Tai lieu tap huan cong tac GVCN

- Trong nhà trường: GVCN là thành viên của tập thể SP và HĐ sư phạm, là người thay mặt HT, HĐ nhà trường và CMHS quản lý và chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục toàn diện học sinh lớp[r]

CÔNG TÁC GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM TRONG TRƯỜNG

TRUNG HỌC

ThS: Hoàng Quốc Khánh

Sở GDĐT Nghệ An Email:

Email: khanhhq@nghean.edu.vn khanhhq@nghean.edu.vn

Dd: 0977 572 567

I CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM TRONG

TRƯỜNG TRUNG HỌC



1 Một số vấn đề về công tác GVCN

1.1 Vị trí, vai trò của GVCN:

- Trong nhà trường: GVCN là thành viên của tập thể SP

và HĐ sư phạm, là người thay mặt HT, HĐ nhà trường và CMHS quản lý và chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục toàn diện học sinh lớp mình phụ trách, tổ chức thực hiện chủ trương, kế hoạch của nhà trường ở lớp.

- Đối với HS và tập thể lớp: Là nhà giáo dục và là người lãnh đạo gần gũi nhất, tổ chức, điều khiển, kiểm tra toàn diện mọi hoạt động và các mối quan hệ ứng xử thuộc phạm

vi lớp mình phụ trách dựa trên đội ngũ tự quản là cán bộ lớp, CB đoàn và tính tự giác của mọi HS trong lớp.

- GVCN là người cố vấn cho công tác Đội và công

tác Đoàn ở lớp chủ nhiệm

- GVCN là nhân vật trung tâm để hình thành, phát

triển nhân cách học sinh; là cầu nối giữa gia đình, nhà trường và xã hội

1 2 Nhiệm vụ của GVCN.

nhiệm vụ sau đây:

 a) Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học sinh, với hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm

thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp và của từng học

sinh;

 b) Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế

hoạch đã xây dựng;

các giáo viên bộ môn, ĐTNCS Hồ Chí Minh,

Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướng nghiệp của

học sinh lớp mình chủ nhiệm và góp phần huy động các nguồn lực trong cộng đồng phát triển nhà trường;

 d) Nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh cuối kỳ và cuối năm học; đề nghị khen thưởng và kỷ luật học sinh; đề

nghị danh sách học sinh được lên lớp thẳng, phải kiểm tra lại, phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong kỳ nghỉ hè,

phải ở lại lớp; hoàn chỉnh việc ghi sổ

điểm và học bạ học sinh;

 đ) Báo cáo thường kỳ hoặc đột xuất về tình hình của lớp với Hiệu trưởng.

TT LIÊN KẾT CÁC LLGD TRONG, NGOÀI NT

QUẢN LÝ, GIÁM SÁT VIỆC GHI CHÉP, BẢO QUẢN CÁC LOẠI

HỒ SƠ CỦA HS

LẬP KH NĂM HỌC DỰA TRÊN KH, NHIỆM VỤ GD, DH CỦA NT

Câu hỏi

nhiệm có những quyền gì trong nhà

trường?

chưa được đảm bảo? Hãy chia sẻ những băn khoăn, vướng mắc của thầy cô về

quyền, nghĩa vụ của GVCN?

b) Được dự các cuộc họp của Hội đồng khen thưởng

và Hội đồng kỷ luật khi giải quyết những vấn đề có

liên quan đến học sinh của lớp mình;

c) Được dự các lớp bồi dưỡng, hội nghị chuyên đề về công tác chủ nhiệm;

d) Được quyền cho phép cá nhân học sinh nghỉ học

không quá 3 ngày liên tục;

đ) Được giảm giờ lên lớp hàng tuần theo quy định khi làm chủ nhiệm lớp.

Một số lưu ý:

 1 GVCN cần thực hiện đúng những nhiệm vụ của mình theo quy định.

 2 GVCN không làm thay những việc của giáo viên bộ môn liên quan tới hồ sơ lớp chủ nhiệm:

II KỸ NĂNG XÂY DỰNG KẾ HOẠCH CÔNG TÁC CHỦ

NHIỆM LỚP

CÂU HỎI

 1 Trong thực tiễn quản lý giáo dục, thầy (cô) đã chỉ đạo GVCN lập những loại kế hoạch nào?

 2 Theo thầy (cô) thực chất của việc lập

kế hoạch chủ nhiệm là gì?

