Tiết 31: Di truyền học với con người

Câu 2 : Nêu các nguyên nhân phát sinh các bệnh, tật di truyền ở người và một số biện pháp hạn chế phát sinh các bệnh, tật đó ?* Nguyên nhân: Do ảnh hưởng của các tác nhân vật lý và hóa h

Giáo viên Huỳnh Thị Ngọc Cẩm

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁO, CHÀO CÁC EM HỌC HỌC SINH

TiẾT 31

Câu 1 : Nêu các bệnh và tật di truyền ở người ?

- B nh ệ : BƯnh ao, BƯnh T¬cn¬, BƯnh b¹ch t¹ng, Đ BƯnh c©m ®iÕc bÈm sinh

- T t ậ : Khe hở môi hàm, bàn tay mất một s ố ngón, bàn chân mất ngón và dính ngón, bàn tay nhiều ngón, do đột biến NST Xương chi ngắn, bàn chân nhiều ngón do đột biến gen trội

Câu 2 : Nêu các nguyên nhân phát sinh các bệnh, tật di truyền ở người và một số biện pháp hạn chế phát sinh các bệnh, tật đó ?

* Nguyên nhân: Do ảnh hưởng của các tác nhân vật lý và hóa học trong tự nhiên, do ô nhiễm môi trường hoặc do rối loạn trao đổi chất nội bào.

DI TRUY N H C V I CON NG Ề Ọ Ớ ƯỜ I

Di truy n y h c t v n ề ọ ư ấ

Hậu quả di truyền do

ô nhiễm môi trường

Di truyền học với hôn nhân

Di truyền học và kế hoạch

hóa gia đinh

Tiết 31 : DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI

Trao đổi thảo luận nhĩm (5 phút) hồn thành phiếu học tập sau :

NHÓM 3 : TÌM HIỂU DI TRUYỀN HỌC VỚI HÔN NHÂN

* Sử dụng tư liệu trong bảng 30.1 SGK để :

+ Giải thích quy định“Hôn nhân một vợ, một chồng” của luật Hôn nhân và gia đình là

có cơ sở sinh học

+ Vì sao nên cần chẩn đoán giới tính thai nhi ?

NHÓM 4 : TÌM HIỂU DI TRUYỀN HỌC VÀ KẾ HOẠCH HÓA GIA ĐÌNH

* Đọc thông tin mục II.2 và dựa vào t li u trong b ng 30.2 SGK ư ệ ả

hãy cho bi t : ế

+ Nên sinh con ở lứa tuổi nào để gi m thi u t l tr s sinh m c b nh ao ? ả ể ỉ ệ ẻ ơ ắ ệ Đ

NHÓM 2 : TÌM HIỂU DI TRUYỀN HỌC VỚI HÔN NHÂN

Đọc thông tin SGK mục II.1 trả lời các câu hỏi sau :

+ Tại sao kết hôn gần làm suy thoái nòi giống ?

+ Tại sao những người có quan hệ huyết thống từ đời thứ 4 trở đi

thì được Luật Hôn nhân và gia đình cho phép kết hôn với nhau ?

NHÓM 1: TÌM HIỂU DI TRUYỀN Y HỌC TƯ VẤN

Bài tập : Nghiên cứu trường hợp sau :

Người con trai và người con gái bình thường, sinh ra từ hai gia đình đã có người mắc chứng câm điếc bẩm sinh

Đọc thông tin SGK trả lời các câu hỏi sau :

+ Em hãy thông tin cho đôi trai , gái này biết đây là loại bệnh gì ?

+ Bệnh do gen trội hay gen lặn quy định ? Tại sao ?

+ Nếu họ lấy nhau, sinh con đầu lòng bị câm điếc bẩm sinh thì họ

có nên tiếp tục sinh con nữa không ? Tại sao ?

Tiết 31 : DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI

I DI TRUYỀN Y HỌC TƯ VẤN

+ Em hãy thơng tin cho đơi trai , gái này biết đây là loại bệnh gì ? + Bệnh do gen trội hay gen lặn quy định ? Tại sao ?

