Trong một năm học có 9 tháng học được chia thành 9 chủ điểm theo quy định, kết hợp với các mốc lịch sử và các ngày kỷ niệm của đất nước, thì TPT đội xây dựng kế hoạch theo từng chặn thi [r]
Trang 1I ĐỀ TÀI:
THỰC HIỆN HIỆU QUẢ CHƯƠNG TRÌNH CÔNG TÁC ĐỘI TRONG
MỘT NĂM HỌC BẰNG KẾ HOẠCH CỤ THỂ.
II ĐẶT VẤN ĐỀ:
Hoạt động Đội và Ngoài giờ lên lớp(NGLL) ở nhà trường phổ thông là một trong các hoạt động không thể thiếu Những chương trình và các mục tiêu giáo dục từ các hoạt động của Đội và NGLL sẽ góp phần củng cố, nâng cao kiến thức cho các em học sinh, đồng thời đây là sân chơi để các em giải trí, giao lưu, học hỏi, rèn luyện nhân cách và đạo đức, qua mỗi hoạt động các em sẽ tự đánh giá bản thân trong quá trình tham gia các hoạt động mang tính tập thể, từ những hoạt động này sẽ là cơ hội để các em dần dần hoàn thiện hơn Tuy nhiên để các nội dung chương trình, các hoạt động của Liên đội, của Tổng phụ trách Đội(TPT) và nhà trường đạt hiểu quả cao điều trước tiên phải có một kế hoạch
cụ thể, khoa học và phù hợp điều kiện thực tế Với lí do trên nên tôi chọn đề tài
“Thực hiện hiệu quả chương trình công tắc Đội trong một năm học bằng kế
hoạch cụ thể” nhằm mục đích góp một phần nhỏ ý kiến của mình trong chuyên
môn của những người làm công tác Đội
III CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Kế hoạch công tác Đội là phạm trù lao động của giáo viên Tổng phụ trách
(TPT) Đội Một kế hoạch chặc chẽ, khoa học, sáng tạo và phù hợp với thực tiễn
sẽ giúp cho giáo viên TPT Đội nhìn rõ toàn bộ công tác của mình, biết được từng thời gian, thời điểm và cần tập trung vào khâu nào, việc quan trọng nào, tránh hiện tượng “nước chảy bèo trôi”, say mê vào những việc vụn vặt hoặc lúc thì dồn dập, lúc thì quá rỗi rải, đội khi kế hoạch công tác Đội cần phải thực hiện theo
theo mùa, theo thời tiết Kế hoạch công tác Đội giúp cho giáo viên TPT Đội thấy
rõ mình phải làm gì, tại sao làm, làm như thế nào, khi nào làm và làm ở đâu
IV CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Tôi thiết nghĩ rằng, trong nhà trường phổ thông kế hoạch là một hoạt động bắt buộc Toàn bộ công tác quản lý giáo dục của nhà trường luôn luôn đòi hỏi phải có nề nếp, có chương trình kế hoạch, trong đó có kế hoạch công tác Đội Nếu không có kế hoạch, chắc chắn mọi công việc của Đội và NGLL trong một năm học đó sẽ bị động, làm cho Đội viên nhòm chán, mất niềm tin vào tổ chức Đội Đội ngũ ACPT sẽ lúng túng khi điều hành và quản lý Chi đội, TPT đội sẽ gặp khó khăn và có thể gây ra mâu thuẫn trong công việc, mất uy tín trước mọi người và không tranh thủ được sự ủng hộ từ mọi phía trong và ngoài nhà trường
Một TPT đội đã qua nhiều năm làm công tác đội(nhiệt tình và tâm huyết với Đội) thì các đầu việc hoặc kế hoạch chương trình của họ sẽ khoa học, phù hợp với điều kiện của Liên đội,…, chắc chắn TPT đội đó thành công trong quá trình làm TPT Nhưng nếu TPT đội mới, TPT không tâm huyết với công tác đội
Trang 2thì việc lên kế hoạch hoặc sắp xếp công việc sẽ không chín, tính khả thi không
có …thì họ sẽ bối rối khi triển khai kế hoạch, nếu bị “phản bát” lại kế hoạch thì việc “phản hồi” sẽ không thiết phục được mọi người
