Tai lieu tap huan cho CBGV day lop 4 VNEN

1. Quán triệt mục tiêu giáo dục. Bảo đảm Chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình môn Toán tiểu học hiện hành. Có thể có những điều chỉnh về nội dung theo hướng cơ bản, tinh giản[r]

TỔ CHỨC LỚP HỌC, THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG, SINH HOẠT CHUYÊN MÔN THEO MÔ HÌNH

TRƯỜNG HỌC MỚI VIỆT NAM

Phần 1

TỔ CHỨC LỚP HỌC THEO MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI

1 Thành lập Hội đồng tự quản học sinh để làm gì?

Hội đồng tự quản học sinh được thành lập vì HS, nhằm:

- Đảm bảo cho các em tham gia một cách dân chủ và tích cực vào đời sống

học đường;

- Tạo cơ chế khuyến khích các em tham gia một cách toàn diện vào các hoạt

động của nhà trường; phát triển tính tự chủ, sự tôn trọng, bình đẳng, tinh thần hợp

tác và đoàn kết của HS;

- Giúp các em phát triển kĩ năng ra quyết định, kĩ năng hợp tác và kĩ năng

lãnh đạo;

- Chuẩn bị cho các em ý thức trách nhiệm khi thực hiện quyền và bổn phận

của mình

2 Hội đồng tự quản gồm:

- Hội đồng tự quản học sinh của lớp;

- Hội đồng tự quản học sinh cấp trường

3 Thành lập Hội đồng tự quản học sinh cấp trường

3.1 Củng cố và thay đổi nhận thức

Tổ chức cuộc họp với GV, CBQL, đại diện cha mẹ HS trong toàn trường để

quán triệt mục đích, ý nghĩa, lợi ích của việc tổ chức Hội đồng tự quản học sinh

3.2 Xây dựng kế hoạch chi tiết cho việc triển khai thành lập Hội đồng tự quản HS

- Xác định số lượng các Hội đồng tự quản HS trong trường

- Tập huấn cho GV quy trình thành lập Hội đồng tự quản HS

- Ấn định ngày tổ chức bầu chọn Hội đồng tự quản HS và các chuẩn bị khác về hậu cần cho bầu cử

4 Cách tổ chức thành lập Hội đồng tự quản HS của lớp (Học viên)

4.1 Chia nhóm

Có nhiều cách chia nhóm Ví dụ :

- Chia nhóm theo điểm danh

- Chia nhóm bốc thăm viết số hoặc nhặt ngẫu nhiên

- Chia nhóm theo tiêu chí giới tính, địa bàn,…

4.2 Phân công vị trí của các nhóm 4.3 Các nhóm về vị trí

4.4 Khởi động của nhóm

- Làm quen

- Lấy thiết bi.̣

- Bầu trưởng nhóm

- Đặt tên của nhóm

- Viết tên mỗi thành viên: Tên, biểu tượng,…

- Tự chuẩn bị các thiết bị để làm việc

4.5 Thành lập Hội đồng tự quản học sinh của lớp

a) Hội đồng tự quản có:

Chủ tịch Hội đồng tự quản; các Phó chủ tịch HĐTQ; các Ban tự quản; trưởng ban; thư kí

b) Bầu Chủ tịch Hội đồng tự quản; các Phó chủ tịch HĐTQ

Quy trình bầu lãnh đạo HĐTQ:

- GV định hướng : cần có lãnh đạo HĐTQ và lãnh đạo HĐTQ cần phải làm

những công việc gi;̀

- Khuyến khích HS ứng cử vào HĐTQ và nhóm đề cử;

- Các ứng cử viên xây dựng kế hoạch tranh cử, viết bài thuyết trình (có tư vấn

của phụ huynh, GV, bạn bè );

- Thuyết trình;

- Bầu cử; công bố kết quả; ra mắt

c) Thành lập các Ban; bầu các trưởng ban, thư kí́

- Làm thế nào để đề xuất được tên các ban? (căn cứ vào các công việc của lớp

mà học sinh cần thực hiện) Lãnh đạo HĐTQ họp có tư vấn của cô giáo để dự kiến

xin ý kiến tập thể lớp

- Xin ý kiến Ví dụ:

+ Công việc học tập của lớp có cần Ban tự quản học tập không? Vì sao cần Ban

tự quản học tập?

+ Ngoài việc học tập, có cần Ban tự quản về văn nghệ, thể dục không? Vì sao

cần Ban tự quản văn nghệ, thể dục?

+ Ngoài Ban văn nghệ, thể dục có cần Ban tự quản chăm sóc sức khoẻ, Ban tự

quản đối ngoại không?…

- Thành lập các ban:

+ Giới thiệu chức năng, nhiệm vụ của các ban; quyền lợi của người tham gia,

suy nghĩ xem bạn có thể làm việc gì tốt nhất,…

+ Phát cho mỗi bạn một tờ giấy nhỏ ghi tên, nguyện vọng tham gia vào ban nào.