+ Nếu họ lấy nhau, sinh con đầu lịng bị câm điếc bẩm sinh thì họ

cĩ nên tiếp tục sinh con nữa khơng ? Tại sao ?

+ Di truyền y học tư vấn là một lĩnh vực

của di truyền học kết hợp các phương

pháp xét nghiệm, chuẩn đốn hiện đại về

mặt di truyền cùng với nghiên cứu phả

hệ.

+ Nội dung:

- Chuẩn đốn.

- Cung cấp thơng tin.

- Cho lời khuyên liên quan đến bệnh, tật

di truyền.

II/- DI TRUYỀN HỌC VỚI HƠN NHÂN

VÀ KẾ HOẠCH HĨA GIA ĐÌNH.

1/ Di truyền học với hơn nhân.

- Kết hơn gần làm đột biến lặn, cĩ hại biểu hiện  dị tật bẩm sinh tăng.

+ Tại sao kết hơn gần làm suy thối nịi giống?

+ Tại sao những người cĩ quan hệ huyết thống từ đời thứ 4 trở đi được phép kết hơn?

- Từ đời thứ 4  cĩ sự sai khác về mặt

di truyền.

Độ tuổi Nam giới Nữ giới

100

959455

< 40

100100100

100

100100100100

Tiết 31 : DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI

I DI TRUYỀN Y HỌC TƯ VẤN

II DI TRUYỀN HỌC VỚI HƠN NHÂN VÀ KẾ HOẠCH HĨA GIA ĐÌNH.

1/ Di truyền học với hơn nhân.

+ Phân tích bảng 30.1 : Sự thay đổi tỷ lệ nam/nữ theo độ tuổi ?

- Cĩ sự thay đổi tỷ lệ nam/nữ theo độ tuổi, tuy nhiên độ tuổi từ 18 - 35 tuổi tỷ

lệ là 1 : 1  Giải thích cơ sở khoa học

- Khơng chẩn đốn giới tính thai nhi sớm  hạn chế việc mất cân đối tỷ lệ nam/nữ.

Tiết 31 : DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI

I DI TRUYỀN Y HỌC TƯ VẤN

II DI TRUYỀN HỌC VỚI HƠN NHÂN VÀ KẾ HOẠCH HĨA GIA ĐÌNH.

1/ Di truyền học với hơn nhân.

- Di truyền học đã giải thích được cơ sở khoa học của các quy định :

+ Hơn nhân 1 vợ - 1 chồng.

+ Những người cĩ quan hệ huyết thống trong vịng 3 đời khơng được kết hơn.

+ Di truyền y học tư vấn là một lĩnh vực của di truyền học kết hợp các phương pháp xét nghiệm, chuẩn đốn hiện đại về mặt di truyền kết hợp với nghiên cứu phả hệ.

+ Nội dung:

- Chuẩn đốn.

- Cung cấp thơng tin.

- Cho lời khuyên liên quan đến bệnh, tật di truyền.

2/ Di truyền học và kế hoạch hĩa gia đình.

Bảng 30.2 Sự tăng tỷ lệ trẻ mới sinh mắc bệnh Đao theo độ tuổi của các bà mẹ.

Tiết 31 : DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI

I DI TRUYỀN Y HỌC TƯ VẤN

II DI TRUYỀN HỌC VỚI HƠN NHÂN VÀ KẾ HOẠCH HĨA GIA ĐÌNH 1/ Di truyền học với hơn nhân.

2/ Di truyền học và kế hoạch hĩa gia đình.

- Phụ nữ sinh con sau tuổi 35  con dễ mắc bệnh Đao.

- Nên sinh con ở độ tuổi từ 25 – 34 là hợp lý.

Tiết 31 : DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI

I DI TRUYỀN Y HỌC TƯ VẤN

+ Di truyền y học tư vấn là một lĩnh vực của di truyền học kết hợp các phương pháp xét nghiệm, chuẩn đốn hiện đại về mặt di truyền kết hợp với nghiên cứu phả hệ.