Kế hoạch công tác Đội luôn theo sát TPT đội từng buổi, từng ngày, từng tuần, tháng và kể cả một năm học Mỗi ngày đến trường làm việc TPT không có
kế hoạch, không biết trong buổi mình làm việc gì, giải quyết các công việc nào… là điều thất bại vô cùng đối với một người làm công tác phong trào đặc biệt là TPT đội, cứ liên tục như vậy sẽ làm cho công việc dồn lại… những vấn đề
đó thường rơi vào những TPT chưa chuyên nghiệp(Pro), chưa qua lớp nghiệp vụ Đoàn - Đội, nói cụ thể hơn thường là TPT Đội mới được bổ nhiệm
Trong một năm học có 9 tháng học được chia thành 9 chủ điểm theo quy định, kết hợp với các mốc lịch sử và các ngày kỷ niệm của đất nước, thì TPT đội xây dựng kế hoạch theo từng chặn thi đua, trong chặn có nội dung thi đua của ngày, tuần, tháng Một TPT Đội nhiệt tình và có năng lực thường thì người ta luôn nắm rõ, “chẽ nhỏ” các đầu việc, nắm từng thời gian, thời điểm và cần tập trung vào khâu nào, việc quan trọng nào, biết tránh hiện tượng “nước chảy bèo trôi”, hạn chế làm việc theo thời vụ, bên cạnh cũng có những TPT chưa nhiệt tình với công việc TPT, luôn “lánh nặng tìm đến nhẹ”, say mê vào những việc vụn vặt, làm cho công việc trôi dần về những tháng cuối của năm học, đặc biệt là giai đoạn được Hội đồng đội cấp trên đi kiểm tra đánh giá hoạt động đội của Liên đội đó, mặc dầu họ rất có năng lực
V NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
Xuất phát từ cơ sở lý luân và cơ sơ thực tiển, đề tài nghiên cứu và giải quyết các nội dung cơ bản sau:
1 Những nguyên tắc cơ bản khi xây dựng kế hoạch công tác Đội:
+ Kế hoạch công tác Đội phải đảm bảo những nguyên tắc sau:
a) Đảm bảo tính giáo dục, chính trị tư tưởng:
Trong kế hoạch công tác Đội phải thể hiện mục tiêu giáo dục, bảo đảm tính tư tưởng rõ rệt Giáo viên TPT Đội phải xem xét trong kế hoạch công tác đội
có mang tính thực dụng hoặc giải trí đơn thuần không? Xem những hoạt động công ích và xã hội của Đội đã được coi trọng chưa? Những hoạt động đề ra có hợp với chủ đề năm học của Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh do Hội đồng đội các cấp đề ra chưa? Các nội dung phù hợp với các chủ trương, định hướng của Đảng và Đoàn đề ra trong năm chưa hoặc kế hoạch có phù hợp với các ngày kỉ niệm của đất nước không?
b) Đảm bảo tính khoa học logic:
Kế hoạch công tác Đội đòi hỏi phải xác định đúng những công tác trọng tâm, phân bổ cường độ lao động hợp lý cho từng giai đoạn, các chỉ tiêu rõ ràng, thích ứng với thực tế Trình bày có hệ thống, bố cục, ngôn ngữ rõ ràng, phù hợp
và đúng tính pháp quy
Trang 3c) Tính lịch sử, kế thừa:
Kế hoạch phải xuất phát từ thực tiển mới có giá trị mà thực tiển, phải bao quát cả quá khứ, hiện tại và một phần tương lai Vì vậy quá trình xây dựng công tác Đội phải chọn lọc những cái cũ tốt đẹp để phát huy, tìm ra những cái cũ chưa tốt của năm trước để khắc phục
d) Tính toàn diện và tính đối tượng:
