Tuan 11 Viet bai lam van so 3 Nghi luan van hoc

- Từ kĩ năng tiếp cận văn bản, học sinh có thể vận dụng (ở cấp độ thấp) những hiểu biết của bản thân để viết 1 đoạn văn nghị luận trình bày những suy nghĩ về vấn đề được gợi ra từ văn bả[r]

Hä vµ tªn:………

Líp: 12C1

Ngµy th¸ng n¨m 2014

BÀI VIẾT SỐ 3 (Nghị luận văn học)

Đề bài Câu I (2 điểm)

Đọc đoạn thơ và trả lời các câu hỏi sau:

“Mùa thu nay khác rồi Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi Gió thổi rừng tre phấp phới Trời thu thay áo mới

Trong biếc nói cười thiết tha Trời xanh đây là của chúng ta Núi rừng đây là của chúng ta Những cánh đồng thơm mát Những ngả đường bát ngát Những dòng sông đỏ nặng phù sa Nước chúng ta, nước những người chưa bao giờ khuất Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất

Những buổi ngày xưa vọng nói về”…

(Đất Nước - Nguyễn Đình Thi).

1 Nêu nội dung đoạn thơ ? (0,5 điểm)

2 Trong ba dòng thơ “Gió thổi rừng tre phấp phới/ Trời thu thay áo mới/ Trong biếc nói cười thiết tha”, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì ? Hãy nêu tác dụng của

biện pháp tu từ đó (0,5 điểm)

3 Trình bày ngắn gọn cảm nhận của anh/chị về cảm xúc của nhà thơ thể hiện qua đoạn thơ trên (1,0 điểm)

Câu II (3 điểm)

Lêi phª cña c« gi¸o

§iÓm

Anh/chị hãy suy nghĩ về câu nói: “Đừng xin người khác con cá, mà hãy tìm học cách làm cần câu và cách câu cá”

Câu III (5 điểm)

Cảm nhận về cảnh sắc thiên nhiên và con người Việt Bắc qua đoạn thơ sau:

Ta về, mình có nhớ ta

Ta về, ta nhớ những hoa cùng người.

Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng.

Ngày xuân mơ nở trắng rừng Nhớ người đan nón chuốt từng sợ giang.

Ve kêu rừng phách đổ vàng Nhớ cô em gái hái măng một mình.

Rừng thu trăng rọi hoà bình Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung.

(Trích Việt Bắc, Tố Hữu, SGK Ngữ văn 12, tập một)

BÀI LÀM

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

HƯỚNG DẪN CHẤM, ĐÁP ÁN, THANG ĐIỂM

I Đọc đoạn thơ trong bài Đất nước của Nguyễn Đình Thi và thực

hiện các yêu cầu

1 Thể hiện niềm vui sướng hân hoan khi mùa thu cách mạng tháng

2 Biện pháp tu từ nhân hóa Tác dụng: miêu tả sinh động, chân thực

hình ảnh đất trời vào thu: sắc trời mùa thu trong xanh, gió thu lay

động cành lá khiến lá cây xào xạc như tiếng reo vui, tiếng nói cười

0,5

3 - Cả đoạn thơ tập trung miêu tả hình ảnh đất nước Qua đoạn thơ,

hình ảnh đất nước hiện ra sinh động, chân thực, gần gũi Đó là một

đất nước tươi đẹp, rộng lớn, màu mỡ, phì nhiêu, tràn đầy sức sống

- Cảm xúc của nhà thơ yêu mến, tự hào về đất nước

1,0

II Suy nghĩ từ câu nói: “Đừng xin người khác con cá, mà hãy tìm học

cách làm cần câu và cách câu cá”. 3,0

Con cá: thành quả lao động cụ thể; “cách làm cần câu” và “cách câu

cá” : phương pháp, cách thức lao động

Ý nghĩa đừng nên thừa hưởng thành quả lao động cụ thể của người

khác, mà hãy học cách thức, phương pháp lao động để tạo ra thành

quả

- Việc hưởng thụ thành quả lao động của người khác là biểu hiện của

thói lười biếng, thích hưởng thụ

- Biết học hỏi để lao động là biểu hiện của đức tính siêng năng, cần

cù, chăm chỉ

- Sự hưởng thụ dẫn đến hậu quả xấu tất yếu trong tương lai

- Biết học hỏi để lao động giúp con người phát triển toàn diện

Nêu suy nghĩ riêng của bản thân về việc học tập và rèn luyện

Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm và vấn đề cần nghị luận

2 Cảm nhận về đoạn thơ 4,0 Thí sinh có thể trình bày cảm nhận theo cách khác nhau nhưng cần

đảm bảo nội dung trọng tâm:

- Về nội dung:

+ Cảnh sắc thiên nhiên Việt Bắc với vẻ đẹp đa dạng trong thời gian,

không gian khác nhau

+ Con người Việt Bắc gắn bó, hài hòa với thiên nhiên thơ mộng

- Nghệ thuật:

+ Hình ảnh đối xứng, đan cài, hòa hợp

+ Giọng điệu ngọt ngào, sâu lắng, thiết tha

- Cảm nhận của bản thân: trình bày những suy nghĩ, tình cảm của

riêng cá nhân về thiên nhiên và con người Việt Bắc

- Đánh gia chung nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ

- Cảm nghĩ của bản thân

Hä vµ tªn:……… Ngµy th¸ng n¨m 2014

Lớp: 12C4

BÀI VIẾT SỐ 3 (Nghị luận văn học)

Đề bài Cõu 1 (2 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời cỏc cõu hỏi nờu ở dưới:

“Đờm nay trăng đang rằm Trăng như cỏi mõm con

Ai treo ụng cao thế ễng nhỡn đàn em bộ Muốn khoe cú mặt trũn”

(Trụng trăng – Trần Đăng Khoa)

1 Nhận diện thể thơ được sử dụng trong đoạn thơ? (0,5 điểm)

2 Hóy cho biết biện phỏp tu từ nào được sử dụng trong khổ thơ trờn? Nờu tỏc dụng của cỏc biện phỏp tu từ đú (1,0 điểm)

3 Hóy tỡm một hoặc hai cõu thơ mà em biết cú sử dụng một trong cỏc biện phỏp

tu từ núi trờn? (0,5 điểm)

Cõu 2 (3 điểm)

Hóy viết một bài văn trỡnh bày suy nghĩ của anh (chị) về vấn đề lựạ chọn nghề

nghiệp của bản thõn và của thanh niờn hiện nay

Cõu 3 (5 điểm)

Cảm nhận của em về 4 cõu thơ sau:

Rải rác biên cơng mồ viễn xứ Chiến trờng đi chẳng tiếc đời xanh

o bào thay chiếu anh về đất

Á

Sông Mã gầm lên khúc độc hành ( Tây Tiến - Quang Dũng )

BÀI LÀM

Lời phê của cô giáo

Điểm

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

HƯỚNG DẪN CHẤM

Câu 1 Nội dung cần đạt Điểm

2 Các biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ trên là:

+ Nhân hóa

+ So sánh

+ Điệp từ

- Tác dụng nhấn mạnh và thể hiện tình cảm yêu mến trăng – Tình yêu

thiên nhiên của tác giả

0,5

0,5

3 Hãy tìm một hoặc hai câu thơ mà em biết có sử dụng một trong các biện

pháp tu từ nói trên?

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi -> Điệp từ nhớ

0,5

Câu 2 (3 điểm)

Hãy viết một bài văn trình bày suy nghĩ của anh (chị) về vấn đề lựạ chọn nghề

nghiệp của bản thân và của thanh niên hiện nay

1 Yêu cầu về kĩ năng:

Học sinh biết cách trình bày luận điểm trong một bài văn nghị luận xã hội Giải thích, bình luận để khẳng định ý nghĩa đúng đắn, sâu sắc của câu nói Trên cơ sở đó, rút

ra bài học thực tiễn bổ ích đối với thanh niên trong giai đoạn hiện nay

- Hình thức trình bày sạch đẹp, đúng thể thức bố cục bài nghị luận xó hội Lập luận chặt chẽ, văn phong trong sáng, có cảm xúc, không mắc lỗi dùng từ, diễn đạt, ngữ pháp

2 Yêu cầu về kiến thức:

Bài viết cần đảm bảo nội dung sau

a Mở bài:

- Giới thiệu vấn đề nghị luận

- Dẫn dắt để hướng vào đề

0,5

b Thân bài:

Giải thích:

- Chọn nghề là cách lựa chọn công việc sẽ gắn bó với ta suốt đời Nghề nghiệp

ấy có ảnh hưởng to lớn đến đời sống tinh thần và vật chất của mỗi con người

- Lựa chọn nghề nghiệp là mối quan tâm hang đầu của thanh niên, nó có ý

nghĩa quan trọng đói với sự thành đạt của mỗi cá nhân, nhất là trong xã hội

0,25

hiên nay.