+ Nội dung:

- Chuẩn đốn.

- Cung cấp thơng tin.

- Cho lời khuyên liên quan đến bệnh, tật di truyền.

II DI TRUYỀN HỌC VỚI HƠN NHÂN VÀ KẾ HOẠCH HĨA GIA ĐÌNH.

1/ Di truyền học với hơn nhân.

- Di truyền học đã giải thích được cơ sở khoa học của các quy định :

+ Hơn nhân 1 vợ - 1 chồng.

+ Những người cĩ quan hệ huyết thống trong vịng 3 đời khơng được kết hơn.

2/ Di truyền học và kế hoạch hĩa gia đình.

- Nên sinh con ở độ tuổi từ 25 – 34 là hợp lý

- Từ độ tuổi > 35 tỷ lệ trẻ sơ sinh bị bệnh Đao tăng rõ.

III HẬU QUẢ DI TRUYỀN DO Ơ NHIỄM MƠI TRƯỜNG.

Tiết 31 : DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI

I DI TRUYỀN Y HỌC TƯ VẤN

II DI TRUYỀN HỌC VỚI HƠN

NHÂN VÀ KẾ HOẠCH HĨA GIA

ĐÌNH.

1/ Di truyền học với hơn nhân.

2/ Di truyền học và kế hoạch hĩa

gia đình.

III HẬU QUẢ DI TRUYỀN DO Ơ

NHIỄM MƠI TRƯỜNG.

- Nên sinh con ở độ tuổi từ 25 – 34 là

ơ nhiễm mơi trường + Tác hại của ơ nhiễm mơi trường đối với cơ

sở vật chất di truyền ?

Đám mây hình nấm do quả bom nguyên tử ném xuống

Nagasaki, Nhật Bản vào năm 1945

Máy bay Mĩ rải chất độc màu da cam ở Việt Nam

Phun thuèc b¶o vÖ thùc vËt

¤ nhiÔm kh«ng khÝ

Ô nhiễm môi trường nước

Nạn nhân chất độc màu da cam

Tiết 31 : DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI

I DI TRUYỀN Y HỌC TƯ VẤN

II DI TRUYỀN HỌC VỚI HƠN

NHÂN VÀ KẾ HOẠCH HĨA GIA

ĐÌNH.

1/ Di truyền học với hơn nhân.

2/ Di truyền học và kế hoạch hĩa

gia đình.

III HẬU QUẢ DI TRUYỀN DO Ơ

NHIỄM MƠI TRƯỜNG.

MỖI NHĨM

Áp dụng kỹ thuật khăn

trải bàn TÌM HIỂU + Nguyên nhân gây

ơ nhiễm mơi trường + Tác hại của ơ nhiễm mơi trường đối với cơ

sở vật chất di truyền ?

+ Nguyên nhân gây ơ nhiễm mơi trường

- Các tác nhân lý, hĩa học cĩ trong tự

nhiên hoặc do con người tạo ra làm

tăng độ ơ nhiễm mơi trường, đặc biệt là

Tiết 31 : DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI

I DI TRUYỀN Y HỌC TƯ VẤN

II DI TRUYỀN HỌC VỚI HƠN NHÂN VÀ KẾ HOẠCH HĨA GIA ĐÌNH.

1/ Di truyền học với hơn nhân.

2/ Di truyền học và kế hoạch hĩa gia đình.

III HẬU QUẢ DI TRUYỀN DO Ơ NHIỄM MƠI TRƯỜNG.

+ Nguyên nhân gây ơ nhiễm mơi trường

- Các tác nhân lý, hĩa học cĩ trong tự nhiên hoặc do con người tạo ra làm tăng độ ơ nhiễm mơi trường, đặc biệt là chất phĩng xạ, chất độc hĩa học rải trong chiến tranh, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ sử dụng quá mức…

+ Tác hại : Gây đột biến gen, đột biến NST tăng tỉ lệ người mắc bệnh, tật di truyền

+ Di truyền y học tư vấn là một lĩnh vực của di truyền học kết hợp các phương pháp xét nghiệm, chuẩn đốn hiện đại về mặt di truyền kết hợp với nghiên cứu phả hệ.