+ Sau khi lựa chọn, mỗi bạn dán lên bảng quy định cho từng ban tự quản mà bản thân lựa chọn

+ Hoặc lựa chọn ban rồi các em điền tên vào cộ̣t ghi trên bảng

+ Lập danh sách từng ban

- Các ban tổ chức bầu trưởng ban, thư kí́ như bầu lãnh đạo HĐTQ

d) Lập sơ đồ HĐTQ công khai để mọi người biết

5 Tổ chức hoạt động của Hội đồng tự quản HS

5.1 Hoạt động của Chủ tịch, Phó chủ tịch HĐTQ 5.2 Hoạt động tự quản của các ban

5.3 Một số công cụ, biện pháp tổ chức hoạt động Hội đồng tự quản HS

- Hộp thư “ Điều em muốn nói”

- Tham gia quản lí lớp học

- Khen ngợi đức tính tốt của bạn

- Xây dựng quy trình học tập 10 bước

- Bảng theo dõi chuyên cần

- Sổ tay học tập

- Hộp thư cam kết

- Sổ ghi chép khách tới thăm trường

- Kế hoạch bảo trợ HS

- Tìm hiểu mong muốn của HS

5.4 Các góc

- Góc học tập

- Thư viện lớp học

- Góc cộng đồng

Phần 2

HUY ĐỘNG SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG

I – Vì sao cần huy động sự tham gia của cộng đồng

- Cộng đồng là nơi trẻ sinh sống và áp dụng những gì chúng học được ở trường học Trẻ em chỉ có thể học tập hiệu quả nhất trong môi trường thân thiện và an toàn ngay trong chính cộng đồng

- Cộng đồng cung cấp nguồn thông tin giá trị và các kiến thức thực tiễn để giáo viên và trẻ em có thể ứng dụng trong nội dung dạy học

- Thông qua cộng đồng, giáo viên có thể huy động mọi nguồn lực cần thiết để tăng cường cơ hội học tập, vui chơi cho tất cả trẻ em, phòng ngừa những tình huống nguy hiểm, qua đó nâng cao chất lượng giáo dục và tạo ra sự thay đổi bền vững, lâu dài

II – Mục tiêu huy động sự tham gia của cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng nhằm:

- Tăng cường mối quan hệ hợp tác giữa giáo viên, học sinh và cộng đồng;

- Kết nối nội dung học tập ở trường học với gia đình, cộng đồng;

- Tạo cơ hội để trường học và cộng đồng chia sẻ các nội dung hoạt động văn hoá và kiến thức địa phương

III – Nội dung tài liệu

1 Công tác truyền thông với cộng đồng về mô hình trường học mới

2 Cộng đồng tham gia huy động trẻ em đến trường

3 Cộng đồng tham gia xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực

4 Cộng đồng tham gia xây dựng, bảo quản cơ sở vật chất trong lớp học

5 Cộng đồng tham gia giúp trẻ liên hệ nội dung học với thực tế địa phương và phát huy năng lực của trẻ tại gia đình

6 Kế hoạch hoạt động của cộng đồng

Phần 3

HƯỚNG DẪN SINH HOẠT CHUYÊN MÔN

I – Tại sao phải có chuyên đề sinh hoạt chuyên môn?

II – Mục tiêu của sinh hoạt chuyên môn

III – Nội dung sinh hoạt chuyên môn

1 Tổ chức lớp học

- Hội đồng tự quản

+ Hiểu ý nghĩa của Hội đồng tự quản

+ Cách thành lập

+ Hoạt động của HĐTQ, các Ban tự quản

- Các công cụ phát huy của HĐTQ, thúc đẩy quá trình giáo dục

2 Sự tham gia của cộng đồng

3 Hoạt động dạy; hoạt động học

4 Các hoạt động Giáo dục

5 Đánh giá kết quả Giáo dục

IV – Tổ chức sinh hoạt chuyên môn

1 Xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên môn

- Theo quy định 2 tuần/lần; theo tổ; trường; cụm trường

- Đối tượng; địa điểm; thời gian; điều kiện thực hiện

- Nội dung sinh hoạt chuyên môn: Lựa chọn trong các nội dung trên theo

TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 4 THEO MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI VIỆT NAM

I - Mục tiêu tập huấn

Sau tập huấn, học viên có thể :

- Hiểu được mục tiêu của dạy học môn Toán lớp 4 theo mô hình "Trường học

mới Việt Nam - VNEN" ; Hiểu chức năng của tài liệu "Hướng dẫn học Toán 4" và cấu

trúc của tài liệu đó; Biết cách tổ chức lớp học, cách thức dạy học, cách đánh giá,

cách điều chỉnh nội dung dạy học để đạt được mục tiêu

- Có khả năng tổ chức các hoạt động học tập theo tài liệu "Hướng dẫn học Toán 4"

trong bối cảnh lớp học tổ chức theo mô hình VNEN

- Có tinh thần học tập nghiêm túc, sáng tạo để thể nghiệm một mô hình dạy học

mới trong điều kiện cụ thể của địa phương

II - Cấu trúc của tài liệu tập huấn môn Toán lớp 4 VNEN

1 Nội dung tổng quan của tài liệu tập huấn

Tài liệu tập huấn gồm 3 phần: Phần1 Giới thiệu chung; Phần 2 Các hoạt động

tập huấn; Phần 3 Phụ lục

Phần 2 gồm 8 hoạt động sau:

Hoạt động 1 Khởi động – Làm quen

Hoạt động 2 Chia sẻ kinh nghiệm dạy học môn Toán theo mô hình VNEN

Hoạt động 3 Tìm hiểu tài liệu "Hướng dẫn học Toán 4"

Hoạt động 4 Tìm hiểu cách thức tổ chức dạy học môn Toán lớp 4 VNEN

Hoạt động 5 Tìm hiểu về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Toán trong mô

hình VNEN

Phần 1

GIỚI THIỆU CHUNG

Hoạt động 6 Tìm hiểu vấn đề GV chủ động điều chỉnh tài liệu Hướng dẫn học môn Toán trong dạy học theo mô hình VNEN

Hoạt động 7 Thực hành tổ chức dạy học theo tài liệu "Hướng dẫn học Toán 4"Hoạt động 8 Tổng kết và đánh giá lớp tập huấn

2 Tài liệu được biên soạn theo cấu trúc của Hướng dẫn học

Cấu trúc của mỗi hướng dẫn gồm 3 phần :

- Hoạt động cơ bản gồm các hoạt động chủ yếu để học viên nắm được

những kiến thức, kĩ năng mới hoặc để kết nối những kiến thức, kĩ năng đã có với những kiến thức, kĩ năng mới (hoạt động này thực hiện ở lớp học, thường trong nhóm hỗn hợp)