1 Các loại kế hoạch chủ nhiệm

14

Kế hoạch năm học của lớp;

Kế hoạch công tác của học kỳ;

Kế hoạch hàng tháng;

Kế hoạch cho từng loại hoạt động…

(KH hội trại; kế hoạch dự giờ; KH bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo HS yếu kém; KH tổ chức hoạt động ngoại khóa; KH tham quan …)

1 Những vấn đề chung về xây dựng kế hoạch

Kế hoạch (bản kế hoạch) là

“toàn bộ những điều vạch ra một cách có hệ thống về những công việc dự định làm trong một thời hạn nhất định, với mục tiêu, cách thức, trình

và nguồn lực cần thiết để đạt tới mục tiêu một cách phù hợp với tình hình thực tiễn trong khoảng thời gian xác định.

Xây dựng kế hoạch là làm rõ 4 câu hỏi quan trọng:

1.Chúng ta là ai và đang ở đâu? 2.Chúng ta muốn đi đến đâu?

3.Chúng ta làm gì? Làm thế nào? Bằng phương tiện/công cụ gì? để đến được vị trí mong muốn?

4.Làm thế nào để biết chúng ta tới đích?

Kế hoạch chủ nhiệm là chương trình hành động trong tương lai của lớp chủ nhiệm, nhằm xác định một cách chính xác lớp chúng ta (A, B) muốn đi đến đâu và cần phải làm gì, làm như thế nào để đạt được điều đó.

- KH công tác chủ nhiệm được GVCN xây dựng xong trước 5.9 hàng năm và trình Hiệu trưởng duyệt trước khi thực hiện

15

 Câu hỏi: Từ thực tiễn

công tác quản lý thầy (cô) hãy cho biết cấu trúc bản

Kế hoạch chủ nhiệm gồm mấy phần? Nội dung của từng phần?



CẤU TRÚC NỘI DUNG BẢN KH CHỦ NHIỆM

Thông thường có 6 phần

1 Đặc điểm tình hình:

- Đặc điểm chủ quan: Khó khăn, thuận lợi;

- Đặc điểm khách quan: Cơ hội, thách thức

2 Phương hướng, nhiệm vụ, mục tiêu, chỉ tiêu và các danh hiệu phấn đấu.

a Những yêu cầu cần đạt được trong năm học về

GD đạo đức, văn hóa, lao động hướng nghiệp và các mặt GD toàn diện khác;

b Các chỉ tiêu phấn đấu;

c Các danh hiệu phấn đấu.

Kế hoạ ch th

ăm hỏi g ia đì

nh m ột học sinh

cá biệt,

Kế h oạch

thăm hỏi g ia đì

nh m ột học sinh

cá biệt,

Kế hoạch ngày “Hội trại thanh niên với nghề nghiệp”

Kế hoạch ngày “Hội trại thanh niên với nghề nghiệp”

Kế hoạch tham quan

III KĨ NĂNG TÌM HIỂU

TÂM LÝ HỌC SINH

TRUNG HỌC

 1 Vì sao BGH các trường Trung học phải hướng dẫn giáo viên chủ nhiệm tìm hiểu đặc điểm tâm lý học sinh?

1 GVCN cần phải tìm hiểu tâm lý HS

Do đối tượng của hoạt động GD đòi hỏi

- “Hiểu người rồi mới dạy người”

- Muốn các hoạt động GD đạt hiệu quả thì phải

hiểu được tâm lý HS

Mục đích: giáo viên có thể giúp đỡ, hỗ trợ, giáodục học sinh tốt hơn chứ không phải để đánh giá,phân loại học sinh

1.2 Do chức năng, nhiệm vụ của GVCN lớp

2 GVCN cần tìm hiểu những gì ở HS?

- Sự lựa chọn nghề nghiệp

- Sự tự quyết về mặt đạo đức – xã hội

- Một số vấn đề tâm lý xã hội khác: “rối loạn hành vi

xã hội”, tự tử, trầm cảm.

3 Các bước tổ chức tìm hiểu tâm lí học sinh một cách phù hợp:

- Việc tổ chức tìm hiểu tâm lí học sinh cần tuân thủ các bước: xác định mục đích; thời gian;

phạm vi; cách thức; điều kiện tìm hiểu; hướng phối hợp xử lí thông tin; hướng lưu trữ, khai thác thông tin về học sinh.

