+ Cái khôn của người thanh cao là quay lưng lại với danh lợi, tìm sư thư thái trong tâm hồn, sống ung dung hoà nhập với thiên nhiên. Ấy chẳng phải dại mà khôn, khôn hoá dại đó sao[r]
Trang 1Ngày giảng Lớp/sĩ số
TiÕt 49-50 KIỂM TRA TỔNG HỢP CUỐI KỲ I
I MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA
- Thu thập thông tin để đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng theo tiến
độ chương trình lớp 10 học kì I ( từ tuần 12 đến tuần 16)
- Đánh giá việc học sinh vận dụng kiến thức kĩ năng đã học; viết một bài văn
nghị luận Cụ thể: Nhận biết, thông hiểu, vận dụng các đơn vị tri thức:
+ Kiến thức về Làm văn: Nhận biết được yếu tố miêu tả, biểu cảm, liên tưởng, tưởng tượng trong đoạn văn tự sự
+ Kiến thức văn học : Văn bản đọc hiểu trong chương trình HKI
+ Kĩ năng làm văn nghị luận văn học
II HÌNH THỨC KIỂM TRA
- Tự luận
- HS làm bài tại lớp 120 phút
III THIẾT LẬP MA TRẬN
Mức độ
Chủ đề
Nhận biết Thông
hiểu
Vận dụng
Cộng Cấp độ
thấp Cấp độ cao Chủ đề 1
Làm văn
Số câu: 01
Số điểm: 3,0đ
Tỉ lệ: 30%
Nhận biết được các yếu tố miêu tả, biểu cảm, liên tưởng, tưởng tượng trong đoạn văn tự sự
- 01 câu
- 3,0 điểm
- Tỉ lệ: 30%
Chủ đề 2
Làm văn
Số câu: 01
Số điểm: 2,0đ
Tỉ lệ: 20%
Diễn xuôi bài
- 01 câu
- 2,0 điểm
- Tỉ lệ: 20%
Chủ đề 3
Nghị luận văn học Cảm nhận vẻ đẹp chân dung
Nguyễn Bỉnh
Trang 2Số câu: 01
Số điểm: 5,0đ
Tỉ lê: 50%
Khiêm qua bài thơ “Nhàn”
- 01 câu
- 5,0 điểm
- Tỉ lệ: 50%
Tổng số câu: 03
Tổng số điểm: 10đ
Tỉ lệ: 100%
Số câu: 01
Số điểm:3,0đ
Tỉ lệ: 30%
Số câu: 01
Số điểm: 2,0đ
Tỉ lệ: 20%
Số câu: 01
Số điểm: 5,0đ
Tỉ lê: 50%
Số câu: 03
Số điểm: 10đ
Tỉ lệ: 100%
IV BIÊN SOẠN CÂU HỎI THEO MA TRẬN
Hä vµ tªn:………
Líp: 10A…
Ngµy th¸ng n¨m 2011
Trang 3kiÓm tra chÊt lîng häc kú I
M«n: Ng÷ V¨n 10 Thêi gian: 120 phót
ĐỀ BÀI
Câu 1 ( 3 điểm)
Hãy chỉ ra các yếu tố miêu tả, biểu cảm, liên tưởng, tưởng tượng và nêu
lên tác dụng của các yếu tố đó trong đoạn văn sau:
Một hôm, Gri-gơ bắt gặp trong rừng một em bé có đôi bím tóc nhỏ xíu,
con ông gác rừng Em bé đang nhặt những quả thông bỏ vào trong lẵng.
Trời đang thu Nếu như ta có thể lấy hết đồng và vàng trên trái đất đem
đánh thành muôn vàn lá cây rất mực tinh xảo thì những chiếc lá đó cũng chỉ có
thể làm thành một phần rất nhỏ bộ quần áo mà mùa thu đang trải trên những
ngọn núi kia mà thôi Vả lại, những chiếc lá nhân tạo nọ sẽ rất thô kệch nếu so
với lá thật, nhất là những lá liễu hoàn diệp Mọi người đều biết rằng chỉ cần
một tiếng chim hót thôi cũng đã đủ làm chúng run rẩy.
(trích từ truyện ngắn “Lẵng quả thông” của nhà văn C Pau-tôp-xki)
Câu 2 ( 2 điểm)
Em hãy diễn xuôi bài thơ “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm?
Một mai, một cuốc, một cần câu, Thơ thẩn dầu ai vui thú nào.
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ, Người khôn, người đến chốn lao xao.
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá, Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.
Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống, Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao.
Câu 3 ( 5 điểm):
Nêu cảm nhận của anh/ chị về vẻ đẹp bức chân dung của Nguyễn Bỉnh
Khiêm qua bài thơ “Nhàn”?
V HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM
Trang 4Câu 1
*Đoạn trích từ truyện ngắn “ Lẵng quả thông”
Một hôm, Gri-gơ bắt gặp trong
rừng một em bé có đôi bím tóc
nhỏ xíu, con ông gác rừng Em bé
đang nhặt những quả thông bỏ
vào trong lẵng.
Trời đang thu
những chiếc lá nhân tạo nọ sẽ rất thô kệch nếu so với lá thật
chỉ cần một tiếng chim hót
thôi cũng đã đủ làm chúng run
rẩy.
Nếu như ta có thể lấy hết đồng
và vàng trên trái đất
*Tác dụng: đa dạng hóa và sinh động hóa văn bản, nó như chất keo
tạo nên sự gắn bó giữa các sự việc trong văn bản tự sự
1,0
1,0 1,0
Câu 2
Chỉ có một cái mai, một cái cuốc và một cái cần câu Vậy là đủ cho
cuộc sống hằng ngày Dù cho ai có cách vui thú nào cũng mặc, ta cứ
thơ thẩn giữa cuộc đời này Cứ cho là ta dại, khi tìm đến nơi vắng vẻ,
tĩnh tại để hưởng thụ, vui thú điền viên Còn người khôn tìm đến chốn
đông người, quyền quý, sang trọng, để rồi phải tranh giành, bon chen,
sát phạt lẫn nhau Thu đến, đông sang, ta ăn những thức ăn quê mùa,
dân dã như măng trúc, giá đỗ Xuân qua, hạ tới, ta cũng tắm hồ, tắm ao
như bao người dân quê khác Có những lúc ngồi tựa lưng vào gốc cây
mà uống rượu và suy nghĩ về cuộc sống Nhưng vẫn tỉnh táo mà nhận
ra rằng: Công danh, của cải, phú quý, giàu sang giống như là một giấc
chiêm bao vậy
* Lưu ý: HS có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng phải
đảm bảo đúng nội dung trong văn bản (không phải phân tích nội
dung) chỉ cho điểm tối đa khi HS diễn xuôi lưu loát, không sai lỗi
chính tả
2,0
Câu 3 a/ Yêu cầu về kĩ năng
- Biết cách làm bài văn nghị luận văn học
- Kết cấu rõ ràng, chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, văn cảm xúc, gợi hình
Không mắc lỗi: chính tả, dùng từ, viết câu
b/ Yêu cầu về kiến thức: HS có thể trình bày theo nhiều cách nhưng
cần đạt được một số ý sau:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, cảm hứng chủ đạo của bài thơ:
- Phân tích được: Vẻ đẹp bức chân dung Nguyễn Bỉnh Khiêm
* Vẻ đẹp cuộc sống: Đạm bạc mà thanh cao ( 1,0 điểm)
0,5
0,5
Trang 5+ Dáng vẻ ung dung trong công việc lao động hàng ngày và những nhu
cầu khiêm tốn của cuộc sống miền thôn dã với thú vui điền viên sơn
thuỷ ( dẫn chứng)
+ Cách dùng số từ, danh từ, từ “thơ thẩn” và nhịp điệu đã gợi lên bức
tranh sinh hoạt của người ẩn sĩ với thú vui dân dã
+ Cuộc sống đơn giản mà thật gần gũi với thiên nhiên với những sinh
hoạt đạm bạc, mùa nào thức ấy( dẫn chứng)
+ Cách ngắt nhịp ở những từ chỉ mùa: 1/3, 1/2 Khẳng định tình yêu
thiên nhiên đến độ giữa con người và thiên nhiên không còn khoảng
cách Bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông lúc nào thiên nhiên cũng là môi
trường sống thanh cao
* Vẻ đẹp trí tuệ: Sáng suốt và tỉnh táo trong sự lựa chọn ( 1,0 điểm )
+ Khẳng định việc lựa chọn cho mình một phương châm sống: xa lánh
chốn quan trường, bon chen, thủ đoạn, để đến nơi tĩnh tại của tự nhiên,
nơi thảnh thơi của tâm hồn, vui thú điền viên (dẫn chứng)
+ Cái khôn của người thanh cao là quay lưng lại với danh lợi, tìm sư
thư thái trong tâm hồn, sống ung dung hoà nhập với thiên nhiên Ấy
chẳng phải dại mà khôn, khôn hoá dại đó sao.
+ Nghệ thuật điệp từ, đối, cách nói ngược nghĩa cho thấy sự uyên
thâm, tỉnh táo, sáng suốt trong sự lựa chọn, nắm vững và hiểu thấu qui
luật của sự đời:
* Vẻ đẹp nhân cách: Vượt lên trên danh lợi ( 1,0 điểm)
+ Quan niệm sống: coi thường phú quý, coi phú quý chỉ như giấc mơ
( không đích thực), khẳng định cái tồn tại vĩnh hằng là thiên nhiên và
nhân cách con người
+ Sử dụng điển tích,nhịp thơ 2/5 gợi cảm nhận về thái độ vượt lên trên
danh lợi, cười cợt chốn “lao xao” của nhà thơ
- Đánh giá chung
Vẻ đẹp nhân cách của tác giả : thái độ coi thường danh lợi, luôn giữ cốt cách thanh cao trong mọi cảnh ngộ đời sống
1,0
VI XEM XÉT LẠI VIỆC BIÊN SOẠN ĐỀ KIỂM TRA
- Đảm bảo chuẩn; thống nhất đề kiểm tra trong khối 10