- Hoạt động thực hành chủ yếu để thực hành những kiến thức, kĩ năng

trong nhiều tình huống (hoạt động này thực hiện ở lớp học, thường trong nhóm hỗn hợp)

- Hoạt động ứng dụng chủ yếu để vận dụng những kiến thức, kĩ năng đã học

vào giải quyết nhiệm vụ đặt ra ở lớp học tại địa phương (hoạt động này thường thực hiện ở nhà trong nhóm gồm những học viên cùng địa phương hoặc cá nhân)

Phần 2

CÁC HOẠT ĐỘNG TẬP HUẤN

1 Làm quen theo nhóm

- Giới thiệu các thành viên trong nhóm:

1 Tên:

2 Nơi công tác:

3 Sở thích/ khả năng của bản thân:

- Viết nhu cầu, mong đợi về lớp tập huấn

2 Xây dựng nội quy lớp tập huấn

Về nội dung Về cách thức tập huấn

3 Giới thiệu mục tiêu, nội dung, phương pháp tập huấn và cấu trúc tài liệu

tập huấn

HOẠT ĐỘNG 1 KHỞI ĐỘNG – LÀM QUEN

1 Chia lớp thành các nhóm ngẫu nhiên Chia sẻ, thảo luận về các vấn đề sau:

- Những thuận lợi, khó khăn trong quá trình dạy học môn Toán theo mô hình VNEN

- Những yếu tố nào của mô hình nên phát triển, nhân rộng ? Tại sao?

- Những vấn đề nổi bật cần tìm cách khắc phục

2 Các nhóm chia sẻ ý kiến thảo luận của nhóm, đặt câu hỏi cho các nhóm khác.

Chúng tôi cùng chia sẻ kinh nghiệm dạy học môn Toán theo mô hình VNEN

Hoạt động cơ bản

B Hoạt động thực hành

HOẠT ĐỘNG 2 CHIA SẺ KINH NGHIỆM DẠY HỌC MÔN TOÁN

3 Chia sẻ, thảo luận và viết tóm tắt kết quả thảo luận của nhóm ra giấy về các

vấn đề sau:

- Kế hoạch dạy học môn Toán ở trường bạn (Thời khóa biểu phân theo bài hay

theo tiết?)

- Những khó khăn, thuận lợi khi thực hiện kế hoạch dạy học môn Toán như vậy

- Đề xuất, kiến nghị

4 Thảo luận và viết ra giấy những kiến nghị đối với nhóm tác giả biên soạn

hướng dẫn thực hiện môn Toán theo mô hình VNEN

Ghi lại những cảm nhận sau hoạt động chia sẻ kinh nghiệm dạy học môn

Toán theo mô hình VNEN

Biểu đồ tiến độ: Báo cáo với cán bộ tập huấn những việc đã làm.

Biểu đồ tiến độ: Báo cáo với cán bộ tập huấn những việc đã làm.

C Hoạt động ứng dụng

HOẠT ĐỘNG 3 TÌM HIỂU TÀI LIỆU "HƯỚNG DẪN HỌC TOÁN 4"

1 Cá nhân đọc tài liệu "Hướng dẫn học Toán 4", tập trung suy nghĩ các

vấn đề sau:

a) Mối quan hệ của "Hướng dẫn học Toán 4" với Chương trình, Chuẩn kiến

thức, kĩ năng môn Toán (Có bảo đảm Chuẩn kiến thức, kĩ năng của Chương trình

môn Toán lớp 4 hiện hành không? Có thay đổi về cấu trúc nội dung không?)

b) Cấu trúc của tài liệu "Hướng dẫn học Toán 4" (số lượng bài, số tiết trong mỗi

bài, cấu trúc bài mới, bài ôn tập, bài kiểm tra)

c) Trao đổi suy nghĩ, bình luận của mình với đồng nghiệp

2 Nghiên cứu kĩ một bài học cụ thể, nhận xét về:

a) Cấu trúc của một bài (Gồm có những phần nào? Mục đích của từng phần?)

Viết kết quả vào phiếu sau:

b) Cách trình bày (Nhận xét về kênh chữ, kênh hình; chức năng của chúng)

c) So sánh kết quả của mình với kết quả của cặp ngồi gần mình hoặc đáp án

A Hoạt động cơ bản

Trong mô hình VNEN, tài liệu Hướng dẫn học nói chung và môn Toán nói riêng là một yếu tố cơ bản Đây là tài liệu có tính tương tác cao, thuận tiện cho việc học tập cá nhân cũng như học theo nhóm Tài liệu thể hiện một số đặc điểm của việc dạy học môn Toán theo mô hình VNEN, như sau :

1 Quán triệt mục tiêu giáo dục Bảo đảm Chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình môn Toán tiểu học hiện hành Có thể có những điều chỉnh về nội dung theo hướng cơ bản, tinh giản, thiết thực

2 Thực hiện với những trường/lớp dạy học 2 buổi/ngày

3 Tạo điều kiện đẩy mạnh đổi mới PPDH và các hình thức dạy học trên cơ sở tổ chức các hoạt động phát huy tính tích cực, chủ động, khả năng tự học của HS

4 Thể hiện quan điểm tích hợp các nội dung giáo dục, trong đó môn Toán hỗ trợ, gắn bó với việc dạy học các môn học khác Hạn chế những trùng lặp không

cần thiết; giảm mức độ khó của các kiến thức lí thuyết; tăng khả năng thực hành, vận dụng; chú ý tích hợp với hoạt động phát triển ngôn ngữ của HS.

