- Những bài viết mắc lỗi về kiến thức, diễn đạt và chính tả thì tuỳ vào mức độ để cho điểm.. - Thí sinh được tự do lựa chọn các kiểu bài và thao tác tạo lập văn bản, nhưng phải phù hợp v[r]
Trang 1Cuộc đời là nơi xuất phát và cũng là đích đến của văn học
Cuộc đời chính là bức tranh vô giá mà Thượng đế đã ban tặng cho con người Trong cuộc đời, con người phải trải qua những hạnh phúc, đắng cay, những thành công, thất bại… Thượng đế muốn con người cảm nhận được những mùi vị của cuộc đời, hiểu được ý nghĩa của nó và mang đến cho nó những điều tốt đẹp Đôi khi con người không thể nói suông những cảm xúc mà phải thông qua lăng kính của văn học mới có thể bộc lộ được hết ý nghĩa của nó
Vì thế, nhà thơ Tố Hữu đã nhận định: “ Cuộc đời là nơi xuất phát cũng là nơi đi tới của văn học” Văn học chính là người bạn đồng hành của con người qua mọi thời đại
“Văn học là nhân học” Văn học gắn bó với con người từ thuở xa xưa Từ khi còn nhỏ ta đã được nghe những bài
vè, những câu ca dao ấm tình dân tộc rồi đến những bài thơ, bài văn tuổi học trò…Văn học vô hình nhưng hữu hình Có thể nói con người làm nên văn học nghĩa là đã tạo nên cuộc sống của chính mình.
Cuộc đời là nơi xuất phát của văn học Văn học-hai chữ tuy giản đơn nhưng ý nghĩa của nó thật sự to lớn Từ cuộc đời, từ những suy nghĩ, cảm xúc, văn học được hình thành Nó thổi vào văn học sự sống, sức cuốn hút cả nhân loại Cuộc đời giúp văn học được sống và đến với trái tim, khối óc của mỗi con người và giữ cho mình một góc riêng ở đấy Từ cuộc đời, văn học mới có thể thể hiện mình Văn học bắt đầu là viết về con người, về cuộc sống Trong suốt thời gian tồn tại, văn học đi sâu vào những tâm tư tình cảm của con người Văn học viết nên những điều mà con người không thể diễn đạt được bằng chính lời nói của họ, viết về những khía cạnh trong cuộc sống, về những suy nghĩ của con người trong từng hoàn cảnh mà họ trải qua, đưa ra những nhận định, sự đồng cảm và khát vọng sống của con người Dần về sau, văn học đi sâu vào cuộc đời của con người Nó tìm hiểu sâu sắc hơn về cái nhìn của con người đối với sự việc Nó thấu hiểu hơn về những suy nghĩ của con người…Rồi đến một ngày, văn học đạt đến đỉnh cao: cuộc sống không thể thiếu đi những câu ca dao, những câu thơ, những câu chuyện đồng cảm…Văn học ngày càng khẳng định mạnh mẽ hơn vị trí của mình trong cuộc sống Thế là đích đến cuối cùng của văn học cũng chính
là cuộc đời-nơi mà văn học muốn chinh phục.
Khi có văn học, cuộc sống mới thật sự có ý nghĩa Văn học là đại diện cho suy nghĩ, cho tinh thần của con người đối với cuộc đời Nhà văn Leptonxtoi đã nói: “Một tác phẩm nghệ thuật là kết quả của tình yêu Tình yêu con người, ước mơ cháy bỏng vì một xã hội công bằng, bình đẳng bái ái luôn luôn thôi thúc các nhà văn sống và viết, vắt cạn kiệt những dòng suy nghĩ, hiến dâng bầu máu nóng của mình cho nhân loại." Văn học truyền cho con người ngọn lửa để nói lên những đồng cảm, những bất mãn mà con người phải chịu đựng Văn học lên tiếng thay con người: mang tình yêu đến với cái đẹp và phản ánh những cái xấu xa, đê hèn Cuộc sống được nói lên qua cái nhìn của văn học để làm nên những tuyệt tác Như Truyện Kiều của Nguyễn Du, một người con gái tài sắc vẹn toàn như Kiều lại phải chịu một cuộc sống éo le, cảm động lòng người Văn học làm nên Truyện Kiều để rồi từ đó làm nên văn học Đọc Kiều, Tố Hữu đã viết:
“Trải qua một cuộc bể dâu
Câu thơ còn đọng nỗi đau nhân tình
Nổi chìm kiếp sống lênh đênh
Tố Như ơi, lệ chảy quanh thân Kiều!”
Không có văn học thì làm sao Tố Hữu có thể viết nên những nỗi xót thương cho thân phận con người như thế? Nhờ có văn học, tình yêu thương giữa người với người được thể hiện với nhau Từ những đâu ca dao, dân ca, những đôi trai gái yêu nhau có thể nói lên tiếng lòng :
“ Bây giờ mận mới hỏi đào
Vườn hồng đã có ai vào hay chưa
Mận hỏi thì đào xin thưa
Vườn hồng có lối nhưng chưa ai vào”
Hay nhưng câu nói về tình cảm gia đình:
“Nước biển mênh mông không đông đầy tình mẹ
Mây trời lồng lộng không phủ kín công cha.”…
Văn học thể hiện phong phú, đa dạng cuộc sống của con người Văn học viết về người Văn học viết về loài vật, cỏ cây Văn học viết về phong cảnh…Đến với cánh cửa của văn học là đến với đại dương bao la rộng lớn mà chẳng nhà khoa học nào có thể đo đạt được Nhắc đến tuyệt tác của văn học, không ai không nhớ đến câu chuyện tình Romeo
và Juliet của William Shakespeare, một câu chuyện tình cảm động lòng người và sống mãi cùng thời gian Văn học sánh cùng với thời đại Cuộc sống ngày một thay đổi, văn học vẫn theo đuổi, vẫn nắm bắt những đổi mới về suy nghĩ của con người, cuộc sống Thời phong kiến, dưới bức tường của lễ giáo, những quy chế hà khắc, nhiều nhà thơ
đã viết nên những câu thơ, vài văn đáp ứng với thời đại ấy Ngày nay, cuộc sống thoải mái hơn, phong cách các nhà văn lại khác Tư duy về một vấn đề trong hai khoảng thời gian là hoàn toàn khác nhau Chính văn học đã giúp
ta nhận ra điều ấy Con người thay đổi thì văn học thay đổi
Văn học là minh chứng cụ thể của sự phát triển xã hội qua các thời kì Văn học là nơi lưu trữ của kí ức và tương lai Nhờ có văn học, ta có thể trờ về với quá khứ, khi ông cha ta xây dựng đất nước qua Bình Ngô Đại Cáo, Hịch Tướng Sĩ…rồi đến chiến tranh chống Pháp, Mỹ qua bài thơ Bên kia sông Đuống, Khoảng trời hố bom,…Thời gian chênh lệch nhưng nhận thức về cuộc sống vẫn thế Con người vẫn mong muốn một cuộc sống ấm no, hoà bình, đầy tình yêu thương Văn học thể hiện khát vọng, ước mơ đối với cuộc sống, đối với tương lai Từ văn học, con người có thể có
Trang 2nhiều sự đồng cảm, chia sẻ thay vì cứ ôm khư khư cái suy nghĩ ấy cho riêng mình
Lepmontop đã nói “ Có những đêm không ngủ, mắt rực cháy và thổn thức, lòng tràn ngập nhớ nhung…Khi đó tôi viết” Cùng ý nghĩa ấy, Nekratxtop nói: “ Nếu những nỗi đau khổ từ lâu bị kiềm chế, nay sôi sục dâng lên trong lòng thì tôi viết” Qua đó, ta có thể thấy rằng văn học đã đi sâu vào máu thịt của con người Văn học thể hiện con người.
