Kiến thức - Biết khái niệm đường tiệm cận đứng, tiệm cận ngang của đồ thị hàm số.. - GV: Quan sát lớp, giải đáp các thắc mắc của học sinh liên quan đến nội dung câu hỏi, nhắc nhở những h
Trang 1Ngày dạy: …/ …/ ……… Tại lớp: ……
Ngày dạy: …/ …/ ……… Tại lớp: ……
Ngày dạy: …/ …/ ……… Tại lớp: ……
Chương I ỨNG DỤNG ĐẠO HÀM ĐỂ KHẢO SÁT VÀ VẼ ĐỒ THỊ CỦA HÀM SỐ
Bài 4 ĐƯỜNG TIỆM CẬN
(Tiết 11)
A KẾ HOẠCH CHUNG
HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
KT1: Đường tiệm cận ngang.
KT2: Cách tìm GTLN, GTNN của hàm số trên một khoảng
HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI MỞ RỘNG
B KẾ HOẠCH DẠY HỌC
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Biết khái niệm đường tiệm cận đứng, tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
2 Kỹ năng
- Tìm được đường tiệm cận đứng, tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
- Củng cố cách tìm giới hạn, giới hạn một bên của hàm số
- Hình thành cho học sinh các kỹ năng khác:
+ Thu thập và xử lý thông tin
+ Tìm kiếm thông tin và kiến thức thực tế, thông tin trên mạng Internet
+ Rèn luyện kỹ năng làm viêc theo nhóm
+ Viết và trình bày trước đám đông
+ Học tập và làm việc tích cực, chủ động và sáng tạo
3 Thái độ
- Nghiêm túc, tích cực, chủ động, độc lập và hợp tác trong hoạt động nhóm
- Hứng thú trong học tập và tìm tòi nghiên cứu liên hệ thực tế
- Tư duy vấn đề có logic và hệ thống
4 Các năng lực chính hướng tới hình thành và phát triển học sinh
- Năng lực hợp tác: Tổ chức nhóm học sinh hợp tác thực hiện các hoạt động
- Năng lực tự học, tự nghiên cứu: Học sinh tự giác tìm tòi, lĩnh hội kiến thức, phương pháp giải quyết bài tập và các tình huống
- Năng lực giải quyết vấn đề: Học sinh biết cách huy động các kiến thức đã học để giải quyết các câu hỏi Biết cách giải quyết các tình huống trong giờ học
- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin: Học sinh sử dụng máy tính, mạng internet, các phần mềm hỗ trợ học tập để xử lý các yêu cầu bài học
- Năng lực thuyết trình, báo cáo: Phát huy khả năng báo cáo trước tập thể, khả năng thuyết trình
- Năng lực tính toán
II Chuẩn bị
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Soạn kế hoạch bài học
- Chuẩn bị phương tiện dạy học: Phấn, thước kẻ
2 Chuẩn bị của học sinh
- Đọc trước tài liệu
- SGK, vở ghi, dụng cụ học tập
Trang 2- Làm việc nhóm ở nhà, trả lời các câu hỏi đã được giao về nhà chuẩn bị.
III Tiến trình dạy học
1 Hoạt động khởi động
1.1 Kiểm tra bài cũ
H Cho hàm số
2 1
x y
x
Tính các giới hạn: xlim , limy x y
?
Đ xlim y 1
, xlim y 1
.
1.2 Hoạt động mở đầu
a Mục tiêu
- Tạo sự chú ý của học sinh để vào bài mới
- Tạo tình huống để học sinh tiếp cận khái niệm đường tiệm cận
b Nội dung phương pháp tổ chức.
* Chuyển giao nhiệm vụ
- Đặt câu hỏi chung cho cả lớp
- Học sinh giơ tay phát biểu ý kiến
- H1: Cho hàm số
2 1
x y
x
(C) Nhận xét khoảng cách từ điểm M(x; y) (C) đến đường
thẳng : y = –1 khi x ∞.