5 Chú trọng khai thác và sử dụng những kinh nghiệm của HS trong đời sống hàng ngày Gắn kết giữa nội dung dạy học với đời sống thực tiễn của HS, của cộng đồng

6 Giáo viên chủ động, linh hoạt điều chỉnh nội dung dạy học, vận dụng phù hợp với đặc điểm của HS và điều kiện, hoàn cảnh dạy học cụ thể của địa phương, của nhà trường

3 Đọc thông tin trong khung sau:

Biểu đồ tiến độ: Báo cáo với cán bộ tập huấn những việc đã làm.

Hoạt động cơ bản

B Hoạt động thực hành

1 Lựa chọn một bài trong Hướng dẫn học Toán 4, phân tích và thảo luận về ý

tưởng của từng nhiệm vụ trong mỗi hoạt động Viết kết quả vào phiếu sau:

4 Trao đổi trong nhóm và tìm minh chứng / ví dụ thể hiện các yêu cầu sau

trong tài liệu "Hướng dẫn học Toán 4":

a) Tạo điều kiện đẩy mạnh đổi mới PPDH và các hình thức dạy học trên cơ sở

tổ chức các hoạt động phát huy tính tích cực, chủ động, khả năng tự học của HS

b) Thể hiện quan điểm tích hợp các nội dung giáo dục, giảm mức độ khó của

các kiến thức lí thuyết ; tăng khả năng thực hành, vận dụng; chú ý tích hợp với hoạt

động phát triển ngôn ngữ của HS

c) Chú trọng khai thác và sử dụng những kinh nghiệm của HS trong đời sống hàng

ngày Gắn kết giữa nội dung dạy học với đời sống thực tiễn của HS, của cộng đồng

5 Chia sẻ với đồng nghiệp suy nghĩ của bạn về tài liệu Hướng dẫn học Toán 4.

Thảo luận những điểm then chốt và ghi vào giấy khổ to tóm tắt kết quả thảo

luận nhóm.

C Hoạt động ứng dụng

Phản hồi về những khác biệt giữa Hướng dẫn học Toán 4 và Sách giáo khoa

Toán 4 hiện hành Ghi chép lại sự khác biệt đó.

Biểu đồ tiến độ: Báo cáo với cán bộ tập huấn những việc đã làm.

HOẠT ĐỘNG 4 CÁCH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 4

THEO MÔ HÌNH VNEN

A Hoạt động cơ bản

1 Chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp và viết ra giấy khổ to ý kiến của nhóm bạn về những vấn đề sau:

a) Ở lớp bạn dạy, HS có thực hiện theo 10 bước học tập không?

b) Việc thực hiện 10 bước học tập của HS như vậy có hợp lí không? Cần thay đổi gì ?

c) Khi HS thực hiện 10 bước học tập, HS gặp phải khó khăn gì?

2 Hãy đọc thông tin trong khung dưới đây.

Mỗi HS trong “Trường tiểu học mới” khi đến trường luôn ý thức được mình

phải bắt đầu và kết thúc hoạt động học tập như thế nào, không cần chờ đến sự

nhắc nhở của GV

Trong tài liệu Hướng dẫn học, ở mỗi bài học, các hoạt động học tập đều được

chỉ dẫn cụ thể và chi tiết

Trong mỗi phòng học của nhà trường đều treo một tấm giấy khổ lớn, trên đó

nêu lên 10 bước học tập (xem ảnh), sao cho mọi HS ngồi trong lớp đều có thể

nhìn thấy rõ

Mười bước cụ thể là:

1 Nhóm trưởng lấy tài liệu và đồ dùng học tập cho cả nhóm

2 Em đọc Tên bài học rồi viết tên bài học vào vở ô li (lưu ý không được viết

vào sách)

3 Em đọc Mục tiêu của bài học

4 Em bắt đầu Hoạt động cơ bản (nhớ xem phải làm việc cá nhân hay theo

nhóm)

5 Kết thúc Hoạt động cơ bản, em tự đánh giá rồi báo cáo với thầy/cô giáo kết

quả những việc em đã làm được để thầy/ cô xác nhận

6 Em thực hiện Hoạt động thực hành:

+ Đầu tiên em làm việc cá nhân;

+ Em chia sẻ với bạn ngồi cùng bàn (giúp nhau sửa chữa những bài làm

còn sai sót);

+ Em trao đổi với cả nhóm Chúng em sửa cho nhau, luân phiên nhau

đọc (lưu ý không làm ảnh hưởng đến nhóm khác)

7 Chúng em đánh giá cùng thầy/ cô giáo

8 Em thực hiện Hoạt động ứng dụng (với sự giúp đỡ của gia đình, của người

lớn)

9 Kết thúc bài, em viết vào Bảng đánh giá (nhớ suy nghĩ kĩ trước khi viết và

lưu ý về đánh giá của thầy, cô giáo)

10 Em đã học xong bài mới hoặc em phải ôn lại phần nào

3 Chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp và viết ra giấy khổ to ý kiến của

nhóm bạn về những vấn đề sau:

a) Để hướng dẫn HS biết thực hiện 10 bước học tập, bạn đã làm như thế nào?

b) Những khó khăn đối với HS và GV khi dạy học môn Toán theo 10 bước học tập

4 Hãy đọc thông tin trong khung dưới đây.

Có nhiều kiểu cấu trúc một bài học, trong đó thường dùng nhất là kiểu cấu

trúc gồm ba bước:

Nghe giảng lý thuyết - Theo dõi bài tập mẫu - Luyện tập (kiểu quy trình 1)

Nếu GV sử dụng không hợp lí cấu trúc này sẽ dẫn đến lối dạy mang tính áp

đặt, bình quân, đồng loạt

Kiểu cấu trúc bài học được khuyến khích sử dụng trong mô hình VNEN, cũng

như ở nhiều nơi trên thế giới và ở Việt Nam, đó là tổ chức dạy học thông qua trải

nghiệm Chu trình này bao gồm 5 bước chủ yếu:

(1) Gợi động cơ, tạo hứng thú (2) Trải nghiệm (3) Phân tích, khám phá,

rút ra bài học (4) Thực hành (5) Ứng dụng (kiểu quy trình 2)

Tài liệu Hướng dẫn học của mô hình VNEN được viết theo hướng tổ chức

dạy học thông qua trải nghiệm Cách viết này không chú trọng trình bày ôm đồm

nhiều kiến thức, không dùng nhiều chữ để mô tả sự vật hiện tượng mà thiên về

việc mô tả, tổ chức các hoạt động độc lập, hoặc nhóm hợp tác, khuyến khích các

hoạt động tự học của HS Cách viết này gợi ý và đòi hỏi GV tự thiết kế, đạo diễn

các hoạt động học tập để giúp HS tự phát hiện kiến thức, phân tích kiến thức và

sử dụng kiến thức Với cách viết như vậy, GV khó sử dụng kiểu quy trình 1 (dạy

học theo kiểu “áp đặt”), vì sách không cung cấp phần ‘bài giảng’ để GV có thể

‘đọc’ cho HS ‘chép’, hoặc để GV có thể "giảng suông" Do đó, GV sẽ thành công

hơn nếu có khả năng sử dụng kiểu quy trình 2 (quy trình 5 bước) Có nghĩa là

có khả năng thiết kế - thực hiện - và đánh giá bài học theo chu trình học qua trải

nghiệm Ngoài ra, tài liệu Hướng dẫn học cũng sử dụng nhiều tranh ảnh để phản

ánh và minh họa những kiến thức trong các bài học

Dưới đây là một số gợi ý cụ thể về việc thực hiện quy trình 5 bước theo mô

hình VNEN:

Bước 1 Gợi động cơ, tạo hứng thú cho HS

Kết quả cần đạt:

- Kích thích sự tò mò, khơi dậy hứng thú của HS về chủ đề sẽ học; HS cảm

thấy vấn đề nêu lên rất gần gũi với họ

- Không khí lớp học vui, tò mò, chờ đợi, thích thú.

Cách làm: Đặt câu hỏi; Câu đố vui; Kể chuyện; Đặt một tình huống; Tổ chức

trò chơi; hoặc sử dụng các hình thức khác

Bước 2 Tổ chức cho HS trải nghiệm

Kết quả cần đạt:

- Huy động vốn hiểu biết, kinh nghiệm có sẵn của HS để chuẩn bị học bài mới

- HS trải qua tình huống có vấn đề, trong đó chứa đựng những nội dung kiến thức, những thao tác, kĩ năng để làm nảy sinh kiến thức mới

Cách làm: Tổ chức các hình thức trải nghiệm thú vị, gần gũi với HS Nếu là tình

huống diễn tả bằng bài toán có lời văn, thì các giả thiết phải đơn giản, câu văn phải hóm hỉnh và gần gũi với HS

Bước 3 Phân tích - Khám phá - Rút ra kiến thức mới

Kết quả cần đạt:

- HS rút ra được kiến thức, khái niệm hay quy tắc lí thuyết, thực hành mới

- HS nhận biết được dấu hiệu/đặc điểm của dạng toán mới; nêu được các bước giải dạng toán này

Cách làm: Dùng các câu hỏi gợi mở, câu hỏi phân tích, đánh giá để giúp HS

thực hiện tiến trình phân tích và rút ra bài học

Có thể sử dụng các hình thức thảo luận cặp đôi, thảo luận theo nhóm, hoặc các hình thức sáng tạo khác nhằm kích thích trí tò mò, sự ham thích tìm tòi, khám phá phát hiện của HS

Nên soạn những câu hỏi thích hợp giúp HS đi vào tiến trình phân tích thuận lợi và hiệu quả

Các hoạt động trên có thể thực hiện với toàn lớp, nhóm nhỏ, hoặc cá nhân từng HS

Bước 4 Thực hành - Củng cố bài học

Cách làm:

- Thông qua việc giải những bài tập rất cơ bản để HS rèn luyện việc nhận

dạng, áp dụng các bước giải và công thức cơ bản GV quan sát HS làm bài và

phát hiện xem HS gặp khó khăn ở bước nào GV giúp HS nhận ra khó khăn của

mình, nhấn mạnh lại quy tắc, thao tác, cách thực hiện

- Tiếp tục ra các bài tập với mức độ khó dần lên phù hợp với khả năng của

HS GV tiếp tục quan sát và phát hiện những khó khăn của HS, giúp các em giải

quyết khó khăn bằng cách liên hệ lại với các quy tắc, công thức, cách làm, thao

tác cơ bản đã rút ra ở trên

- Có thể giao bài tập áp dụng cho cả lớp, cho từng cá nhân, hoặc theo nhóm,

theo cặp đôi, theo bàn, theo tổ HS

Bước 5 Ứng dụng

Kết quả cần đạt:

- HS được củng cố, nắm vững các nội dung kiến thức trong bài đã học

- HS biết vận dụng kiến thức đã học trong hoàn cảnh mới, đặc biệt trong những

tình huống gắn với thực tế đời sống hàng ngày

- Cảm thấy tự tin khi lĩnh hội và vận dụng kiến thức mới

- Khuyến khích HS diễn đạt theo ngôn ngữ, cách hiểu của chính các em

Khuyến khích HS tập phát biểu, tập diễn đạt, bước đầu có lí lẽ, có lập luận

7 Chia sẻ với đồng nghiệp suy nghĩ, kinh nghiệm của bạn về 10 bước học tập,

5 bước giảng dạy và việc thực hiện ở địa phương

Thảo luận những điểm then chốt và ghi vào giấy khổ to tóm tắt kết quả thảo

luận nhóm.