Có những niềm vui, nỗi buồn ta không thể nói ra thì ta phải viết Viết cho nó thoát ra khỏi sự ức chế, sự kiềm nén trong lòng Khi ta viết, ta có thể nói lên hết những suy nghĩ của mình, thể hiện chính mình qua từng câu chữ Nếu không có văn học, con người sẽ ra sao? Chỉ biết giữ những điều ấy trong lòng để rồi một ngày bật khóc khi nó vỡ
oà mà chẳng ai chia sẻ? Văn học là sự đồng cảm
Văn học còn đặt ra vấn đề cho người đọc suy ngẫm và tìm hiểu Nó đòi hỏi người đọc phải cảm nhận ý nghĩa mà nó muốn nói đến một cách thấu đáo Văn học khiến người đọc phải chạy theo, phải hồi hộp chờ đợi, căng thẳng và bất ngờ cùng tác giả và tình tiết câu chuyện rồi từ đó đoán được suy nghĩ của tác giả Từ việc lấy cảm hứng từ cuộc sống, con người, văn học bước đi để đến một ngày chính văn học lại là một phần không thể thiếu của cuộc sống Không có văn học, cuộc sống chỉ đơn thuần là sống mà không có bất cứ bất kì ý nghĩa nào ẩn bên trong nó.
Thời đại mới, con người với những suy nghĩ tiêu cực đã làm văn chương càng bị mai một đi khi chế lại các lời thơ, lời văn một cách hàm hồ Có những con người đem văn chương ra làm một trò đùa Họ viết nên những lời thơ thô tục, thiếu thẩm mĩ Họ dùng những từ ngữ thay vì để viết nên những lời hoa mĩ để phục vụ cho mục đích xấu của
họ Thật đáng buồn thay cho những người không trân trọng cuộc sống của chính mình
Văn học như một bộ mặt phản ánh thời đại và phong cách của một đất nước Văn học chứng tỏ lịch sử và tinh thần của dân tộc Vì thế, xã hội ngày càng phát triển thì con người phải càng biết trân trọng nét văn hoá của mình Văn học chính là sự sống, là ngọn lửa của cuộc đời Hãy thắp sáng thêm ngọn lửa ấy để nó có thể mãi mãi trường tồn, soi sáng cho con người, hướng con người đến những chân-thiện-mĩ.
Cuộc đời làm nên văn học và cũng chính văn học làm nên cuộc đời Những khía cạnh của cuộc đời với những cảm xúc đã tạo nên một nền văn học Văn học đi vào lòng người, chia sẻ, cảm thông rồi lại chinh phục trái tim ấy Văn học khiến con người phải cảm phục trước những lời nói mà nó đưa đến với cuộc đời Văn học sống khi có con người
và con người chỉ sống khi có văn học “Cuộc đời là nơi xuất phất cũng là nơi đi tới của văn học”-Tố Hữu nói quả không sai tí nào.
MỘT SỐ QUAN NIỆM, NHẬN ĐỊNH HAY VỀ VĂN HỌC
1/ "Đối với tôi văn chương không phải là cách đem đến cho người đọc sự thoát li hay sự quên;trái lại văn chương là một thứ khí giới thanh cao và đắc lự mà chúng ta có,để vừa tố cáo và thay đổi một cái thế giới giả dối,tàn ác,vừa làm cho lòng người đọc thêm trong sạch và phong phú hơn".(Thạch Lam)
2/ "Một nhà nghệ sĩ chân chính phải là nhà nhân đạo trong cốt tủy" (Sê khốp)
3/ Nhà văn phải là người "thư kí trung thành của thời đại" (Banlzac)
4/ "Văn học,đó là tư tưởng đi tìm cái đẹp trong ánh sáng" (Charles DuBos)
5/ Nhà văn phải biết "khơi lên ở con người niềm trắc ẩn, ý thức phản kháng cái ác; cái khát vọng khôi phục và bảo vệ những cái tốt đẹp" (Ai ma tôp).
6/ “Đối với tôi văn chương không phải là 1 cách đem đến cho người đọc sự thoát ly hay sự quên ; trái lại , văn chương là 1 thứ khí giới thanh cao và đắc lực mà chúng
ta có để tố cáo và thay đổi một cái thế giới giả dối và tàn ác , vừa làm cho lòng người trong sạch và phong phú hơn”.( Thạch Lam )
7/ M.Gorki nói : văn học “ giúp con người hiểu được bản thân mình , nâng cao niềm tin vào bản thân mình và làm nảy nở ở con người khát vọng hướng tới chân lý ”
Trang 38/ Nghệ thuật không cần phải là ánh trăng lừa dối , nghệ thuật không nên là ánh trăng lừa dối , nghệ thuật có thể chỉ là tiếng đau khổ kia thoát ra từ những kiếp lầm than.(Nam Cao – Trăng sáng).
9/ Văn chương có loại đáng thờ và loại không đáng thờ Loại không đáng thờ là loại chỉ chuyên chú ở văn chương , loại đáng thờ là loại chuyên chú ở con người (Nguyễn Văn Siêu).
10/ "Thơ là âm nhạc của tâm hồn ,nhất là những tâm hồn cao cả ,đa cảm" (Voltaire)
14/ "Thơ là cái nhụy của cuộc sống, nên nhà thơ phải đi hút cho được cái nhụy ấy
và phấn đấu làm sao cho cuộc đời của mình cũng có nhụy" (Phạm văn Đồng).