* Thực hiện nhiệm vụ
- HS: Suy nghĩ trả lời câu hỏi
- GV: Quan sát lớp, giải đáp các thắc mắc của
học sinh liên quan đến nội dung câu hỏi, nhắc
nhở những học sinh không hoạt động
- Dự kiến trả lời
- TL1: d(M, ) = y 1 dần tới 0 khi x +∞.
* Báo cáo thảo luận
- Học sinh giơ tay phát biểu trả lời câu hỏi
- Các học sinh còn lại chú ý lắng nghe câu trả
lời của bạn, thảo luận các kết quả đó
- Giáo viên quan sát lắng nghe học sinh trình
bày kết quả
* Đánh giá nhận xét tổng hợp
- GV đánh giá, nhận xét tổng quát và đưa ra
câu trả lời chính xác
Giải 1
d(M, ) = y 1 dần tới 0 khi x +∞.
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới.
2.1 Đường tiệm cận ngang
a Mục tiêu
- Biết định nghĩa đường tiệm cận ngang
b Nội dung phương pháp tổ chức.
* Chuyển giao nhiệm vụ
- Đặt câu hỏi chung cho cả lớp
- Học sinh giơ tay phát biểu ý kiến
- H1: Tính khoảng cách từ M đến đường thẳng
?
* Thực hiện nhiệm vụ
- HS: Suy nghĩ trả lời câu hỏi
- GV: Quan sát lớp, giải đáp các thắc mắc của
1 Định nghĩa
Cho hàm số y = f(x) xác định trên một khoảng
vô hạn Đường thẳng y = y 0 là tiệm cận ngang
của đồ thị hàm số y = f(x) nếu ít nhất một trong các điều kiện sau được thoả mãn:
0
xlim ( )f x y
, xlim ( )f x y0
Trang 3Nội dung và cách thức hoạt động Sản phẩm
học sinh liên quan đến nội dung câu hỏi, nhắc
nhở những học sinh không hoạt động
- Dự kiến trả lời
- TL1: d(M, ) = y 1
* Báo cáo thảo luận
- Học sinh giơ tay phát biểu trả lời câu hỏi
- Các học sinh còn lại chú ý lắng nghe câu trả
lời của bạn, thảo luận các kết quả đó
- Giáo viên quan sát lắng nghe học sinh trình
bày kết quả
* Đánh giá nhận xét tổng hợp
- GV đánh giá, nhận xét tổng quát và đưa ra
câu trả lời chính xác
Chú ý: Nếu
0
xlim ( )f x xlim ( )f x y
thì ta viết chung
0
xlim ( )f x y
2 Cách tìm tiệm cận ngang
Nếu tính được xlim ( )f x y0
hoặc
0
xlim ( )f x y
thì đường thẳng y = y 0 là TCN của đồ thị hàm số y = f(x).
2.2 Đường tiệm cận đứng
a Mục tiêu
- Biết định nghĩa đường tiệm cận đứng
b Nội dung phương pháp tổ chức.
* Chuyển giao nhiệm vụ
- Đặt câu hỏi chung cho cả lớp
- Học sinh giơ tay phát biểu ý kiến
- H1: Cho hàm số
2 1
x y
x
có đồ thị (C).
Nhận xét về khoảng cách từ điểm M(x; y)
(C) đến đường thẳng : x = 0 khi x 1 + ?