- Nội dung tìm hiểu tùy theo mục đích và bám vào cấu trúc nhân cách học sinh.

4 Một số cách để GVCN tìm hiểu HS

- Nghiên cứu hồ sơ các năm học trước;

- Sử dụng phiếu trưng cầu do GVCN tự thiết kế theo mục đích

- Trò chuyện với HS trước và sau buổi học, qua điện thoại, mail…

- Cùng tham gia vào các hoạt động với học sinh

- Tìm hiểu học sinh thông qua các đối tượng khác nhau: bố me, GV bộ môn, đặc biệt là bạn bè

- Yêu cầu HS viết những nhận xét về lớp học, bạn trong lớp, giờ học, buổi ngoại khóa …

- Trong giai đoạn hiện nay GVCN cần tìm hiểu học

sinh qua internet

4 KỸ NĂNG TỔ CHỨC GIỜ SINH HOẠT LỚP

Câu hỏi

1 Thầy (cô) có nhận xét gì về giờ sinh hoạt lớp ở trường phổ thông hịên nay?

2 Qua thực tiễn, thầy (cô) hãy cho biết giờ sinh

hoạt lớp có tác dụng như thế nào đối với học

sinh?

3 Bằng kinh nghiệm của mình, thầy (cô) hãy chia

sẻ:

- Những nguyên nhân làm cho HS không thích

giờ sinh hoạt?

- Những nguyên nhân làm cho HS thích giờ sinh hoạt ?

1 Tác dụng giáo dục của giờ sinh hoạt lớp

- Đây là dạng hoạt động GD tập thể, là một hình thức tổ chức tự quản cho HS và là một trong

những biện pháp cơ bản góp phần xây dựng tập thể học sinh đoàn kết

-Qua giờ sinh hoạt lớp, học sinh có thể bày tỏ,

chia sẻ tâm tư, tình cảm và tự đánh giá nhận xét nhau

- Qua giờ sinh hoạt, giáo viên chủ nhiệm và học sinh có điều kiện hiểu, gắn bó, bộc lộ ưu, nhược điểm của mỗi thành viên

- Đây cũng là dịp để HS làm quen với nhiều loại hình hoạt động khác nhau, giúp các em phát triển các kĩ năng cơ bản và cần thiết cho bản thân

Tình huống

1 Mô tả giờ SH lớp của một học sinh: Thầy chủ nhiệm

lớp tớ rất nghiêm nên tiết sinh hoạt thường im phăng

phắc, thầy chỉ định ai phát biểu, kể lể tình hình, báo cáo

gì thì mới được nêu ý kiến, còn lại đừng ai nghĩ đến

việc xung phong đứng lên yêng hùng kiểu “Thưa thầy, con nghĩ khác cơ ạ!” – Có bạn thừa nhận nhiều lúc

muốn “có trời” với mấy kiểu áp đặt của thầy chủ nhiệm đối với những hoạt động của lớp lắm, nhưng rồi nghĩ

“một cánh én nhỏ chẳng làm nên mùa xuân” nên lại thôi ngay ý định Điều tệ nhất là trong lớp tớ có nhiều “cánh én” khác nghĩ thầm trong đầu hệt như bạn ấy, và thế là

cả lớp tớ mặc kệ, buổi sinh hoạt thường là một chiều,

vô cùng thụ động và chẳng có tác dụng gì nhiều với

những vấn đề cần cả lớp cùng thảo luận Chán!

2 Mô tả giờ SH lớp : “Với tớ và hội bạn ở

lớp thì tiết sinh hoạt lại nhẽ nhõm lắm, vì không phải là tiết học môn gì cả, tha hồ xả hơi với cả tranh thủ chép bài tập về nhà cho kịp các tiết sau Cô giáo vừa hiền vừa

ít nói lại chả mấy khi tham gia tiết sinh hoạt, giao hết cho cán bộ lớp điều hành Tụi cán bộ lớp cũng chả muốn chơi nổi làm gì, nên nói qua qua cho xong, rồi cũng

yên phận về chỗ.” Hề…

Suy nghĩ của thầy cô?

2 Nguyên nhân chính làm cho HS không thích giờ sinh hoạt lớp

♦ HS không được cùng nhau tổ chức,

♦ GV quá nghiêm khắc, không gần gũi,

thân thiện, không đặt mình vào vị trí của

HS để hiểu các em……

3 CÁC YÊU CẦU CƠ BẢN ĐỐI VỚI GIỜ

SH LỚP

♦ Đa dạng hoá về ND và hình thức tổ chức giờ SH lớp.