15/ Còn Chế Lan Viên thì đúc kết đựơc rằng:
Bài thơ anh anh làm một nửa mà thôi
Còn một nửa cho mùa thu làm lấy
Cái xào xạc hồn anh chính là xào xạc lá
Nó không là anh nhưng nó là mùa".
16/ "Một nhà văn thiên tài là người muốn cảm nhận mọi vẻ đẹp man mác của vũ trụ" (Thạch Lam).
17/ "Sống đã rồi hãy viết,hãy hòa mình vào cuộc sống vĩ đại của nhân dân".(đây là quan niệm của Nam Cao sau cách mạng Tháng Tám).
18/ Nhà văn phải"đứng trong lao khổ, mở hồn ra đón lấy mọi vang động của đời" 19/ "Ở đâu có lao động thì ở đó có sáng tạo ra ngôn ngữ Nhà văn không chỉ học tập ngôn ngữ của nhân dân mà còn là người phát triển ra ngôn ngữ sáng tạo,không nên
ăn bám vào người khác.Giàu ngôn ngữ thì văn sẽ hay Cũng cùng 1 vốn ngôn ngữ
ấy nhưng sử dụng có sáng tạo thì văn sẽ có bề thế và kích thước.Có vốn mà không biết sử dụng chỉ như nhà giàu giữ của.Dùng chữ như đánh cờ tướng,chữ nào để chỗ nào phải đúng vị trí của nó.Văn phải linh hoạt.Văn không linh hoạt gọi là văn cứng
đơ thấp khớp"(Nguyễn Tuân)
Trang 420/ "Giá trị của 1 tác phẩm nghệ thuật trước hết là ở giá trị tư tưởng của nó Nhưng
là tư tưởng đã được rung lên ở các bậc tình cảm, chứ không phải là cái tư tưởng nằm thẳng đơ trên trang giấy Có thể nói, tình cảm của người viết là khâu đầu tiên cũng là khâu sau cùng trong quá trình xây dựng tác phẩm lớn" (Nguyễn Khải).
* Nói về phong cánh và cá tính sáng tạo của nhà văn: 21/ "Mỗi tác phẩm phải là mỗi phát minh về hình thức và khám phá về nội dung" (Lêonit Lêonop)
22/ "Cái quan trọng trong tài năng văn học và tôi nghĩ rằng cũng có thể trong bất
kì tài năng nào, là cái mà tôi muốn gọi là tiếng nói của riêng mình" (Ivan Tuốc ghê nhi ép).
23/ "Nếu tác giả không có lối đi riêng thì người đó không bao giờ là nhà văn cả Nếu anh không có giọng riêng, anh ta khó trở thành nhà văn thực thụ" (Sê khốp)
24/ "Đối với nhà thơ thì cách viết, bút pháp của anh ta là 1 nửa việc làm Dù bài thơ thể hiện ý tứ độc đáo đến đâu, nó cũng nhất thiết phải đẹp Không chỉ đơn giản là đẹp mà còn đẹp 1 cách riêng Đối với nhà thơ, tìm cho ra bút pháp của mình -.nghĩa
là trở thành nhà thơ" (Raxun Gamzatop).
25/ "Đối với con người, sự thực đôi khi nghiệt ngã , nhưng bao giờ cũng dũng cảm cũng cố trong lòng người đọc niềm tin ở tương lai Tôi mong muốn những tác tác phẩm của tôi sẽ làm cho con người tốt hơn, tâm hồn trong sạch hơn, thức tỉnh tình yêu đối với con người và khát vọng tích cực đấu tranh cho lí tưởng nhân đạo và tiến
bộ của loài người" (Sô lô khốp).
26/ "Văn học làm cho con người thêm phong phú, tạo khả năng cho con người lớn lên, hiểu được con người nhiều hơn" (M.L.Kalinine).
27/ "Một tiểu thuyết thực sự hứng thú là tiểu thuyết không chỉ mua vui cho chúng
ta, mà còn chủ yếu hơn là giúp đỡ chúng ta nhận thức cuộc sống, lí giải cuộc sống" (Giooc-giơ Đuy-a-men).
28/ "Văn học thực chất là cuộc đời Văn học sẽ không là gì cả nếu không vì cuộc đời mà có Cuộc đời là nơi xuất phát và cũng là nơi đi tới của văn học" (Tố Hữu) 29/ Nhà văn đương đại Italia Claudio Magris viết rằng: "Văn học không quan tâm đến những câu trả lời do nhà văn đem lại, mà quan tâm đến những câu hỏi do nhà văn đặt ra, và những câu hỏi này, luôn luôn rộng hơn bất kỳ một câu trả lời cặn kẽ nào".
30/ Đây là quan niệm về thơ ca của Raxun Gamzatop trong bài thơ "Thơ ca" của ông
Trang 5Có công việc làm hẳn có lúc ngừng tay
Có cuộc hành trình hẳn có mươi phút nghỉ
Thơ là việc nghỉ ngơi vừa là việc đầy lao lực
Thơ vùa là chỗ dừng chân,vừa là cuộc hành trình
Thơ vừa là bài hát ru ngây ngất đầu giường thơ bé
Như ước mơ mùa xuân như khát vọng chiến công
Tôi yêu thơ và thơ liền hiển hiện,
Thơ đã sinh ra,tình yêu cũng đến cùng
Khi tôi nhỏ thơ giống như bà mẹ
Khi lớn lên thơ lại giống người yêu.
Chăm sóc tuổi già thơ sẽ làm con gái
Lúc từ giã cõi đời,kỉ niệm hóa thơ lưu
Có lúc thơ như trái núi cao không thể tới,
Có lúc thành cánh chim sà đậu xuống lòng tay
Thơ là đôi cánh nâng tôi bay
Thơ là vũ khí trong trận đánh
Là tất cả,thơ ơi,chỉ trừ không chịu là yên tĩnh!
Tôi nguyện suốt đời trung thực sống cho thơ
Là công việc tận cùng?Là rãnh rỗi bắt đầu?
Là cuộc hành trình ư?Hay chỉ là chỗ nghỉ?
Tôi chỉ biết với tôi thơ vẫn là 2 vế:
Rãnh rỗi và việc làm;chỗ nghỉ và hành trình
31/ Trong "Thi nhân Việt Nam", Hoài Thanh nhận định: "Từ bao giờ đến bây giờ,
từ Hômero đến kinh thi đến ca dao việt nam, thơ vẫn là 1 sức đồng cảm mãnh liệt
và quảng đại Nó đã ra đời giữa những vui buồn của loài người và nó sẽ kết bạn với loài người cho đến ngày tận thế".
32/ Tố Hữu nói: "thơ chỉ bật ra trong tim ta khi cuộc sống đã tràn đầy".