* Thực hiện nhiệm vụ
- HS: Suy nghĩ trả lời câu hỏi
- GV: Quan sát lớp, giải đáp các thắc mắc của
học sinh liên quan đến nội dung câu hỏi, nhắc
nhở những học sinh không hoạt động
- Dự kiến trả lời
- TL1: d(M, ) = x dần tới 0.1
* Báo cáo thảo luận
- Học sinh giơ tay phát biểu trả lời câu hỏi
- Các học sinh còn lại chú ý lắng nghe câu trả
lời của bạn, thảo luận các kết quả đó
- Giáo viên quan sát lắng nghe học sinh trình
bày kết quả
* Đánh giá nhận xét tổng hợp
- GV đánh giá, nhận xét tổng quát và đưa ra
câu trả lời chính xác
1 Định nghĩa
Đường thẳng x = x 0 đgl tiệm cận đứng của đồ
thị hàm số y = f(x) nếu ít nhất một trong các điều kiện sau được thoả mãn:
0
x xlim ( )f x
0
x xlim ( )f x
0
x xlim ( )f x
0
x xlim ( )f x
2 Cách tìm tiệm cận đứng của đồ thị hàm số
Nếu tìm được x xlim ( )0 f x
hoặc x xlim ( )0 f x
, hoặc x xlim ( )0 f x
, hoặc x xlim ( )0 f x
thì đường thẳng x = x 0 là TCĐ của đồ thị hàm
số y = f(x).
3 Hoạt động luyện tập
a Mục tiêu: Giúp học sinh nhận dạng kiến thức đã học và vận dụng các kiến thức vào giải
toán
b Nội dung phương pháp tổ chức
* Chuyển giao nhiệm vụ
- Chia lớp thành 4 nhóm, trong mỗi nhóm cử a) TCN: y = 2 Giải 1
Trang 4Nội dung và cách thức hoạt động Sản phẩm
nhóm trưởng, thư ký Giao nhiệm vụ cho mỗi
nhóm
- Các nhóm viết câu trả lời ra bảng phụ, cử đại
diện trình bày
- H1: Tìm tiệm cận ngang cuẩ đồ thị hàm số:
a)
1
x
y
x
1
1
x
y
x
c)
2
2
1
y
d)
1
7
y
x
- H2: Tìm tiệm cận đứng của đồ thị hàm số:
a)
3
x
y
x
b)
1
y
x
1
3
x
y
d)
1
7
y
x
* Thực hiện nhiệm vụ
- HS: Suy nghĩ trả lời câu hỏi
- GV: Quan sát lớp, giải đáp các thắc mắc của
học sinh liên quan đến nội dung câu hỏi, nhắc
nhở những học sinh không hoạt động
- Dự kiến trả lời
* Báo cáo thảo luận
- Các nhóm báo cáo kết quả làm được của
nhóm mình
- Các nhóm còn lại chú ý lắng nghe kết quả của
nhóm bạn, thảo luận các kết quả đó
- Giáo viên quan sát lắng nghe học sinh trình
bày kết quả
* Đánh giá nhận xét tổng hợp
- GV đánh giá, nhận xét tổng quát và đưa ra
câu trả lời chính xác
b) TCN: y = 0 c) TCN: y = 1 d) TCN: y = 0
Giải 2
a) TCĐ: x = 3 b) TCĐ: x = 1 c) TCĐ: x = 0; x = 3 d) TCĐ: x = –7
4 Hoạt động vận dụng
a Mục tiêu: Giúp học sinh biết áp dụng kiến thức giải bài tập khó và vận dụng vào thực
tiễn
b Nội dung phương pháp tổ chức
* Chuyển giao nhiệm vụ
- Đặt câu hỏi chung cho cả lớp
- Học sinh giơ tay phát biểu ý kiến
- H1: Tìm tiệm cận ngang cuẩ đồ thị hàm số:
Giải 1
a) TCN: y = 0
Trang 5Nội dung và cách thức hoạt động Sản phẩm
1
3
x
y
b)
3
x
y
x
c)
2
2
y
x
y
x
- H2: Tìm TCĐ và TCN của đồ thị hàm số:
1
x
y
3
2
x
y
c)
3
x
y
x
d)
2
2
3 2
y
