- Nghị luận về tác phẩm truyện (đoạn trích) là trình bày những nhận xét, đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay nghệ thuật của tác... - Lập dàn ý.[r]
Trang 1Tiết: Tập làm văn
LUYỆN TẬP
LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN
(HOẶC ĐOẠN TRÍCH) I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1/Ki ến thức :
- Đặc điểm yêu cầu và cách làm bài nghị luận về một tác phẩm truyện hoặc đoạn trích
2.Phẩm chất :
- Trách nhiệm, tự giác trong khi làm bài, xác định đúng các bước khi làm bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích
- Chăm học và sáng tạo trong học tập
3 Năng lực:
- Năng lực chung: năng lực giải quyết vấn đề một cách sáng tạo, năng lực làm việc nhóm
- Năng lực chuyên biệt:
+ Viết: Xác định các bước làm bài, viết bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích đúng với yêu cầu đã học
+ Nói nghe: chia sẻ với bạn về bài viết và lắng nghe góp ý
II CHUẨN BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Lập kế hoạch dạy học.
- Học liệu: tài liệu, máy chiếu, các truyện trung đại và hiện đại như: Chiếc lược ngà , phiếu học tập
2 Chuẩn bị của học sinh: Nghiên cứu bài học, chuẩn bị sản phẩm theo sự phân
công
Trang 2III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU
* Mục tiêu:
- Tạo tâm thế hứng thú cho HS
- Kích thích HS tìm hiểu về vẻ đẹp của nhân vật
ông Sáu và bé Thu trong đoạn trích "Chiếc lược
ngà"
- Phương pháp: Đóng vai
- Kĩ thuật: Kĩ thuật đặt câu hỏi
* Nhiệm vụ: HS đóng vai.
* Phương thức thực hiện: HĐ cặp đôi.
* Yêu cầu sản phẩm: một phân cảnh.
* Cách tiến hành:
- Nữ (Phóng viên): Giới thiệu hoàn cảnh chương
trình
- Nam (bác Ba): Đến tham dự chương trình, tóm
tắt lại phần đầu câu chuyện => Xúc động không
thể kể hết được câu chuyện => Nhờ cô giáo kể
tiếp => GV bắt dẫn vào bài: Nhân vật ông Sáu và
Bé Thu có những phẩm chất nào đáng mến? Vì
sao em thích vẻ đẹp đó của ông?
Dự kiến trả lời:
Ông Saú là người yêu cha rất mực yêu thương con
Bé Thu là cô bé cá tính, yêu cha mãnh liệt, sâu
sắc
I Ôn tập lí thuyết.
1 Khái niệm
2 Các bước làm bài;
II- Luyện tập.
1 Tìm hiểu đề, tìm ý:
2 Lập dàn ý
A Mở bài: Giới thiệu vài nét
về tác giả, tác phẩm, đoạn trích
B Thân bài
- Luận điểm 1: Tình cảm cha con sâu nặng
- Luận điểm 2: Nghệ thuật kể chuyện
C Kết bài
- Khẳng định lại thành công về nội dung và nghệ thuật
3 Viết bài
Trang 3GV: Đó là những nhận xét đánh giá về nhân vật trong truyện, vậy dựa trên cơ sở nào ta có thể đánh giá về nhân vật trong truyện; cách làm bài nghị luận về truyện như thế nào? Chúng ta sẽ tìm câu trả lời trong tiết học hôm nay
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI:
* Mục tiêu: HS nắm được những yêu cầu đối với
bài văn nghị luận về tác phẩm truyện
+ Các bước làm bài văn nghị luận về truyện
* Nhiệm vụ: HS theo dõi đề bài nghị luận trong
SGK để trả lời
* Phương thức thực hiện: Trình bày cá nhân,
đàm thoại
* Yêu cầu sản phẩm: Kết quả bằng câu trả lời
của học sinh
* Cách thức tiến hành.
1 GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:
? Thế nào là nghị luận về tác phẩm truyện?
? Nêu các bước làm bài nghị luận?
? Yêu cầu các phần của lâp dàn ý
2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:
+ Nghe yêu cầu
+ Trình bày cá nhân
* DKTL: Khái niệm
- Nghị luận về tác phẩm truyện (đoạn trích) là trình bày những nhận xét, đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay nghệ thuật của tác
Trang 4phẩm cụ thể.
* Các bước làm bài;
-Tìm hiểu đề, tìm ý
- Lập dàn ý
- Viết bài
- Đọc bài viết và sửa chữa
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
* Mục tiêu: Vận dụng những kiến thức đã học để
làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện
* Nhiệm vụ: HS theo dõi đề bài nghị luận trong
SGK để trả lời
* Phương thức thực hiện: Trình bày cá nhân,
đàm thoại
* Yêu cầu sản phẩm: Kết quả của nhóm bằng
phiếu học tập, câu trả lời của học sinh
* Cách thức tiến hành.