33/ Thơ ca là cuộc đời Người nghệ sĩ phải tìm đến cuộc đời hút lấy những chất mật tinh túy nhất, ngọt ngào nhất để tạo nên những vần thơ có giá trị.
34/ Nói như Maiacopxki: "làm thơ là cần 1 phần nghìn milligram quặng chữ".
35/ Thơ ca là tiếng hát của trái tim, là nơi dừng chân của tâm hồn, do đó không giản đơn mà cũng không thần bí, thiêng liêng Thơ ca chân chính phai là nguồn thức ăn tinh thần nuôi tâm hồn phát triển, nó không được là thứ thuốc phiện tinh thần êm ái mà nhỏ nhen, độc hại.
36/ Nhà thơ Lưu Trọng Lư cho rằng: "Một câu thơ hay là 1 câu thơ có sức gợi" 37/ Văn học 12 nhận định: "Nghệ thuật là lĩnh vực của cái độc đáo Vì vậy đòi hỏi người sáng tạo phải có phong cách nổi bật, tức là có cái gì rất riêng mới lạ trong phong cách của mình".
Trang 638/ L.Tônx tôi khẳng định: "Một tác phẩm nghệ thuật là kết quả của tình yêu Tình yêu con người, ước mơ cháy bỏng vì 1 xã hội công bằng,bình đẳng bái ái luôn luôn thôi thúc các nhà văn sống và viết,vắt kiện cạt những dòng suy nghĩ,hiến dâng bầu máu nóng của mình cho nhân loại"
39/ Với Thạch Lam : "Thiên chúc của nhà văn cũng như những chức vụ cao quý khác là phải nâng đỡ những cái tốt để trong đời có nhiều công bằng, thương yêu hơn"
40/ Trong tác phầm "Theo giòng", Thạch Lam viết: "Công việc của nhà văn là phát hiện ra cái đẹp ở chỗ không ai ngờ tới, tìm cái đẹp kín đáo và che lấp của sự vật, để cho người đọc 1 bài học trông nhìn và thưởng thức"
41/ "Nghệ thuật bao giờ cũng là tiếng nói của tình cảm con người, là sự tự giãi bày
và gửi gắm tâm tư" (Lê Ngọc Trà).
42/ Trong tác phẩm Đời thừa Nam Cao cho ràng:'' Một tác phẩm thật giá trị,phải vượt lên bên trên tất cả bờ cõi và giới hạn, phải là một tác phẩm chung cho cả loài người Nó phải chứa đựng một cái gì lớn lao, mạnh mẽ,vừa đau đớn lại vừa phấn khởi.Nó ca tụng lòng thương,tình bác ái,sự công bình Nó làm cho người gần người hơn.'' Ngoài ra ông cũng cho ràng : ''Sự cẩu thả trong bất cứ nghề gì cũng là một
sự bât lương rồi Nhưng sự cẩu thả trong văn chương thì thật là đê tiện.''.
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
TỈNH BÀ RỊA - VŨNG TÀU LỚP 12 THPT - NĂM HỌC 2009-2010
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ CHÍNH THỨC
MÔN NGỮ VĂN
( Hướng dẫn chấm này gồm 3 trang )
Câu 1 ( 8 điểm )
I Yêu cầu về kĩ năng
- Nắm vững phương pháp và kĩ năng làm một bài văn Nghị luận xã hội
- Diễn đạt trôi chảy, bố cục hợp lí, lập luận chặt chẽ, chữ viết rõ ràng, không mắc lỗi diễn đạt, dùng từ,chính tả
II Yêu cầu về kiến thức
Học sinh có thể trình bày và diễn đạt theo nhiều cách khác nhau, nhưng bài viết cần đạt được một số ý
cơ bản sau :
- Giải thích nội dung ý nghĩa câu danh ngôn :
“cuộc hành trình” là quá trình nỗ lực thực hiện kế hoạch, mục tiêu.
“điểm đến” là kết quả đạt được.
Trang 7Câu nói của A.Moravia nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của con đường đi đến thành công, tức là quá trìnhhành động, nỗ lực để đạt được mục tiêu đã đề ra.
- Phân tích, bình luận :
+ Khi nào thì gọi là thành công ? Đó là khi người ta đạt được kết quả qua một “cuộc hành trình” bền gan
nỗ lực phấn đấu vượt khó khăn gian khổ để thực hiện mục tiêu đề ra Thành công mà A.Moravia nói đây là
thành công của một quá trình nỗ lực phấn đấu có mục tiêu ấy chứ không phải là kết quả của những hành
động ngẫu nhiên Chính bởi vậy mà kết quả nó đem lại mang ý nghĩa là thành công của cả một quá trình
phấn đấu chứ không phải là điểm đến của quá trình hành động hay kết quả của kết quả Nếu ngẫu nhiên đạt
kết quả thì đó chỉ là cơ may chứ chưa phải là thành công Chính vì vậy mà thành công sẽ để lại những bài học quí giá và bổ ích, cái thành công ấy mới trở nên vô giá.
+ Đánh giá sự thành công nếu chỉ nhìn vào kết quả cụ thể trước mắt chưa đủ mà phải thấy được “cuộchành trình” đi đến kết quả ấy như thế nào Bởi vì quá trình thực hiện để đạt được mục đích như thế bao giờcũng đúc kết nhiều bài học, nhiều kinh nghiệm
+ Để có được thành công, thực sự không dễ dàng Con người ta phải tập trung tâm trí, sức lực, phấn đấukiên trì, bền bỉ, có lúc phải vượt qua những thử thách, vượt lên chính mình
Dẫn chứng về sự thành công của một người hay một công ty… trong cuộc sống, trong các lĩnh vực họctập, làm việc… Ví dụ : Bill Gate lập công ty Micrisoft, một học sinh đậu thủ khoa Đại học, một nông dân chếtạo được máy gặt / nuôi kì đà xuất khẩu…
+ Không ai đạt được mong muốn, ước mơ mà không trải qua thử thách Thành công thực sự là niềm vui
và hạnh phúc khi đó chính là kết quả của một quá trình bản thân quyết tâm thực hiện theo kế hoạch đề ra.+ Để thành công mỗi người cần phải xác định rõ ràng mục tiêu cần đạt tới, lên kế hoạch để thực hiện,biết cách đầu tư sức lực, thời gian, không ngừng nâng cao sự quyết tâm phấn đấu Cần biết đề ra những mụctiêu có triển vọng để định hướng cho cuộc đời và hành động tiếp theo
III Biểu điểm
+ Điểm 8: Bài làm đáp ứng tốt những yêu cầu trên, lỗi diễn đạt không đáng kể
+ Điểm 6: Bài làm đáp ứng phần lớn những yêu cầu trên, giải thích, phân tích - bình luận rõ ràng, nhưng
có thể thiếu một vài dẫn chứng tiêu biểu, mắc một số lỗi diễn đạt
+ Điểm 4: Bài làm tỏ ra hiểu đề nhưng giải thích, phân tích - bình luận chưa sâu, mắc một số lỗi diễnđạt
+ Điểm 2: Bài làm còn sơ sài, diễn đạt lúng túng
Không chọn những bài diễn đạt lủng củng, đặt câu sai ngữ pháp, mắc nhiều lỗi chính tả
I Yêu cầu về kỹ năng
Trang 8- Nắm vững phương pháp làm một bài văn NLVH kết hợp kiến thức lí luận văn học Dẫn chứng tiêubiểu, chính xác, phân tích dẫn chứng thuyết phục.