+ Nội dung : - Chuẩn đốn - Cung cấp thơng tin - Cho lời khuyên liên quan đến bệnh, tật di truyền.

- Di truyền học đã giải thích được cơ sở khoa học của các quy định :

+ Hơn nhân 1 vợ - 1 chồng.

+ Những người cĩ quan hệ huyết thống trong vịng 3 đời khơng được kết hơn.

- Nên sinh con ở độ tuổi từ 25 – 34 là hợp lý

- Từ độ tuổi > 35 tỷ lệ trẻ sơ sinh bị bệnh Đao tăng rõ.

+ Biện pháp : Đấu tranh chống vũ khí hạt nhân, vũ khí hĩa học và chống ơ nhiễm mơi trường

Từ những nguyên nhân trên, chúng ta phải có ý thức như thế nào trong việc bảo vệ môi trường để hạn chế sự phát sinh bệnh tật di truyền ?

- Vệ sinh môi trường đất, nước….

- Sử dụng hợp lý và có biện pháp đề phòng khi sử dụng

thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và một số chất độc có khả

năng gây đột biến gen.

- Hạn chế sự gia tăng hoặc ngăn ngừa các hoạt động gây

ra ô nhiễm môi trường.

Câu 1 : Một ngành có chức năng chẩn đoán, cung cấp thông tin

và cho lời khuyên có liên quan đến các bệnh, tật di truyền ở người được gọi là :

A Di truyền

B Di truyền y học tư vấn

C Giải phẩu học

D Di truyền và sinh học

Câu 2 : Tác hại cơ bản của kết hôn gần là :

A Đột biến lặn có hại sớm xuất hiện ở trạng thái đồng hợp tử

B Làm mất tính ổn định về đặc điểm di truyền của dòng họ

D Làm tăng tỉ lệ bệnh Đao và bệnh Tơcnơ

C Sinh ra con gái nhiều hơn con trai làm chênh lệch tỉ lệ trai gái





Câu 3 : Phụ nữ ngoài 35 tuổi không nên sinh con vì :

A Con sinh ra có tỉ lệ mắc bệnh di truyền cao

B Tỉ lệ con gái sinh ra quá lớn so với con trai

C Tỉ lệ nữ ở tuổi dậy thì này vô sinh cao

D Ảnh hưởng đến thời gian và năng suất làm việc



*Thanh Hoá: Có hai làng ung thư :ở hai làng thuộc huyện Triệu Sơn và

Nông Cống (làng Bái Ngoại )

-Làng Thổ Vị, xã Tế Thắng, huyện Nông Cống hiện có hơn 1.500 nhân khẩu, chủ yếu làm nông nghiệp Theo thống kê, từ năm 1993 đến đầu năm 2009, làng có 73 người chết vì ung thư Chỉ riêng năm 2008, số người chết của xã là 23 người trong đó có 11 người chết vì bệnh ung thư (làng Thổ Vị có năm người) Số người chết vì ung thư ở độ tuổi từ 30 đến

Theo kết quả xét nghiệm xác định các mẫu nước, đá lấy từ các giếng ở làng Thổ Vị đều bị nhiễm các chất a-mi-ăng, sắt, natri, thạch tín v.v… Không có mẫu nào đảm bảo dùng làm nước ăn, uống, sinh hoạt

-Có gia đình có hai người chết trở lên như nhà ông Vũ Đình Rung có tới bốn người chết gồm ông, vợ và hai con trai vì ung thư gan Trong làng

*gia đình ông Vũ Đình Rung (thôn 8) Gia đình ông 9 người thì đã có 4 người mất vì bệnh ung thư

-Học bài trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK

-Tìm hiểu thông tin về công nghệ tế bào

- Đọc kỹ bài 31

Chúc thầy cô sức khỏe , các em học sinh chăm ngoan – học giỏi