Bàn luận và chứng minh:

- Sau khi kết thúc quá trình học tập ở nhà trường phổ thông, thanh niên đứng

trước con đường lựa chọn nghề nghiệp cho mình Nếu lựa chọn đúng, mỗi

người sẽ có được niềm say mê, sự hứng thú cới công việc, có cơ hội phát huy

năng lực của bản thân Nếu lựa chọn sai, chúng ta sẽ đánh mất cơ hội và công

việc trở thành gánh nặng Vì vậy cần chủ động, sáng suốt khi đối diện với vấn

đề quan trọng này

- Xã hội ngày nay phát triển,các ngành nghề mở rộng, tạo ra nhiều việc làm,

các loại hình đào tào nghề cũng phong phú Thông tin từ báo chí, truyền hình,

từ các phương truyền thông khác cung cấp cho ta những hiểu biết về nghề

nghiệp và nhu cầu của xã hội Thanh niên được tự do, chủ động hơn về việc

lựa chọn nghề

- Nhiều người đã xuất phát từ năng lực, sở thích, đam mê, năng khiếu và

những điều kiện phù hợp với mình, để lựa chọn nghề Nhưng có nhiều bạn trẻ

chọn nghề theo xu hướng thời thượng, chỉ chú trọng những nghề được xã hội

đề cao, hứa hẹn thu nhập cao mà không tính đến khả năng của bản thân và nhu

cầu của thực tế Nhiều người coi vào đại học là con đường duy nhất để dẫn

đến tương lai, vì thế dẫn đến hiện tượng thừa thầy thiếu thợ, nhiêu sinh viên ra

trường không có việc làm, phải làm những công việc trái nghề

Những giải pháp:

- Mỗi bạn trẻ cần có ý thức về bản thân, có suy nghĩ nghiêm túc khi chọn

nghề

- Nhà nước cần có những định hướng lâu dài bằng cách mở hợp lý số trường

đại học và dạy nghề để đáp ứng nhu cầu thực tế

Suy nghĩ và liên hệ của bản thân:

+ Bản thân cần nhận thức sâu sắc về việc chọn nghề cho tương lai của mình

+ Cần xây dựng cho mình 1 lối sống có trách hướng đến 1 tương lai tươi sáng

0,75

0,5 0,5

c Kết bài:

- Khái quát vấn đề nghị luận

- Liên hệ ý thức, trách nhiệm, rèn luyện lối sống có tình thương, có trách

nhiệm

0,5

Câu 3 (5 điểm)

1 Yêu cầu về kĩ năng

- Biết cách làm bài văn nghị luận về một đoạn thơ

-Kết cấu chặt chẽ,bố cục khoa học, diễn đạt mạch lạc, trong sáng; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp

2 Yêu cầu về kiến thức

HS có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo được các ý cơ bản sau:

Nội dung cần đạt Điểm

a Mở bài:

- Giới thiệu ngắn gọn về

hoàn cảnh ra đời, đề tài cảm

hứng chủ đạo của bài thơ

Tõy Tiến (Quang Dũng)

- Trỡnh bày ngắn gọn về vị

trớ, cảm hứng trữ tỡnh nổi

bật của khổ thơ

1,0

b/ Thõn bài

- Ngời lính Tây Tiến chịu

nhiều gian khổ, thiếu thốn,

bệnh tật Nhng ốm mà

không yếu, dữ mà không

tợn Họ lần lợt vợt qua mọi

hiểm trở của núi rừng, sự

rình mò của thú dữ, sự dãi

dầu của thân xác, sự hoành

hành của bệnh tật và cuối

cùng là cái chết Tất cả

không làm họ nhụt chí

-Thật ngang tàng, bất cần,

thái độ kiên định, sắt đá, coi

thờng cái chết Quyết hiên

dâng đời trai trẻ cho đất

n-ớc

- Quang Dũng nhìn thẳng

vào cái bi nhng đem đến

cho nó vẻ đẹp lẫm liệt, hào

hùng và sang trọng

1.0

1.0 1.0

c/ Kết bài

- Cảm hứng lóng mạn và

bỳt phỏp bi trỏng đó khắc

hoạ thành cụng hỡnh tượng

người lớnh Tõy Tiến trờn

nền cảnh nỳi rừng miền

Tõy hựng vĩ, dữ dội Hỡnh

tượng người lớnh Tõy Tiến

mang vẻ đẹp lóng mạn,

đậm chất bi trỏng sẽ luụn

đồng hành trong trỏi tim và

trớ úc của mỗi chỳng ta

- Tây Tiến xứng đáng đợc

xem là đài kỷ niệm bằng thi

ca về con ngời Việt Nam

của một thời đại gian lao mà

anh hùng

1.0

Hä vµ tªn:

………

Líp: 12C2

Ngµy th¸ng n¨m 2014

BÀI VIẾT SỐ 3 (Nghị luận văn học)

Đề bài

Câu 1 (2.0 điểm)

Trong bài hát “Một đời người một rừng cây” của nhạc sĩ Trần Long Ẩn có đoạn:

Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian khổ sẽ dành phần ai

Ai cũng một thời trẻ trai, cũng từng nghĩ về đời mình Phải đâu may nhờ rủi chịu, phải đâu trong đục cũng đành.

Phải không anh?

Phải không em?

1 Đoạn thơ đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào? Nội dung của những lời hát trên là gì? (1 điểm).

2 Hãy viết 1 đoạn văn nghị luận trình bày suy nghĩ của anh (chị) về ý nghĩa được gợi ra từ những lời hát trên (1 điểm)

Câu 2 (3.0 điểm)

NGƯỜI ĂN XIN

Lêi phª cña c« gi¸o

§iÓm

Một người ăn xin đã già Đôi mắt ông đỏ hoe, nước mắt ông giàn giụa, đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi Ông chìa tay xin tôi

Tôi lục hết túi nọ đến túi kia, không có lấy một xu, không có cả khăn tay, chẳng

có gì hết Ông vẫn đợi tôi Tôi chẳng biết làm thế nào Bàn tay tôi run run nắm chặt lấy bàn tay run rẩy của ông:

- Xin ông đừng giận cháu! Cháu không có gì cho ông cả.

Ông nhìn tôi chăm chăm, đôi môi nở nụ cười:

- Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu đã cho lão rồi

Khi ấy, tôi chợt hiểu ra: cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được cái gì đó của ông

(Tuốc-ghê-nhép, dẫn theo Ngữ văn 9, tập Một, NXB Giáo dục, Hà Nội, 200),

Suy nghĩ của anh (chị) khi đọc xong câu chuyện trên

Câu 3 (5 điểm)

Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:

Có biết bao người con gái, con trai Trong bốn nghìn lớp người giống ta lứa tuổi

Họ đã sống và chết Giản dị và bình tâm Không ai nhớ mặt đặt tên Nhưng họ đã làm ra Đất Nước

(Đất nước-Nguyễn Khoa Điềm)

BÀI LÀM

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

HƯỚNG DẪN CHẤM Câu 1 (2 điểm) 1 Yêu cầu về kĩ năng: - Nhận biết được những biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn thơ (trích lời bài hát); từ đó hiểu được nội dung ý nghĩa của đoạn lời bài hát - Từ kĩ năng tiếp cận văn bản, học sinh có thể vận dụng (ở cấp độ thấp) những hiểu biết của bản thân để viết 1 đoạn văn nghị luận trình bày những suy nghĩ về vấn đề được gợi ra từ văn bản đã cho 2 Yêu cầu về nội dung kiến thức: Mức độ Nội dung chính Điểm Phần đọc hiểu - Xác định đúng, đủ các biện pháp nghệ thuật: + Lặp cấu trúc câu: “Ai cũng ”, “phải đâu ”, “phải không ”;

+ Điệp ngữ: “Ai cũng”;

+ Câu hỏi tu từ

0.5

- Nội dung: Là lời khẳng định, lời nhắn nhủ chân thành, tha thiết về ý

thức trách nhiệm của mỗi người trong cuộc sống 0.5

Viết 1 đoạn văn nghị luận trình bày suy nghĩ về ý nghĩa được gợi ra từ

những lời hát

Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần chân

thành, thiết thực; diễn đạt rõ ý, chặt chẽ, thuyết phục; đảm bảo những ý

sau:

- Giải thích ý nghĩa lời bài hát: có ý nghĩa như 1 lời nhắn nhủ tha thiết 0.25

về lối sống trách nhiệm của con người trong cuộc sống.