Một kế hoạch công tác Đội phải mang tính toàn diện, bao quát được công việc của mình(tức là toàn bộ công tác của giáo viên TPT Đội) Kế hoạch công tác Đội phải phù hợp với đối tượng thực hiện là các em thiếu niên - học sinh Một kế hoạch dù hay nhưng không phù hợp với đối tượng thực hiện, nhất là với yếu tố tâm lý của lứa tuổi thanh thiếu niên thì kế hoạch đó mất tính khả thi Cần lưu ý kế hoạch công tác Đội phải đáp ứng yêu cầu, nhu cầu của tất cả đội viên, phải tính xem có tác động đến đa số các em hay chỉ tác động đến những em tích cực nhất, có năng khiếu nhất
e) Đảm bảo tính pháp chế:
Kế hoạch công tác Đội phải được cấp có thẩm quyền xét duyệt, quyết định Trên cơ sở đó, kế hoạch công tác Đội là căn cứ để xét duyệt các đơn vị, cá nhân khi tổng kết đánh giá hoàn thành nhiệm vụ
Tóm lại, kế hoạch công tác Đội phải có định tính, định hình, định lượng,
có tính kế thừa và phát triển
2 Hệ thống kế hoạch trong công tác Đội và quản lý của TPT Đội gồm các loại cụ thể sau:
- Kế hoạch công tác Đội năm học
- Kế hoạch công tác của giáo viên phụ trách đội
- Kế hoạch hoạt động của liên đội (trong đó có kế hoạch công tác của Ban chỉ huy Liên đội)
- Kế hoạch hoạt động của Chi đội (trong đó có kế hoạch hoạt động của Ban chỉ huy Chi đội)
- Các kế hoạch bộ phận: Tổ chức Đại hội các cấp, kế hoạch kinh phí, theo dõi thi đua, phát động chủ đề - chủ điểm, tháng…
- Kế hoạch chương trình rèn luyện Đội viên
- Kế hoạch phát thanh măng non - Đội tuyên truyền măng non
- Kế hoạch và quy định về các mẫu hồ sơ sổ sách(HSSS), thời gian kiểm tra, tiêu chí thi đua về HSSS…
- Kế hoạch của một hoạt động lớn ví dụ: Trại, tham quan, Hội thi…
- Kế hoạch hoạt động của ban thi đua và đội sao đỏ
- ………
3 Phân loại kế hoạch và các buớc thực hiện kế hoạch:
Khi xây dựng kế hoạch công tác Đội giáo viên TPT Đội cần phải biết phân loại kế hoạch Theo tôi nên dựa trên tiêu chí: Thời gian và nội dung
Trang 4a) Phân loại:
a 1 Phân loại theo thời gian: Là xây dựng kế hoạch dài hạn hay ngắn hạn (tức là xây dựng kế hoạch một năm, một học kỳ, tháng, tuần hay là một hoạt động)
a 2 Phân loại theo nội dung: Là xây dựng kế hoạch tổng hợp, kế hoạch năm học hay kế hoạch chuyên đề (ví dụ: kế hoạch dự trù kinh phí cho một hoạt động chủ điểm nào đó)
b) Các bước thực hiện:
- Bước 1: Dự kiến
Căn cứ vào chủ trương công tác Đội trên phương hướng nhiệm vụ của nhà trường, kinh nghiệm hoạt động và điều kiện thực tế, giáo viên TPT Đội dự thảo
kế hoạch công tác Đội, xác định mục đích, nội dung, phương pháp, quy mô, hình thức, tiến độ hoạt động
- Bước 2: Tư vấn, thu thập, xử lý thông tin
Giáo viên TPT Đội lấy ý kiến của các lực lượng trong và ngoài nhà trường, phải tranh thủ đuợc ý kiến của các Đồng chí lãnh đạo Đảng, chính quyền, đoàn thể trong nhà trường, các Đồng chí trong Chi đoàn, các giáo viên -cán bộ phụ trách Chi đội, -cán bộ Đoàn - Đội cấp trên, ý kiến của các em trong Ban chỉ huy, các em đội viên và các lực lượng có liên quan đến kế hoạch công tác Đội Đây là bước rất quan trọng, nhất là ý kiến đóng góp của các em
- Bước 3: Xây dựng, bổ sung, điều chỉnh, hoàn chỉnh kế hoạch
Khi kế hoạch đã hoàn chỉnh được chính thức thông qua do cấp có thẩm quyền xét duyệt, quyết định trở thành kế hoạch chung của nhà trường
- Bước 4: Tuyên truyền, phổ biến, triển khai thực hiện.
