP

ĐỊNH NGHĨA

◆ Bệnh lý cấp tính đường tiêu

hóa :

1 Biểu hiện: Đau quặn bụng ± tiêu

chảy ± nôn ói.

2 Thường bệnh tự giới hạn

3 Nguyên nhân thường do vi khuẩn

◆ Đồng nghĩa : NGỘ ĐỘC THỨC ĂN

(Food-poisoning)

CÁC HỘI CHỨNG LÂM SÀNG

CỦA VDD – RUỘT CẤP

◆ T/Chứng tiêu hóa trên ưu thế:

Buồn nôn + Nôn ói.

 Do Enterotoxin có sẵn trong thức ăn.

 Vi khuẫn không cần nhân lên trong

ruột non.

 Khởi phát sớm: trong vòng 06 - 08

giờ.

 Không cần dùng kháng sinh.

 Vi khuẩn : S.aureus, Bacillus cereus.

◆ Tiêu chảy cấp không viêm

◆ Tiêu chảy cấp CÓ viêm

◆ CÓ dấu chứng tòan thân.

- Sốt, vẻ mặt nhiễm trùng.

- Do vi khuẩn xâm lấn niêm mạc.

- Listeria, EHEC, EPEC.

◆ CÓ dấu chứng thần kinh

- Nhìn mờ, nhìn đôi, yếu cơ

- Liệt dây sọ.

- Chủ yếu là Clostridium Botulinum

TIẾP CẬN BỆNH NHÂN

BỆNH SỬ :

- Thuốc đang dùng

- Aên uống, du lịch

- Triệu chứng của người thân.

- Triệu chứng của bệnh nhân: + Đau bụng, ói,

+ sốt, khát nước, tiểu ít.

+ Tính chất phân.

KHÁM THỰC THỂ

- Thường chỉ ấn đau bụng nhẹ

- Cần chú ý : dấu mất nước.

- Dấu nhiễm độc :

MẤT NƯỚC ĐỘ 1

- KHÁT NƯỚC

- Da niêm bình thường.

- Nước tiểu bình thường.

MẤT NƯỚC ĐỘ 2

- KHÁT NƯỚC

- MÔI LƯỠI KHÔ, VÉO DA (+)

- Tiểu ít.

MẤT NƯỚC ĐỘ 3

- Véo da (+++), mắt trũng lõm.

- Tĩnh mạch cổ xẹp.

- Tiểu ít.

- Mạch nhanh.

- Có thể có dấu hiệu của sốc giảm thể tích: chi lạnh, HA kẹp, HA tụt.

XÉT NGHIỆM CẬN LÂM

SÀNG

MÁU :

- BC tăng, neutro ưu thế : VK xâm lấn, tiêu chảy do viêm.

- Hct tăng : cô đặc máu.

- Uré tăng : giảm thể tích tuần hòan.

- Creatinine tăng: suy thận tại thận.

- Ion đồ : hạ Kali, hạ Natri.

XÉT NGHIỆM CẬN LÂM

BC PHÂN (++) BC PHÂN ( ± ) BC PHÂN (-)

VIRUSEPECETECBacillus cereusS.Aureus

C.PerfingensVibrio cholerea

SƠ

ĐỒ TIẾP CẬN

VI KHUẨN XÂM LẤN

1 Tấn công đường tiêu hóa dưới :

Hồi tràng  đại tràng.

2 Sinh lý bệnh

 Xâm lấn niêm mạc ruột

 Sản xuất Enterotoxin  tăng tiết

dịch ruột

 Kích họat dòng thác viêm tại chổ

 Phá hủy tế bào thượng bì niêm

mạc ruột  không tái hấp thu.

3 Lâm sàng:

Có thời gian ủ bệnh

Có triệu chứng tòan thân

Tiêu chảy kiểu viêm

Phân : Hồng cầu và Bạch cầu

◆ HC LỴ CẤP :

 Đau quặn khung đại tràng

 Mót rặn, đi cầu nhiều lần không

hết

 Tiêu phân đàm nhầy máu/ máu.

 CÓ THỂ CÓ SỐT.

PHÂN BIỆT LỴ AMIB – LỴ TRỰC TRÙNG

VI KHUẨN SINH ĐỘC TỐ

RUỘT

1 Chủ yếu tấn công đọan đầu ruột

non.

2 Sinh lý bệnh

 Bám dính lên niêm mạc ruột.

 Tăng sinh tại chỗ

 Sản xuất Enterotoxin  tăng tiết

dịch ruột

3 Lâm sàng:

Có thời gian ủ bệnh

Tiêu chảy kiểu KHÔNG VIÊM

Phân : Thường KHÔNG CÓ HC và BC

4 Tác nhân :

EPEC  Tiêu chảy trẻ em

ETEC  Tiêu chảy du lịch

Vibrio Cholerea  Bệnh TẢ

Vibrio Parahaemolyticus

Bacillus cereus**

Aeromonas.

TÁC NHÂN VIRUS

1 Chủ yếu tấn công tá tràng và hỗng

tràng.

2 Sinh lý bệnh

 Xâm lấn tế bào niêm mạc ruột phá

hủy cấu trúc.

 Sản xuất Enterotoxin  tăng tiết dịch

ruột

3 Lâm sàng:

Có thời gian ủ bệnh

Tiêu chảy kiểu KHÔNG VIÊM

Phân : Thường KHÔNG CÓ HC và BC

4 Phương tiện chẩn đóan:

Huyết thanh chẩn đóan

Soi tươi với kính hiển vi điện tử.

- Tiêu chảy kéo dài đến 2 tuần.

TÁC NHÂN EHEC

1 Dòng E.coli độc lực cao Nhiều serotype

2 E.Coli O157 – H7 (+++)

3 Sinh lý bệnh

 Bám dính tế bào niêm mạc ruột.

 Endotoxin  hủy họai tế bào, tiêu

huyết, kết tập tiểu cầu, tắc các mao mạch nhỏ

3 Lâm sàng:

Sốt nhẹ, buồn nôn, nôn ói

Tiêu chảy nước  lẫn máu  tiêu máu

Thời gian tiêu chảy: 3- 8 ngày

BIẾN CHỨNG : Hội chứng H.U.S :

Suy thận cấp tại thận

Tán huyết

Thuyên tắc mạch máu nhỏ

Giảm tiểu cầu

4 XN :

Cấy phân với thạch

Sorbitol-MacConkey (SMAC)