1 GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:
* Đề bài: Cảm nhận của em về đoạn trích Chiếc lược ngà Nguyễn Quang Sáng.
? Xác định yêu cầu của đề bài? Theo em trình bày cảm nhận có nghĩa là như thế nào?
? Phần mở bài em phải giới thiệu như thế nào?
? Phần thân bài em triển khai thành mấy luận điểm? Luận điểm về nội dung là gì? Từ luận điểm này em triển khai thành mấy l uận cứ và triển khai luận cứ đó như thế nào?
? Phần kết bài ta làm như thế nào?
Trang 52 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:
+ Nghe yêu cầu
+ Trình bày cá nhân
Dự kiến trả lời
- Thể loại: nghị luận về đoạn trích
- Nội dung: Đoạn trích: “Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng
- Phải nêu được những cảm nhận sâu sắc của bản thân về nội dung, nghệ thuật của đoạn trích
- Hai luận điểm: một luận điểm về nội dung và một luận điểm về nghệ thuật
- Luận cứ 1: Cuộc gặp gỡ của hai cha con sau tám năm xa cách
+ Dẫn chứng: Thái độ, tình cảm của bé Thu trước và sau khi nhận ra ông Sáu
Tình cảm và tâm trạng của ông Sáu trước thái độ tình cảm của Thu
- Luận cứ 2: ở khu căn cứ, tình cảm của ông Sáu thể hiện tập trung nhất, sâu sắc nhất
+ Dẫn chứng: Tâm trạng ông Sáu sau khi chia tay con, quá trình ông làm ra cây lược, lời trăn trối của ông trước khi ông hi sinh
? Luận điểm 2 em triển khai như thế nào?
- Cốt truyện chặt chẽ với nhiều yếu tố bất ngờ nhưng hợp lí
+ Bé Thu không nhận ra cha sau 8 năm xa cách + Bé Thu nhận ra cha và biểu lộ tình cảm nồng
Trang 6nhiệt và xúc động trước lúc chia tay: Sự bất ngờ càng gây hứng thú cho người đọc
- Chọn ngôi kể phù hợp: Truyện được kể qua lời
kể của một nhân vật trong tác phẩm: ông Ba, người bạn thân thiết của ông Sáu Cách lựa chọn ngôi kể như vậy vừa tạo ra ấn tượng khách quan vừa có sức thuyết phục, bày tỏ sự cảm thông chia sẻ
- Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật chính xác hợp
lí tinh tế
- Ngôn ngữ tự nhiên, lời kể hấp dẫn
- Kể xen với miêu tả: Giọng kể giàu cảm xúc, chân thực, sinh động, đầy sức thuyết phục
Gợi ý:
- Đoạn trích diễn tả chân thực, cảm động về tình cảm cha con thắm thiết, sâu nặng trong hoàn cảnh
éo le của chiến tranh
- Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, xây dựng tình huống bất ngờ, tự nhiên, hợp lí, cách miêu tả tính cách nhân vật đặc sắc, thể hiện tình cảm sâu sắc của tác giả, cảm thông, sẻ chia, trân trọng
? Hướng dẫn học sinh viết phần mở bài?
- Gợi ý, trình bày được về tác giả, tác phẩm và đoạn trích Những thành công tiêu biểu của đoạn trích
? Gọi học sinh trình bày và nhận xét, bổ sung?
? Hướng dẫn học sinh viết phần kết bài
- Gọi học sinh trình bày và nhận xét
Củng cố: HS hệ thống kiến thức
Trang 7HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
* Mục tiêu: HS biết vận dụng kiến thức đã học về
truyện để xác định luận điểm trong bài nghị luận
về tác phẩm truyện đã học
* Nhiệm vụ: HS suy nghĩ, trình bày.
* Phương thức thực hiện: HĐ cá nhân
* Yêu cầu sản phẩm: Câu trả lời của học sinh.
* Cách thức tiến hành.
1 GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:
? Viết phần mở bài cho đề bài trên?
? Viết đoạn văn nghị luận về một vẻ đẹp của
nhân vật mà em yêu thích?
2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ;
+ Nghe yêu cầu
+ Trình bày cá nhân
HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG, SÁNG TẠO:
* Mục tiêu: HS mở rộng vốn kiến thức đã học.
* Nhiệm vụ: Về nhà tìm hiểu, liên hệ
* Phương thức thực hiện: HĐ cá nhân
* Yêu cầu sản phẩm: tên những tác phẩm truyện
của những nhà văn nổi tiếng phù hợp với lứa tuổi HS
* Cách thức tiến hành.
1 GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:
- Tìm đọc những bài viết nghị luận về tác phẩm
Trang 8truyện …
2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ;
Về nhà, suy nghĩ, trả lời
IV Rút kinh nghiệm
…
Mời quý thầy cô tham khảo thêm: Thư viện Giáo Án điện tử VnDoc