- Diễn đạt trôi chảy, bố cục hợp lí, lập luận chặt chẽ, chữ viết rõ ràng, không mắc lỗi diễn đạt, dùng từ,chính tả
II Yêu cầu về kiến thức
Học sinh có thể trình bày và diễn đạt theo nhiều cách khác nhau, nhưng bài viết cần đạt được một số ý
cơ bản sau :
1 Giải thích
Câu nói của Tố Hữu chỉ ra mối quan hệ biện chứng giữa văn học và cuộc sống : văn học xuất phát từcuộc sống rồi quay trở lại phục vụ cho chính cuộc sống
- Cuộc sống là nơi xuất phát của văn chương :
+ Cuộc sống cung cấp đề tài, chất liệu, ngôn ngữ… cho văn học
+ Cuộc sống khơi nguồn cho những cảm hứng sáng tạo văn học …
- Cuộc sống là nơi đến của văn chương :
Sứ mạng của văn học cũng như của mọi hình thái văn nghệ khác là vị nhân sinh, tức là vì cuộc sống, vìcon người Ngoài sứ mạng đó, nó không còn sứ mạng nào khác, hay nói cách khác, nếu không vị nhân sinhthì văn học nghệ thuật sẽ chẳng có ý nghĩa gì
+ Tác phẩm văn học giúp người đọc nhận thức về cuộc sống, tác động cải tạo cuộc sống
+ Tác phẩm văn học tác động vào tư tưởng, tình cảm, góp phần nhân đạo hoá con người, động viên conngười
+ Tác phẩm văn học đáp ứng nhu cầu thẩm mĩ, nâng cao thị hiếu thẩm mĩ của người đọc
Tác phẩm văn học tham gia tích cực vào xây dựng cuộc sống của nhân dân ta…
2 Làm sáng tỏ ý kiến qua các bài thơ giai đoạn 1945-1975
Thí sinh dựa vào các luận điểm triển khai trong phần giải thích nói trên để lấy dẫn chứng và phân tíchlàm bật mối quan hệ giữa thơ Việt Nam 1945 – 1975 và cuộc sống của nhân dân ta về cả các mặt chiến đấu,
lao động sản xuất, học tập, xây dựng cuộc sống (chủ yếu là cái chung, nếu nói cả cái riêng thì càng tốt)
Trong quá trình phân tích làm sáng tỏ những điều trên, bài viết cần làm bật được nét riêng của thơ ViệtNam giai đoạn 1945-1975 :
- Thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945-1975 đã gắn chặt và phản ánh hiện thực của đất nước theo từng bước
đi của lịch sử qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mĩ và công cuộc xây dựng đất nước
- Thơ Việt Nam giai đoạn 1945-1975 đã đi vào cuộc sống của nhân dân, trở thành vũ khí chiến đấu, món
ăn tinh thần bồi đắp tư tưởng, tình cảm của nhân dân ta, động viên tinh thần nhân dân ta
Dẫn chứng cần chọn lọc, tiêu biểu, phong phú, toàn diện qua một số tác phẩm, tác giả, chẳng hạn : TâyTiến, Việt Bắc, Đất Nước, Tiếng hát con tàu, v.v…)
III Biểu điểm
- Điểm 12 : Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu trên Bố cục rõ ràng Có thể mắc một số sai sót không đáng kể
- Điểm 9 : Hiểu ý nghĩa vấn đề Đáp ứng khoảng 2/3 yêu cầu trên Dẫn chứng tương đối phong phú Bốcục rõ ràng ; diễn đạt khá lưu loát, có thể mắc vài lỗi chính tả và ngữ pháp
- Điểm 7 : Hiểu được ý nghĩa câu nói, nhưng lí giải còn sơ sài Đáp ứng khoảng 1/2 yêu cầu trên Dẫnchứng đúng nhưng phân tích dẫn chứng chưa kĩ Diễn đạt khá lưu loát
Trang 9- Điểm 5 : Có hiểu nội dung câu nói nhưng giải thích sơ sài Có dẫn chứng nhưng chưa thật chính xác.Diễn đạt chưa lưu loát.
- Điểm 2 : Bài sơ sài; chưa hiểu nội dung câu nói; thiếu dẫn chứng Diễn đạt lủng củng
- Điểm 0 : Không làm bài hoặc lạc hẳn đề
(Giám khảo nên căn cứ vào thực tế bài làm của học sinh để cho điểm phù hợp Có thể bài làm chưa toàndiện nhưng chú ý phát hiện, trân trọng sự độc lập trong tư duy, chất văn, tính sáng tạo của học sinh)
Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
TRƯỜNG THPT QUỲNH LƯU 2
KỲ THI CHỌN ĐỘI TUYỂN HSG TỈNH LỚP 12
NĂM HỌC 2012 - 2013
Hướng dẫn và Biểu điểm chấm đề chính thức
Môn: Ngữ văn
A Yêu cầu chung:
1 Có kiến thức văn học và xã hội đúng đắn, sâu rộng; kĩ năng làm văn tốt: bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, diễn đạt trong sáng, giàu hình ảnh và sức biểu cảm, ít mắc lỗi chính tả.
2 Hướng dẫn chấm chỉ nêu những nội dung cơ bản, có tính định hướng, định tính chứ không định lượng Giám khảo cần hết sức linh hoạt khi vận dụng Cần đánh giá bài làm của thí sinh trong tính chỉnh thể; trân trọng những bài có ý kiến và giọng điệu riêng Chấp nhận các cách kiến giải khác nhau, kể cả không có trong hướng dẫn chấm, miễn là hợp lí và có sức thuyết phục.
