“Mùa thu bầu trời tự nhiên cao bổng lên và xanh trong.Một màu xanh trứng xáo ngọt ngào,êm dịu.Vắng hẳn những đám mây đen thường ùn ùn kéo lên từ phía chân trời mỗi buổi chiều hè oi bức[r]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ 1: CẤU TẠO TỪ
Bài 1: Nhận diện tiếng,từ
1 Xác định cấu tạo của các tiếng sau:
Tiếng Âm Vần Thanh
Cuốc
Yến
Nghiễm
Phất
Lê
Bực
2.
“Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai
Côn Sơn có đá rêu phơi
Ta ngồi trên đá như ngồi chiếu êm
Trong ghềnh thông mọc như nêm
Tìm nơi bóng mát ta lên ta nằm”
Những tiếng bắt vần với nhau trong đoạn thơ trên là:
………
3 Xác định từ đơn, từ ghép, từ láy trong câu văn sau đây:
“Trên con đường tù nhà đến trường, tôi phải đi qua bờ Hồ Gươm Lúc có bạn thì chuyện trò tíu tit, có khi đuổi nhau suốt dọc đường Nhưng khi đi một mình, tôi thích ôm cặp vào ngực, nhìn lên các vòm cây, vừa đi vừa lẩm nhẩm ôn bài.”
4 Tìm 3 từ ghép, 3 từ láy có chứa các tiếng sau:
Tiếng Từ ghép Từ láy
Nhỏ
Xấu
Xinh
Đẹp
Sáng
Ầm
5 Các từ sau, đâu là từ đơn, từ ghép, từ láy?
Thanh thản, hiền hậu, run rẩy, lấp ló, cây, đất nước, cỏ cây, khúc khuỷu, thăm thẳm, xinh xắn, xa xưa, đi đứng, đối đáp, mây, đủng đỉnh, buôn bán, xà phòng, mơ mộng, mỏng manh, mua, may mắn
Bài 2: Phân loại từ đơn, từ ghép, từ láy
Trang 21 Chia các từ sau thành hai nhóm,gọi tên từng nhóm:
Học,hoa,đỏ,in-ter-nét,bong bóng,mượn,xà phòng,lược,sư tử,voi,đà điểu
2 Đọc đoạn văn sau rồi trả lời câu hỏi
“Mùa thu bầu trời tự nhiên cao bổng lên và xanh trong.Một màu xanh trứng xáo ngọt
ngào,êm dịu.Vắng hẳn những đám mây đen thường ùn ùn kéo lên từ phía chân trời mỗi buổi chiều hè oi bức và vì thế,những trận mưa ào at như trút nước cũng thưa đi.Con sông chảy qua đầu làng Thanh sủi bọt đục ngầu,ào ạt xô đẩy những đám củi rêu bèo bọt,chảy về xuôi.Giờ nó lắng lại,chỉ lăn tăn gợn sóng,vỗ nhẹ vào đôi bờ lóc bóc.Cũng có lúc dòng sông như một tấm gương thủy ngân xanh,soi rõ trời cao và những cánh cò trắng muốt vỗ thong thả qua sông một cách bình thản.Lúc ấy,mặt nước giống hệt một con người sâu sắc,đang mải suy nghĩ điều gì.’’ a.Gạch chân từ láy tgong đoạn văn trên
b.Trong các từ láy tìm được ở trên thì:
-Những từ láy âm là:………
-Những từ láy vần là:………
-NNhững từ láy cả âm lẫn vần là:………
-Những từ láy tiếng là:………
-Những từ láy đăc biệt:………
3.Hãy thêm tiếng vào mỗi tiếng sau để tạo thành từ ghép phân loại và từ ghép tổng hợp: Tiếng đã cho Từ ghép phân loại Từ ghép tổng hợp Làng Cây Hoa Sách Bánh Bạc Học 4.Gạch 1 gạch dưới từ ghép phân loại,hai gạch dưới từ ghép tổng hợp? Cánh buồm,gò đống,trái cam,ruộng đồng, cỏ chanh, hiền lành,sách Toán,học tập,xe máy, thuyền bè,canh hến,cơm canh,em ruột,anh em 5. a.Gạch một gạch dưới từ ghép,hai gạch dưới từ láy nhỏ nhoi,nhỏ nhắn,lá na,mỏng manh,mệt mỏi,tươi cười,ngẫm nghĩ,ngon ngọt,lóng lánh,ôm ấp,ào ạt,gập ghềnh,mây mưa,ngả nghiêng,con cá, cơm canh,xào xạc,đo đỏ, phẳng lặng,im lìm,lanh lảnh,lao xao,bần bật,bực tức,nơm nớp,điên đảo,canhcua b.Các từ ghép ở phần a thuộc loại từ ghép nào? ………
………
………
6.Đọc đoạn văn sau rồi trả lời câu hỏi