Kế hoạch công tác Đội phải được tuyên truyền, phổ biến rộng rãi dưới nhiều hình thức trong Chi đoàn thanh niên, giáo viên, cán bộ phụ trách Chi đội, trong cán bộ Ban chỉ huy, trong toàn thể đội viên thiếu niên học sinh, trong phụ huynh học sinh, qua các hội nghị, trên bản thông báo trường, các buổi phát thanh, các khẩu hiệu tranh vẽ của Đội…
Giáo viên TPT cần nhớ việc lập xong kế hoạch công tác Đội chưa phải là điểm cuối cùng của quảng đuờng đi mà mới là điểm khởi đầu, phải làm cho các
em tin vào kế hoạch đề ra, có tinh thần quyết tâm thực hiện Các em chỉ tin khi
kế hoạch đã thực thi, đem lại cho các em niềm “vui sướng” Nếu kế hoạch công tác Đội bỏ dỡ hoặc chỉ nằm trên giấy sẽ làm cho các em mất lòng tin ở sức mình
và không tin vào giáo viên TPT Đội, vào tổ chức Đội
Giáo viên TPT Đội phải biết tổ chức thực hiện kế hoạch, kiểm tra phân tích công việc đang tiến hành, đánh giá kết quả nhiện vụ đã làm Cần lưu ý ngay
cả khi giáo viên TPT Đội giàu kinh nghiệm cũng không thể làm đúng được mọi
sự việc đã ghi vào kế hoạch Qúa trình thực hiện sẽ có những việc mới nảy sinh,
có khi do đột xuất một hoạt động nào đó đã đề ra trong kế hoạch không thực hiện
Trang 5được cần phải điều chỉnh… tất cả những trường hợp giáo viên TPT Đội cần phải giải thích cho đội viên, thiếu niên học sinh
Kế hoạch phải luôn luôn được kiểm tra và cuối cùng phải được đánh giá (tự đánh giá, tập thể đánh giá) và tổng kết, khẳng định những việc đã làm được
và làm tốt, những việc chưa làm được để rút kinh nghiệm cho lần sau
c) Kế hoạch công tác Đội trong một năm học:
Kế hoạch công tác Đội trong một năm học là một kế hoạch quan trọng và
cơ bản nhất của giáo viên TPT Đội Nó là cơ sở để quyết định các loại kế hoạch công tác khác như: Kế hoạch hoạt động của Liên đội, của Chi đội, của TPT
Muốn đề ra kế hoạch công tác Đội trong một năm học, giáo viên TPT Đội phải nắm được những điều kiện rất cần thiết như: mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung giáo dục của ngành, quy trình hoạt động của Liên đội, chương trình rèn luyện đội viên, hoạt động ngoài giờ lên lớp, các ngày lễ kỷ niệm quan trọng trong năm học Đồng thời giáo viên TPT Đội phải nắm vững tình hình, đặc điểm của trường, của địa phương, làm chủ tình hình của Liên đội, nắm vững được điều kiện vật chất để phục vụ cho việc xây dựng và thực hiện kế hoạch công tác Đội (như kinh phí, tài liệu, vật tư, thời gian, địa điểm và con người…)
Bảng kế hoạch công tác Đội trong một năm phải thể hiện được toàn diện những mặt công tác Đội nhưng không dàn đều mà cần định rõ mục tiêu chủ yếu, những trọng tâm công tác, những biện pháp quan trọng
Bản kế hoạch công tác Đội trong một năm có thể làm theo mẫu sau:
1 Đặc điểm tình hình:
Nêu khái quát kết quả thực hiện kế hoạch công tác Đội năm trước Đánh giá mặt mạnh, mặt yếu và nguyên nhân
Năm học mới có điểm gì chung nổi bật
Nêu những thuận lợi khó khăn của nhà trường đầu năm học
2 Mục tiêu trọng tâm công tác Đội trong năm học Chủ đề năm học
Những mục tiêu cần đạt được (mục tiêu chính, thứ yếu xếp theo thứ tự) Trọng tâm công tác Đội trong năm học
3 Nội dung chủ yếu: Nêu lên các mặt hoạt động của Đội, chương trình phụ trách Chi đội, với Ban chỉ huy (có thể trình bày theo nhóm công việc hoặc tiến độ thực hiện)