3 Tổng điểm toàn bài là 20,0 điểm, cho lẻ đến 0,5 điểm
+ Hành động và lời nói của kẻ xấu- những kẻ kém đạo đức Chúng làm nhiều việc trái với chuẩn mực đạo đức xã hội, gây tổn hại
về kinh tế và đời sống tinh thần.
+ Xot xa vì sự im lặng của người tốt Đó là sự im lặng đáng sợ vì đó là phản ứng bất bình thường của người người mà từ trước
Trang 10- Tai sao họ im lặng? Vì họ thấy bất lực Họ thấy cô độc Họ mất niềm tin
- Đây là lời cảnh báo nghiêm khắc về sự băng hoại các giá trị đạo đức trong xã hội hiên nay Con người ngày càng trở nên vô cảm.
3 Bài học nhận thức và hành động
- Phải nhận thức rõ nhưng việc làm tốt – xấu xunh quanh cuộc sống của mình.Không làm ngơ trước cái xấu, cái ác.
-Hãy ủng hộ việc làm của những người tốt, hảy chia sẻ với họ, bảo vệ họ để xã hội ngày một tốt đẹp hơn.
Biểu điểm:
- Điểm 7-8: Đáp ứng tốt các yêu cầu trên, hành văn trong sáng, có cảm xúc, giàu hình ảnh
giáo dục - đào tạo Nghệ An
Trường THPT Quỳnh Lưu 2
KỲ THI CHỌN ĐỘI TUYỂN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
Môn thi: Ngữ văn Năm học: 2012 - 2013
Thời gian làm bài: 150 phút
(Không kể thời gian giao đề)
Câu 1(8.0 điểm):
Biết lắng nghe – điều kì diệu của cuộc sống Suy nghĩ của anh(chị) về vấn đề trên.
Câu 2(12 điểm):
Sóng Hồng nói : “Thơ là thơ, nhưng đồng thời là hoạ, là nhạc, là chạm khắc theo một cách riêng.” Anh(chị) suy nghĩ như thế nào
về ý kiến trên? Hãy làm sáng tỏ qua bài thơ “Tây tiến” của Quang Dũng?
Hết
-Họ và tên thí sinh: Số báo danh:
*Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
giáo dục - đào tạo Nghệ An
Trường THPT Quỳnh Lưu 2 KỲ THI CHỌN ĐỘI TUYỂN HSG CẤP TỈNH
Năm học: 2012 - 2013
HƯỚNG DẪN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM ĐỀ CHÍNH THỨC
M ôn: Ngữ văn
A Yêu cầu chung:
1 Có kiến thức văn học và xã hội sâu rộng, đúng đắn; kĩ năng làm văn tốt: bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, diễn đạt trong sáng, giàu hình ảnh và sức biểu cảm, không mắc lỗi về chính tả
2 Hướng dẫn chấm chỉ nêu những nội dung cơ bản, định hướng, định tính chứ không định lượng Giám khảo chấm phải hết sức linh hoạt khi vận dụng hướng dẫn chấm Cần thận trọng và tinh tế khi đánh giá bà làm của thí sinh trong chỉnh thể, cần trân trọng những bài có ý kiến và giọng điệu riêng Chấp nhận những kiến giải riêng, kể cả không có trong hướng dẫn chấm, miễn là hợp lí, thuyết phục
3 Tổng điểm toàn bài là 20 điểm, cho lẻ đến 0,5 điểm.
B Yêu
Câu 1 ( 8,0 điểm)
1 Giải thích:
- “Nghe” là sự tiếp nhận âm thanh bằng tai (thính giác).
- “Biết lắng nghe” là không chỉ nghe bằng tai mà còn nghe bằng cả khối óc và trái tim.
Trang 11- “Biết lắng nghe – điều kì diệu của cuộc sống ” là một trong những cách tiếp nhận, học hỏi của con người nhằm làm cho bản thân ngày càng hoàn thiện.
- “ Biết lắng nghe” tùy thuộc vào ý thức chủ quan của mỗi người Đó là đức tính, là năng lực cần phải học hỏi, là yếu tố thúc đẩy
để con người tự hoàn thiện nhân cách và trưởng thành hơn …do đó, “Biết lắng nghe” là điều kì diệu của cuộc sống.
- Không biết lắng nghe thì cuộc sống thật vô nghĩa, tẻ nhạt, ….
- Điểm 7 – 8: Đáp ứng tốt các yêu cầu trên, văn lưu loát; ý sâu sắc, sáng tạo; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, diễn đạt.
- Điểm 5 – 6: Đáp ứng được phần lớn những yêu cầu trên,
1 Trong cuốn Hoa đạo Oshawa đã kể chuyện về một họa sĩ vẽ hoa chuyên nghiệp Gần cuối đời, ông ta bày triển lãm những tranh hoa đắc ý nhất của mình Người đến xem rất đông, ai cũng tấm tắc khen Họa sĩ rất hãnh diện Đến ngày cuối, một bác nông dân ghé vào Bác chăm chú xem hết bức này đến bức khác Xong bức nào Bác cũng lắc đầu Họa
sĩ chột dạ, bèn hỏi vì sao Bác thật thà hỏi lại: Có phải các bức tranh này, ông đều vẽ theo mẫu là các bông hoa ngắt từ ngoài vườn vào không? Họa sĩ thú thực rằng đúng như vậy Thảo nào! – Bác nông dân nói – Tranh hoa của ông rất đẹp, rất giống, nhưng tôi cứ thấy thiếu thiếu một cái gì đó Khi xem đến bức cuối cùng thì tôi hiểu Tôi là người cả đời trồng hoa, tôi biết, mỗi bông hoa sống bao giờ cũng có một vầng sáng mờ ảo tỏa ra xung quanh Tôi cố tìm mà chả có bông hoa nào của ông có cái vầng sáng ấy cả Nhà họa sĩ đã bị sốc khá lâu Nhưng chính lúc này ông chợt ngộ ra: Cái thiếu ấy là gì nếu không phải là hồn hoa! Rồi ông lẳng lặng xé bỏ toàn bộ số tranh Từ hôm sau, người ta thấy ông cặm cụi ở ngoài vườn.
Câu chuyện trên gợi cho anh (chị) suy nghĩ gì về nhà văn và tác phẩm văn học.
2 Có ý kiến cho rằng “Thơ là tiếng vọng của tâm hồn”, là một “Kiến trúc đầy âm vang”.
Suy nghĩ của anh chị về ý kiến trên.
3 Nhận định về tác phẩm "Chí Phèo", nhà nghiên cứu Chu Văn Sơn viết: "Năm ngày được sống cùng Thị Nở là năm ngày Chí Phèo được sống rồi chết như một con người"
Chứng minh nhận điịnh trên Từ nhận định đó anh (chị) có suy nghĩ gì về chủ nghĩa nhân đạo của nhà văn Nam Cao.