* Thực hiện nhiệm vụ
- HS: Suy nghĩ trả lời câu hỏi
- GV: Quan sát lớp, giải đáp các thắc mắc của
học sinh liên quan đến nội dung câu hỏi, nhắc
nhở những học sinh không hoạt động
- Dự kiến trả lời
* Báo cáo thảo luận
- Học sinh giơ tay phát biểu trả lời câu hỏi
- Các học sinh còn lại chú ý lắng nghe câu trả
lời của bạn, thảo luận các kết quả đó
- Giáo viên quan sát lắng nghe học sinh trình
bày kết quả
* Đánh giá nhận xét tổng hợp
- GV đánh giá, nhận xét tổng quát và đưa ra
câu trả lời chính xác
b) TCN: y =
1 2
c) TCN: y = 1 d) TCN: y = 1
Giải 2
a) TCĐ: x = 1; x = 2 TCN: y = 0
b) TCĐ: x = 1; x = –2 TCN: y = 0
c) TCĐ: x =
1 2
TCN: y =
1 2
d) TCĐ: không có TCN: y = 1
CÂU HỎI KIỂM TRA 15 PHÚT Câu 1:Hàm số nào sau đây nhận đường thẳngx làm đường tiệm cận:2
A
1 1
1
y x
x
1
4 2
y
x
1 1
y x
5 2
x y x
Câu 2:Đồ thị hàm số
4 3
x y
x
có các đường tiệm cận là:
A y = 1 và x = -3 B y = 4 và x = 3 C y = 3 và x = 4 D y = - 1 và x = 3
Câu 3:Đồ thị hàm số
2 7
x y
x
có tiệm cận đứng là:
Trang 6A
1 2
x
B
2 7
x
C
2 7
x
D
2 7
y
Câu 4:Đồ thị hàm số
1 6
x y
x
có tiệm cận ngang là:
A
1 3
x
B
1 3
x
C
1 3
y
D
1 3
y
Câu 5:Tiệm cận ngang của hàm số
1 2 2
x y
x
là:
Câu 6:Cho hàm số
3
x y x
Tiệm cận ngang của đồ thị hàm số có phương trình
Câu 7:Cho hàm số y= 3
2−x Chọn phát biểu đúng:
A Đồ thị hàm số có duy nhất 1 tiệm cận đứng
B Đồ thị hàm số không có tiệm cận ngang
C Đồ thị hàm số có một tiệm cận đứng và một tiệm cận ngang
D Đồ thị hàm số có tiệm cận đứng x ; tiệm cận ngang 1
3 2
y
Câu 8:Cho hàm số ( C):
1 1
y x
Phát biểu nào sau đây là đúng?
A Hàm số có 1 cực tiểu
B Hàm số luôn đồng biến trên miền xác định của nó
C Hàm số có 1 cực đại
D Hàm số có 1 tiệm cận đứng và 1 tiệm cận ngang
Câu 9:Đường tiệm cận ngang của hàm số y= x−3
2 x+1 là
A x=1
1
1
1 2
Câu 10:Giao điểm của hai đường tiệm cận của hàm số
2
x y x
Câu 11:Cho hàm số y f (x) có x
lim f (x) 3
và x
lim f (x) 3
Khẳng định nào sau đây là khẳng định đúng ?
A Đồ thị hàm số đã cho không có tiệm cận ngang
B Đồ thị hàm số đã cho có đúng một tiệm cận ngang
C Đồ thị hàm số đã cho có hai tiệm cận ngang là các đường thẳng y 3 và y3
D Đồ thị hàm số đã cho có hai tiệm cận ngang là các đường thẳng x 3 và x3
Câu 12:Cho hàm số 2
1
x y x
Khẳng định nào sau đây đúng ?
A Đồ thị hàm số có tiệm cận đứng là x 1
B Đồ thị hàm số có tiệm cận ngang là y 2
C Đồ thị hàm số có tiệm cận ngang là y 0
D Đồ thị hàm số không có tiệm cận
Trang 7Câu 13:Trong các hàm số sau, hàm số nào có tiệm cận đứng x 3
A
5
x y
x
B
3
x y
x
C
2 2
3
y x
D
2
x y x
Câu 14:Đường tiệm cận đứng của đồ thị
1 ( ) :
2
mx
C y
x m
đi qua điểm A ( 1;0) khi nào ?