Ngoài ra, TPT đội cần linh hoạt chia việc và một số nội dung chương trình công tác đội trong một năm theo mùa, theo thời tiết, cụ thể: Trong 9 tháng học thì từ tháng 10 đến tháng 2 thời tiết luôn bị mưa nhiều, vì vậy nếu TPT không chú ý yếu tố này thì việc tập huấn kỉ năng, luyện tập múa hát tập thể, đội hình đội ngũ, kiểm tra các chuyên hiệu…thì nếu trời mưa các hoạt động này sẽ bị gián đoạn trong thời gian dài Điều phức tạp hơn là hiện nay song song với các hoạt động của Đội và hoạt động ngoài giờ lên lớp(NGLL) thì còn có chương trình hoạt động giáo dục NGLL theo quy định của Bộ, khi thêm hoạt động này vào thì
Trang 6thời lượng, thời gian dành cho Đội còn lại rất ít, nhưng khối lượng công việc nhiều, ví dụ: Các kế hoạch chương trình công tác đội, hồ sơ sổ sách, thi đua, lưu trữ, tập huấn kỉ năng….chưa kể công việc xử lý các sự cố có liên quan đến học sinh
d) Giải pháp triển khai kế hoạch:
Tất cả các đầu việc, chương trình hành động…cần thông tin đến học sinh đều phải nhờ đến lực lượng ACPT, nhưng nếu không có kế hoạch cụ thể hoặc kế hoạch chưa khoa học, chưa chín…thì việc triển khai sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi giao ban ACPT, đội ngũ anh chị phụ trách là những người luôn tâm huyết với học sinh và cũng có rất nhiều việc nên họ đã “quen” phong cách làm việc theo kế hoạch Vậy TPT đội cần chú ý vấn đề này trong suốt thời gian làm việc của mình
Kế hoạch đã hoàn chỉnh tôi thường phôtô gởi đến các bộ phận, nếu kế hoạch có quy mô hoạt động lớn thì phải gởi sớm, có thể trước 2 tháng và triển khai thật cụ thể đến từng thành viên liên quan đến kế hoạch,TPT luôn luôn song hành với kế hoạch cho đến khi kết thúc kế hoạch
Các kế hoạch có tính chu kỳ thì TPT phải xây dựng ngay từ đầu năm học
và gởi cho ACPT hoặc BCH để thực hiện, ví dụ kế hoạch và hướng dẫn chương trình rèn luyện Đội viên, kế hoạch phát thanh măng non…
Đối với kế hoạch hằng tháng của Liên đội tôi thường xuyên tham mưu với lãnh đạo nhà trường và lên kế hoạch với mẫu:
KẾ HOẠCH CÔNG TÁC THÁNG ….
Chủ điểm:………
Bài hát quy định:……… , bài múa quy định:………
a Nội dung kế hoạch:
Thời gian Nội dung công việc Địa điểm Người
thực hiện
Thứ2,
b Giải pháp thực hiện:
c Đánh giá kế hoạch:
d Rút kinh nghiệm và đề xuất:
Nếu trong tháng có chương trình hoạt động lớn, bắt buộc tôi phải xây dựng kế hoạch riêng và xây dựng trên cơ sở của kế hoạch tháng, tất cả nội dung tôi phôtô và triển khai trong cuộc họp Hội đồng sư phạm đầu tháng hoặc trong giờ giao ban ACPT…
4 Các mẫu kế hoạch tham khảo:
VI KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
Trang 7Qua 5 năm làm công tác Đội, từ thất bại cho đến thành công đến nay tôi đã duy trì tốt được các hoạt động của Liên đội, đưa Liên đội đi vào quỹ đạo hoạt động đều đặn, Đội viên yêu mến công tác đội và TPT
Từ khi tiếp quản công việc TPT tại Hoàng Hoa Thám đến nay đã được 3 năm, trong những năm qua Liên đội Hoàng Hoa Thám đã liên tục đạt danh hiệu xuất sắc cấp huyện
VII KẾT LUẬN:
1 Bài học kinh nghiệm:
Với những suy nghĩ và tâm huyết tôi rút ra được các kinh nghiệm cho bản thân và kinh nghiệm khi điều hành tất cả các hoạt động của đội như sau:
Thứ nhất là phải có một kế hoạch cụ thể, chi tiết, sáng tạo và phù hợp với thực tế địa phương, nhà trường, phụ huynh, học sinh và thầy cô giáo…
Thứ hai là phải tranh thủ sự góp ý của tất cả các lực lượng trong nhà trường
Thứ ba là phải chủ động xây dựng kế hoạch trước khi tham mưu với lãnh đạo
Thứ tư là triển khai kế hoạch sớm, đầy đủ trước ACPT và Đội viên Nếu
kế hoạch của một hoạt động lớn thì cần có phần hướng dẫn thật cụ thể, dựa vào
kế hoạch và hướng dẫn của hoạt động đó TPT cần nghiên cứu kỹ việc tập huấn các nội dung liên quan trong kế hoạch, đặc biệt là kĩ năng…
Thứ năm là tập trung vào công tác kiểm tra đánh giá từng kế hoạch một cách kịp thời chính xác, khen thưởng kịp thời, công bằng, và khách quan các nội dung trong kế hoạch
Ngoài ra muốn làm tốt vai trò TPT đội tôi còn chú ý đến việc rèn luyện kỉ năng cho bản thân để tự tin trước Đội viên và ACPT
2 Kiến nghị - Đề xuất:
Xuất phát từ thực tế đã trải qua và bản thân là một giáo viên chuyên nghành Toán – Lý, chưa qua lớp đào tạo Đoàn đội, khi bắt tay vào làm TPT gặp rất nhiều khó khăn trong những ngày đầu làm công tác Đội, nhưng đến nay tôi đã tự tin và yêu thích công việc của mình Bằng những suy nghĩ và tâm huyết của bản thân tôi viết nên đề tài, tuy đề tài vẫn còn nhiều hạn chế nhưng có thể là tài liệu hữu ích cho những thầy cô mới bắt đầu làm TPT đội(chưa qua một lần làm TPT),
vì vậy tôi đề xuất các cấp tạo điều kiện và giúp đỡ tôi thêm về mọi mặt để đề tài ngày càng tốt hơn, có khi là tài liệu lưu hành nội bộ về phong trào Đoàn Đội của huyện nhà
3 Kết luận:
Kế hoạch công tác Đội là một trong những kế hoạch cần có của tổ chức chính trị dành cho những đối tượng nhỏ tuổi trong nhà trường hiện nay mà người giáo viên tổng phụ trách đội cần phải xây dựng và tổ chức thực hiện
Trang 8Muốn có một kế hoạch công tác Đội trôi chảy, rõ ràng, mạch lạc người giáo viên TPT Đội cần phải xây dựng kế hoạch trên những nguyên tắc cơ bản đảm bảo tính khoa học – logic, tính pháp chế, tính đối tượng, tính giáo dục, tính toàn diện, tính lịch sử, kế thừa và phát triển
Người Tổng phụ trách Đội khi xây dựng cần phải dựa trên hai tiêu chí cơ bản để phân loại kế hoạch, đó là thời gian và nội dung (ngắn hạn, dài hạn, một năm, một học kỳ, tháng, tuần lễ) và khi xây dựng kế hoạch phải thực hiện đúng bốn bước như đã trình bày ở trên
Trong năm học này bản thân tôi thực hiện việc xây dựng kế hoạch công tác Đội theo phương pháp xây dựng trên thì Liên đội trường THCS Hoàng Hoa Thám đã đi vào sinh hoạt có nề nếp, những hoạt động dề ra trong kế hoạch có chất lượng Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của Liên đội thật sự có nề nếp,
kỷ cương
Mặt dù đây là một vấn đề không có gì mới mẻ song tôi thiết nghĩ rằng: đề tài này cũng không phải là không cần thiết đối với những người giáo viên TPT Đội còn quá trẻ với mãn công tác Đội
- HÕt
Trang 9-Tài liệu tham khảo
1 Điều lệ Đội và nghi thức Đội sửa đổi năm 2008
2 Cẩm nang TPT Đội
3 Trang Wed: www.Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.com.vn, Diễn đàn Đội công tác xã hội Lê Quý Đôn
4 Tạp chí người phụ trách
5 Sách môn giáo dục NGLL khối 6,7,8,9
*********************************
Trang 10Mục lục