- Luận điểm chính: Trình bày đầy đủ ở câu văn: “Mọi người Việt Nam phải hiểu biết quyền lợi của mình, bổn phận của mình, phải có kiến thức mới để có thể tham gia vào công cuộc xây dựng n[r]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN BÀI TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN;
ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN NGHỊ LUẬN
SỐ TIẾT 1
A Nội dung cần đạt:
BÀI TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN
I Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận : (đã học tuần 20)
II Luyện tập : (hs tự làm)
Bài tập 1: (tr / 9,10 sgk)
Đọc bài văn: "CẦN TẠO RA THÓI QUEN TỐT TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI" và trả lời các câu hỏi:
- Văn bản này có phải là bài văn nghị luận không? Vì sao?
- Tác giả đề xuất ý kiến gì? Thể hiện ở câu văn nào? Tìm lí lẽ và dẫn chứng?
- Bài văn nghị luận này có nhằm giải quyết vấn đề có trong thực tế hay không? Em có tán thành
ý kiến đó không? Vì sao?
Hs cần phải xác định cụ thể đâu là vấn đề nêu ra, đâu là kết luận, đâu là dẫn chứng, đâu là lí lẽ dựa vào câu hỏi
Bài tập (2 tr/10 sgk): Tìm bố cục của bài văn trên
Gợi ý:
Mở bài: Nêu vấn đề có ý nghĩa đối với đời sống xã hội;
Thân bài: trình bày nội dung chủ yếu của bài;
Kết bài: Nêu kết luận nhằm khẳng định tư tưởng, thái độ, quan điểm của bài
Bài tập 3: (tr/ 10 sgk) Các em sưu tầm hai đoạn văn nghị luận(đã học hoặc đã đọc) và chép vào vở Bài tập 4: (tr/ 10,11 sgk) Xác định bài văn "Hai biển hồ" là văn bản tự sự hay nghị luận?
Gợi ý:
- Bài văn kể chuyện về hai biển hồ nhưng mục đích chính là gì? (hai cái hồ có ý nghĩa tượng trưng)
- Văn bản có phải chủ yếu nhằm để tả hồ, kể về cuộc sống cư dân quanh hồ hoặc phát biểu cảm tưởng về biển hồ?
- Văn bản "Hai biển hồ" nhằm làm sáng tỏ về hai cách sống nào?
Tự lựa chọn và lí giải dự trên gợi ý
BÀI ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN NGHỊ LUẬN
I Luận điểm, luận cứ và lập luận:
1 Luận điểm :
- Luận điểm: Chống nạm thất học (được trình bày dưới dạng nhan đề)
- Luận điểm chính: Trình bày đầy đủ ở câu văn: “Mọi người Việt Nam phải hiểu biết quyền lợi của mình, bổn phận của mình, phải có kiến thức mới để có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà, và trước hết phải biết đọc, biết viết chữ Quốc ngữ.”( trình bày dưới dạng câu khẳng định nhiệm vụ chung)
- Luận điểm phụ: cụ thể hóa thành việc làm:
+ Những người đã biết chữ chưa biết chữ.
+ Những người chưa biết chữ hãy gắng sức mà học cho biết.
+ Phụ nữ lại càng cần phải học.
→ Luận điểm là ý kiến thể hiện tư tưởng của bài văn nghị luận;
Luận điểm phải đạt yêu cầu: đúng đắn, chân thật, đáp ứng nhu cầu thực tế
2 Luận cứ:Luận cứ trong văn bản:”Chống nạn thất học”
* Lí lẽ:
- Do chính sách ngu dân của bọn thực dân Pháp cai trị làm cho hầu hết người dân Việt Nam mù chữ, như thế thì làm sao tiến bộ
- Nay nước ta được độc lập rồi, muốn tiến bộ thì phải cấp tốc nâng cao dân trí để xây dựng đất nước:
- Vậy chống nạn thất học như thế nào?
Trang 2+ "Những người đã biết chữ hãy dạy cho những người chưa biết chữ"
+ "Những người chưa biết chữ hãy gắng sức mà học"
+ Khuyến khích phụ nữ học chữ
* Đưa ra hàng loạt dẫn chứng: số người dân VN thất học 95 %; "vợ chưa biết thì chồng bảo, em chưa biết thì anh bảo "
Luận cứ là lí lẽ, dẫn chứng đưa ra làm cơ sở cho luận điểm
3 Lập luận:
Cách lập luận trong văn bản: “Chống nạn thất học”
- Nêu lí do: Vì sao phải chống nạn thất học?
- Nêu tư tưởng: Chống nạn thất học để làm gì ?
- Chống nạn thất học bằng cách nào?
Cách lập luận rất chặt chẽ, hợp lí
II Luyện tập:
Đọc văn bản "Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội" (Bài 18) và cho biết luận điểm, luận cứ, lập luận trong bài
Hs tự làm dựa vào kiến thức vừa học