Ngu van 10 nang cao Tuan 16 Tho haicu

Cảm nhận về tâm trạng nhân vật trữ tình, sự vật, phong cảnh được gợi đến?.. Người anh đưa cho ông di vật của mẹ là mớ tóc bạc..[r]

THƠ HAI-CƯ

CỦA BA- SÔ

2

I TÌM HIỂUCHUNG

1 Tác giả

- BaSô (1644-1694) tên thật là Masuô Bashô (Tùng Vĩ Ba

Tiêu) là một nhà thơ nổi tiếng của văn học Nhật Bản

- Quê ở tỉnh Iga (nay là tỉnh Miê)

- Gia đình thuộc tầng lớp võ sĩ cấp thấp

- Khoảng năm 28 tuổi chuyển đến Ê-đô (Tôkiô) sống và sáng tác thơ Hai-cư với bút danh Ba Sô (Ba Tiêu)

- 10 năm cuối đời, ông đi khắp đất nước viết du ký và làm thơ Hai Cư

- Ông mất ở OsaKa khi mới 50 tuổi

- Tác phẩm nổi tiếng nhất: “Lối lên miền Oku” (1689)

2.Giới thiệu về thơ hai-cư

- Hình thức: ngắn gọn, chặt chẽ

- Tứ thơ : phong cảnh, sự vật, sự việc để khơi gợi

xúc cảm, suy tư

- Nguyên tắc sử dụng quý ngữ: từ chỉ mùa

- Cảm thức thẩm mĩ: mang hơi thở Thiền tông

- Ngôn ngữ: giàu sức gợi

Bài 1

Đất khách mười mùa sương

về thăm quê ngoảnh lại

Ê-đô là cố hương.

Bài 2

Chim đỗ quyên hót

ở Kinh đô

Bài 3

Lệ trào nóng hổi tan trên tay tóc mẹ làn sương thu.

Bài 6

Từ bốn phương trời xa cánh hoa đào lả tả

gợn sóng hồ Bi-oa .

II Đọc- hiểu văn bản

1.Đọc

Hoạt động nhóm

1 Phát hiện quý ngữ, tứ thơ trong bài

thơ?

2 Cảm nhận về tâm trạng nhân vật

trữ tình, sự vật, phong cảnh được gợi đến?

II Đọc- hiểu văn bản

2 Tìm hiểu chi tiết

Bài 1

Đất khách mười mùa sương

về thăm quê ngoảnh lại

Ê-đô là cố hương.

- Tứ thơ : Ba- sô xa quê hương Mi-ê lên Ê-đô 10 năm mới về thăm lại quê, lại thấy nhớ Ê-đô

- Quý ngữ: mùa sương- mùa thu

Triết lí về quy luật tình cảm của con người

 Tình cảm thân thiết, sự gắn bó với quê hương và mảnh đất mà mình đã ở

 Nỗi niềm hoài cổ, tình yêu tha thiết quê hương, đất nước.

 Suy tư về thời gian, sự biến đổi của cuộc đời

Bài 2

Chim đỗ quyên hót

ở Kinh đô

mà nhớ Kinh đô.

- Tứ thơ: Ba- sô ở Kinh đô (Ki-ô-tô) thời trẻ, rồi

chuyển đến Ê-đô, hai mươi năm sau ông trở lại

Ki-ô-tô, nghe tiếng chim đỗ quyên hót mà nhớ Kinh đô

- Quý ngữ: Chim đỗ quyên – mùa hè

Bài 3

Lệ trào nóng hổi tan trên tay tóc mẹ làn sương thu .

 Tình yêu sâu sắc, thiêng liêng đối với mẹ của nhà thơ

 Suy tư về sự mong manh, vô thường của cuộc

đời

- Quý ngữ : sương thu- mùa thu

- Tứ thơ : Ba- sô về quê, mẹ đã mất Người anh

đưa cho ông di vật của mẹ là mớ tóc bạc

Bài 6

Từ bốn phương trời xa cánh hoa đào lả tả

gợn sóng hồ Bi-oa .

 Phong cảnh nên thơ, thiên nhiên tương giao, hòa hợp.

 Tâm hồn nghệ sĩ tinh tế, yêu thiên nhiên tha

thiết

- Qúy ngữ : hoa đào : mùa xuân

- Tứ thơ : phong cảnh cánh hoa đào lả tả làm

gợn sóng hồ Bi-oa

Tổng kết

Vẻ đẹp tài năng, tâm hồn Ba-sô

Vẻ đẹp thiên nhiên, tâm hồn,văn hóa Nhật Bản

Cô đọng,

hàm súc

giàu sức

gợi

Quan sát tinh tế, nhạy cảm liên tưởng phong phú

Vẻ đẹp của thiên nhiên tương giao hòa hợp

Tình cảm chân thực xúc động

Triết lí nhân sinh sâu sắc

02

03

04

1 2 3 4

*

Câu 1 ( 8 chữ cái ) Mảnh “Mi-ê” có vị trí như thế nào trong tâm

thức của tác giả Hai-cư?

Câu 2 ( 6 chữ cái ) Bút danh của Ba-sô là gì?

Câu 3 ( 6 chữ cái ) Trang phục truyền thống của Nhật Bản?

Câu 4 (11 chữ cái ) Một quý ngữ chỉ mùa hạ của thơ Hai-cư là gì?

Câu 5 (6 chữ cái) Một loại hình nghệ thuật nổi tiếng của Nhật

Bản là gì?

TK

Câu 6 (6 chữ cái) Nhật Bản được mệnh danh là xứ sở của loài

hoa nào?

6 7

Câu 7 (5 chữ cái) Ngọn núi nổi tiếng nhất của Nhật Bản có tên

là gì?

Q U Ê H Ư Ơ N G

B A T I Ê U

06

07

Q U Ô C T H I

THƠ HAI-CƯ CỦA BA-SÔ

Một số lưu ý khi tiếp cận thơ hai-cư

- Xác định quý ngữ, xác định các hình ảnh, sự vật được gợi đến

- Xâu chuỗi, liên kết các hình ảnh và cảm xúc,

mở rộng liên tưởng, tưởng tưởng.

- Đồng cảm để tìm ra các lớp nghĩa của văn bản và vẻ đẹp tâm hồn tác giả.

1 Chọn 3 bài thơ đã học và so sánh?

Thơ Việt Nam

Thơ Đường

Thơ hai-cư

* Dặn dò:

• 1 Đọc- hiểu thêm những bài thơ hai-cư khác.

• 2 Chuẩn bị đọc thêm thơ Đường

20