Biểu đồ tiến độ: Báo cáo với cán bộ tập huấn những việc đã làm.

Hoạt động cơ bản

B Hoạt động thực hành

1 Chọn một bài trong Hướng dẫn học Toán 4 Thảo luận cách tổ chức dạy học bài đã chọn và ghi lại những thông tin sau:

a) Để thực hiện được tiết học, cần chuẩn bị những gì?

Tên đồ dùng Số lượng (GV, HS, cộng đồng)Ai chuẩn bị

Đồ dùng dạy học Thiết bị

Phiếu học tập Bảng phụ

………

b) Dự kiến thực hiện 10 bước học tập của HS (mô tả cụ thể từng bước)

Các bước học tập Mô tả cụ thể Bình luận

Bước 1 Bước 2 Bước 3 Bước 4 Bước 5 Bước 6 Bước 7 Bước 8 Bước 9 Bước 10

c) Dự kiến thực hiện 5 bước giảng dạy của giáo viên Viết rõ từng bước.

Các bước giảng dạy Mô tả cụ thể Bình luận

2 Chia sẻ với đồng nghiệp các ý kiến của bạn, có thể đề xuất những thay đổi

theo bạn là phù hợp hơn.

Biểu đồ tiến độ: Báo cáo với cán bộ tập huấn những việc đã làm.

C Hoạt động ứng dụng

Chia theo nhóm địa phương Chọn một bài trong Hướng dẫn học Toán 4 Phân

tích và dự kiến các nội dung cần chuẩn bị theo 10 bước học tập của HS, 5 bước

giảng dạy của GV như đã thực hiện ở trên.

Biểu đồ tiến độ: Báo cáo với cán bộ tập huấn những việc đã làm.

HOẠT ĐỘNG 5 KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN TOÁN

THEO MÔ HÌNH VNEN

b) Cách đánh giá đó có gì bất cập không? Tại sao?

2 Thảo luận với các đồng nghiệp xem đánh giá kết quả học tập môn Toán theo

mô hình VNEN, chúng ta nên làm như thế nào.

3 Hãy đọc thông tin trong khung dưới đây

Trong mô hình VNEN vấn đề đánh giá kết quả học tập (ĐGKQHT) của HS cũng cần được đổi mới với phương hướng cơ bản là: chuyển trọng tâm từ đánh giá “kết thúc”, đánh giá “tổng kết” sang việc coi trọng đánh giá theo “từng phần”, đánh giá theo “tiến trình”; chuyển trọng tâm từ việc đánh giá bằng cách cho “điểm số” sang việc đánh giá bằng “nhận xét”, bằng việc “đo tiến độ”, đo hiệu quả công việc và năng lực thực hiện của HS

Trước hết, ta thấy kiểm tra, đánh giá KQHT của HS là quá trình:

- Thu thập và xử lý thông tin về tình hình học tập của HS đối chiếu với mục tiêu

đã đề ra, nhằm xác nhận kết quả học tập của HS tại từng thời điểm trong quá trình học tập

- Giúp HS hình thành thái độ tự đánh giá, khuyến khích và động viên HS chăm học, tự tin, hứng thú học tập và học tập ngày càng tiến bộ hơn

- Giúp GV có cơ sở thực tế để nhìn nhận những điểm mạnh và điểm yếu

của chính mình, tự hoàn thiện hoạt động dạy, nâng cao chất lượng và hiệu quả

dạy học

Căn cứ quan niệm, vai trò, chức năng của kiểm tra ĐGKQHT và đặc điểm của

mô hình VNEN, công tác kiểm tra ĐGKQHT của HS cần đáp ứng một số yêu cầu

cụ thể sau:

- Trước khi dạy một bài hay một vấn đề nào đó giáo viên cần tiến hành đánh

giá sơ bộ (đánh giá chẩn đoán) vốn kiến thức liên quan hoặc kinh nghiệm đã có

ở học sinh, những điểm học sinh nắm vững, những lỗ hổng cần bổ khuyết để

quyết định cách dạy học cho thích hợp Dạy học mà không dựa trên kết quả chẩn

đoán cũng giống như "bay mà không định hướng“

- Đánh giá phải xuất phát từ mục tiêu dạy học (cụ thể là mục tiêu của bài học)

và dựa trên yêu cầu về Chuẩn kiến thức, kĩ năng Các mục tiêu đánh giá phải

được thể hiện dưới dạng những điều có thể quan sát được

- Lôi cuốn, khuyến khích HS tham gia vào quá trình đánh giá và tự đánh giá

Mỗi HS phải có ý thức nhận biết, theo dõi sự tiến bộ của bản thân Đánh giá theo

nhóm tự quản, đánh giá cặp đôi (đánh giá đồng đẳng) cũng là những hình thức

đánh giá hiệu quả Tuy nhiên cần chú ý, kết quả của tự đánh giá không phải bao

giờ cũng phù hợp với thực tế

- Công cụ đánh giá phải thuận tiện khi sử dụng Giáo viên cần phải biết rõ

những hạn chế của từng công cụ đánh giá (đánh giá bằng nhận xét, đánh giá

bằng điểm số ) để sử dụng chúng có hiệu quả

- Trong đánh giá nên sử dụng nhiều phương pháp và hình thức khác nhau phù

hợp với các hoạt động dạy học cụ thể

4 Thảo luận và viết những vấn đề cơ bản nhất khi đánh giá kết quả học tập môn

Toán của HS trong mô hình VNEN.

Biểu đồ tiến độ: Báo cáo với cán bộ tập huấn những việc đã làm.

Hoạt động cơ bản

B Hoạt động thực hành

1 Thảo luận xem khi dạy học môn Toán theo mô hình VNEN:

- Cần đánh giá tại những thời điểm nào ?

- Đánh giá những vấn đề gì?

- Đánh giá bằng các hình thức và công cụ nào?