“(1)Sớm đầu thu mát lạnh.(2)Giữa những đám mây xám đục,vòm trời hiện ra như những khoảng vực xanh vòi vọi.(3)Một vài giọt mưa loáng thoáng rơi trên chiếc khăn quàng đỏ và mái tóc xõa ngang vai của Thủy;những sợi cỏ đẫm nước lùa vào dép thủy làm bàn chân nhỏ xíu của
Trang 3em ướt lạnh.(4)Người trong làng gánh lên phố những gánh rau thơm,những bẹ cải sớm và những bó hoa huệ trắng muốt.(5)Bầy sáo đen mỏ vàng chấp chới chao liệng trên cánh đồng lúa mùa thu đang kết đòng.(6)Mặt trời đã mọc trên những ngọn cây xanh tươi của thành phố.” a.Xác định từ láy trong đoạn văn trên………
b.Xác định từ ghép tổng hợp trong câu(3),(5),(6)………
c.Xác định từ ghép phân loại trong câu (2), (4)………
Bài 3: Ôn tập từ đơn, từ ghép, từ láy
1 Gạch chân từ không cùng nhóm trong từng nhóm từ sau:
Trang 4- ồn ào, ẩm ướt, xôn xao, lè tè
- yêu, xanh, sư tử, đà điểu, tủ lạnh
- xanh ngắt, màu sắc, ốm yếu, yêu mến, mơ mộng
- nhấp nhô, ghê gớm, thấp thoáng, loáng thoáng
2 Trong các từ sau, từ nào là từ láy, từ nào là từ đơn, từ nào là từ ghép?
Cây cối, bồ nông, đom đóm, ô tô, thơm tho, lấp lánh, ghi đông, sâm cầm, xa lạ, tươi tốt,
phấn chấn, rơm rạ, đường đất, chong chóng, hồng hào, mềm mại, chùa chiền, đầu đuôi, trong trắng, nhỏ nhẹ, tươi tắn, yếu ớt
………
………
………
3 Hãy thêm tiếng vào mỗi tiếng sau để tạo thành từ ghép phân loại và từ ghép tổng hợp: Tiếng đã cho Từ ghép phân loại Từ ghép tổng hợp núi nhà sâu nắng lá nhẹ gió 4 Xác định từ láy trong đoạn văn sau và cho biết các từ láy đó thuộc kiểu gì? Vai kĩu kịt, tay vung vẩy, chân bước thoăn thoắt Tiếng lợn eng éc, tiếng gà chíp chíp, tiếng vịt cạc cạc, tiếng người nói léo xéo Thỉnh thoảng lại điểm thêm những tiếng ăng ẳng của con chó bị lôi sau sợi dây xích sắt buồn rầu, sợ sệt… ………
………
………
5 Gạch một gạch dưới từ ghép phân loại, hai gạch dưới từ ghép tổng hợp: Kinh ngạc, cơn gió, mùa đông, ruộng đồng, sợ hãi, mái tóc, máy tuốt lúa, gang thép, cầu xin 6 Tìm từ láy trong đoạn thơ sau và cho biết những từ láy đó thuộc loai từ láy nào? Tác dụng của các từ láy đó trong việc diễn tả hình ảnh chú bé Lượm? Chú bé loắt choắt Cái xắc xinh xinh Cái chân thoăn thoắt Cái đầu nghênh nghênh ………
………
………
………
7 Các từ sau là từ ghép hay từ láy? Tại sao?
Thiết tha, cần cù, cần mẫn, hoàng hôn, kiêu kì, chùa chiền, thân thiết, hoan hỉ, hầu hạ
Trang 5………
8 Cho đoạn văn sau: (…)Tất cả đượm một màu vàng trù phú, đầm ấm lạ lùng Không còn cái cảm giác héo tàn hanh hao lúc sắp bước vào mùa đông Hơi thở của đất trời, của mặt nước thơm thơm, nhè nhẹ Ngày không nắng không mưa, hồ như không ai tưởng đến ngày hay đêm, mà chỉ mải miết đi gặt, kéo đá, cắt rạ, chia thóc hợp tác xã a, Các từ đơn trong đoạn văn trên là:………
………
b, Các từ ghép phân loại trong đoạn văn trên là:………
………
c, Các từ ghép tổng hợp trong đoạn văn trên là:………
………
Phiếu bài tập tổng hợp
Trang 61 Xác định cấu tạo của các tiếng sau:
Tiếng Âm Vần Thanh
Quen
Ước
Ngã
Phút
Ghềnh
Xuân
Lược
2 Xác định từ đơn, từ ghép, từ láy trong câu sau:
Đôi mắt trầm ngâm ngơ ngác nhìn xa, bộ lông mịn mượt, cổ yếm quàng chiếc tạp dề công nhân đầy hạt cườm lấp lánh, biêng biếc