4 Tố Hữu cho rằng :"Văn học không chỉ là văn chương mà thực chất là cuộc đời Văn học sẽ không là gì cả nếu không
vì cuộc đời mà có Cuộc đời là nơi đí tới cũng là nơi xuất phát của văn học"
Suy nghĩ của anh chị về ý kiến trên./.
5 Nhà thơ Sóng Hồng từng viết: "Thơ là thơ, nhưng đồng thời là nhạc, là họa, là học, là chạm khắc theo một cách riêng."
Suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến trên Hãy làm sáng tỏ qua bài thơ "Tây Tiến" của Quang Dũng.
6 "Trên đường đời, hành lý con người cần mang theo là lòng kiên nhẫn và tính chịu đựng" (Maiacopxki)
Suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến trên.
7 "Trong thế gian này chúng ta xót xa không chỉ vì lời nói và hành động của những kẻ xấu mà còn là sự im lặng đáng
sợ của những người tốt." (M.L.King)
Suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến trên
8 Đại văn hào Lev Tolstoi cho rằng: "Văn học phải làm cho trái tim con người trở nên thông minh hơn Đó là một trong những chức năng quan trọng của văn chương
9 Bài học cuộc sống rút ra từ lời tâm sự của nữ nhà văn Mĩ Helen Keller : “Tôi đã khóc vì không có giày để đi cho đến khi tôi nhìn thấy một người không có chân để đi giày.”
A Yêu cầu về kỹ năng: - Nắm vững phương pháp làm bài văn nghị luận xã hội - Đáp ứng các yêu cầu về văn phong -
Bố cục chặt chẽ, lý lẽ xác đáng, dẫn chứng phù hợp - Hạn chế các lỗi diễn đạt; chữ rõ, bài sạch B Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể trình bày vấn đề theo nhiều cách Sau đây là một số định hướng cơ bản: 1 Giải thích: - “đã khóc”:
Sự buồn bã, đau xót và tuyệt vọng, buông xuôi; - “không có giày để đi”: Hoàn cảnh thiếu thốn, khó khăn (về vật chất); -
“không có chân để đi giày”: Hoàn cảnh bất hạnh, nghiệt ngã (của số phận); - “đã cho đến khi”: Sự nhận thức, “ngộ” ra một vấn đề cuộc sống * Ý nghĩa của lời tâm sự: Sự thiếu thốn, khó khăn của riêng ta chẳng thấm gì nếu so sánh với những xót đau, bất hạnh của nhiều người khác quanh ta 2 Bình luận - Rút ra bài học: - Cuộc sống của mỗi người vốn luôn có thể gặp nhiều khó khăn, trắc trở Trước những điều đó, con người- nếu thiếu bản lĩnh, nghị lực và
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Trang 12ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA NĂM 2000
BẢNG A Nhận xét về sáng tác của Thạch Lam, Nguyễn Tuân viết: “Xúc cảm của nhà văn Thạch Lam thường bắt nguồn vả nảy
nở lên từ những chân cảm đối với những con người ở tầng lớp khó nghèo Thạch Lam là một nhà văn quý mến cuộc sống của mọi người xung quanh Ngày nay đọc lại Thạch Lam, vẫn thấy đầy đủ cái dư vị và cái nhã thú của những tác phẩm có cốt cách
và phẩm chất văn học” (Theo Tuyển tập Nguyễn Tuân, tập III, NXB Văn học, Hà Nội, 1996, trang 375) Anh/Chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Dựa vào một số sáng tác của Thạch Lam, hãy chứng minh ý kiến đó.
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA NĂM 2001
Môn: Ngữ Văn BẢNG A Nhà văn Bùi Hiển đã phát biểu khẳng định ý nghĩa đặc biệt của tiếng nói tri âm trong văn chương: “Ở nước nào cũng thế thôi, sự cảm thông, sẻ chia giữa người đọc và người viết là trên hết” (Báo Văn nghệ, số ra ngày 10 – 02 – 2001) Anh/Chị có suy nghĩ gì về vấn đề này ? Hãy phân tích hai bài thơ "Độc Tiểu Thanh kí" của thi hào Nguyễn Du và "Kính gửi
cụ Nguyễn Du" của nhà thơ Tố Hữu để làm rõ tiếng nói tri âm ở mỗi bài BẢNG B "Rừng xà nu" của Nguyễn Trung Thành,
"Những đứa con trong gia đình" của Nguyễn Thi và "Mảnh trăng cuối rừng" của Nguyễn Minh Châu đều là những truyện ngắn hay đã khám phá, ca ngợi vẻ đẹp của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chông Mỹ cứu nước Anh/ chị hãy so sánh để làm rõ những khám phá, sáng tạo riêng của mỗi tác phẩm trong sự thể hiện chủ đề chung đó.
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA NĂM 2002
Môn : Ngữ Văn
BẢNG A Theo Xuân Diệu, “Trong thơ Nôm của Nguyễn Khuyến, nức danh nhất là ba bài thơ mùa thu: Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh” ( Nguyễn Khuyến, về tác gia tác phẩm, NXB Giáo dục, 1990, trang 160) Anh/Chị hãy phân tích những sáng tác trên trong quan hệ đối sánh để làm nổi bật vẻ đẹp độc đáo của từng thi phẩm, từ đó nêu vắn tắt yêu cầu đối với một tác phẩm văn học BẢNG B Cảm nhận của anh/chị về hình tượng người nông dân - nghĩa sĩ trong bài "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc" của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA NĂM 2003 MÔN NGỮ VĂN LỚP 12 Bảng A Đề bài: Bàn về truyện cổ tích và ca dao, có ý kiến cho rằng: "Các nhà văn học được văn trong truyện cổ tích và học được thơ trong ca dao" (Đỗ Bình Trị, Phân tích tác phẩm văn học dân gian, NXB Giáo dục , Hà Nội, 1995, trang 111) Anh, chị suy nghĩ như thế nào về ý kiến trên? Bảng B Đề bài: Nguyễn Đình Thi đã nhận định về thơ Tố Hữu: "Trọn đời, Tố Hữu là một chiến sĩ cách mạng làm thơ
và là nhà thơ của cách mạng( )Và trong lửa của thơ anh, có biết bao thương yêu dịu dàng đối với đất nước quê hương và những con người của đất nước quê hương Từ cuộc sống hiện đại, thơ anh ngày càng bắt nguồn trở lại vào hồn thơ cổ điển của dân tộc." (Báo Văn nghệ, số 50 (2239), ra ngày 14/12/2002) Anh, chị suy nghĩ như thế nào về nhận định trên đây? Hãy liên hệ với một số bài thơ của Tố Hữu để làm sáng tỏ vấn đề.
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA NĂM 2004 BẢNG A Câu 1: Nhà phê bình Hoài Thanh viết: “Thích một bài thơ, theo tôi nghĩ, trước hết là thích một cách nhìn, một cách nghĩ, một cách xúc cảm, một cách nói, nghĩa là trước hết là thích một con người” (Tuyển tập Hoài Thanh
MỘT SỐ ĐỀ KIỂM TRA BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI THAM KHẢO
_
Đề1: Trong tác phẩm Tuỳ viên thi thoại, Viên Mai – nhà lí luận phê bình nổi tiếng của Trung Quôc thời Thanh cho rằng:
“Kẻ làm thơ không được đánh mất đi tấm lòng trẻ thơ’’
(Dẫn theo SGK Ngữ văn 10 – NXB GD 2006 – Tr 208)
Anh (chị) hiểu gì về ý kiến của Viên Mai? Chọn và phân tích một bài thơ để minh hoạ cho ý kiến trên.
Đề 2: Bàn về thơ Tố Hữu, Xuân Diệu từng khẳng định: “Tố Hữu đã đưa thơ chính trị lên đến trình độ là thơ rất đỗi trữ tình’’ (SGK Văn học 12 – NXB GD 2000 – Tr 151).
Dựa vào sự nghiệp thơ ca của Tố Hữu, anh (chị) hãy làm sáng rõ nhận định trên.
Đề 5: Đánh giá về những thành tựu của Thơ mới, trong bài Một thời đại trong thi ca - Thi nhân Việt Nam, Hoài Thanh cho rằng:
“Thực chưa bao giờ thơ Việt Nam buồn và nhất là xôn xao như thế Cùng lòng tự tôn, ta mất luôn cả cái bình yên thời trước’’
Trang 13Bằng những hiểu biết về Thơ mới, anh (chị) hãy chững minh ý kiến trên.
Đề 6: Nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật trong hai tác phẩm: Hai đứa trẻ của Thạch Lam và Đời thừa của Nam Cao.
Đề 7: Trong bài Thời và thơ Tú Xương, Nguyễn Tuân viết:
“Thơ là mở ra một cái gì mà trước trước câu thơ đó, trước nhà thơ đó, vẫn như là bị phong kín’’
Từ ý kiến này, anh (chị) hiểu gì ở quan niệm về thơ của Nguyễn Tuân? Bình luận ý kiến trên.
Đề 8: Có ý kiến cho rằng: “Thơ ra đời cốt để nói những điều tinh vi nhất, sâu kín nhất, mong manh nhất, mơ hồ nhất của tâm hồn con người’’ (Nguyễn Đăng Mạnh / Nhà văn Việt Nam hiện đại - Chân dung và phong cách / NXB Văn học / 2003 – Tr 104) Phân tích một hoặc một số bài thơ để chứng minh ý kiến trên.
Đề 9: Sự nhất quán và vận động, phát triển của phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân qua hai tác phẩm: Chữ người tử tù và Người lái đò sông Đà.
Trong lời đề tự tập thơ của mình, Sóng Hồng viết: “Thơ là sự thể hiện con người và thời đại một cách cao
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH NGHỆ AN LỚP 12 NĂM HỌC 2011-2012
ĐỀ ĐỀ XUẤT
Môn thi: NGỮ VĂN 12 THPT- BẢNG A
Thời gian làm bài: 180 phút
Câu1 (8 điểm)
Nói cho cùng, để sống được hằng ngày tất nhiên phải nhờ vào những “giá trị tức thời” Nhưng sống cho có phẩm hạnh, có cốt cách nhất định phải dựa vào những “giá trị bền vững” (Nguyễn Khải)
Viết một văn bản nghị luận (khoảng 2 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của anh (chị) về
ý kiến trên.
Câu 2 (12 điểm)
Nhà thơ Tố Hữu cho rằng:
“ Cuộc đời là nơi xuất phát, cũng là nơi đi tới của văn học ”.
(Trích Tố Hữu - Về tác giả và tác phẩm, NXB Giáo dục, 2002, tr.66)
Hãy giải thích và làm sáng tỏ nhận định trên qua một vài tác phẩm đã học.
……… HẾT ……….
(Giám thị không giải thích gì thêm)
Trang 14Họ và tên thí sinh……….
Số báo danh………
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH NGHỆ AN LỚP 12 NĂM HỌC 2011-2012 HƯỚNG DẪN CHẪM ĐỀ CHÍNH THỨC Môn: NGỮ VĂN 12 THPT- BẢNG A ( Hướng dẫn chấm gồm 2 trang) I YÊU CẦU CHUNG
1.Có kiến thức văn học và xã hội đúng đắn, sâu rộng; kĩ năng làm văn tốt: bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, diễn đạt trong sáng, giàu hình ảnh và hết sức biểu cảm, ít mắc lỗi chính tả, ngữ pháp Thí sinh có thể sử dụng các phương thức biểu đạt, các thao tác nghị luận khác nhau trong bài viết 2 Hướng dẫn chấm chỉ nêu ra những nội dung cơ bản, định hướng, định tính chứ không định lượng Giám khảo cần hết sức linh hoạt khi vận dụng Hướng dẫn chấm Cẩn trọng và tinh tế khi đánh giá bài làm của thí sinh trong tính chỉnh thể; trân trọng những bài có ý kiến và giọng điệu riêng Chấp nhận các cách kiến giải khác nhau, kể cả không có trong Hướng dẫn chấm, miễn là hợp lí, có sức thuyết phục 3 Tổng điểm toàn bài: 20 điểm, chiết đến 0,5 điểm Hướng dẫn chấm chỉ nêu một số thang điểm chính; trên cơ sở đó, giám khảo có thể bàn bạc thống nhất định ra các thang điểm chi tiết II YÊU CẦU CỤ THỂ
Câu 1(8 điểm)
1 Giới thiệu vấn đề nghị luận 1,0 điểm
2 Giải thích 1,5 điểm
+ Giá trị tức thời: là những giá trị vật chất và những giá trị tinh thần chưa trải qua thử thách, sự sàng lọc của thời gian; chỉ có ý nghĩa trong một khoảng thời gian nhất định
+ Giá trị bền vững: chủ yếu là những giá trị tinh thần đã trải qua thử thách, sự sàng lọc của thời gian, có ý nghĩa lâu bền
+ Con người cần có giá trị vật chất và tinh thần tức thời để tồn tại Nhưng để sống có nhân cách phải rèn luyện, gắn bó, tiếp thu những giá trị tinh thần bền vững