2 Cùng thiết kế phiếu tự đánh giá cho HS và phiếu đánh giá cho GV.

3 Đọc và phân tích các hình thức đánh giá và công cụ đánh giá có thể sử dụng được giới thiệu trong khung dưới đây

Hoạt động học tập Hình thức đánh giá có thể sử dụng Công cụ đánh giá có thể sử dụng

Tự học (HS làm việc cá nhân) hoặc tự học có

dụng với sự giúp đỡ của gia đình, cộng đồng (hoặc các hoạt động tham quan, ngoại khóa )

Đánh giá tiến độ, nghiệm thu kết quả, sản phẩm Đánh giá bằng nhận xét và bằng điểm số

Biểu đồ tiến độ: Báo cáo với cán bộ tập huấn những việc đã làm.

C Hoạt động ứng dụng

Chia theo nhóm địa phương Đề xuất hình thức đánh giá phù hợp với đối

tượng học sinh địa phương mình Thiết kế công cụ đánh giá tương ứng và

những lưu ý khi thực hiện.

Biểu đồ tiến độ: Báo cáo với cán bộ tập huấn những việc đã làm.

4 Chia sẻ với đồng nghiệp các nhận xét của bạn về các hình thức đánh giá

và phiếu đánh giá nói trên, có thể đề xuất những thay đổi theo bạn là phù

hợp hơn.

HOẠT ĐỘNG 6 GIÁO VIÊN CHỦ ĐỘNG ĐIỀU CHỈNH TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN HỌC MÔN TOÁN TRONG DẠY HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN

A Hoạt động cơ bản

1 Đọc kĩ các trường hợp sau:

Trong một buổi sinh hoạt chuyên môn ở một trường tiểu học tham gia thử nghiệm mô hình VNEN, có rất nhiều chia sẻ của giáo viên đang trực tiếp giảng dạy về những vấn đề mà họ phải đối mặt và giải quyết hàng ngày ngay trong tháng đầu tiên của năm học

Một giáo viên nói: “Tôi đã cố gắng hướng dẫn HS thực hiện tất cả các hoạt động như trong Hướng dẫn học, tôi nhận thấy có một số hoạt động còn khó thực hiện đối với tôi, chẳng hạn như: việc chuẩn bị đủ đồ dùng cho HS hoạt động hay

tổ chức trò chơi học tập sao cho thật hiệu quả.”

Một giáo viên khác nói: “Tôi cũng gặp khó khăn như vậy, khi HS của tôi đến góc học tập để lấy các đồ dùng dạy học như trong Hướng dẫn học, các em không có

đồ dùng để lấy, hoặc không lấy đủ đồ dùng, các em đã rất thất vọng và không biết phải làm gì tiếp theo Cũng có những hoạt động khi thực hiện, HS mất quá nhiều thời gian để hoàn thành; có lẽ cần điều chỉnh cho linh hoạt và gọn gàng hơn.”

Một giáo viên khác chia sẻ: “Liệu chúng ta có thể điểu chỉnh các hoạt động một chút, chẳng hạn như thay thế trò chơi trong Hướng dẫn học bằng một trò chơi khác dễ dàng hơn, phù hợp hơn với HS của chúng ta không nhỉ? Hoặc chúng ta có thể điều chỉnh một số hoạt động để có thể tận dụng được những đồ dùng chúng

ta đang có hoặc chúng ta có thể dễ dàng làm được từ những vật liệu đơn giản rẻ tiền không nhỉ?”

Một giáo viên khác nói: “HS của tôi còn nhiều em rất yếu, nói và đọc tiếng Việt

chưa thành thạo; vì vậy nhiều câu lệnh, nhiều thuật ngữ HS không hiểu (nhất

là những câu lệnh dài với nhiều yêu cầu) Liệu tôi có thể sử dụng các phiếu học

tập với nội dung và hình thức bài tập phù hợp hơn để hỗ trợ cho những học sinh

này không?

Buổi sinh hoạt chuyên môn còn rất nhiều vấn đề được giáo viên đưa ra khiến

cho mọi người phải suy nghĩ Mọi người cùng nhau rà soát lại các hướng dẫn

học tập và nhận thấy trong các hướng dẫn học tập còn có những thuật ngữ khó

hiểu đối với học sinh, những học liệu không có sẵn trong các góc học tập và

cũng không dễ dàng gì để chuẩn bị cho HS thực hiện, những hoạt động HS sẽ

gặp khó khăn để hoàn thành,…

2 Thảo luận và viết ý kiến của nhóm bạn về những nội dung sau:

a) Có cần thiết phải điều chỉnh các hướng dẫn học tập trong quá trình thực hiện

không? Tại sao?

b) Khi nào cần điều chỉnh các hướng dẫn học tập?

c) Chia sẻ với các thành viên trong nhóm cách điều chỉnh các hướng dẫn học

tập mà bạn đã thực hiện

3 Đọc các thông tin sau:

Quá trình dạy học theo mô hình VNEN không phải là quá trình "đóng kín", áp

đặt một cách cứng nhắc mà là một quá trình linh hoạt và có tính "mở"

Giáo viên cần căn cứ vào đặc điểm của HS, điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của

từng lớp, từng trường để chủ động lựa chọn hay tiến hành những điều chỉnh,

thay thế hoặc bổ sung cụ thể về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức

dạy học Tuy nhiên phải trên cơ sở đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau:

- Bảo đảm Chuẩn kiến thức, kĩ năng của Chương trình môn Toán hiện hành;

- GV phải xác định được các đơn vị kiến thức, kĩ năng cơ bản, trọng tâm trong

mỗi bài học, phải hiểu được quá trình tìm tòi dẫn đến kiến thức của HS;