♦ Thu hút tối đa sự tham gia của mọi HS

dưới sự hướng dẫn, giúp đỡ, cố vấn của GV nhằm tăng cường vai trò tự quản của HS.

♦ Tăng cường những nội dung SH có liên

quan đến các công việc chung của lớp, phù hợp với nhu cầu và sở thích của HS.

♦ Đảm bảo giao lưu dưới hình thức đối thoại.

4 Hình thức, phương pháp tổ chức giờ sinh

hoạt lớp

Một số mô tả của HS THPT về giờ SH lớp được đăng tải trên các diễn đàn của teen:

- Mô tả 1: Trong các giờ sinh hoạt cô giáo

chủ nhiệm lớp tớ thường phê bình thẳng

thắn những hiện tượng lệch lạc của học sinh trong lớp Cô chỉ đích danh từng học sinh và từng khuyết điểm đã mắc phải và dặn dò

phải cố gắng sửa chữa trong tuần tiếp theo Một số học sinh nói nhỏ với bạn: Như thế

này không phải là sinh hoạt lớp.

Mô tả 2: Tất nhiên là chúng tớ bao giờ cũng đoán được nội dung của tiết sinh hoạt! Cô

giáo chủ nhiệm với cả mấy cán bộ lớp sẽ

đều đều tổng kết lại - bằng cách diễn tả một bài khá dài dòng về những gì trong sổ Nam tào (sổ ghi đầu bài) trong tuần trước rồi blah blah phê bình, kiểm điểm trước lớp Cái mới duy nhất của mỗi tiết phụ mà chính này là nín thở chờ xem tuần này anh em nào của ta bị

“lên thớt” và xui tới đâu với mấy hình phạt.

Câu hỏi

1 Thầy (cô) hãy cho một số lời bình luận

về những mô tả của HS về giờ sinh họat lớp ở trên ?

2 Thầy (cô) hãy chia sẻ trong nhóm về các hình thức tổ chức giờ SH lớp ở

trường thầy (cô)?

(3) Theo thầy (cô) nên khen chê HS như thế nào trong giờ sinh hoạt lớp để phát huy hiệu quả giáo dục?

Các hình thức tổ chức giờ sinh hoạt lớp

1.Tổng kết, đánh giá thi đua và xây dựng

kế hoạch

- Đánh giá lại những hoạt động trong tuần

+ Báo cáo của các tổ trưởng

+ Lớp trưởng nhận xét ưu, khuyết điểm…

+ Các lớp phó nhận xét những mảng hoạt động do mình phụ trách

+ GVCN tuyên dương…, nhắc nhở …

- Lập kế hoạch tuần tiếp theo

2 Hình thức hỗn hợp: tổng kết thi đua tuần và

sinh hoạt theo chủ đề

- Lớp trưởng đánh giá chung sau khi đã có sự

thống nhất giữa các tổ GVCN và HS bổ sung

nếu thấy cần thiết

- Thông báo những công việc chính trong tuần tới (2 ND này tiến hành trong khoảng 10 phút)

- Sinh hoạt theo chủ đề: Khoảng 35 phút Nội

dung SH nên gắn với các hoạt động chủ điểm

của tháng, gắn với ngày kỷ niệm, các sự kiện

Ví dụ: - Sinh nhật tháng của lớp

- Tổ chức 8.3, thi văn nghệ giữa các tổ,

giữa nam và nữ …

3 Thảo luận chuyên đề/ chủ điểm: GVCN và BCS lớp, BCH chi đoàn, BCH liên đội bàn bạc, thống nhất, giao cho các tổ lần lượt xây dựng nội dung, tổ chức

chuyên đề

Ví dụ: - Chuyên đề về văn hóa mặc, giao tiếp của học sinh THCS, THPT …

- Chuyên đề: Nói chuyện.

Lưu ý: Chuyên đề phải phù hợp hứng thú, nhu cầu và trình độ HS, có nhiều ý kiến, quan điểm khác nhau; đòi hỏi sử dụng nhiều kiến thức, kinh nghiệm để đánh giá, kết luận; phải thuận lợi, an toàn, thoải mái để tất cả học sinh có cơ hội bày tỏ chính kiến; người dẫn chương

trình phải khéo léo, bản lĩnh, mạnh dạn, tự tin; cần sự giúp đỡ của GVCN khi gặp khó khăn

4 Giao lưu- đối thoại với người trong cuộc

5 Tổ chức các hội thi (văn nghệ, hiểu biết khoa học,

HS thanh lịch )

5 Khen chê học sinh

 Có ý kiến: Trong các buổi sinh hoạt lớp hiện nay, các thầy cô thường chê học trò nhiều hơn

là khen ngợi, thầy cô tiết kiệm lời khen, phung phí lời chê Trong một giờ sinh hoạt lớp, 60

-70% là chê học sinh

Ý kiến của thầy cô

Về nguyên tắc: Khen phải nhiều hơn chê để tạo tâm lý tích cực vì ai cũng thích khen!

Thầy, cô biết khen chê đúng mực sẽ khiến học trò hứng thú trong học tập

Một vài quy tắc đơn giản cho việc xây dựng hành vi tích cực từ khen, chê của GVCN

- Khen ngợi phải cụ thể, gọi tên các phẩm chất.

- Khen ngợi phải chân thật, gây được cảm xúc

tích cực nơi người khen

- Cần khen ngay hành vi tích cực mới khi nó vừa

xuất hiện nhất là với những em hay mắc khuyết

điểm,những em học yếu, nhút nhát…

- Khi phê bình HS cũng cần lưu ý là phê bình

hành vi cụ thể chứ không khái quát hoá thành phẩm chất nhân cách

- Khi phê bình không được chì chiết, nhắc đi

nhắc lại những khuyết điểm đã xảy ra từ lâu ……

Một vài quy tắc đơn giản cho việc xây dựng hành

vi tích cực từ khen, chê của GVCN

- Khen ngợi phải cụ thể, gọi tên các phẩm chất.

- Khen ngợi phải chân thật, gây được cảm xúc tích

cực nơi người khen

- Cần khen ngay hành vi tích cực mới khi nó vừa xuất

hiện nhất là với những em hay mắc khuyết điểm,những

em học yếu, nhút nhát…

- Khi phê bình HS cũng cần lưu ý là phê bình hành vi

cụ thể chứ không khái quát hoá thành phẩm chất nhân

cách

- Khi phê bình không được chì chiết, nhắc đi nhắc lại

những khuyết điểm đã xảy ra từ lâu ……

CHUYÊN ĐỀ

KĨ NĂNG GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG

GIÁO DỤC

Câu hỏi: Thầy (cô) có thể chia sẻ một vài THGD trong quá trình làm công tác chủ nhiệm của mình?

?

1 Những tình huống cần giải quyết trong thực tiễn

giáo dục thường là những tình huống như thế nào?

1 Theo thầy, cô nếu coi HS là trung tâm thì khi GV giải quyết các tình huống giáo dục cần đảm bảo

các nguyên tắc/ yêu cầu nào?

1 Tình huống giáo dục là hiện tượng có vấn

đề mang tính điển hình đối với HS nảy sinh

trong bản thân quá trình GD, trong đời sống

nhà trường, lớp học, hoặc trong gia đình,

ngoài cộng đồng/ xã hội

a Các loại tình huống giáo dục:

+ Tình huống chứa đựng mâu thuẫn giữa học

sinh với người khác

+ Tình huống chứa đựng mâu thuẫn giữa thái độ, hành vi của học sinh đối với trách nhiệm, bổn phận của bản thân

1.b Kết quả giải quyết tình huống:

Khi tình huống được giải quyết thì HS cảm thấy

được thuyết phục về cả mặt nhận thức/ lý trí lẫn tình cảm

2 Có mối quan hệ chặt chẽ giữa nhận diện hiện

tượng, sự việc với thái độ và hành vi của con người ứng xử với hiện tượng đó Nếu nhận diện đúng hiện tượng, tình huống là cơ sở để có ứng xử đúng trong các tình huống

3 Những yêu cầu mang tính định hướng cho việc giải quyết tình huống giáo dục:

♦ Đặt lợi ích, sự phát triển, sự tiến bộ của

HS lên trên tất cả.

♦ Tôn trọng, đặt vào vị thế của HS và lắng

nghe chúng.

♦ Dựa vào đặc điểm cá nhân để lựa chọn

phương pháp giải quyết vấn đề cho hiệu quả.

♦ Khách quan, công bằng khi giải quyết

vấn đề/ tình huống.