* Đặt vấn đề : Các em đã được tìm hiểu qua về những phương pháp nhân giống vô tính ở thực vật, hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu rõ hơn về các phương pháp này, tại sao chỉ từ các cơ qua[r]
Trang 1Ngày soạn Ngày dạy Tiết Lớp
5/12/2019
GIÁO ÁN TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO CHỦ ĐÊ:
THỰC HÀNH NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH Ở THỰC VẬT
GIÂM, CHIẾT, GHÉP
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức, kỹ năng:
a Kiến thức
Giải thích được cơ sở sinh học của phương pháp nhân giống vô tính ( giâm, chiết, ghép) Nêu được lợi ích kinh tế của phương pháp nhân giống vô tính
b Kỹ năng:
Rèn luyện được kĩ năng phân tích tranh vẽ, kỹ năng hoạt động nhóm và làm việc độc lập với sách giáo khoa
.Thực hiện được các phương pháp nhân giống vô tính : giâm cành, ghép cành, ghép chồi
2 Định hướng phát triển phẩm chất và năng lực
a.Các Phẩm chất :
- Có ý thức bảo vệ sức khỏe bản thân , cộng đồng
- Giúp HS biết được những tác nhân có hại không những gây ô nhiễm môi trường mà còn
-Giúp HS thấy được tác dụng của nhân giống vô tính trong trồng trọt là giữ nguyên được phẩm chất và chất lượng của giống cây trồng nhanh thu hoạch ản phẩm.tăng năng suất nông sản
-Từ đó HS có ý thức BVMT, bảo vệ cây xanh yêu thiên nhiên , yêu khoa học kĩ thuật tham gia tích cực vào lao động sản xuất ,…
-Tạo được niềm hứng thú trong học tập bộ môn, biết liên hệ với thực tiễn
- Hình thành được niềm yêu thích thiên nhiên và quan tâm đến ngành trồng trọt
b Các năng lực chung : NL giao tiếp, NL hợp tác, NL sử dụng CNTT và truyền thông,
c Các năng lực chuyên biệt : NL quan sát, tìm mối quan hệ
3 Thái độ, hành vi:
II CHUẨN BỊ :
1.Chuẩn bị của giáo viên:
- Sách giáo khoa, giáo án., tư liệu hình ảnh
- Hình ảnh (phóng to)
2.Chuẩn bị của học sinh:
- Học bài và đọc bài trước khi tới lớp
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
1 Ổn định lớp.
2 Kiểm tra bài cũ
- Nêu khái niệm sinh sản hữu tính
Trang 2- Phân biệt sinh sản hữu tính và sinh sản vô tính ở thực vật.
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC :
* Đặt vấn đề : Các em đã được tìm hiểu qua về những phương pháp nhân giống vô tính
ở thực vật, hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu rõ hơn về các phương pháp này, tại sao chỉ
từ các cơ quan sinh dưỡng lại có thể phát triển thành những cây hoàn chỉnh? Và để làm được điều đó thì cần tiến hành như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu bài ngày hôm nay
GV: Yêu cầu học sinh nêu những phương pháp
nhân giống vô tính ở thực vật
HS : Trả lời: Giâm cành, chiết cành, ghép cành,
ghép chồi và nuôi cấy tế bào, mô
GV: Nêu mục tiêu, yêu cầu cho học sinh
GV: Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu phương pháp nhân
giống vô tính đầu tiên đó là giâm cành
GV : Yêu cầu học sinh quan sát hình ảnh và clip
về giâm cành, nêu quy trình giâm cành
HS : - Làm đất : Xới đất tơi xốp, đảo với mùn và
phân bón
- Cắt cành dài từ 10- 15 cm ( cành sắn, rau ngót,
khoai lang, rau muống…) số lượng chồi và mắt dài
bằng nhau
- Cắm nghiêng, cho đầu dưới vào đất ẩm,1 phần ở
trên mặt đất
- Vun đất và tưới ẩm, có thể sử dụng chất kích
thích cho ra rễ
GV : Đó là phương pháp giâm cành, ngoài ra còn
có phương pháp giâm lá và giâm rễ Yêu cầu học
sinh quan sát hình và nêu kĩ thuật giâm rễ và giâm
lá
HS : - Trước khi giâm rễ và giâm lá cũng phải làm
đất giống như giâm cành, phải làm đất cho tơi xốp
- Giâm rễ: Cắt rễ chùm thành từng phần nhỏ rồi
giâm xuống đất ẩm và tơi xốp
- Giâm lá: Cắt lá thành từng mảnh nhỏ, đặt trên đất
ẩm, theo dõi sự nảy mầm và duy trì sự độ ẩm
GV : Cho học sinh xem một số hình ảnh về chiết
cành Yêu cầu học sinh nêu kĩ thuật chiết cành
HS : - Làm đất: 2/3 bầu đất là đất vườn hay bùn ao
phơi khô, 1/3 bầu đất là rơm rác, mùn cưa, chấu…
độ ẩm 70%
- Bóc 1 đoạn vỏ sát lớp gỗ, dài gấp 1,5 – 2 lần
đường kính cành chiết, cách gốc cành 15- 20 cm
- Bó bầu đất quanh phần cành vừa cắt, đường kính
I Giâm cành, giâm rễ, giâm lá.
1 Giâm cành :
- Làm đất : Xới đất tơi xốp, đảo với mùn và phân bón
- Cắt cành dài từ 10- 15 cm ( cành sắn, rau ngót, khoai lang, rau muống…) số lượng chồi và mắt dài bằng nhau
- Cắm nghiêng, cho đầu dưới vào đất ẩm,1 phần ở trên mặt đất
- Vun đất và tưới ẩm, có thể sử dụng chất kích thích cho ra rễ
2 Giâm rễ, giâm lá.
- Làm đất : Xới đất tơi xốp, đảo với mùn và phân bón
- Giâm rễ: Cắt rễ chùm thành từng phần nhỏ rồi giâm xuống đất ẩm và tơi xốp
- Giâm lá: Cắt lá thành từng mảnh nhỏ, đặt trên đất ẩm, theo dõi sự nảy mầm và duy trì sự độ ẩm
II Chiết cành
- Làm đất: 2/3 bầu đất là đất vườn hay bùn ao phơi khô, 1/3 bầu đất là rơm rác, mùn cưa, chấu… độ ẩm 70%
- Bóc 1 đoạn vỏ sát lớp gỗ, dài gấp 1,5 – 2 lần đường kính cành chiết, cách gốc
Trang 3từ 6- 8cm, dài từ 10- 12 cm (Có thể vít cành đó
vào đất)
- Dùng dao sắc cắt ngang bầu chiết sau 30- 60
ngày (Bầu đã mọc rễ) đem ra trồng
GV: Tại sao: Khi chiết những cây ra nhiều nhựa
mủ như hồng xiêm, trứng gà… người ta thường
cắt vỏ cành vào buổi sáng và bó bầu vào buổi
chiều?
HS: - Cắt vỏ buổi sáng: Lúc này hoạt động TĐC
của cây diễn ra chưa mạnh mẽ, nên cắt vỏ lúc này
nhựa mủ sẽ chảy ra ít hơn
- Bó bầu chiết vào buổi chiều: để cành chiết khô
phần bóc vỏ, tránh xót cây.Sau đó mới bó đất
quanh từ chiều sang tối tạo độ ẩm cho bầu chiết
GV : Yêu cầu học sinh nêu ưu điểm của giâm
cành chiết cành so với cây trồng từ hạt ?
HS : *Ưu điểm của giâm cành chiết cành so với
cây trồng từ hạt :
- Giữ nguyên được tính trạng tốt mà ta mong
muốn
- Rút ngắn thời gian phát triển của cây, nhanh cho
thu hoạch nông phẩm
GV : Yêu cầu học sinh nêu mục đích ghép cành
HS : - Tạo ra những tổ hợp ghép có đặc tính tốt về
năng suất và phẩm chất
- Tạo dáng cho những cây cảnh
GV : Cho học sinh xem một số hình ảnh về ghép
cành và hình ảnh về các phương pháp ghép : ghép
áp, ghép nêm, ghép dưới vỏ, ghép cửa sổ, ghép
nối, ghép mắt
GV : Yêu cầu học sinh quan sát kĩ clip và cho
biết trong clip đó có những kiểu ghép nào ?
HS : Ghép dưới vỏ, ghép cửa sổ
GV : Có rất nhiều phương pháp ghép cành, tuy
nhiên do thời gian có hạn, chúng ta chỉ tìm hiểu 1
phương pháp ghép cành đó là ghép chữ T Cho
học sinh xem clip về cách ghép chữ T, Yêu cầu
học sinh nêu kĩ thuật ghép cành chữ T
HS : - Cắt vát cành ghép.
- Tạo chỗ ghép phần chữ T ngay trên gôc ghép
- Đặt cành ghép vào chỗ cắt hình chữ T rồi buộc
dây lại
GV : Giới thiệu cho học sinh một số cách ghép
cành khác
GV : Tại sao phải cắt bỏ hết lá ở cành ghép ?
cành 15- 20 cm
- Bó bầu đất quanh phần cành vừa cắt, đường kính từ 6-8cm, dài từ 10- 12 cm (Có thể vít cành đó vào đất)
- Dùng dao sắc cắt ngang bầu chiết sau 30- 60 ngày (Bầu đã mọc rễ) đem ra trồng
* Ưu điểm của giâm cành chiết cành so với cây trồng từ hạt :
- Giữ nguyên được tính trạng tốt mà ta mong muốn
- Rút ngắn thời gian phát triển của cây, nhanh cho thu hoạch nông phẩm
III Ghép cành
- Dùng dao sắc cắt vát, gọn và sạch gốc ghép và cành ghép
- Cắt bỏ tất cả lá trên cành ghép, cắt 1/3 lá trên gốc ghép : giảm mất nước qua con đường thoát hơi nước nhằm tập trung nước nuôi các tế bào cành ghép, nhất là các tế bào
mô phân sinh được đảm bảo
đủ nước và chất dinh dưỡng
- Buộc chặt cành ghép lên gốc ghép : để mô dẫn nhanh chóng nối liền nhau bảo đảm thông suốt cho dòng nước và các chất dinh dưỡng từ gốc ghép đến được tế bào của cành ghép được dễ dàng
* Cách ghép chữ T :
- Cắt vát cành ghép
- Tạo chỗ ghép phần chữ T ngay trên gôc ghép
- Đặt cành ghép vào chỗ cắt hình chữ T rồi buộc dây lại
Trang 4HS : Phải cắt bỏ hết lá ở cành ghép để giảm mất
nước qua con đường thoát hơi nước nhằm tập
trung nước nuôi các tế bào cành ghép, nhất là các
tế bào mô phân sinh được đảm bảo đủ nước và
chất dinh dưỡng
GV : Cho học sinh xem hình ảnh về ghép chồi.
Yêu cầu học sinh nêu phương pháp ghép chồi
HS : - Cắt chồi có phần thân gỗ, tạo chỗ ghép
phần chữ T ngay trên gôc ghép
- Chồng đặt khít vào chỗ cắt hình chữ T rồi buộc
dây lại
GV : Giới thiệu thêm một số phương pháp ghép
chồi
IV Ghép chồi
- Cắt chồi có phần thân gỗ, tạo chỗ ghép phần chữ T ngay trên gôc ghép
- Chồng đặt khít vào chỗ cắt hình chữ T rồi buộc dây lại
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP :
Hoàn thành báo cáo thực hành :
Học sinh hoàn thành báo cáo thực hành
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:
Xử lý thông tin và xây dựng sản phẩm để ứng dụng trong thực tế.
-HS thống nhất thông tin thu thập được từ đó sơ đồ hóa thông tin về giâm , chiết ghép (Tham khảo sơ đồ sách hoạt động trải nghiệm sáng tạo )
- HS lựa chọn loại hình sản phẩm tuyên truyền trên giấy Ao hoặc trình bày trên PowerPoin hoặc videoclip
-GVCN hỗ trợ cho nhóm hs của lớp để hoàn thành sản phẩm
E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG:
-Giáo viên hướng dẫn học sinh tự đánh giá sách hoạt động trải nghiệm sáng tạo -Học sinh ghi lại những tình huống phát sinh, kinh nghiệm rút ra và xây dựng ý tưởng mới nộp cho giáo viên
-GV nhận xét và trao thưởng cho nhóm trình bày hay nhất
Tổ trưởng
Giáo viên
Bùi Thị Hạnh
Bùi Thị Nguyệt