- Nội dung điều chỉnh phải phù hợp với thực tế đời sống, với truyền thống văn hóa của cộng đồng dân cư nơi HS sinh sống, phù hợp với đặc điểm và trình

tổ chức cho HS thực hành trải nghiệm

- Căn cứ trên nhu cầu thực tiễn về cân, đo, đong, đếm, nhận dạng các hình, khai thác thông tin, số liệu về văn hóa, giáo dục, y tế, thể dục thể thao, giao thông vận tải , các thông tin liên quan đến các sự kiện thời sự, chính trị hàng ngày, đặc biệt nhu cầu về tính toán trong đời sống hàng ngày để đề xuất các bài tập hay tình huống học tập toán học cho HS Ở đây thường yêu cầu HS giải bài toán có nội dung thực tiễn

- Tìm những thông tin thực tế tại làng bản, xóm thôn hoặc địa phương (chứ không phải là những bài tập có tính chất mô phỏng toán học của thực tiễn) để giới thiệu cho HS Ví dụ: Có thể cho HS đọc đoạn văn sau:

"Đến với Mù Căng Chải dù chỉ một lần, du khách cũng cảm nhận được sự giàu có của thiên nhiên, sự đặc sắc của văn hóa, sự ấm áp của tình người Các vận động địa chất đã tạo cho Mù Căng Chải những đỉnh núi cao như: Púng Luông (2985m), Phu Ba (2512m), Mồ Dề (2100m)… Qua đèo Khau Phạ (cao 2100m)

mờ trong sương trắng là tới đất Mù Căng Chải (nơi mà người dân Yên Bái vẫn gọi là “biển mây Khau Phạ”) Từ đây, cứ từ đèo này qua đèo khác, núi này qua núi khác, du khách sẽ cảm nhận rõ nét sự thay đổi của độ cao, hai bên đường là những triền ruộng bậc thang làm choáng ngợp lòng người".

- Nhận biết những cơ hội có thể vận dụng tri thức toán học vào các môn học

khác trong nhà trường hoặc những hoạt động ngoài nhà trường như thực hành

thu thập số liệu, đối chiếu, kiểm tra và hiệu chỉnh số liệu Thông qua các hoạt

động này, còn hình thành được phẩm chất mong muốn ứng dụng tri thức được

học vào thực tế đời sống cho HS

Ngoài ra, GV cần sử dụng một cách có hiệu quả các thiết bị dạy học được

cung cấp, đồng thời GV và HS có thể làm thêm, điều chỉnh, bổ sung, thay thế

các đồ dùng dạy học, các trò chơi, câu đố, phù hợp với nội dung học tập và

điều kiện cơ sở vật chất của lớp học, phù hợp với đặc điểm và trình độ HS trong

lớp học của mình

4 Thảo luận và viết kết quả của nhóm ra giấy vấn đề sau :

Khi điều chỉnh Hướng dẫn học môn Toán cần dựa trên các tiêu chí nào?

5 Cùng giảng viên thống nhất ý kiến về các tiêu chí điều chỉnh Hướng dẫn học

môn Toán.

Biểu đồ tiến độ: Báo cáo với cán bộ tập huấn những việc đã làm.

Hoạt động cơ bản

B Hoạt động thực hành

1 Chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm chọn 10 hướng dẫn học tập Toán 4.

- Rà soát các hướng dẫn học tập đã chọn, xác định những vấn đề cần điều

chỉnh, thay đổi, bổ sung,

- Lập bảng những vấn đề cần điều chỉnh, lí do điều chỉnh và những gợi ý

điều chỉnh

2 Các nhóm đổi chéo bài, bình luận, nhận xét, chia sẻ.

3 Thảo luận và ghi ra giấy các vấn đề:

- Cách hướng dẫn HS thực hiện những điều chỉnh về hướng dẫn học tập

- Cách ghi chép, quản lí các điều chỉnh Hướng dẫn học môn Toán trong cả năm học

Biểu đồ tiến độ: Báo cáo với cán bộ tập huấn những việc đã làm.

C Hoạt động ứng dụng

Chia theo nhóm địa phương Chọn một hướng dẫn học tập, viết những điều chỉnh thay đổi chi tiết về hướng dẫn học tập này cho phù hợp với đặc điểm học sinh trong lớp học của bạn.

Biểu đồ tiến độ: Báo cáo với cán bộ tập huấn những việc đã làm.

HOẠT ĐỘNG 7 THỰC HÀNH TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO TÀI LIỆU

"HƯỚNG DẪN HỌC TOÁN 4"

Hoạt động cơ bản

B Hoạt động thực hành

1 Chia lớp thành 6 nhóm để chuẩn bị cho bài thực hành.

- Nhóm 1 và 2: chuẩn bị cho thực hành dạy loại bài về phép tính

- Nhóm 3 và 4: chuẩn bị cho thực hành dạy loại bài về hình học và đại lượng

- Nhóm 5 và 6: chuẩn bị cho thực hành dạy loại bài về giải toán có lời văn

2 Chuẩn bị kế hoạch bài học, đồ dùng dạy và học, thiết bị cho mỗi loại bài

theo các bước sau:

Bước 1: Lựa chọn bài học để hướng dẫn

Bước 2: Rà soát tài liệu Hướng dẫn học

Bước 3: Liệt kê và chuẩn bị đồ dùng dạy - học, thiết bị cần thiết

Bước 4: Điều chỉnh hướng dẫn học tập nếu thấy cần thiết (theo các tiêu chí

cụ thể)

Bước 5: Xây dựng kế hoạch bài học

Bước 6 Xây dựng các phiếu đánh giá, đo tiến độ của HS, nhóm

3 Các nhóm đóng vai thực hành dạy thử.

Các nhóm phân công 1 người đóng vai giáo viên; một số đóng vai học sinh;

số còn lại quan sát

Những người quan sát có thể sử dụng bảng sau: