Không cần bị cọ xát một thanh thủy tinh hay một thước nhựa cũng hút được các vật nhẹ.. Bài 18.1 SBT: Trong một thí nghiệm, khi đưa một đầu thước nhựa dẹt lại gần quả cầu bằng nhự[r]
Trang 1Tuần online 01 Vật lý 7_ Bài 18: HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
Các em đọc sách giáo khoa, xem thêm bài giảng trên Youtube
Bài 18: https://youtu.be/ibMyHyvFug8
TÓM TẮT LÍ THUYẾT
1 Hai loại điện tích:
- Có hai loại điện tích đó là điện tích âm và điện tích dương Vật nhiễm điện là vật mang điện tích
+ Vật nhiễm điện dương được gọi là vật mang điện tích dương (+)
+ Vật nhiễm điện âm được gọi là vật mang điện tích âm (-)
Chú ý: Quy ước điện tích của thanh thủy tinh khi cọ xát vào lụa là điện tích
dương (+), điện tích của thanh nhựa khi cọ xát vào vải khô là điện tích âm (-)
- Hai vật nhiễm điện cùng loại thì đẩy nhau
- Hai vật nhiễm điện khác loại thì hút nhau
2 Sơ lược về cấu tạo nguyên tử:
Mọi vật được cấu tạo từ các nguyên tử rất nhỏ,
mỗi nguyên tử lại được cấu tạo từ những hạt nhỏ hơn:
- Ở tâm nguyên tử có một hạt nhân mang điện tích
dương (+)
Trang 2- Chuyển động xung quanh hạt nhân là các electron mang điện tích âm (-) tạo thành lớp vỏ của nguyên tử
- Tổng các điện tích âm của các electron có trị số tuyệt đối bằng điện tích dương của hạt nhân Do đó bình thường nguyên tử trung hòa về điện
- Electron có thể dịch chuyển từ nguyên tử này sang nguyên tử khác trong cùng một vật hay từ vật này sang vật khác
3 Xác định loại điện tích của vật bị nhiễm điện:
Tùy thuộc vào bài toán mà ta sử dụng một trong hai cách sau:
Cách 1: Ban đầu các vật trung hòa về điện, sau khi cọ xát:
+ Nếu vật nhận thêm (thừa) electron thì vật mang điện tích âm
+ Nếu vật mất bớt (thiếu) electron thì vật mang điện tích dương
Ví dụ 1: Trước khi cọ xát thì thước nhựa và mảnh vải
đều trung hòa về điện (hình 18.5a) Sau khi cọ xát thước
nhựa vào mảnh vải thấy trên hình 18.5b
+ Thước nhựa nhận thêm electron nên thanh nhựa
mang điện tích âm
+ Mảnh vải mất bớt electron nên mảnh vải mang
điện tích dương
Cách 2: Đưa vật bị nhiễm điện đến gần vật nhiễm điện đã biết loại:
+ Nếu hai vật đẩy nhau thì hai vật đó nhiễm điện cùng loại
+ Nếu hai vật hút nhau thì hai vật đó nhiễm điện khác loại
Ví dụ 2: Vật A bị nhiễm điện nhưng chưa biết là
nhiễm điện gì, vật B nhiễm điện dương Khi đặt vật
A lại gần vật B thì thấy chúng hút nhau ⇒ Vật A và B
nhiễm điện khác loại ⇒ Vật A nhiễm điện âm
4 Giải thích một số hiện tượng:
- Dựa vào kết luận lực tương tác giữa các vật nhiễm điện:
+ Các vật nhiễm điện cùng loại thì đẩy nhau
+ Các vật nhiễm điện khác loại thì hút nhau
- Khi hai vật trung hòa về điện cọ xát vào nhau thì chúng cùng bị nhiễm điện nhưng nhiễm điện khác loại (như Ví dụ 1)
BÀI TẬP VẬN DỤNG
A.TRẮC NGHIỆM:
Câu 1:Vật chất được cấu tạo bởi các nguyên tử Nguyên tử gồm:
A Hạt nhân ở giữa mang điện tích âm
B Hạt nhân không mang điện tích
Trang 3C Hạt nhân mang điện tích dương, các electron mang điện tích âm quay xung quanh hạt nhân
D Hạt nhân ở giữa mang điện tích dương, lớp vỏ không mang điện
Câu 2:Chọn phát biểu sai:
A Vật bị nhiễm điện có khả năng hút các vật nhẹ
B Hai vật nhiễm điện cùng dấu thì hút nhau
C Hai vật nhiễm điện khác dấu thì hút nhau
D Vật nhiễm điện là vật mang điện tích
Câu 3:Thanh thủy tinh sau khi cọ xát với lụa thì:
A Thủy tinh mang điện tích dương, lụa mang điện tích âm
B Thủy tinh mang điện tích dương, lụa mang điện tích dương
C Thủy tinh mang điện tích âm, lụa mang điện tích âm
D Thủy tinh mang điện tích âm, lụa mang điện tích dương
Câu 4: Tổng điện tích hạt nhân của nguyên tử sắt là 26 nên khi trung hòa về điện thì
tổng số electron của nguyên tử sắt này là:
A 26 B 52 C 13 D không có electron nào
Câu 5: Một thanh kim loại chưa bị nhiễm điện được cọ xát và sau đó trở thành vật
mang điện tích dương Thanh kim loại khi đó ở vào tình trạng nào trong các tình trạng sau?
A Nhận thêm electron B Mất bớt electron
C Mất bớt điện tích dương D Nhận thêm điện tích dương
Câu 6:Có 4 vật a, b, c, d đã nhiễm điện Nếu vật a hút b, b hút c, c đẩy d thì:
A vật b và c có điện tích cùng dấu
B vật b và d có điện tích cùng dấu
C vật a và c có điện tích cùng dấu
D vật a và d có điện tích trái dấu
Câu 7: Trong nguyên tử bình thường thì điện tích của hạt nhân so với tổng điện tích
âm của các electron là:
A bằng nhau B lớn hơn C nhỏ hơn D có lúc lớn, lúc nhỏ
Câu 8:Một vật như thế nào thì gọi là trung hòa về điện?
A vật có tổng điện tích âm bằng tổng điện tích dương
B vật nhận thêm một số electron
Trang 4C vật được cấu tạo bởi các nguyên tử trung hòa về điện.
D vật nhận thêm một số điện tích dương
Câu 9:Thanh thủy tinh tích điện dương khi cọ xát vào lụa, mảnh pôliêtilen tích điện âm khi cọ xát vào len Đưa mảnh lụa và mảnh len lại gần nhau thì:
A không hút, không đẩy nhau B hút lẫn nhau
C vừa hút vừa đẩy nhau D đẩy nhau
Câu 10:Trong các nhận xét sau đây, nhận xét nào sai:
A Lấy một mảnh lụa cọ xát vào thanh thủy tinh thì thanh thủy tinh có khả năng hút các vụn giấy
B Sau khi được cọ xát bằng mảnh vải khô, thước nhựa có tính chất hút các vật nhẹ
C Nhiều vật sau khi bị cọ xát thì có khả năng hút các vật khác
D Không cần bị cọ xát một thanh thủy tinh hay một thước nhựa cũng hút được các vật nhẹ
Bài 18.1 SBT:Trong một thí nghiệm, khi đưa một đầu
thước nhựa dẹt lại gần quả cầu bằng nhựa xốp được treo
bằng sợi chỉ, quả cầu nhựa xốp bị đẩy ra xa (hình 18.1)
Câu kết luận nào sau đây là đúng?
A Quả cầu và thước nhựa bị nhiễm điện khác loại
B Quả cầu không bị nhiễm điện, còn thước nhựa bị
nhiễm điện
C Quả cầu và thước nhựa đều không bị nhiễm điện
D Quả cầu và thước nhựa bị nhiễm điện cùng loại
Bài 18.5 SBT:Cọ xát hai thanh nhựa cùng loại như nhau bằng mảnh vải khô Đặt một thanh trên trục quay, đưa thanh nhựa kia lại gần thanh thứ nhất thì xảy ra hiện tượng nào dưới đây?
A Hai thanh nhựa này đẩy nhau
B hai thanh nhựa này hút nhau
C Hai thanh nhựa này không hút không đẩy nhau
D Hai thanh nhựa này lúc đầu đẩy nhau, sau đó hút nhau
Trang 5Bài 18.7 SBT:Một vật trung hòa về điện, sau khi được cọ xát thì nhiễm điện âm Đó
là do nguyên nhân nào dưới đây ?
A Vật đó mất bớt điện tích dương
B Vật đó nhận thêm electron
C Vật đó mất bớt êlectrôn
D Vật đó nhận thêm điện tích dương
Bài 18.8 SBT: Nếu một vật nhiễm điện dương thì vật đó có khả năng nào dưới đây?
A Hút cực Nam của kim nam châm
B Đẩy thanh thủy tinh được cọ xát vào lụa
C Hút cực Bắc của kim nam châm
D Đẩy thanh nhựa màu sẫm đã được cọ xát vào vải khô
B.TỰ LUẬN:
Bài 18.2 SBT:
Trong hình 18.2 a,b,c,d các mũi tên đã cho chỉ lực tác dụng (hút hoặc đẩy) giữa hai vật mang điện tích Hãy ghi dấu điện tích chưa cho biết của vật thứ hai
Bài 18.3 SBT: Biết rằng lúc đầu cả tóc và lược nhựa đều chưa bị nhiễm điện, nhưng sau khi chải tóc khô bằng lược nhựa thì cả lược nhựa và tóc đều bị nhiễm điện và cho rằng lược nhựa nhiễm điện âm
a Hỏi sau khi chải, tóc bị nhiễm điện loại gì? Khi đó các electron dịch chuyển
từ lược nhựa sang tóc hay ngược lại?
b Vì sao có những lần sau khi chải tóc thấy có một vài sợi tóc dựng đứng thẳng lên
Bài 18.11 SBT: Làm thế nào để biết một cái thước nhựa có bị nhiễm điện hay không
và nhiễm điện dương hay âm?
Trang 6Bài 18.12 SBT:Trong các thí nghiệm ở hình 18.3, các quả cầu bấc được treo bằng sợi chỉ mềm Hãy ghi dấu điện tích của các quả cầu trong mỗi trường hợp
Chuẩn bị bài mới: Bài 19_Dòng điện - Nguồn điện