3 Các từ dưới đây có phải là từ láy không? Tại sao?
Râu ria, mồm miệng, trong trắng, sắm sửa, sâu sắc, ghê gớm, gồng gánh
………
………
………
4 Gạch chân từ láy trong đoạn văn sau:
Tuổi thơ tôi hằn sâu trong kí ức những ngọn núi trông xa lấp lánh như kim cương, lúc xanh
mờ, khi xanh thẫm, lúc tím lơ, khi rực rỡ như núi ngọc màu xanh Những năm tháng xa quê, dông tố cuộc đời tưởng chừng cuốn bay tất cả, nhưng trong tâm tư tôi những dòng sông quê hương mênh mông vẫn cuồn cuộn chảy, nhưng dòng kinh biêng biếc vẫn lặng lờ trôi
5 Các từ láy ở bài tập 4 thuộc loại từ láy nào?
6 Từ các tiếng sau, hãy tạo thành 2 từ láy, 2 từ ghép:
gọn
buồn
xa
mê
lặng
7 Hãy thêm tiếng vào mỗi tiếng sau để tạo thành từ ghép phân loại và từ ghép tổng hợp:
Tiếng đã cho Từ ghép phân loại Từ ghép tổng hợp
sông
mơ
xanh
bút
bí
sâu
cười
8.Dùng kí hiệu gạch chéo để tách từ trong đoạn văn sau:
Trang 7Màu sắc ngồn ngộn của hoa quả,của áo quần như càng khiến cho cái náo nhiệt tăng thêm.Hoa quả nhiều đến lạ lùng.Nho chất thành đống lớn,quả tròn hoặc bầu dục xanh lơ hoặc tím mọng.Lựu phô màu đỏ chói…
9.Đọc lại đọa văn ở bài 8 và trả lời các câu hỏi sau:
a.Trong đoạn văn có bao nhiêu từ ghép:… Đó là các từ:………
………
………
b.Trong các từ ghép tìm được ở câu a thì: -Từ ghép phân loại là:………
-Từ ghép tổng hợp là:………
………
10.Chia các từ đơn sau thành hai nhóm: Đu đủ , bi- đông, a-xít, muối, lặn, bìm bịp, mãng cầu, mùi soa, gương, mặn 11.Cho đoạn thơ sau: Buồn trông gió cuốn mặt duềnh Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa Buồn trông ngọn nước mới sa Hoa trôi man mác biết là về đâu Buồn trông nội cỏ rầu rầu Chân mây mặt đất một màu xanh xanh Buồn trông gió cuốn mặt duềnh Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi a, Gạch chân các từ láy trong đoạn thơ trên b, Các từ láy vừa gạch chân thuộc loại từ láy nào trong các loại từ láy đã học? 12 Hãy thêm tiếng vào mỗi tiếng sau để tạo thành 2 từ ghéo phân loại và 2 từ ghép tổng hợp: Tiếng đã cho Từ ghép phân loại Từ ghép tổng hợp phố trắng cơm ăn nhà 13 Chia các từ sau thành 3 nhóm: Từ đơn, từ ghép, từ láy: mê man, hoa huệ, su su, hốt hoảng, bạn bè, đom đóm, nho nhỏ, nhanh nhảu, nhường nhịn, êm đềm, bong bóng, chào mào Từ đơn Từ ghép Từ láy ………
………
………
………
……….………
14 Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
Con thường sống ngẩng cao đầu mẹ ạ
Tính tình con hơi ngang bướng kiêu kì
Nếu có vị chúa nào nhìn con vào mắt
Con chẳng bao giờ cúi mặt trước uy nghi
Nhưng mẹ ơi con xin thú thật
Trái tim con dù kiêu hãnh thế nào
Trang 8Đứng trước mẹ dịu dàng, chân chất
Con thấy mình bé nhỏ làm sao
a, Từ láy trong đoạn thơ trên là: ………
b, Từ ghép trong đoạn thơ trên là: ………
………
c, Qua đoạn thơ trên, con cảm nhận được điều gì? ………
………
………
………
………
…