- Bàn luận về quan niệm sống tích cực, đầy sức thuyết phục được gợi

lên từ bài bài hát: biết gánh vác, biết chia sẻ, không lẩn tránh, không

cam chịu nhẫn nhục, không an phận thủ thường; thậm chí biết chấp

nhận và từ đó biết vượt qua những khó khăn trong cuộc sống của con

người

0.25

- Từ quan niệm sống đẹp đó phê phán lối sống ích kỉ, nhỏ nhen, vô

trách nhiệm, thụ động, yếu hèn của 1 bộ phận cá nhân trong xã hội 0.25

- Liên hệ: Trong cuộc sống ngày nay, thanh nhiên càng cần chăm chỉ,

năng động, sáng tạo biết gắn lợi ích cá nhân với lợi ích của nhân dân,

Tổ quốc

0.25

Câu 2 (3 điểm)

* Yêu cầu kỹ năng:

Biết cách làm bài nghị luận xã hội Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp

* Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần thể hiện những

suy nghĩ chân thành làm nổi bật trọng tâm vấn đề

a Mở bài:

- Giới thiệu vấn đề nghị luận

- Giới thiệu câu chuyện “Người ăn xin”

b.Thân bài:

- Phân tích hành động, cử chỉ, thái độ, của 2 nhân vật (anh thanh niên, ông già ăn xin) trong truyện

- Truyện “Người ăn xin” kể về việc “cho” và “nhận” của anh thanh niên và người

ăn xin

Bàn luận về ý nghĩa của câu chuyện:

- Ý nghĩa được gợi ra từ câu chuyện: từ hành động cho và nhận của anh thanh

niên và người ăn xin, truyện đã ngợi ca cách ứng xử cao đẹp, nhân ái giữa con người với con người trong cuộc sống

- Thái độ sống, cách ứng xử của con người với con người: Câu chuyện “Người ăn

xin” là lời khuyên về cách sống, thái độ sống của mỗi con người trong cuộc đời:

+ Sự đồng cảm, tình yêu thương chân thành và cách ứng xử lịch sự là món quà quý giá mà ta tặng cho người khác

+ Và khi trao món quà tinh thần ấy cho người khác thì ta cũng nhận được món quà quí giá như vậy

- Bàn luận mở rộng (đặt câu hỏi nêu vấn đề): Câu chuyện gợi suy cho chúng ta

suy nghĩ gì về cuộc sống và cách ứng xử của con người trong xã hội hiện tại?

+ Biểu hiện đẹp: Con người biết yêu thương, chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống (truyền thống tương thân, tương ái, đức hi sinh, biết sống vì người khác, có trách nhiệm…)

+ Bên cạnh đó có một bộ phận cá nhân trong xã hội còn thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm, sống hưởng thụ hoặc có thái độ khinh miệt đối với những con người nghèo khổ trong xã hội -> cần lên án loại bỏ những hành động và suy nghĩ đó

- Lời khuyên về cách sống và thái độ sống đối với mọi người:

+ Đồng cảm, sẻ chia, học cách quan tâm và ứng xử tốt đẹp, có văn hoá để cuộc sống tốt đẹp hơn

+ Câu chuyện có tác dụng giáo dục lòng nhân ái cho mỗi chúng ta

Bài học nhận thức và hành động:

- Truyện gợi cho ta nhiều suy ngẫm về việc cho và nhận trong cuộc sống: Cái cho

và nhận là gì? Đâu phải chỉ là vật chất, có thể là giá trị tinh thần, có khi chỉ là một câu nói, một cử chỉ hành động hoặc việc làm, một lời động viên chân thành nhưng có ý nghĩa

vô cùng lớn lao… nhưng quan trọng nhất chính là thái độ khi cho và nhận cần phải chân

thành, có văn hoá

- Liên hệ bản thân: Xác định thái độ sống và cách ứng xử của bản thân: tôn trọng, quan tâm, chia sẻ với mọi người…

c Kết bài:

- Đánh giá nội dung câu chuyện: có ý nghĩa sâu sắc, như một thông điệp về cách ứng xử của con người trong cuộc sống

- Mở rộng nâng cao vấn đề (nếu có): Câu chuyện là bài học về kĩ năng sống, hành

trang cho mỗi người về cách “cho” và “nhận” (đặc biệt là thế hệ trẻ - qua cách ứng xử của anh thanh niên trong câu chuyện)

Câu 3 (5 điểm)

1 Yêu cầu về kĩ năng:

Học sinh biết cách làm bài văn nghị luận văn học phân tích một đoạn thơ trữ tình, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ và lỗi ngữ pháp

2 Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần làm rõ được giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của đoạn thơ: